ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ በጅቡቲ፦ ከቀይ ባህር ጂኦ-ፖለቲካ እስከ ዶራሌህ ወደብ ምልከታ
ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ ዛሬ በጅቡቲ ባደረጉት ጉብኝት፣ ከፕሬዝዳንት ኢስማኤል ዑመር ጌሌ ጋር በመሆን የዶራሌህ ሁለገብ ወደብን (DMP) እና የሆራይዘን የነዳጅ ተርሚናልን ጎብኝተዋል።
ጉብኝቱ ለምን ትኩረት ሳበ?
ግብፅ በጅቡቲ ያላት እንቅስቃሴ፦ ይህ ጉብኝት የተደረገው ግብፅ በቅርቡ በዶራሌህ ወደብ ላይ አዲስ የኮንቴይነር ተርሚናል ለማልማት እና የፀሐይ ኃይል ማመንጫ ለመገንባት ከጅቡቲ ጋር ስምምነት መፈራረሟን ተከትሎ ነው። ይህም በኢትዮጵያ በኩል ስትራቴጂካዊ ጥንቃቄን የፈጠረ አጋጣሚ ሆኗል።
የሎጂስቲክስ ቅኝት፦ ጠቅላይ ሚኒስትሩ የኢትዮጵያን ንግድ 95 በመቶ የሚይዘውን ይህንኑ ወደብ ከኢትዮ-ጅቡቲ የምድር ባቡር መስመር ጋር ያለውን ትስስርና የጭነት አያያዝ ቅልጥፍና በአካል ተመልክተዋል።
የቀይ ባህር ውጥረት፦ እስራኤል ሶማሊላንድን ዕውቅና መስጠቷን ተከትሎ በቀጠናው እየታየ ባለው አዲስ የፖለቲካ ትኩሳት ወቅት፣ የጠቅላይ ሚኒስትሩ ጅቡቲ መገኘት ኢትዮጵያ ከዋነኛ የንግድ አጋሯ ጋር ያላትን ወዳጅነት ለማጠናከር እንደሆነ ተገልጿል።
የመሪዎቹ ውይይት፦
መሪዎቹ በሁለትዮሽ የንግድ ትስስር፣ በክልላዊ ሰላምና ፀጥታ እንዲሁም በኢኮኖሚ ውህደት ዙሪያ ሰፊ ውይይት አድርገዋል። ፕሬዝዳንት ጌሌ ለኢትዮጵያ ልዑክ ባደረጉት አቀባበል የሁለቱ አገራት ግንኙነት "አርአያነት ያለው" መሆኑን ገልጸዋል።
ኢትዮጵያ ተጨማሪ የባህር በር አማራጮችን (እንደ በርበራ ያሉ) እየፈለገች ባለችበት በዚህ ወቅት፣ የዶራሌህ ጉብኝት አሁንም ጅቡቲ የኢትዮጵያ የኢኮኖሚ ህይወት መስመር መሆኗንና ኢትዮጵያ በዚህ መስመር ላይ ያላትን የጸጥታና የሎጂስቲክስ ፍላጎት ለማረጋገጥ መሆኑን ተንታኞች ይናገራሉ።
ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ ዛሬ በጅቡቲ ባደረጉት ጉብኝት፣ ከፕሬዝዳንት ኢስማኤል ዑመር ጌሌ ጋር በመሆን የዶራሌህ ሁለገብ ወደብን (DMP) እና የሆራይዘን የነዳጅ ተርሚናልን ጎብኝተዋል።
ጉብኝቱ ለምን ትኩረት ሳበ?
ግብፅ በጅቡቲ ያላት እንቅስቃሴ፦ ይህ ጉብኝት የተደረገው ግብፅ በቅርቡ በዶራሌህ ወደብ ላይ አዲስ የኮንቴይነር ተርሚናል ለማልማት እና የፀሐይ ኃይል ማመንጫ ለመገንባት ከጅቡቲ ጋር ስምምነት መፈራረሟን ተከትሎ ነው። ይህም በኢትዮጵያ በኩል ስትራቴጂካዊ ጥንቃቄን የፈጠረ አጋጣሚ ሆኗል።
የሎጂስቲክስ ቅኝት፦ ጠቅላይ ሚኒስትሩ የኢትዮጵያን ንግድ 95 በመቶ የሚይዘውን ይህንኑ ወደብ ከኢትዮ-ጅቡቲ የምድር ባቡር መስመር ጋር ያለውን ትስስርና የጭነት አያያዝ ቅልጥፍና በአካል ተመልክተዋል።
የቀይ ባህር ውጥረት፦ እስራኤል ሶማሊላንድን ዕውቅና መስጠቷን ተከትሎ በቀጠናው እየታየ ባለው አዲስ የፖለቲካ ትኩሳት ወቅት፣ የጠቅላይ ሚኒስትሩ ጅቡቲ መገኘት ኢትዮጵያ ከዋነኛ የንግድ አጋሯ ጋር ያላትን ወዳጅነት ለማጠናከር እንደሆነ ተገልጿል።
የመሪዎቹ ውይይት፦
መሪዎቹ በሁለትዮሽ የንግድ ትስስር፣ በክልላዊ ሰላምና ፀጥታ እንዲሁም በኢኮኖሚ ውህደት ዙሪያ ሰፊ ውይይት አድርገዋል። ፕሬዝዳንት ጌሌ ለኢትዮጵያ ልዑክ ባደረጉት አቀባበል የሁለቱ አገራት ግንኙነት "አርአያነት ያለው" መሆኑን ገልጸዋል።
ኢትዮጵያ ተጨማሪ የባህር በር አማራጮችን (እንደ በርበራ ያሉ) እየፈለገች ባለችበት በዚህ ወቅት፣ የዶራሌህ ጉብኝት አሁንም ጅቡቲ የኢትዮጵያ የኢኮኖሚ ህይወት መስመር መሆኗንና ኢትዮጵያ በዚህ መስመር ላይ ያላትን የጸጥታና የሎጂስቲክስ ፍላጎት ለማረጋገጥ መሆኑን ተንታኞች ይናገራሉ።
7 months ago
