የግብፅ እና አሜሪካ ዲፕሎማሲያዊ ውይይት እና የህዳሴው ግድብ ውዝግብ
የግብፅ ውጭ ጉዳይ ሚኒስትር በድር አብደል አቲ ከአሜሪካ ምክትል የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ክሪስቶፈር ላንዳው ጋር ትናንት በካይሮ ተገናኝተው መክረዋል።
በውይይቱ ላይ የጋዛ ተኩስ አቁም፣ የሱዳን ቀውስ እና የህዳሴው ግድብ ዋነኛ አጀንዳዎች ነበሩ።
የህዳሴው ግድብ፦ ግብፅ "የውሃ ደህንነቴ አደጋ ላይ ነው" በሚል የትራምፕ አስተዳደር በድርድሩ ላይ ጣልቃ እንዲገባ በድጋሚ ጥሪ አቅርባለች። ካይሮ ኢትዮጵያ በግድቡ ላይ "ነጠላ ውሳኔ" እየራመደች ነው የሚል የተለመደ ውንጀላዋን ለክሪስቶፈር ላንዳው ገልፃለች።
🔍 የግብፅ አቋም ለምን ይተቻል?
ግብፅ በህዳሴው ግድብ ላይ የያዘችው አቋም በገለልተኛ ወገኖች ዘንድ የሚከተሉት ትችቶች ይነሱበታል፡
የፍትሃዊነት ጥያቄ፦ ግብፅ የኢትዮጵያን "ነጠላ ውሳኔ" በማለት ብትቃወምም፣ እሷ ግን በቅኝ ግዛት ዘመን የተፈረሙና ኢትዮጵያን ያገለሉ የውሃ ክፍፍል ስምምነቶችን እንደ ብቸኛ መከራከሪያ መያዟ ፍትሃዊነት የጎደለው አካሄድ ተደርጎ ይታያል።
የአፍሪካዊ መፍትሄን መሸሽ፦ ጉዳዩን ወደ ዋሽንግተን እና ወደ ዶናልድ ትራምፕ መውሰድ "ለአፍሪካዊ ችግሮች አፍሪካዊ መፍትሄ" የሚለውን መርህ የሚጻረር እና የዲፕሎማሲ ጫናን የመጠቀም ፍላጎት ነው።
የልማት መብት፦ ካይሮ የራሷን የውሃ ፍላጎት ብቻ በማስቀደም የኢትዮጵያን ከድህነት የመውጣት እና የኤሌክትሪክ ኃይል የማመንጨት የተፈጥሮ ሀብት የመጠቀም መብትን ችላ ትላለች።
የስምምነት ማዕቀፍ (CFA)፦ ግብፅ ለትብብር ዝግጁ መሆኗን ብትገልጽም፣ አብዛኛዎቹ የተፋሰሱ ሀገራት የተስማሙበትን የናይል ተፋሰስ የትብብር ማዕቀፍ ስምምነት (CFA) አለመቀበሏ የተቃርኖ ምንጭ ሆኖ ቀጥሏል።
የግብፅ ውጭ ጉዳይ ሚኒስትር በድር አብደል አቲ ከአሜሪካ ምክትል የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ክሪስቶፈር ላንዳው ጋር ትናንት በካይሮ ተገናኝተው መክረዋል።
በውይይቱ ላይ የጋዛ ተኩስ አቁም፣ የሱዳን ቀውስ እና የህዳሴው ግድብ ዋነኛ አጀንዳዎች ነበሩ።
የህዳሴው ግድብ፦ ግብፅ "የውሃ ደህንነቴ አደጋ ላይ ነው" በሚል የትራምፕ አስተዳደር በድርድሩ ላይ ጣልቃ እንዲገባ በድጋሚ ጥሪ አቅርባለች። ካይሮ ኢትዮጵያ በግድቡ ላይ "ነጠላ ውሳኔ" እየራመደች ነው የሚል የተለመደ ውንጀላዋን ለክሪስቶፈር ላንዳው ገልፃለች።
🔍 የግብፅ አቋም ለምን ይተቻል?
ግብፅ በህዳሴው ግድብ ላይ የያዘችው አቋም በገለልተኛ ወገኖች ዘንድ የሚከተሉት ትችቶች ይነሱበታል፡
የፍትሃዊነት ጥያቄ፦ ግብፅ የኢትዮጵያን "ነጠላ ውሳኔ" በማለት ብትቃወምም፣ እሷ ግን በቅኝ ግዛት ዘመን የተፈረሙና ኢትዮጵያን ያገለሉ የውሃ ክፍፍል ስምምነቶችን እንደ ብቸኛ መከራከሪያ መያዟ ፍትሃዊነት የጎደለው አካሄድ ተደርጎ ይታያል።
የአፍሪካዊ መፍትሄን መሸሽ፦ ጉዳዩን ወደ ዋሽንግተን እና ወደ ዶናልድ ትራምፕ መውሰድ "ለአፍሪካዊ ችግሮች አፍሪካዊ መፍትሄ" የሚለውን መርህ የሚጻረር እና የዲፕሎማሲ ጫናን የመጠቀም ፍላጎት ነው።
የልማት መብት፦ ካይሮ የራሷን የውሃ ፍላጎት ብቻ በማስቀደም የኢትዮጵያን ከድህነት የመውጣት እና የኤሌክትሪክ ኃይል የማመንጨት የተፈጥሮ ሀብት የመጠቀም መብትን ችላ ትላለች።
የስምምነት ማዕቀፍ (CFA)፦ ግብፅ ለትብብር ዝግጁ መሆኗን ብትገልጽም፣ አብዛኛዎቹ የተፋሰሱ ሀገራት የተስማሙበትን የናይል ተፋሰስ የትብብር ማዕቀፍ ስምምነት (CFA) አለመቀበሏ የተቃርኖ ምንጭ ሆኖ ቀጥሏል።
6 months ago
