የኒኩሊየር ማበልፀግ እንደምቀጥል አለም ይወቀው !/ኢራን /
ኢራን በአለም አቀፉ የአቶሚክ ኢነርጂ ኤጀንሲ በቪየና ባካሄደው ጠቅላላ ጉባኤ ላይ በኒውክሌር ተቋሞች ላይ የሚደርሱ ጥቃቶችን የሚከለክል ውሳኔ ልታቀርብ ነው ሲል አልጀዚራ ዘግቧል። ይህ እርምጃ በሰኔ ወር ለ12 ቀናት በዘለቀው ግጭት አሜሪካ እና እስራኤል በኢራን ላይ ጥቃት ከፈጸሙ በኋላ የመጣ ነው።
የኢራን የአቶሚክ ኢነርጂ ድርጅት ሃላፊ መሀመድ እስላሚን ጨምሮ የኢራን ከፍተኛ የኒውክሌር ባለስልጣናት ከሰኞ ጀምሮ እስከ አርብ ለሚቆየው 69ኛው የIAEA ጠቅላላ ጉባኤ ቪየና ገብተዋል። ቴህራን የውሳኔ ሃሳቡን ለማቅረብ ፍላጎት እንዳላት ብታረጋግጥም የመጨረሻውን ጽሑፍ ግን አልገለጸችም።
ኢስላሚ ለኢራን መንግስት ሚዲያ እንደተናገረው ጉባኤው ስለ IAEA ባህሪ በተለይም ስለ ዳይሬክተሩ ራፋኤል ግሮስሲ ስጋቶችን ለማጉላት እድል ነው ብሏል።
"ይህ አካል ምንም አይነት አቋም ሳይወስድ [በኢራን ላይ የተሰነዘረውን ጥቃት] ሳያወግዝ እና በምትኩ በጣም ገለልተኛ በሆነ መንገድ እርምጃ ስለወሰደ የኤጀንሲውን ሙያዊ ስነምግባር ማነስ አይተናል - ወደ ፍጽምና ደረጃ ድርብ ደረጃን ተግባራዊ አድርጓል" ብለዋል ። "ይህ የውሳኔ ሃሳብ ባይፀድቅም የተባበሩት መንግስታት ቻርተር በቃሉ ትክክለኛ ትርጉም መጎዳቱን ያሳያል።" ብለዋል ።
አልጀዚራ እንደዘገበው ኢራን በጉባዔው ወቅት አባል ሀገራትን ለማግባባት አቅዳለች፣ ምንም እንኳን ባለስልጣናቱ ረቂቁ ድምጽ ለመስጠት እንኳን ላያደርገው ይችላል ቢሉም። የኢራን ምክትል የኒውክሌር ሃላፊ ቤህሩዝ ካማልቫንዲ ዋሽንግተን ሀገራት ድርጊቱን እንዲቃወሙ ግፊት እያደረገች ነው ብለዋል። "ዩናይትድ ስቴትስ የውሳኔ ሃሳቡን እንዲያግዱ በአባል ሀገራቱ ላይ ጫና እያሳደረች ሲሆን ኤጀንሲውንም ለድርጅቱ የሚሰጠውን እርዳታ እንደሚያቋርጥ አስፈራርታለች" ብሏል።
ካማልቫንዲ በ1981 የወጣውን የተባበሩት መንግስታት የፀጥታው ምክር ቤት ውሳኔ 487ን ጨምሮ እስራኤል በኢራቅ ኦሲራክ ሪአክተር ላይ ያደረሰችውን ጥቃት የተባበሩት መንግስታት ቻርተር የጣሰ ነው በማለት ለእንደዚህ አይነት እርምጃዎች ቅድመ ሁኔታዎችን አመልክቷል። ከ1985 እና 1990 የተካሄደውን የ1985 እና 1990 የተባበሩት መንግስታት ድርጅት የውሳኔ ሃሳቦችን በመጥቀስ የተጠበቁ የኒውክሌር ተቋማት ጥበቃን አጽንኦት ሰጥተዋል።
አሜሪካ እ.ኤ.አ. በ2015 በዶናልድ ትራምፕ ከኢራን የኒውክሌር ስምምነት ከወጣች በኋላ በ2018 የIAEA ገዥዎች ቦርድ በቴህራን ላይ አራት የውግዘት ውሳኔዎችን አሳልፏል። ኢራን ፕሮግራሟ ሲቪል እንደሆነ ትናገራለች በዚህ አመት መጀመሪያ ላይ የዩናይትድ ስቴትስ የስለላ ድርጅትም ሆኑ IAEA ቴህራን የኒውክሌር ጦር መሳሪያ እያሳደደች ስለመሆኗ ማስረጃ አላገኙም ሲል አልጀዚራ ዘግቧል።
ኢራን ከሰኔ 13 ጀምሮ ቴህራንን የጥበቃ እርምጃዎችን አትከተልም ብሎ ካወጀ በኋላ IAEA መንገዱን እየጠራች ነው ስትል እየከሰሰች ትገኛለች ።
የውጭ ጉዳይ ሚኒስትሩ አባስ አራግቺ ከቦምብ ፍንዳታው በኋላ የተቋረጠውን ፍተሻ እንደገና ለመጀመር ባለፈው ሳምንት በካይሮ ከአይኤኢኤ ጋር ስምምነት ላይ የደረሱ ሲሆን ጥቃት የደረሰባቸውን ጨምሮ ሁሉንም ተቋማት የሚሸፍነው ስምምነቱ በከፍተኛ የብሄራዊ ደህንነት ምክር ቤት ጸድቋል ብሏል።
የጠቅላይ መሪ አያቶላ አሊ ካሜኔይ ተሿሚዎችን፣የመንግስት መሪዎችን እና ወታደራዊ አዛዦችን ያካተተው ምክር ቤቱ በእሁድ መግለጫው ድጋፉን አረጋግጧል። "በኢራን እስላማዊ ሪፐብሊክ ሪፐብሊክ እና በኒውክሌር ተቋማቱ ላይ - ከዚህ ቀደም የተቋረጡ የፀጥታው ምክር ቤት ውሳኔዎችን እንደገና ማተግበርን ጨምሮ - ማንኛውም የጥላቻ እርምጃ ቢወሰድ የእነዚህ ዝግጅቶች ትግበራ ይታገላል" ሲል አስታውቋል ።
የኔታ ቲዩብ ዘጋቢ ታዴ የማመይ ልጅ
ኢራን በአለም አቀፉ የአቶሚክ ኢነርጂ ኤጀንሲ በቪየና ባካሄደው ጠቅላላ ጉባኤ ላይ በኒውክሌር ተቋሞች ላይ የሚደርሱ ጥቃቶችን የሚከለክል ውሳኔ ልታቀርብ ነው ሲል አልጀዚራ ዘግቧል። ይህ እርምጃ በሰኔ ወር ለ12 ቀናት በዘለቀው ግጭት አሜሪካ እና እስራኤል በኢራን ላይ ጥቃት ከፈጸሙ በኋላ የመጣ ነው።
የኢራን የአቶሚክ ኢነርጂ ድርጅት ሃላፊ መሀመድ እስላሚን ጨምሮ የኢራን ከፍተኛ የኒውክሌር ባለስልጣናት ከሰኞ ጀምሮ እስከ አርብ ለሚቆየው 69ኛው የIAEA ጠቅላላ ጉባኤ ቪየና ገብተዋል። ቴህራን የውሳኔ ሃሳቡን ለማቅረብ ፍላጎት እንዳላት ብታረጋግጥም የመጨረሻውን ጽሑፍ ግን አልገለጸችም።
ኢስላሚ ለኢራን መንግስት ሚዲያ እንደተናገረው ጉባኤው ስለ IAEA ባህሪ በተለይም ስለ ዳይሬክተሩ ራፋኤል ግሮስሲ ስጋቶችን ለማጉላት እድል ነው ብሏል።
"ይህ አካል ምንም አይነት አቋም ሳይወስድ [በኢራን ላይ የተሰነዘረውን ጥቃት] ሳያወግዝ እና በምትኩ በጣም ገለልተኛ በሆነ መንገድ እርምጃ ስለወሰደ የኤጀንሲውን ሙያዊ ስነምግባር ማነስ አይተናል - ወደ ፍጽምና ደረጃ ድርብ ደረጃን ተግባራዊ አድርጓል" ብለዋል ። "ይህ የውሳኔ ሃሳብ ባይፀድቅም የተባበሩት መንግስታት ቻርተር በቃሉ ትክክለኛ ትርጉም መጎዳቱን ያሳያል።" ብለዋል ።
አልጀዚራ እንደዘገበው ኢራን በጉባዔው ወቅት አባል ሀገራትን ለማግባባት አቅዳለች፣ ምንም እንኳን ባለስልጣናቱ ረቂቁ ድምጽ ለመስጠት እንኳን ላያደርገው ይችላል ቢሉም። የኢራን ምክትል የኒውክሌር ሃላፊ ቤህሩዝ ካማልቫንዲ ዋሽንግተን ሀገራት ድርጊቱን እንዲቃወሙ ግፊት እያደረገች ነው ብለዋል። "ዩናይትድ ስቴትስ የውሳኔ ሃሳቡን እንዲያግዱ በአባል ሀገራቱ ላይ ጫና እያሳደረች ሲሆን ኤጀንሲውንም ለድርጅቱ የሚሰጠውን እርዳታ እንደሚያቋርጥ አስፈራርታለች" ብሏል።
ካማልቫንዲ በ1981 የወጣውን የተባበሩት መንግስታት የፀጥታው ምክር ቤት ውሳኔ 487ን ጨምሮ እስራኤል በኢራቅ ኦሲራክ ሪአክተር ላይ ያደረሰችውን ጥቃት የተባበሩት መንግስታት ቻርተር የጣሰ ነው በማለት ለእንደዚህ አይነት እርምጃዎች ቅድመ ሁኔታዎችን አመልክቷል። ከ1985 እና 1990 የተካሄደውን የ1985 እና 1990 የተባበሩት መንግስታት ድርጅት የውሳኔ ሃሳቦችን በመጥቀስ የተጠበቁ የኒውክሌር ተቋማት ጥበቃን አጽንኦት ሰጥተዋል።
አሜሪካ እ.ኤ.አ. በ2015 በዶናልድ ትራምፕ ከኢራን የኒውክሌር ስምምነት ከወጣች በኋላ በ2018 የIAEA ገዥዎች ቦርድ በቴህራን ላይ አራት የውግዘት ውሳኔዎችን አሳልፏል። ኢራን ፕሮግራሟ ሲቪል እንደሆነ ትናገራለች በዚህ አመት መጀመሪያ ላይ የዩናይትድ ስቴትስ የስለላ ድርጅትም ሆኑ IAEA ቴህራን የኒውክሌር ጦር መሳሪያ እያሳደደች ስለመሆኗ ማስረጃ አላገኙም ሲል አልጀዚራ ዘግቧል።
ኢራን ከሰኔ 13 ጀምሮ ቴህራንን የጥበቃ እርምጃዎችን አትከተልም ብሎ ካወጀ በኋላ IAEA መንገዱን እየጠራች ነው ስትል እየከሰሰች ትገኛለች ።
የውጭ ጉዳይ ሚኒስትሩ አባስ አራግቺ ከቦምብ ፍንዳታው በኋላ የተቋረጠውን ፍተሻ እንደገና ለመጀመር ባለፈው ሳምንት በካይሮ ከአይኤኢኤ ጋር ስምምነት ላይ የደረሱ ሲሆን ጥቃት የደረሰባቸውን ጨምሮ ሁሉንም ተቋማት የሚሸፍነው ስምምነቱ በከፍተኛ የብሄራዊ ደህንነት ምክር ቤት ጸድቋል ብሏል።
የጠቅላይ መሪ አያቶላ አሊ ካሜኔይ ተሿሚዎችን፣የመንግስት መሪዎችን እና ወታደራዊ አዛዦችን ያካተተው ምክር ቤቱ በእሁድ መግለጫው ድጋፉን አረጋግጧል። "በኢራን እስላማዊ ሪፐብሊክ ሪፐብሊክ እና በኒውክሌር ተቋማቱ ላይ - ከዚህ ቀደም የተቋረጡ የፀጥታው ምክር ቤት ውሳኔዎችን እንደገና ማተግበርን ጨምሮ - ማንኛውም የጥላቻ እርምጃ ቢወሰድ የእነዚህ ዝግጅቶች ትግበራ ይታገላል" ሲል አስታውቋል ።
የኔታ ቲዩብ ዘጋቢ ታዴ የማመይ ልጅ
9 months ago
