(ዘ-ሐበሻ ዜና) በዚህ ሳምንት በካናዳ እና በሚኒሶታ ከተከሰቱ ግዙፍ የሰደድ እሳቶች የሚወጣው ከባድ ጢስ፣ በመካከለኛው ምዕራብ እና በሰሜን ምሥራቅ አሜሪካ የሚገኙ ሰፊ አካባቢዎችን ያዳረሰ ሲሆን፣ በሚሊዮን የሚቆጠሩ ሰዎችን ለከፍተኛ እና አደገኛ የአየር ብክለት አጋልጧል። በካናዳ ከ100 በላይ የሰደድ እሳቶች ከቁጥጥር ውጭ ሆነው እየነደዱ የሚገኙ ሲሆን፣ ኃይለኛ ነፋስ ጢሱን ወደ ደቡብ ምሥራቅ አቅጣጫ እየገፋው ይገኛል። በተጨማሪም በሰሜናዊ ሚኒሶታ በርካታ የሰደድ እሳቶች ተከስተዋል።
ከእሳቱ የሚወጣው ከፍተኛ መጠን ያለው ጥቃቅን ብናኝ በተለይም ለሕፃናት፣ እንዲሁም የልብ እና የሳምባ ሕመም ላለባቸው የኅብረተሰብ ክፍሎች እጅግ አደገኛ መሆኑ ተነግሯል። ባለፈው ሐሙስ ዕለት ሚኒያፖሊስ፣ ቺካጎ እና ዲትሮይት በዓለም ላይ ከፍተኛ የአየር ብክለት ካለባቸው አምስት ዋና ዋና ከተሞች ዝርዝር ውስጥ ገብተዋል። የአየር ጥራት ማስጠንቀቂያው ከሚኒሶታ አንስቶ እስከ ሰሜን ምሥራቅ አሜሪካ የተዘረጋ ሲሆን፣ የሚኒሶታ ባለሥልጣናት የትዊን ሲቲስ የሜትሮ አካባቢን ጨምሮ እስከ አርብ የሚቆይ የአየር ጥራት ማስጠንቀቂያ አውጥተዋል። በተለይም በሰሜን ምሥራቅ ሚኒሶታ የአየር ጥራቱ ለማንም ሰው ደኅንነቱ የተጠበቀ ወደማይሆንበት አደገኛ ደረጃ ደርሷል።
በመላው የኒው ዮርክ ግዛት ማሳሰቢያ የወጣ ሲሆን፣ ለተጓዦች የፊት ጭንብል እንደሚከፋፈል ባለሥልጣናት ገልጸዋል። ፔንሲልቬንያ በበኩሏ እጅግ አደገኛ የሆነውን የቀይ ኮድ የአየር ጥራት ማስጠንቀቂያ አስተላልፋለች። በሚቺጋን እና ማሳቹሴትስ ሙሉ በሙሉ በማስጠንቀቂያ ሥር የሚገኙ ሲሆን፣ ጢሱ ወደ ቦስተን አካባቢ በመግባቱ የሰማዩ ቀለም ከነጭ ወደ አስፈሪ ቡናማና ቢጫነት ተቀይሯል። ይህ ቢጫማ ጢስ በቨርሞንት፣ ኒው ሃምፕሻየር እና ሜይን ግዛቶችም ታይቷል።
በሚኒሶታ የብሔራዊ የአየር ሁኔታ አገልግሎት ባለሙያዎች፣ ኅብረተሰቡ ከጢሱ እና ከከፍተኛው ሙቀት ራሱን ለመጠበቅ በተቻለ መጠን በቤት ውስጥ እንዲቆይ መክረዋል። ይህ ከሰደድ እሳቱ የሚወጣው ብክለት የመተንፈስ ችግርን፣ ሳልን፣ ማዞርን ወይም ድካምን ሊያስከትል እንዲሁም ሥር የሰደዱ የጤና እክሎችን ሊያባብስ ይችላል። የሕክምና ባለሙያዎች የውጭ አካባቢ እንቅስቃሴዎችን መቀነስ፣ ወደ ውጭ መውጣት ግዴታ ከሆነ የፊት ጭንብል መጠቀም፣ እና መስኮቶችን በመዝጋት የአየር ማጣሪያዎችን ወይም የአየር ማቀዝቀዣዎችን አብርቶ በመተው የውስጥ አየርን ንጹህ ማድረግ እንደሚገባ ይመክራሉ።
ለዚህ የአየር ብክለት ለረጅም ጊዜ መጋለጥ ወደፊት ሥር ለሰደዱ የጤና እክሎች የመጋለጥ እድልን እንደሚጨምር የሕክምና ባለሙያዎች ያስጠነቅቃሉ። በቅርቡ የወጣ አንድ ጥናት እንደሚያሳየው፣ በአሜሪካ ውስጥ ከሰደድ እሳት ለሚወጣ የአየር ብክለት መጋለጥ በየዓመቱ በአሥር ሺዎች ለሚቆጠሩ ሰዎች ሞት ምክንያት ሆኗል። በኮሎምቢያ ዩኒቨርሲቲ የአየር ንብረት ትምህርት ቤት ባለሙያዎች እንደገለጹት፣ በካናዳ እና አሜሪካ የተፈጠረው ከባድ የድርቅ ሁኔታ ከከፍተኛ ሙቀት ጋር ተዳምሮ ለእነዚህ የሰደድ እሳቶች መባባስ ዋና ምክንያት ሆኗል። በድንጋይ ከሰል፣ በነዳጅ እና በጋዝ አጠቃቀም ምክንያት የሚፈጠረው የሙቀት መጨመር፣ የሰደድ እሳቶቹ በተደጋጋሚ እና በከፍተኛ ኃይል እንዲከሰቱ እያደረገ መሆኑን ጥናቶች ያሳያሉ።
በዚህ ሳምንት መጀመሪያ ላይ በኦንታሪዮ አቅራቢያ የሚገኝ አንድ የጭነት ባቡር በድንገት እየነደደ ባለው የጫካ እሳት ግድግዳ ውስጥ ተከቦ እንደነበር የሚያሳይ አስደንጋጭ ቪዲዮ መውጣቱ ይታወሳል። የባቡሩ ሠራተኞች ሌላ ባቡር እስኪያልፍ ድረስ መንቀሳቀስ ባለመቻላቸው ዙሪያቸው ሲነድ በፍርሃት ለመመልከት ተገደው ነበር። የካናዳ ብሔራዊ የባቡር ሀዲድ በዚያ መስመር ላይ የባቡር ትራንስፖርትን ያቋረጠ ቢሆንም፣ በባቡሩ ውስጥ የነበሩት ሰዎች በሙሉ ግን በሰላም ማለፋቸውን አረጋግጧል።
ከእሳቱ የሚወጣው ከፍተኛ መጠን ያለው ጥቃቅን ብናኝ በተለይም ለሕፃናት፣ እንዲሁም የልብ እና የሳምባ ሕመም ላለባቸው የኅብረተሰብ ክፍሎች እጅግ አደገኛ መሆኑ ተነግሯል። ባለፈው ሐሙስ ዕለት ሚኒያፖሊስ፣ ቺካጎ እና ዲትሮይት በዓለም ላይ ከፍተኛ የአየር ብክለት ካለባቸው አምስት ዋና ዋና ከተሞች ዝርዝር ውስጥ ገብተዋል። የአየር ጥራት ማስጠንቀቂያው ከሚኒሶታ አንስቶ እስከ ሰሜን ምሥራቅ አሜሪካ የተዘረጋ ሲሆን፣ የሚኒሶታ ባለሥልጣናት የትዊን ሲቲስ የሜትሮ አካባቢን ጨምሮ እስከ አርብ የሚቆይ የአየር ጥራት ማስጠንቀቂያ አውጥተዋል። በተለይም በሰሜን ምሥራቅ ሚኒሶታ የአየር ጥራቱ ለማንም ሰው ደኅንነቱ የተጠበቀ ወደማይሆንበት አደገኛ ደረጃ ደርሷል።
በመላው የኒው ዮርክ ግዛት ማሳሰቢያ የወጣ ሲሆን፣ ለተጓዦች የፊት ጭንብል እንደሚከፋፈል ባለሥልጣናት ገልጸዋል። ፔንሲልቬንያ በበኩሏ እጅግ አደገኛ የሆነውን የቀይ ኮድ የአየር ጥራት ማስጠንቀቂያ አስተላልፋለች። በሚቺጋን እና ማሳቹሴትስ ሙሉ በሙሉ በማስጠንቀቂያ ሥር የሚገኙ ሲሆን፣ ጢሱ ወደ ቦስተን አካባቢ በመግባቱ የሰማዩ ቀለም ከነጭ ወደ አስፈሪ ቡናማና ቢጫነት ተቀይሯል። ይህ ቢጫማ ጢስ በቨርሞንት፣ ኒው ሃምፕሻየር እና ሜይን ግዛቶችም ታይቷል።
በሚኒሶታ የብሔራዊ የአየር ሁኔታ አገልግሎት ባለሙያዎች፣ ኅብረተሰቡ ከጢሱ እና ከከፍተኛው ሙቀት ራሱን ለመጠበቅ በተቻለ መጠን በቤት ውስጥ እንዲቆይ መክረዋል። ይህ ከሰደድ እሳቱ የሚወጣው ብክለት የመተንፈስ ችግርን፣ ሳልን፣ ማዞርን ወይም ድካምን ሊያስከትል እንዲሁም ሥር የሰደዱ የጤና እክሎችን ሊያባብስ ይችላል። የሕክምና ባለሙያዎች የውጭ አካባቢ እንቅስቃሴዎችን መቀነስ፣ ወደ ውጭ መውጣት ግዴታ ከሆነ የፊት ጭንብል መጠቀም፣ እና መስኮቶችን በመዝጋት የአየር ማጣሪያዎችን ወይም የአየር ማቀዝቀዣዎችን አብርቶ በመተው የውስጥ አየርን ንጹህ ማድረግ እንደሚገባ ይመክራሉ።
ለዚህ የአየር ብክለት ለረጅም ጊዜ መጋለጥ ወደፊት ሥር ለሰደዱ የጤና እክሎች የመጋለጥ እድልን እንደሚጨምር የሕክምና ባለሙያዎች ያስጠነቅቃሉ። በቅርቡ የወጣ አንድ ጥናት እንደሚያሳየው፣ በአሜሪካ ውስጥ ከሰደድ እሳት ለሚወጣ የአየር ብክለት መጋለጥ በየዓመቱ በአሥር ሺዎች ለሚቆጠሩ ሰዎች ሞት ምክንያት ሆኗል። በኮሎምቢያ ዩኒቨርሲቲ የአየር ንብረት ትምህርት ቤት ባለሙያዎች እንደገለጹት፣ በካናዳ እና አሜሪካ የተፈጠረው ከባድ የድርቅ ሁኔታ ከከፍተኛ ሙቀት ጋር ተዳምሮ ለእነዚህ የሰደድ እሳቶች መባባስ ዋና ምክንያት ሆኗል። በድንጋይ ከሰል፣ በነዳጅ እና በጋዝ አጠቃቀም ምክንያት የሚፈጠረው የሙቀት መጨመር፣ የሰደድ እሳቶቹ በተደጋጋሚ እና በከፍተኛ ኃይል እንዲከሰቱ እያደረገ መሆኑን ጥናቶች ያሳያሉ።
በዚህ ሳምንት መጀመሪያ ላይ በኦንታሪዮ አቅራቢያ የሚገኝ አንድ የጭነት ባቡር በድንገት እየነደደ ባለው የጫካ እሳት ግድግዳ ውስጥ ተከቦ እንደነበር የሚያሳይ አስደንጋጭ ቪዲዮ መውጣቱ ይታወሳል። የባቡሩ ሠራተኞች ሌላ ባቡር እስኪያልፍ ድረስ መንቀሳቀስ ባለመቻላቸው ዙሪያቸው ሲነድ በፍርሃት ለመመልከት ተገደው ነበር። የካናዳ ብሔራዊ የባቡር ሀዲድ በዚያ መስመር ላይ የባቡር ትራንስፖርትን ያቋረጠ ቢሆንም፣ በባቡሩ ውስጥ የነበሩት ሰዎች በሙሉ ግን በሰላም ማለፋቸውን አረጋግጧል።
21 days ago
