የቅርጽ፣ የቀለም እና የማኅበራዊ ትርክት ውህደት፡ የአርቲስት ሉልስገድ ረታ የምስል ጥበብ ፍልስፍና
#ethiopia | በኢትዮጵያ ዘመናዊ የምስል ጥበብ (Ethiopian Visual Art) መድረክ ላይ ቀለሞችና ቅርጾች ተራ የውበት መግለጫ ብቻ ከመሆን አልፈው የሰውን ውስጣዊ ስሜት፣ ማንነትና ማኅበራዊ ሕይወት መተረኪያ መሣሪያ ሲሆኑ ይታያሉ። በዚህ የፈጠራ ምህዳር ውስጥ አርቲስት ሉዑልስገድ ረታ (Leulsged Retta) የሚያቀርባቸው የሥዕል ሥራዎች በቀለም ህብረ-ዜማ፣ በሰው ምስል ቅርጻ ቅርጽ እና በጠንካራ ማህበራዊ ይዘታቸው ተመልካቹን ወደ አዲስ የእይታና የህሊና ምልከታ የሚያስገቡ ናቸው።

የሰው ፊት እና የጂኦሜትሪያዊ ቅርጾች ውህደት

የአርቲስት ሉዑልስገድ ረታ የጥበብ ሥራዎች ዋነኛ ማዕከል የሰው ፊትና የሰው ልጅ ማንነት ነው። አርቲስቱ የሰው ፊትን በተፈጥሯዊ ምሳሌያዊነት (Realistic Style) ብቻ ከመሳል ይልቅ በጂኦሜትሪያዊ ቅርጾች፣ በተቆራረጡ የቀለም ክፍሎችና በጠንካራ መዋቅራዊ መስመሮች ከፋፍሎ ያቀርበዋል።

ይህ አቀራረብ ተመልካቹ ሥዕሉን እያየ አልፎ እንዲሄድ ሳይሆን፣ “በእነዚህ ፊቶች ጀርባ ያለው ታሪክ ምንድን ነው? የፊቶቹ እይታ ምን ዓይነት ማህበራዊና ስሜታዊ እውነትን ይናገራል?” ብሎ እንዲጠይቅ ያደርጋል።

በፊቶቹ ላይ የሚታዩት የተቆራረጡና የተያያዙ ቅርጾች የሰውን ልጅ ውስብስብ ማንነት፣ የባህሪይ ልዩነትና የሕይወት ውጣ ውረድን የሚያመላክቱ የእይታ ምልክቶች ናቸው።

የጠንካራ ቀለሞች ኃይልና የቀለም ንፅፅር (Color Dynamics)

በሉዑልስገድ ረታ ሥራዎች ውስጥ ቀለም እንዲሁ የሚቀባ ሳይሆን የራሱ ድምፅና መልእክት ያለው የቋንቋ አካል ነው። በጥቁር፣ በቀይ፣ በሰማያዊ፣ በቢጫ፣ በነጭ እና በብርቱካናማ ቀለሞች መካከል የሚፈጠረው ከፍተኛ ንፅፅር (High Contrast) ለሥራዎቹ ከፍተኛ የእይታ ኃይልና ሕያውነት ይሰጣቸዋል።

የቀለም ተምሳሌትነት፡
ጥቁርና ጠንካራ መስመሮች መዋቅራዊ ጥንካሬን ሲሰጡ፣ ሞቃት ቀለሞች (ቀይ፣ ቢጫ፣ ብርቱካናማ) የሕይወትን ጉልበትና ውስጣዊ ስሜትን ያንፀባርቃሉ።

የተደራረቡ ቀለሞች (Layering):
በሥዕሎቹ ላይ የሚታየው የቀለም መደራረብ ለሥራው ጥልቀት (Depth) በመስጠት ተመልካቹ በተለያየ የርቀት ደረጃ የተለዩ ምስሎችንና ትርጉሞችን እንዲያስተውል ያመቻቻል።

ከግለሰብ ፊት ወደ ማኅበራዊ ትርክት

የአርቲስቱ ጥበብ በአንድ ግለሰብ ምስል ወይም ፊት ላይ ብቻ የሚወሰን አይደለም። በሸራው ላይ የሚደረደሩት በርካታ ፊቶች፣ ጎን ለጎንና ተደራርበው የሚታዩት የሰው ምስሎች ሰውን እንደ ማህበራዊ ፍጡር (Social Being) ያቀርባሉ።

በሥዕሎቹ የሚንጸባረቁት የፊቶች ስብስብ የማህበረሰብን የጋራ ትውስታ፣ ተስፋ፣ ጭንቀትና ትስስር ያሳያሉ።

አርቲስቱ ተመልካቹን ከሥዕሉ ጋር በቃላት ያልተደገፈ ነገር ግን በስሜትና በህሊና የሚደረግ የውስጥ ውይይት (Silent Dialogue) እንዲጀምር ይጋብዛል።

በኢትዮጵያ ዘመናዊ ጥበብ ውስጥ ያለው ድርሻ

የኢትዮጵያ ሥነ-ጥበብ ታሪክ ከቤተ-ክርስቲያን ሥዕላትና ከባህላዊ የብራና ቅደሶች ተነስቶ ዛሬ ላይ የራሱ ዘመናዊ መልክና ዓለም አቀፋዊ ይዘት ይዟል። በዚህ የዕድገት ሂደት ውስጥ የሉዑልስገድ ረታ አቀራረብ፡

የኢትዮጵያን ባህላዊና ማህበራዊ እሴቶች ከዘመናዊ ረቂቅና ቅርጻዊ የሥዕል ስልቶች (Abstract / Figurative Expression) ጋር አዋህዶ ያቀርባል።

ባህላዊ የፊት ቅርጾችንና የቀለም አመራረጥን በዘመናዊ የምስል ጥበብ ውበት (Modern Visual Aesthetics) በማሸጋገር የራሱን መለያ አሻራ ያሳያል።

የአርቲስት ሉዑልስገድ ረታ “The Art of Leulsged Retta” በሚለው ማዕቀፍ ሥር የሚቀርቡት ሥራዎች በጠቅላላው ሲቃኙ፣ ሥዕል ከቀለም ድብልቅነት በላይ የሰው ልጅን ማንነት፣ ማህበራዊ ህልውና እና ውስጣዊ ስሜት መግለጫ መሆኑን ይመስክራሉ።

ቀለሞች ሲናገሩ፣ መስመሮች ሲጠይቁ እና ፊቶች ታሪክ ሲተርኩ የሚፈጠረው ይህ የእይታ ጥበብ፣ በኢትዮጵያ ዘመናዊ የምስል ጥበብ ዕድገት ውስጥ የራሱን ጠንካራ ድምፅና አሻራ የሚያሳርፍ የፈጠራ ጉዞ ነው።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)