(ዘ-ሐበሻ ዜና) በአሜሪካ፣ እስራኤል እና ኢራን መካከል የተቀሰቀሰውን ጦርነት ተከትሎ በዓለም አቀፍ የነዳጅ አቅርቦት ላይ "ታይቶ የማይታወቅ" መስተጓጎል በመፈጠሩ፣ ሀገራት የነዳጅ ክምችታቸውን እና ስትራቴጂካዊ ተቀማጭ ሀብታቸውን 'በታሪካዊ ፍጥነት' እየተጠቀሙበት መሆኑን ዓለም አቀፉ የኢነርጂ ኤጀንሲ አስታውቋል።

ጦርነቱ መፈንዳቱን ተከትሎ በመጋቢት ወር 129 ሚሊዮን በርሜል ነዳጅ ከዓለም አቀፍ ክምችት ላይ ጥቅም ላይ የዋለ ሲሆን፣ በሚያዝያ ወር ደግሞ ተጨማሪ 117 ሚሊዮን በርሜል መቀነሱን ኤጀንሲው ገልጿል። በተለይም ኢራን (ቴህራን) ስትራቴጂካዊ የሆነውን የሆርሙዝ ባህረ ሰላጤን የባህረ ሰላጤው አገራት የነዳጅ እና ጋዝ ኤክስፖርት እንዳያልፍበት በተግባር መዝጋቷን ተከትሎ፣ የነዳጅ ዋጋ በከፍተኛ ሁኔታ አሻቅቧል። ይህም ሀገራት አማራጭ የነዳጅ አቅርቦቶችን ለማግኘት በከፍተኛ ሁኔታ እንዲሯሯጡ አስገድዷቸዋል።

ኤጀንሲው በወርሃዊ ሪፖርቱ ላይ እንዳስጠነቀቀው፣ ከቀጣይ የአቅርቦት መስተጓጎል ጋር ተዳምሮ በፍጥነት እያሽቆለቆለ የመጣው የነዳጅ ክምችት፣ በቀጣይ ለሚፈጠር ከፍተኛ የዋጋ ንረት አመላካች ነው።

ዓለም አቀፉ የኢነርጂ ኤጀንሲ ገበያውን ለማረጋጋት በማሰብ በመጋቢት ወር ከአባላቱ የአደጋ ጊዜ ክምችት 400 ሚሊዮን በርሜል ለዓለም ገበያ እንደሚያቀርብ የገለጸ ሲሆን፣ ከዚህ ውስጥ 164 ሚሊዮን በርሜል ያህሉ እስካሁን ጥቅም ላይ ውሏል። በሚያዝያ ወር የአደጋ ጊዜ ክምችት አቅርቦት ፍጥነቱ መጨመሩን እና በቀጣዮቹ ወራት ተጨማሪ የነዳጅ ምርት ወደ ገበያ እንደሚገባም ኤጀንሲው አክሎ ገልጿል።

በሰሜናዊው ንፍቀ ክበብ የክረምት (የበጋ) የጉዞ ወቅት እየተቃረበ በመምጣቱ፣ የነዳጅ እጥረት ስጋት ይበልጥ እያደገ መጥቷል። የአቅርቦት መስተጓጎሉ የሚቀጥል ከሆነ በአጭር ሳምንታት ውስጥ የአውሮፕላን ነዳጅ እጥረት ሊያጋጥም እንደሚችል አየር መንገዶች አስቀድመው እያስጠነቀቁ ይገኛሉ። ከፍተኛ የክረምት የነዳጅ ፍላጎት ወቅት ከመምጣቱ በፊት የዓለም የነዳጅ ክምችት በፍጥነት እየተመናመነ መምጣቱ፣ በቀጣይ በዋጋው ላይ ከፍተኛ መዋዠቅ ሊፈጥር እንደሚችል ታምኖበታል።

በሌላ በኩል ይህ እያሻቀበ የመጣው የነዳጅ ዋጋ እንደ ፔትሮኬሚካል እና ከባድ አምራች ኢንዱስትሪዎች ያሉ ተጠቃሚዎች ፍጆታቸውን እንዲቀንሱ እያስገደዳቸው በመሆኑ፣ በአጠቃላይ የነዳጅ ፍላጎት ላይ ጫና ፈጥሯል።

ከጦርነቱ መፈንዳት በፊት በሁለተኛው ሩብ ዓመት ዓለም አቀፍ የነዳጅ ፍላጎት በቀን 3.5 ሚሊዮን በርሜል ይሆናል ተብሎ ሲጠበቅ የነበረ ቢሆንም፣ አሁን ላይ ግን በቀን በ2.4 ሚሊዮን በርሜል ብቻ ሊቀንስ እንደሚችል አይ.ኢ.ኤ አዲሱን ግምቱን አስቀምጧል። በአንጻሩ የነዳጅ ላኪ ሀገራት ድርጅት (OPEC) በበኩሉ፣ እ.ኤ.አ በ2026 የዓለም የነዳጅ ፍላጎት በቀን በ1.2 ሚሊዮን በርሜል ያድጋል የሚል ጠንካራ እምነት እንዳለው አስታውቋል።

የዓለም የነዳጅ ዋጋ የ2008ቱን ታሪካዊ ከፍተኛ የዋጋ ጣሪያ ሊሰብር እንደሚችል ተጠቆመ
#ethiopia | ታዋቂው የኢንቨስትመንት ባንክ ጎልድማን ሳክስ ባወጣው አዲስ መግለጫ፤ በመካከለኛው ምስራቅ በተለይም በኢራን አካባቢ እየተባባሰ የመጣው ግጭት በነዳጅ አቅርቦት ላይ መስተጓጎል መፍጠሩን ተከትሎ የነዳጅ ዋጋ እ.ኤ.አ በ2008 ተመዝግቦ የነበረውን ከፍተኛ ዋጋ ሊበልጥ እንደሚችል አስጠንቅቋል።

ባንኩ እንዳመለከተው፥ በተለይ ስትራቴጂካዊ በሆነው የሆርሙዝ ሰርጥ በኩል ያለው የነዳጅ ዝውውር መገታት በገበያው ላይ ከፍተኛ ስጋት የፈጠረ ሲሆን፤ በዚህም ምክንያት የብሬንት ድፍድፍ ነዳጅ ዋጋ በቅርቡ በተደረገ የንግድ ውሎ እስከ 119 ዶላር ደርሶ ነበር። ምንም እንኳን ዋጋው ረገብ ብሎ በ108.65 ዶላር ቢዘጋም የአቅርቦት እጥረቱ ስጋት ግን አሁንም ዓለም አቀፍ የዋጋ ግሽበትን እያባባሰው ይገኛል።

እንደ ጎልድማን ሳክስ ትንበያ ከሆነ፦
* መስተጓጎሉ ረዘም ላለ ጊዜ የሚቆይ ከሆነ እስከ 2027 ድረስ የነዳጅ ዋጋ ከ100 ዶላር በላይ ሆኖ ሊቆይ ይችላል።

* ምንም እንኳን የነዳጅ ፍሰቱ በሚያዝያ ወር ወደ መደበኛ ሁኔታው ይመለሳል ተብሎ ቢታሰም፤ በምርት መሰረተ ልማቶች ላይ የደረሰው ጉዳት ግን ጥርጣሬን ፈጥሯል።

* የኦፔክ (OPEC) አባል ሀገራት ያሏቸው ትርፍ የማምረት አቅሞች ክፍተቱን በከፊል ሊሞሉ እንደሚችሉ ቢታመንም፤ አሁን ያለው የኃይል አቅርቦት ቀውስ ግን ከነዳጅ ገበያ ባለፈ በዓለም አቀፍ የቦንድ፣ የውጭ ምንዛሬ እና የአክሲዮን ገበያዎች ላይ ከፍተኛ ጫና እያሳደረ ይገኛል።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu #ጌጡ #globalnews #fuelprice #goldmansachs #economy #oilmarket #energycrisis #internationaltrade #opec