በአሜሪካ የኢሚግሬሽን ጉዳዮች ስለምናቀርባቸው መረጃዎች የምታቀርቧቸው ትችቶች #usimmigration #usa #immigrants #uscis #dhs
በአሜሪካ የኢሚግሬሽን ጉዳዮች ስለምናቀርባቸው መረጃዎች የምታቀርቧቸው ትችቶች #usimmigration #usa #immigrants #uscis #dhs

በአሜሪካ የኢሚግሬሽን ጉዳዮች ስለምናቀርባቸው መረጃዎች የምታቀርቧቸው ትችቶች #usimmigration #usa #immigrants #uscis #dhs

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የትራምፕ አስተዳደር ባለፉት 10 ቀናት ውስጥ ብቻ ከአፍጋኒስታን፣ ኩባ፣ ኒካራጓ እና ሌሎችም ሀገራት የመጡ ከ100 በላይ ስደተኞችን ምንም ዓይነት ትስስር ወደሌላቸው ስምንት የአፍሪካ ሀገራት ማባረሩን ሲቢኤስ ኒውስ አጋለጠ።

የመንግስት የውስጥ ሰነዶችን ዋቢ አድርጎ የወጣው ዘገባ እንደሚያመለክተው፣ ስደተኞቹ በሶስት ዙር በረራዎች ወደ ቡሩንዲ፣ ካሜሩን፣ መካከለኛው አፍሪካ ሪፐብሊክ፣ ኢኳቶሪያል ጊኒ፣ ኤስዋቲኒ፣ ላይቤሪያ፣ ሩዋንዳ እና ሴራሊዮን ተልከዋል። ተባራሪዎቹ ከእነዚህ ሀገራት ጋር ምንም አይነት የዜግነትም ሆነ ሌላ ትስስር የሌላቸው ሲሆኑ፣ እርምጃው አስተዳደሩ ስደተኞችን ወደ "ሶስተኛ ሀገር" ለመላክ የጀመረው ስምምነት አካል ነው።

ይሁን እንጂ ስደተኞቹ ከተላኩባቸው ሀገራት መካከል እንደ መካከለኛው አፍሪካ ሪፐብሊክ ያሉት በእርስ በርስ ግጭት የሚታመሱ እና የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ዜጎቹ ፈጽሞ እንዳይጓዙባቸው ከፍተኛ ማስጠንቀቂያ (Level 4) የሰጠባቸው አደገኛ አካባቢዎች መሆናቸው አነጋጋሪ ሆኗል።

የአሜሪካ የሀገር ውስጥ ደህንነት መስሪያ ቤት (DHS) በጉዳዩ ላይ በሰጠው ምላሽ፣ "ሕገ-ወጥ ስደተኞች ወደ ትውልድ ሀገራቸው ለመመለስ ፈቃደኛ ካልሆኑ፣ በሕጉ መሠረት ሌላ ደህንነቷ የተጠበቀ ሀገር መፈለግ ግዴታችን ነው። ነገር ግን ወደ ሀገራቸው ለመመለስ ከመረጡ ነፃ የበረራ ትኬት እና የ3,000 ዶላር ቼክ እንሰጣቸዋለን፤ ምርጫው የራሳቸው ነው" ብሏል። አብዛኞቹ ተባራሪዎች ሕጋዊ ሰነድ ሳይኖራቸው ወደ አሜሪካ ከመግባታቸው ውጭ ምንም ዓይነት የወንጀል ሪከርድ የሌላቸው መሆናቸው በሰነዱ ተጠቅሷል።

በአሜሪካ የሚኖሩ ከ5 ሺህ በላይ ኢትዮጵያውያን ሃገሪቷን ለቀው እንዲወጡ ታዘዙ

በአሜሪካ የፌዴራል ፍርድ ቤት የዶናልድ ትራምፕ አስተዳደር ከ5 ሺህ በላይ ለሚሆኑ ኢትዮጵያውያን ተሰጥቶ የነበረውን ጊዜያዊ የህጋዊ መኖሪያ እና የስራ ፈቃድ ጥበቃ (TPS - Temporary Protected Status) እንዲያበቃ ውሳኔ አስተላለፈ።

የፌዴራል ዳኛ ብሪያን ሙርፊ ማክሰኞ ዕለት ባስተላለፉት ውሳኔ፣ የሃገር ውስጥ ደህንነት መስሪያ ቤት (DHS) በኢትዮጵያውያን ላይ የነበረውን የTPS ጥበቃ ለማቋረጥ ያቀደውን እርምጃ እንዳይፈጽም ታግዶ የቆየውን የህግ እገዳ በማንሳት የትራምፕ አስተዳደር እርምጃውን እንዲቀጥል ፈቅደዋል።

📌 ከውሳኔው ጀርባ የተካሄዱ ዋና ዋና ነጥቦች

ጊዜያዊ የህጋዊ መኖሪያ ጥበቃ (TPS) በኢትዮጵያ በነበረው የፖለቲካና የፀጥታ ችግር ምክንያት በጆ ባይደን አስተዳደር ወቅት በ2022 ተሰጥቶ የነበረ ነው።

የፌዴራል ዳኛው ይህንን እገዳ ያነሱት፣ የአሜሪካ ከፍተኛ ፍርድ ቤት (Supreme Court) ባለፈው ሰኔ ወር የትራምፕ አስተዳደር የTPS ጥበቃዎችን የማቋረጥ ስልጣን እንዳለው የሰጠውን ውሳኔ ተከትሎ ነው።

ምንም እንኳን ህጋዊ የመኖሪያ እና የሰራ ፈቃዱ የመሰረዝ ሂደት የሚቀጥል ቢሆንም፣ የውሳኔውን ህገ-መንግስታዊነት አስመልከቶ የተመሰረተው ክስ በፍርድ ቤት ውይይት እንደሚደረግበት ተገልጿል።

ውሳኔውን ተከትሎ በአሜሪካ የሚኖሩ በሺዎች የሚቆጠሩ ኢትዮጵያውያንና ቤተሰቦቻቸው አዲስ የህግና የመኖሪያ ስጋት ውስጥ ወድቀዋል።

Seledadotio
Seledadotio

(ዘ-ሐበሻ ዜና) አንድ የአሜሪካ የፌደራል ዳኛ በዛሬው (ማክሰኞ) ዕለት ባሳለፉት ውሳኔ፣ የዶናልድ ትራምፕ አስተዳደር ከ5,000 በላይ ለሚሆኑ ኢትዮጵያውያን በአሜሪካ የመኖር እና የመስራት ፈቃድ የሚሰጠውን ህጋዊ ጥበቃ (TPS) እንዲያቆም ፈቅደዋል።

በቦስተን የሚገኙት የአሜሪካ አውራጃ ዳኛ ብራያን መርፊ ይህንን ውሳኔ ያሳለፉት፣ የአሜሪካ ጠቅላይ ፍርድ ቤት ባለፈው ሰኔ ወር አስተዳደሩ ከሄይቲ እና ከሶሪያ ለመጡ ዜጎች ይሰጥ የነበረውን ተመሳሳይ ጥበቃ እንዲያነሳ መፍቀዱን ተከትሎ ነው። በአብላጫ አጥባቂ ዳኞች የተወሰነው የጠቅላይ ፍርድ ቤቱ ውሳኔ፣ ዳኞች የሀገር ውስጥ ደህንነት መምሪያ (DHS) በ13 ሀገራት ላይ የነበረውን ጊዜያዊ የጥበቃ መብት ለማንሳት የሚያደርገውን ጥረት እንዳይመረምሩ የሚያግድ ነበር። የዲኤችኤስ (DHS) ዋና የህግ አማካሪ ጀምስ ፐርሲቫል በማህበራዊ ትስስር ገጻቸው ላይ ውሳኔውን በማድነቅ ሁሉም የቲፒኤስ (TPS) ስረዛዎች ተግባራዊ መሆናቸውን ገልጸዋል።

ይህ ጊዜያዊ የጥበቃ መብት በሀገራቸው የተፈጥሮ አደጋ፣ የትጥቅ ግጭት ወይም ሌላ አስገዳጅ ሁኔታ ለገጠማቸው ዜጎች የሚሰጥ ህጋዊ ፈቃድ ነው። የቀድሞው ፕሬዝዳንት ጆ ባይደን አስተዳደር እ.ኤ.አ. በ2022 ዓ.ም ኢትዮጵያውያኑን ከትጥቅ ግጭት እና ሰብዓዊ ቀውስ ለመጠበቅ በማሰብ ይህንን መብት መፍቀዱ ይታወሳል። ሆኖም በቀድሞዋ የሀገር ውስጥ ደህንነት ፀሀፊ ክሪስቲ ኖየም ስር የነበረው ዲኤችኤስ፣ ወደ ሀገራቸው ለሚመለሱ ኢትዮጵያውያን ደህንነታቸውን አደጋ ላይ የሚጥል ሁኔታ የለም በማለት ባለፈው ታህሳስ ወር ጥበቃውን እንደሚያነሳ አስታውቆ ነበር።

ይህንን ውሳኔ በመቃወም የተለያዩ ኢትዮጵያውያን እና 'አፍሪካን ኮምዩኒቲስ ቱጌዘር' የተባለ ስብስብ ክስ የመሰረቱ ሲሆን፣ ዳኛ መርፊም ይህ አሰራር ህጋዊ ሂደቶችን ያልተከተለ ነው በማለት ባለፈው ኤፕሪል ወር ውሳኔውን በጊዜያዊነት አግደውት ነበር። ጠቅላይ ፍርድ ቤቱ ውሳኔ ካሳለፈ በኋላ ግን፣ መርፊ የኢትዮጵያውያኑን ጥበቃ ለማንሳት የተያዘውን እቅድ የሚያግደውን ትዕዛዝ አንስተዋል። ዳኛው ሌሎች ተመሳሳይ ክሶችን ውድቅ ቢያደርጉም፣ ከሳሾች የዲኤችኤስ እርምጃ በአሜሪካ ህገ-መንግስት አምስተኛ ማሻሻያ ላይ የተቀመጠውን የዘር ወይም የብሄር መድልዎ የሚጥስ ነው በሚል ክሳቸውን እንዲቀጥሉ ግን ፈቅደዋል።

ከሳሾቹ በበኩላቸው አስተዳደሩ በኢትዮጵያ ውስጥ ያለውን አደገኛ ሁኔታ ችላ ማለቱን እና ይህ ውሳኔ ነጭ ወይም አውሮፓዊ ባልሆኑ ማህበረሰቦች ላይ ያለውን ከሀገር ላለመባረር የሚሰጥን የጥበቃ መብት የማስወገድ ዘመቻ አካል መሆኑን አጥብቀው እየሞገቱ ይገኛሉ። ጠበቆቻቸው እስካሁን በጉዳዩ ላይ ይፋዊ ምላሽ አልሰጡም።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የትራምፕ አስተዳደር ያቀደውን የዕለታዊ እስር ኮታ ለማሟላት በማሰብ፣ የአሜሪካ የኢሚግሬሽን ወኪሎች አዳዲስ እና ያልተለመዱ የእስር ስልቶችን በመጠቀም በሀምሌ (ጁላይ) ወር ብቻ 51,000 የሚጠጉ ስደተኞችን በቁጥጥር ስር አዋሉ። ይህ አሃዝ አስተዳደሩ እስካሁን ካስመዘገበው እጅግ ከፍተኛው ወርሃዊ የእስር መጠን ነው።

የኢሚግሬሽን ወኪሎቹ አሁን ላይ አውሮፕላን ማረፊያዎችን፣ በብሔራዊ ፓርኮች ውስጥ የሚገኙ የህዝብ መዝናኛ ስፍራዎችን እና አውራ ጎዳናዎችን እንደ ማለፊያ ኬላ በመጠቀም ያልታሰቡ እስሮችን እያካሄዱ ይገኛሉ። ባለፈው ወር በአውሮፕላን ማረፊያዎች ከተያዙት መካከል፣ ቪዛቸው ያለፈባቸው ነገር ግን ህጋዊ የቆይታ ፈቃድ ለማግኘት በሂደት ላይ የነበሩ ምሁራን ይገኙበታል። ከእነዚህም ውስጥ የጆንስ ሆፕኪንስ ዩኒቨርሲቲ የካሜሩን ተመራማሪ እና ሽልማት ተቀብሎ ሲመለስ የታሰረ የሜሪላንድ ዩኒቨርሲቲ ኢትዮጵያዊ መምህር ይገኙበታል። በተጨማሪም በሰሜን ካሮላይና በሚገኝ መዝናኛ ስፍራ 13 ሰዎች፣ እንዲሁም በሚድዌስት አውራ ጎዳናዎች ላይ 51 የጭነት መኪና አሽከርካሪዎች በድንገተኛ ፍተሻ ተይዘዋል።

የአሜሪካ የሀገር ውስጥ ደህንነት መሥሪያ ቤት (DHS) አደገኛ ወንጀለኞችን (እንደ ነፍሰ ገዳዮች እና ህፃናትን የሚያጠቁ ወንጀለኞችን) እያሳደደ መሆኑን ቢገልጽም፣ መረጃዎች እንደሚያሳዩት ግን በአሁኑ ወቅት ከታሰሩት ውስጥ ከሶስተኛው ያነሱት ብቻ የወንጀል ሪከርድ ያላቸው ናቸው። ወደ 40 በመቶ የሚጠጉት ደግሞ ከኢሚግሬሽን ህግ ጥሰት (እንደ ቪዛ ጊዜ ማለፍ) ውጭ ምንም ዓይነት ወንጀል ያልሰሩ መሆናቸው ታውቋል።

የስደተኞች መብት ተሟጋቾች እና የፖሊሲ ተንታኞች እንደሚሉት፣ አስተዳደሩ በቀን 2,000 ሰዎችን የማሰር ግቡን ለመምታት ሲል ብቻ ወንጀለኛ ያልሆኑ እና በህጋዊ የሽግግር ሂደት ላይ ያሉ ሰዎችን ለእስር እና ለእንግልት እየዳረገ ይገኛል። ይህ ተገቢ ያልሆነ የእስር እርምጃ፣ ከፍተኛ ክህሎት ያላቸውን ዓለም አቀፍ ተማሪዎች እና ተመራማሪዎችን ከሀገር በማስወጣት በአሜሪካ ኢኮኖሚ ላይ ከፍተኛ ጉዳት ሊያደርስ እንደሚችል የኢኮኖሚ ባለሙያዎች አስጠንቅቀዋል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በቦስተን እና ቺካጎ የሚገኙ ሁለት የፌደራል ዳኞች፣ የፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ አስተዳደር ከደቡብ ሱዳን እና ምያንማር (በርማ) ለመጡ ስደተኞች ተሰጥቶ የነበረውን ጊዜያዊ የጥበቃ ደረጃ (TPS) እና ከሀገር ያለመባረር ከለላ እንዲያቋርጥ ፈቅደዋል።

ይህ ውሳኔ የተላለፈው የዩናይትድ ስቴትስ ጠቅላይ ፍርድ ቤት ባለፈው ሰኔ ወር ከሄይቲ እና ሶሪያ ለመጡ በሺዎች የሚቆጠሩ ስደተኞች ተመሳሳይ ጥበቃዎች እንዲነሱ መፍቀዱን ተከትሎ ነው። የሰብአዊ መብት ተሟጋቾች ለሁለቱ ሀገራት ዜጎች የተሰጠው ጊዜያዊ የጥበቃ ደረጃ እንዲቀጥል ያደረጉትን የመጨረሻ የህግ ክርክር የፌደራል ዳኞቹ ዓርብ ዕለት ውድቅ አድርገውታል።

ጊዜያዊ የጥበቃ ደረጃ (TPS) የውጭ ሀገራት ዜጎች ሀገራቸው በጦርነት፣ በተፈጥሮ አደጋ ወይም በሌሎች አስገዳጅ ሁኔታዎች ውስጥ ስትሆን አሜሪካ ውስጥ የመሥራት ፈቃድ እና ከእስር ወይም ከማባረር ከለላ የሚሰጥ ሥርዓት ነው። የሮይተርስ የዜና ወኪል እንደዘገበው፣ የዚህ ጥበቃ መቋረጥ ወደ 232 የሚጠጉ የደቡብ ሱዳን ዜጎችን እና 4,000 የሚደርሱ የምያንማር ስደተኞችን ከለላ ያሳጣል።

የሰብአዊ መብት ተሟጋቾች፣ እነዚህ ስደተኞች በህግ ክርክሩ ወቅት ባገኙት "የአስተዳደር እግድ" አሜሪካ ውስጥ ሰርተው የመኖር መብት አግኝተው የነበረ ቢሆንም፣ አዲሱ የፍርድ ቤት ውሳኔ አሁንም በግጭት እና አለመረጋጋት ውስጥ ወዳሉ ሀገሮቻቸው እንዲባረሩ ክፍተት ይፈጥራል ሲሉ አስጠንቅቀዋል።

የጠቅላይ ፍርድ ቤቱ ቀዳሚ ውሳኔ፣ የአሜሪካ የሀገር ውስጥ ደህንነት መምሪያ (DHS) በተለያዩ ሀገራት ዜጎች ላይ የጥበቃ ደረጃውን ለማንሳት የሚያደርገውን ጥረት የበታች ፍርድ ቤቶች እንዳያግዱ ገድቦ ነበር። የኢሚግሬሽን ጠበቆች በመምሪያው ላይ "ይህንን መብት የማቋረጥ ስልጣን የለውም" በማለት አዲስ ክርክር ቢያነሱም፣ በቦስተን የዲስትሪክት ዳኛ ፓቲ ሳሪስ ክርክሩን ውድቅ አድርገውታል። ዳኛዋ፣ ይህን ክርክር መቀበል መምሪያው የጥበቃ ጊዜውን የማራዘም ስልጣኑን ጭምር ጥያቄ ውስጥ የሚጥል ነው ብለዋል። በቺካጎ ዳኛ ማቲው ኬኔሊም በምያንማር ስደተኞች ላይ በተመሳሳይ ክርክሩን ውድቅ አድርገዋል።

የአሜሪካ የሀገር ውስጥ ደህንነት መምሪያ (DHS) ከ2011 ጀምሮ ግጭት በማያባራባት ደቡብ ሱዳን፣ እና ከ2021 ወታደራዊ መፈንቅለ መንግስት ወዲህ የፖለቲካ ቀውስ ውስጥ በገባችው ምያንማር ዜጎች ላይ የተሰጠውን ጊዜያዊ ጥበቃ ለማንሳት በህዳር 2025 እንቅስቃሴ መጀመሩ ይታወሳል።

የ DHS ጠቅላይ አማካሪ ጄምስ ፐርሲቫል፣ አዲሶቹ የፍርድ ቤት ውሳኔዎች መምሪያው ከወሰናቸው ውስጥ በፍርድ ቤት የታገዱት የኢትዮጵያ እና ሶማሊያ ዜጎች የጥበቃ መቋረጥ ጉዳዮችን ብቻ እንዳስቀረ ገልጸዋል። በኤክስ (X) ገጻቸው ላይም፣ "እነዚህ 'የአስተዳደራዊ እግዶች' በሚቆዩበት እያንዳንዱ ቀን፣ የአሜሪካ ህዝብ የመረጠውን እና የፈለገውን እንዳያገኝ የሚነፈግበት ቀን ነው" ሲሉ አቋማቸውን አንጸባርቀዋል።

በአሜሪካ የኢትዮጵያውያን ጊዜያዊ የመኖሪያ ፈቃድ (TPS) እጣ ፈንታ በፍርድ ቤት ውሳኔ ተገታ

​የአሜሪካው የፌደራል ዳኛ ብራየን መርፊ የትራምፕ አስተዳደር በስደት ላይ ባሉ ኢትዮጵያውያን ላይ የጣለውን የጊዜያዊ መኖሪያ ፈቃድ (TPS) የማቋረጥ ውሳኔ በጊዜያዊነት አግደዋል።

​ዳኛው ይህንን ውሳኔ ያሳለፉት የአሜሪካው ጠቅላይ ፍርድ ቤት ዝቅተኛ ፍርድ ቤቶች በኢሚግሬሽን ጉዳዮች ላይ ያላቸውን ስልጣን የሚገድብ ውሳኔ ባሳለፈበት ወቅት ነው።

የመሀል ሀገር ደህንነት መስሪያ ቤት (DHS) ህግ አማካሪ ጄምስ ፐርሲቫል የዳኛውን ውሳኔ "በጠቅላይ ፍርድ ቤቱ ላይ የተደረገ አመፅ" ሲሉ አጥብቀው ተችተዋል።

​ኢትዮጵያውያን በሀገራቸው በነበረው የጦርነትና ሰብአዊ ቀውስ ምክንያት በ2022 እ.ኤ.አ. ይህንን ጥበቃ ያገኙ ሲሆን፣ አዲሱ የትራምፕ አስተዳደር በታህሳስ ወር 2025 ጥበቃው እንዲያበቃ ወስኖ ነበር።

​ይህ የፍርድ ቤት ውሳኔ በግምት 26,700 የሚሆኑ ኢትዮጵያውያንን ከስደትና ከአስገዳጅ ሀገር የማስወጣት ስጋት በጊዜያዊነት ያገደ ቢሆንም፣ የህግ ክርክሩ አሁንም በከፍተኛ ሁኔታ ቀጥሏል።

Seledadotio
Seledadotio

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በአሜሪካ የማሳቹሴትስ ክፍለ ሀገር የፌደራል ዳኛ የሆኑት ብራያን መርፊ፣ የትራምፕ አስተዳደር በኢትዮጵያውያን ላይ የጣለውን ጊዜያዊ የህጋዊ መኖሪያ ፈቃድ (ቲፒኤስ) የማቋረጥ ውሳኔ በጊዜያዊነት አግደዋል። ይህ የዳኛው ውሳኔ የወጣው፣ የአሜሪካው ጠቅላይ ፍርድ ቤት የበታች ፍርድ ቤቶች በሀገር ውስጥ ደህንነት መስሪያ ቤት (DHS) የቲፒኤስ ውሳኔዎች ላይ ጣልቃ የመግባት ሥልጣናቸውን በከፍተኛ ሁኔታ የሚገድብ ውሳኔ ባሳለፈበት ማዕቀፍ ውስጥ በመሆኑ፣ በፌደራል ፍርድ ቤቶች እና በከፍተኛው የሕግ አካል መካከል አዲስ የሥልጣን ፍጭት እና የሕግ ውዝግብ ቀስቅሷል።

የአሜሪካ የሀገር ውስጥ ደህንነት መስሪያ ቤት በኢትዮጵያ ያለው ሁኔታ መሻሻሉን በማንሳት በየካቲት ወር 2026 ዓ.ም የኢትዮጵያውያን ጊዜያዊ የመኖሪያ ፈቃድ እንዲያበቃ ውሳኔ አስተላልፎ ነበር። እ.ኤ.አ በ2022 በኢትዮጵያ በነበረው ጦርነትና የሰብአዊ መብት ቀውስ ምክንያት የተሰጠው ይህ ከስደት የመጠበቅ መብት ከ26 ሺህ በላይ ኢትዮጵያውያንን የሚመለከት ሲሆን፣ የውሳኔውን መሻር ተከትሎ ተጎጂዎቹ ጉዳዩን ወደ ፍርድ ቤት ወስደውታል።

ምንም እንኳን ጠቅላይ ፍርድ ቤቱ የበታች ፍርድ ቤቶች የመንግሥትን የቲፒኤስ ውሳኔ እንዳይሽሩ ውሳኔ አስተላልፎ የነበረ ቢሆንም፣ ዳኛ መርፊ ግን ከህገ-መንግስታዊ መብቶች ጥሰት ጋር በተያያዘ የቀረቡትን አዳዲስ አቤቱታዎች መመርመር አስፈላጊ መሆኑን በመጥቀስ እገዳው ለጊዜው እንዳይተገበር አግደዋል።

ይህንን ውሳኔ ተከትሎ የሀገር ውስጥ ደህንነት መስሪያ ቤት ዋና አማካሪ ጄምስ ፐርሲቫል፣ ዳኛው በጠቅላይ ፍርድ ቤቱ ላይ "የአመፅ እርምጃ" ፈጽመዋል ሲሉ በጽኑ ወቀሳ አቅርበዋል። በተጨማሪም በርካታ የህግ ባለሙያዎች እና የፖለቲካ ተንታኞች የመንግሥት አስፈጻሚ አካል የጠቅላይ ፍርድ ቤቱን የበላይነት በማስከበር የበታች ፍርድ ቤቶችን ውሳኔ ችላ ሊላቸው እንደሚገባ በመግለጽ ላይ ናቸው። ይህ አጋጣሚ በአሜሪካ የፍትሕ ሥርዓት ውስጥ በከፍተኛ እና በበታች ፍርድ ቤቶች መካከል ያለውን የፖለቲካ እና የህግ ስንጥቅ ያጎላ ሲሆን፣ የሺዎች ኢትዮጵያውያን የህይወትና የመኖሪያ ዕጣ ፈንታም በዚሁ የፍርድ ቤት ሽኩቻ መካከል ተንጠልጥሎ እንዲቆይ አድርጎታል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የአሜሪካው የአገር ውስጥ ደኅንነት መሥሪያ ቤት (DHS) በቅርብ ታሪኩ ታይቶ በማይታወቅ መልኩ መረጃዎችን ለሦስት ወራት ያህል አደናቅፎ ከቆየ በኋላ፣ ጁላይ 20 ቀን 2026 ዓ.ም. አዲስ የስደተኞች እገታና እስራት መረጃዎችን ይፋ አድርጓል። በሚኒስትር ማርክዌይን ሙሊን ( የሚመራው የኢሚግሬሽንና ጉምሩክ አስከባሪ አካል በአገሪቱ የውስጥ ክፍል የሚያካሂደውን የስደተኞች አደን በከፍተኛ ደረጃ ማሳደጉን ሰነዶቹ ያረጋግጣሉ። የሰኔ ወር መረጃ እንደሚያሳየው በየቀኑ በICE ተይዘው ወደ ማቆያ የሚገቡ ስደተኞች ቁጥር በአማካይ ከ1,300 በላይ የደረሰ ሲሆን፣ ይህም ሚኒስትሩ ሥልጣን በያዙበት በኤፕሪል ወር ከነበረው አንጻር የ32 በመቶ ከፍተኛ ዕድገት ያሳየና ከ2021 ዓ.ም. ወዲህ በየትኛውም ወር ታይቶ የማይታወቅ ከፍተኛው የምዝገባ ቁጥር ነው።

ይህንን አዲስ ይፋ የተደረገ መረጃ በጥልቀት ስንመረምረው፣ በሁለተኛው የትራምፕ አስተዳደር ሥር የአሜሪካ የኢሚግሬሽን አስከባሪ ተቋም የተከተለውን ስልታዊና መዋቅራዊ የፖለቲካ ሽግግር ፍንትው አድርጎ ያሳያል። የማይግሬሽን ፖሊሲ ኢንስቲትዩት ከፍተኛ ተንታኝ አሪኤል ሩዊዝ ሶቶ እንዳሉት፣ የICE ቀደሞ አሠራሮች ይበልጥ በግልጽ የሚታዩ፣ በአደባባይ አወዛጋቢ የነበሩ እና የትራምፕን አስተዳደር በሚቃወሙ ከተሞች ላይ ያነጣጠሩ ነበሩ። አሁን ግን የጸጥታው መሥሪያ ቤት የሚከተለው ስልት ብዙም ለአይን የማይታይና ድምፅ አልባ ቢሆንም፣ መሬት ላይ የሚያስመዘግበው ውጤት ግን ከዚያ በበለጠ መልኩ እጅግ አውዳሚና ሰፊ መሆኑን ያሳያል።

ይበልጥ አሳሳቢውና መዋቅራዊ ቀውሱን የሚያጋልጠው እውነታ፣ ምንም ዓይነት የወንጀል ሪከርድ ወይም ክስ የሌለባቸው ንጹሐን ስደተኞች ላይ እየተወሰደ ያለው እርምጃ በከፍተኛ ሁኔታ መጨመሩ ነው። የአገር ውስጥ ደኅንነት መሥሪያ ቤት ቃል አቀባይ ተቋሙ ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ የወንጀል ታሪክ ያላቸውን ስደተኞች የማደንና የማባረር ቃላቸውን እየፈጸሙ ነው ቢሉም፣ መረጃው ግን ሌላ እውነታ ያሳያል። በጃንዋሪ 2025 ዓ.ም. የወንጀል ሪከርድ ሳይኖራቸው በቁጥጥር ሥር የዋሉ ስደተኞች ቁጥር ከጠቅላላው ታሳሪ 6 በመቶ ብቻ የነበረ ሲሆን፣ በአሁኑ ወቅት ግን ይህ ቁጥር በከፍተኛ ዝላይ ወደ 37 በመቶ አሽቆልቁሏል። ይህ የሚያሳየው የICE የአደን መረብ ወንጀለኞችን ብቻ ሳይሆን ማናቸውንም ሰነድ አልባ ስደተኞች በጅምላ ማካተት መጀመሩን ነው።

በተጨማሪም፣ በቴክሳስ እና ሜይን ግዛቶች ውስጥ በቅርቡ የተከሰቱትን ገዳይ የተኩስ ልውውጦች ተከትሎ በICE ላይ የደረሰውን ሕዝባዊ ወቀሳና ተቋማዊ ተጠያቂነትን ለመሸሸግ ሲባል መሥሪያ ቤቱ መረጃዎችን ከ100 ቀናት በላይ ደብቆ ማቆየቱ በራሱ ሕግ አውጪው ምክር ቤት (ኮንግረንስ) በየሁለት ሳምንቱ መረጃዎች ይፋ እንዲሆኑ ያስቀመጠውን ትእዛዝ በግልጽ የጣሰ ነው። ምንም እንኳን እስራቱ በከፍተኛ ሁኔታ ቢጨምርም፣ ሰዎችን ከአገር የማስወጣቱ ሂደት ግን ካለፈው ዓመት አንጻር ለውጥ ሳያሳይ ባለበት የቆመ በመሆኑ የታሳሪዎች ቁጥር ማቆያዎችን እያጨናነቀ ይገኛል። ይህ መዋቅራዊ አለመረጋጋት፣ የስደተኞች መብት ተሟጋቾች እና የሕግ ባለሙያዎች በትራምፕ አስተዳደር የውስጥ የኢሚግሬሽን ፖሊሲ ላይ ያላቸውን ጥርጣሬና ተቃውሞ ይበልጥ የሚያበረታታው ከመሆኑም በላይ፣ አገሪቱን ወደ ከፋ ሰብዓዊ ቀውስና ሕጋዊ ፍጥጫ ሊመራት እንደሚችል የፖለቲካ ተንታኞች በጥብቅ ያስጠነቅቃሉ።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) አዲሱ የዶናልድ ትራምፕ አስተዳደር ዕቅድ፣ የአሜሪካ የነዋሪነት ፈቃድ (ግሪን ካርድ) ላላቸው በሚሊዮን ለሚቆጠሩ ዜጎች የአሜሪካ ዜግነት ማመልከቻ ክፍያን እስከ 80 በመቶ ለማሳደግ ሀሳብ አቀረበ።

በዚህ ሳምንት በፌደራል ሪጅስተር የታተመው ይኸው ዕቅድ እንደሚያመለክተው፣ በወረቀት ለሚቀርብ የዜግነት ማመልከቻ ከዚህ ቀደም ይከፈል የነበረው 760 ዶላር ወደ 1,330 ዶላር (የ75 በመቶ ጭማሪ) ከፍ ይላል። እንዲሁም በኦንላይን (በኢንተርኔት) ለሚሞሉ አመልካቾች ደግሞ ከ710 ዶላር ወደ 1,280 ዶላር በማደግ የ80 በመቶ ጭማሪ ያሳያል። በተጨማሪም ማመልከቻቸው ውድቅ የተደረገባቸው ሰዎች ይግባኝ ለማለት በወረቀት ሲሆን 1,475 ዶላር (ከ830 ዶላር ያደገ)፣ በኦንላይን ደግሞ 1,425 ዶላር እንዲከፍሉ የሚያስገድድ ነው።

የፌደራል ባለስልጣናት ይህ የክፍያ ጭማሪ አንዳንድ ሰዎችን ከማመልከት ሊያቅባቸው እንደሚችል ቢያምኑም፣ ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ያዘዙትን ጥብቅ የጀርባ ታሪክ ማጣሪያ ወጪዎችን ለመሸፈን አስፈላጊ መሆኑን ገልጸዋል። የሀገር ውስጥ ደህንነት መምሪያ (DHS) በሰጠው መግለጫ፣ ይህ ጭማሪ "ዜጋ መሆን ያለውን ከፍተኛ ዋጋ እና ጥቅም" የሚያንጸባርቅ መሆኑን ጠቅሶ፣ ከዚህ ቀደም የዜግነት ማመልከቻን ለማበረታታት ይደረጉ የነበሩ የክፍያ ቅናሾች አሁን ላይ ሊቀጥሉ እንደማይችሉ አስታውቋል። አዲሱ መመሪያ ዝቅተኛ ገቢ ላላቸው አመልካቾች ይደረግ የነበረውን የነጻ ክፍያ የሚያስቀር ሲሆን፣ በወታደራዊ አገልግሎት በኩል ዜግነት ለሚጠይቁ ሰዎች ብቻ ነጻ ዕድሉ ይቀጥላል።

ይህ ዕቅድ ሙሉ በሙሉ ተግባራዊ ከሆነ፣ ዜግነት ለማግኘት በሚጠብቁ ሰዎች ላይ በየዓመቱ ከ430 ሚሊዮን ዶላር በላይ ተጨማሪ ወጪ ያስከትላል ተብሏል። በመምሪያው መረጃ መሰረት በየዓመቱ ወደ 1 ሚሊዮን የሚጠጉ ሰዎች የአሜሪካ ዜግነት ለማግኘት ያመለክታሉ።
በአሜሪካ የኢሚግሬሽን ካውንስል ከፍተኛ ተመራማሪ የሆኑት አሮን ራይክሊን ሜልኒክ ይህንን አሰራር አጥብቀው ተችተዋል። የክፍያ ጭማሪው ቋሚ የነዋሪነት ፈቃድ ያላቸው ሰዎች ሙሉ ዜግነት እንዳያወጡ ለማስቆም ያለመ መሆኑን በማህበራዊ ሚዲያ ገጻቸው ላይ ጠቅሰው፣ የአሜሪካ መንግስት ከዚህ ቀደም ብዙ ሰዎችን ለማበረታታት ሲል ክፍያውን ዝቅ አድርጎ የቆየበትን አሰራር አሁን ላይ መቀየሩን ገልጸዋል።

የሀገር ውስጥ ደህንነት መምሪያ በዕቅዱ ላይ እስከ ነሐሴ 24 ድረስ የህዝብ አስተያየቶችን የሚቀበል ሲሆን፣ በሚሰጡት ግብረ መልሶች ላይ ተመስርቶ ሀሳቡን ሊያሻሽለው ወይም ሊሰርዘው ይችላል ተብሎ ይጠበቃል። የትራምፕ አስተዳደር ከዚህ ቀደምም በአሜሪካ በህገወጥ መንገድ ሲኖሩ የተገኙ ስደተኞችን ለማሰር እና ለማባረር የሚወጣውን ወጪ ለመሸፈን በሚል 18,000 ዶላር የሚደርስ ቅጣት ለመጣል ማቀዱ ይታወሳል።

u26a0ufe0f u1260u12a0u121cu122au12ab u1208u121du1275u1296u1229 u12e8u130du122au1295 u12abu122du12f5 u1263u1208u1264u1276u127d u1260u1219u1209 u12e8u1270u120bu1208u1348 u12a0u1235u1278u12b3u12ed u1218u120du12d5u12adu1275!

u12e8u1200u1308u122d u12cdu1235u1325 u12f0u1205u1295u1290u1275 u1218u1235u122au12eb u1264u1275 (DHS) u1325u1243u1245u1295 u1235u1205u1270u1276u127du1295 u12a5u12e8u1218u1228u1320 u12e8u130du122au1295 u12abu122du12f5 u12e8u1218u1295u1320u1245 u12a5u1293 u1230u12ceu127du1295 u12e8u121bu1263u1228u122d u12a0u12f2u1235 u12a0u1230u122bu122d u1300u121du122fu120du1362 \

በአሜሪካ "ንጉሥ አንፈልግም" ያሉ ግዙፍ የተቃውሞ ሰልፎች ተካሄዱ

​#fastmereja I በአሜሪካ ዋና ዋና ከተሞችና በውጭ አገራት በሚኖሩ አሜሪካውያን ዘንድ "ንጉሥ አንፈልግም" በሚል መሪ ቃል በፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ አስተዳደር ላይ ያነጣጠሩ ግዙፍ የተቃውሞ ሰልፎች ተካሄዱ። ሰልፈኞቹ የትራምፕን የኢራን ፖሊሲ፣ የስደተኞች አያያዝ እና የኑሮ ውድነትን በመቃወም ፕሬዝዳንቱ ከሥልጣን እንዲወርዱ መጠየቃቸው ተረጋግጧል።

ቅዳሜ ዕለት በዋሽንግተን ዲሲ፣ ኒውዮርክ፣ ሎስ አንጀለስ እና ሚኒሶታ በሺህዎች የሚቆጠሩ ዜጎች አደባባይ ወጥተዋል። በተለይም በሚኒሶታ በፌዴራል ወኪሎች የተገደሉ ሁለት ዜጎችን መታሰቢያ በማድረግ የተካሄደው ሰልፍ ከፍተኛ ትኩረት ስቧል። በኒውዮርክ ታይምስ አደባባይ ከ100 ሺህ በላይ ሰዎች መገኘታቸውን የከተማዋ ፖሊስ አስታውቋል።

በሎስ አንጀለስ ሰልፈኞች የፌዴራል ሕንጻን በመክበብ ድንጋይ በመወርወራቸውና ፖሊስን በመተናኮላቸው "ገዳይ ያልሆኑ እርምጃዎች" መወሰዳቸውንና በርካቶች መታሰራቸውን የሀገር ውስጥ ደህንነት መምሪያ (DHS) ገልጿል። በዳላስም በተቃራኒ ሰልፈኞችና በ"ንጉሥ አንፈልግም" ደጋፊዎች መካከል መጠነኛ ግጭቶች ተከስተዋል።

የዋይት ሐውስ ቃል አቀባይ ሰልፎቹን "ከትራምፕ ጋር ችግር ያለባቸው ሰዎች ራሳቸውን የሚያክሙበት መድረክ" ሲሉ አጣጥለውታል። ፕሬዝዳንት ትራምፕ በበኩላቸው "ንጉሥ አይደለሁም" በማለት የሚሰነዘርባቸውን የአምባገነንነት ክስ ቀደም ብለው ማስተባበላቸው ይታወሳል።

ተቃውሞው ከአሜሪካ አልፎ በፓሪስ፣ ለንደን እና ሊዝበን በሚኖሩ አሜሪካውያን ዘንድ የቀጠለ ሲሆን፣ ፕሬዝዳንቱን "ፋሺስት" እና "የጦር ወንጀለኛ" የሚሉ መፈክሮች ተደምጠዋል።

የጋብቻ ውሳኔ፡ በዓለም አቀፍ አዝማሚያ እና በኢትዮጵያ ነባራዊ ሁኔታ

​ጋብቻ በሰው ልጅ ህይወት ውስጥ ካሉ ትልልቅ ምዕራፎች አንዱ ነው። ይሁን እንጂ ይህ ውሳኔ በዘመናችን ከፍቅር ስሜት ባለፈ በውስብስብ ማህበራዊ፣ ስነ-ልቦናዊ እና ኢኮኖሚያዊ ምክንያቶች የሚቃኝ ሆኗል።

እንደ ወርልድ ፖፑሌሽን ሪቪው (World Population Review) እና ስታቲስታ (Statista) መረጃዎች፣ በዓለም ዙሪያ ሰዎች ወደ ትዳር የሚገቡበት እድሜ ከጊዜ ወደ ጊዜ እየጨመረ መጥቷል።

ይህ ለውጥ በኢትዮጵያም ውስጥ በግልጽ የሚታይ ሲሆን፣ በተለይም በገጠር እና በከተማ መካከል ያለው ልዩነት የሀገሪቱን የሽግግር ወቅት ያሳያል።

​1. ዓለም አቀፍ የጋብቻ አዝማሚያዎች፡ አጭር ዳሰሳ

​በተለያዩ ሀገራት የጋብቻ እድሜ የሚወሰነው በሀገሪቱ የኢኮኖሚ ጥንካሬ እና በማህበረሰቡ ባህላዊ እሴቶች ነው።

​ቀደምት ጋብቻ (ኮሎምቢያ እና ኔፓል): በኮሎምቢያ አማካይ የጋብቻ እድሜ 18 አካባቢ ሲሆን፣ በኔፓል ደግሞ 20 ነው። በእነዚህ ሀገራት ጋብቻ ከኢኮኖሚ ዋስትና እና ከቤተሰብ ስም ጋር የተያያዘ ነው።

​የኢኮኖሚ ጫና እና ጋብቻ (ግብፅ እና ቻይና): በግብፅ (25 ዓመት) እና በቻይና (26 ዓመት) ጋብቻን የሚያዘገየው ዋናው ምክንያት የቤት ባለቤትነት እና የሰርግ ወጪ ነው። በተለይ በቻይና አንድ ወንድ የቤት ባለቤት ካልሆነ ለትዳር የመታጨት እድሉ ዝቅተኛ ነው።

​የምርጫ ጋብቻ (አሜሪካ እና ጣሊያን): በአሜሪካ (31 ዓመት) እና በጣሊያን (34 ዓመት) ጋብቻ እንደ ግዴታ ሳይሆን እንደ "ምርጫ" ይታያል። ረጅም የትምህርት ጊዜ እና በጋራ የመኖር (Cohabitation) ባህል መስፋፋት ጋብቻን ወደ 30ዎቹ አጋማሽ ገፍቶታል።

​2. የኢትዮጵያ የጋብቻ አውድ፡ በባህል እና በዘመናዊነት መገናኛ

​በኢትዮጵያ የጋብቻ ውሳኔ ከግለሰባዊ ፍላጎት ይልቅ ማህበራዊ ግዴታነቱ ያመዝናል ማለት ይቻላል። ሆኖም ግን፣ ባለፉት ሁለት አስርት ዓመታት ውስጥ የሀገሪቱ ስነ-ህዝባዊ ገጽታ በከፍተኛ ሁኔታ ተቀይሯል።

​ሀ. የገጠሩ ክፍል፡ የባህልና የኑሮ ጫና

​በኢትዮጵያ ገጠራማ አካባቢዎች ጋብቻ አሁንም "የጉልምስና መጀመሪያ" ተደርጎ ይወሰዳል። የኢትዮጵያ ስነ-ህዝብ እና ጤና ጥናት (DHS) እንደሚያሳየው፣ በገጠር ያሉ ሴቶች በከተማ ካሉት ሴቶች በአማካይ ከ5 እስከ 7 ዓመታት ቀድመው ያገባሉ።

​የኢኮኖሚ ድጋፍ: ለብዙ የገጠር ቤተሰቦች ሴት ልጅን መዳር የቤተሰብን አፍ ለመቀነስ እንደ አማራጭ ይታያል።

​ማህበራዊ ክብር: "ልጄ ሳታረጅ ባል አየሁላት" የሚለው የክብር ስሜት ወላጆች ልጆቻቸውን በለጋ እድሜያቸው እንዲድሩ ይገፋፋቸዋል።

​ለ. የከተማው ክፍል፡ "የስኬት" ቅድመ ሁኔታ

​እንደ አዲስ አበባ ባሉ ትልልቅ ከተሞች የጋብቻ እድሜ በከፍተኛ ሁኔታ እየናረ ነው። ዛሬ ላይ የከተማ ወጣቶች ከ28-35 ዓመት ባለው እድሜ ውስጥ መጋባትን እንደ ብልህነት ይቆጥሩታል። ይህ የሆነው "መጀመሪያ ራስን መቻል" የሚለው አስተሳሰብ በመስፋፋቱ ነው።

​3. ለጋብቻ መዘግየት ዋና ዋና ምክንያቶች እና ጥናታዊ መረጃዎች

​ኢትዮጵያ ውስጥ ጋብቻ ከፍቅር ይልቅ "በኪስ" እንዲወሰን ያደረጉ ዋና ዋና ምክንያቶች የሚከተሉት ናቸው፡

​1. የቤት ኪራይ እና የመኖሪያ ቤት ቀውስ

​በከተሞች ያለው የመኖሪያ ቤት እጥረት ለጋብቻ ትልቁ እንቅፋት ነው። "ጎጆ መውጣት" የሚለው ጽንሰ-ሀሳብ ዛሬ ላይ እጅግ ውድ ዋጋ የሚያስከፍል ሆኗል። ብዙ ወጣቶች ራሳቸውን ችለው ቤት መከራየት ካልቻሉ ትዳር መመስረትን እንደ አደጋ ያዩታል።

​2. የሰርግ ወጪ ግሽበት

​በኢትዮጵያ የሰርግ ባህል ከጊዜ ወደ ጊዜ እየተጋነነ መጥቷል። ጥናቶች እንደሚያሳዩት፣ አንድ መካከለኛ ሰርግ ለማድረግ የሚወጣው ወጪ የአንድን ወጣት የብዙ ዓመታት ቁጠባ ሊበላ ይችላል።

👉​የሆቴል አዳራሽ ኪራይ
👉​የቪዲዮ እና ፎቶግራፍ ወጪ
👉​የአጃቢዎች (ሚዜዎች) አልባሳት እና ግብዣ 👉እነዚህ ወጪዎች ወጣቶች "ገንዘብ እስካከማች" በሚል ጋብቻን እንዲያራዝሙ ያደርጋቸዋል።

​3. የሴቶች ትምህርት እና የሥራ ዕድል

​የሴቶች የትምህርት ተሳትፎ መጨመር የጋብቻን እድሜ ወደ ኋላ ገፍቶታል። ሴቶች የኢኮኖሚ ነፃነታቸውን ለማረጋገጥ እና በሙያቸው ለመገስገስ ሲሉ ትዳርን ያዘገያሉ። ይህ ደግሞ በሀገሪቱ የወሊድ መጠን ላይም የራሱን ተፅዕኖ አሳርፏል።

​4. የስነ-ልቦና እና ማህበራዊ ተጽዕኖዎች

​ጋብቻ ሲዘገይ የሚያመጣቸው ማህበራዊ ለውጦች ቀላል አይደሉም።

​የቤተሰብ ግፊት፡ "መቼ ነው የምንዳረው?" የሚለው ከቤተሰብ እና ከዘመድ የሚመጣ ጥያቄ በወጣቶች ላይ ከፍተኛ ጭንቀትን (Anxiety) ይፈጥራል።

​ብቸኝነት እና አብሮ መኖር፡ በከተሞች ውስጥ ሳይጋቡ አብሮ የመኖር (Cohabitation) ልምድ በዝግታ እየተለመደ መጥቷል፣ ይህም ከባህላዊው ጋብቻ የወጣ አማራጭ እየሆነ ነው።

​5. ማጠቃለያ እና የወደፊት እይታ

​በኢትዮጵያ የጋብቻ ውሳኔ በትውፊት እና በዘመናዊነት መካከል የሚደረግ ፍልሚያ ሆኗል። በገጠር ቀደም ብሎ የመጋባት ልምድ ቢኖርም፣ በከተሞች ያለው የኑሮ ውድነት እና የትምህርት መስፋፋት የጋብቻን እድሜ ወደ 30ዎቹ እየገፋው ነው።

​ጥናቶች እንደሚጠቁሙት፣ የጋብቻ እድሜ መግፋት በራሱ መጥፎ አይደለም፤ ምክንያቱም ሰዎች በስነ-ልቦና እና በኢኮኖሚ ጎልምሰው ወደ ትዳር ሲገቡ የፍቺ እድላቸው ዝቅተኛ ይሆናል። ሆኖም ግን፣ በኢኮኖሚ ጫና ምክንያት ብቻ ጋብቻን ማራዘም ማህበራዊ ቀውሶችን ሊያስከትል ይችላል።

​ዋናው ቁምነገር፡ ጋብቻ መቼ ተፈጸመ ከሚለው ይልቅ፣ ጥምረቱ በምን ያህል ዝግጁነት እና ብስለት ላይ ተመሰረተ የሚለው ለዘላቂነቱ ወሳኝ ነው።