የዓለምን ትኩረት የሳበው የአሜሪካ ኢራን የሆርሙዝ ጂኦፖለቲካ ውጥረትና የድርድር ማነቆዎች
******************

በአሜሪካ እና በኢራን መካከል በስትራቴጂካዊው የሆርሙዝ ባህር ሰላጤ ዙሪያ ያለው ውጥረት አሁንም መፍትሄ ሳያገኝ ቀጥሏል።

ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ አሜሪካ በባህር መስመሩ ላይ ሙሉ ቁጥጥር እንዳላት ቢገልጹም፣ ኢራን ግን ይህንን አስተባብላ ጥያቄዎቿ እስካልተመለሱ ድረስ የባህር ሰላጤው ዝግ ሆኖ እንደሚቀጥል አሳውቃለች።

የዓለማችንን አንድ አምስተኛ የነዳጅ እና የተፈጥሮ ጋዝ አቅርቦት የሚያስተናግደው ይህ ወሳኝ የውሃ ላይ መስመር፣ አሁን ላይ የሁለቱ ሀገራት የሃይል መፈተኛ ሆኗል።

በአሁኑ ወቅት ኢራን ፈቃድ የሌላቸው መርከቦች በሰላጤው እንዳያልፉ እያገደች ሲሆን፣ በአንፃሩ አሜሪካ ደግሞ በኢራን ወደቦች ላይ የባህር ላይ እገዳ ጥላለች።

ኢራን ከአሜሪካ ጋር ቀጥተኛ ድርድር ከማድረግ ይልቅ፣ የባህር ሰላጤውን ደህንነት በተመለከተ ከኦማን ጋር እየመከረች ትገኛለች። የኳታር መንግስት እንዳስታወቀው ከሆነ፣ በኢራን እና በኦማን መካከል ያለው ይህ የጋራ ደህንነትን የማረጋገጥ ድርድር በጥሩ ደረጃ ላይ ይገኛል።

በሌላ በኩል ደግሞ፣ ፓኪስታን አሜሪካን እና ኢራንን ወደ ሰላም ድርድር ጠረጴዛ ለማምጣት ሰፊ የሽምግልና ጥረት እያደረገች ነው።

ኢራን የሆርሙዝ ባህር ሰላጤን ሙሉ በሙሉ ክፍት ለማድረግ፤ የአሜሪካ ዛቻዎች እና ጥቃቶች እንዲቆሙ፣ የባህር ላይ እገዳ እና ማዕቀቦች እንዲነሱ፣ እንዲሁም የታገዱ ሀብቶቿ እንዲለቀቁ እና ለደረሰባት ጉዳት ካሳ እንዲከፈላት ጠንካራ ቅድመ ሁኔታዎችን አስቀምጣለች።

በአንፃሩ ፕሬዝዳንት ትራምፕ ኢራን ባለፉት 50 ዓመታት ላደረሰችው ጉዳት፣ በተለይም በአሜሪካ ኃይሎች እና በኢራን ዜጎች ላይ ለደረሰው እልቂት ካሳ እንድትከፍል በአቋማቸው ጸንተዋል።

የሁለቱ ሀገራት ፍላጎት በእጅጉ የተራራቀ ቢሆንም፣ የፖለቲካ ተንታኞች ግን አሜሪካ ከሀገር ውስጥ በሚገጥማት ጫና የተነሳ የተወሰኑ የኢራንን ጥያቄዎች ልትቀበል ትችላለች የሚል ግምት አላቸው።

የዚህ ውጥረት መጨረሻ በዓለም አቀፉ የኢኮኖሚ እና የፖለቲካ መረጋጋት ላይ ከፍተኛ ተጽዕኖ ስለሚኖረው፣ የቀጣናው የፖለቲካ እርምጃዎች በዓለም ማህበረሰብ ዘንድ በከፍተኛ ትኩረት እየተከታተለ ይገኛል።
#usirantensions #straitofhormuz #middleeastpolitics #globaleconomy #peacetalks