La vision d'Abiy Ahmed

La visión de Abiy Ahmed

u12edu1214 u1208u12a2u1275u12eeu1335u12eb u1275u120du1245 u1265u1235u122bu1275 u1290u12cd
#pmabiyahmed #riverside #coridordevelopment ","delight_ranges":[],"image_ranges":[],"inline_style_ranges":[],"aggregated_ranges":[],"ranges":[{"entity":{"__typename":"Hashtag","__isEntity":"Hashtag","url":"https://www.facebook.com/h...
ይሔ ለኢትዮጵያ ትልቅ ብስራት ነው
#pmabiyahmed #riverside #coridordevelopment

Ethiopian Airlines domestic destination is further expanding! Today, we proudly inaugurated Negele Borena Geda Airport and commenced a new passenger service in a grand ceremony attended by the Prime Minister of the Federal Democratic Republic of Ethiopia His Excellency Dr. Abiy Ahmed, the President of the Oromia Regional State His Excellency Shimelis Abdisa, Ethiopian Airlines Group CEO Mr. Mesfin Tasew, high level government officials, the airlines’ executives, local community representatives, and various stakeholders.

The ceremony unveiled a new airport and marked the beginning of a new thrice weekly service to Negele Borena, growing the airlines’ domestic destination to 24. #ethiopianairlines

u12e8u1308u12f3 u12a0u12cdu122eu1355u120bu1295 u121bu1228u134au12eb u121du1228u1243 u1225u1290-u1225u122du12d3u1275 u12a8u1290u1308u120c u1266u1228u1293 u1240u1325u1273
#abiyahmed #ebc #etv ","delight_ranges":[],"image_ranges":[],"inline_style_ranges":[],"aggregated_ranges":[],"ranges":[{"entity":{"__typename":"Hashtag","__isEntity":"Hashtag","url":"https://www.facebook.com/h...
የገዳ አውሮፕላን ማረፊያ ምረቃ ሥነ-ሥርዓት ከነገሌ ቦረና ቀጥታ
#abiyahmed #ebc #etv

u1320u1245u120bu12ed u121au1292u1235u1275u122d u12d0u1262u12ed u12a0u1215u1218u12f5 (u12f6/u122d) u12e8u120bu134du1276 u1235u1354u123bu120bu12edu12ddu12f5 u1206u1235u1352u1273u120d u121du122du1243 u120bu12ed u12ebu1235u1270u120bu1208u1349u1275 u1218u120du12d5u12adu1275
#abiyahmed #ethiopia #laftohospital #ethiopiainnovation #pmabiy #digitalethiopia #healthcareethiopia #addisababa ","delight_ranges":[],"image_ranges":[],"inline_style_ranges":[],"aggregated_ranges":[],"ranges":[{"entity":{"__typename":"Hashtag","__isEntity":"Hashtag","url":"https://www.facebook.com/h...
ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) የላፍቶ ስፔሻላይዝድ ሆስፒታል ምርቃ ላይ ያስተላለፉት መልዕክት
#abiyahmed #ethiopia #laftohospital #ethiopiainnovation #pmabiy #digitalethiopia #healthcareethiopia #addisababa

Yederaw Support:
HAPPY AFRICA DAY TO ALL OUR AFRICAN BROTHERS AND SISTERS!
#ethiopia | 63 years ago, our forefathers gathered right here in Addis Ababa and dared to dream of a free, united Africa, and that dream still burns bright.

Today, as the proud home of the African Union, Ethiopia stands shoulder to shoulder with every African nation in that same spirit of unity.The work is far from over. Let us move from words to action, from promises to progress.

Africa's greatest resource has always been her people, and together, WE RISE!

PM Abiy Ahmed (PhD)

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu #africaday #africa #ethiopia

የፕሪምየር ሊጉ የምንግዜውም ምርጡ አሰልጣኝ ማን ነው?

ሰር አሌክስ ፌርጉሰን ወይስ ፔፕ ጋርዲዮላ?

የፔፕ ጋርዲዮላ የማንችስትር ሲቲ ቆይታ በስተመጨረሻ ፍጻሜውን አግኝቷል።
#ethiopia | የባርሴሎና እና ባየር ሙኒክ አሰልጣኝ የኢትሀዱን ክለብ ሲለቅ ከምንግዜውም ምርጡ የሊጉ አሰልጣኝ ( አከራካሪ ቢሆንም) ሆኖ ነው።ከፌርጉሱንም በላይ ሊቀመጥ ይችላል።

ፔፕ በቆይታው ክለቡን ለታላላቅ 17 ዋንጫዎች ክብር አብቅቷል ። በ2016 ሀላፊነቱን ከተረከበ በኋላ ስድስት የፕሪምየት ሊግ አንድ የቻምፒየንስ ሊግ ሶስት የኤፍኤካፕ እና አምስት የካራቧ ካፕን አሸንፏል። በእንግሊዝ የእግር ኳስ ጨዋታ መንገድን ተጨባጭ ሊባል በሚችል መልኩ ቀይሯል።

ፌርጉሰን 28 አመት በተጠጋው የኦልድትራፎርዱ ክለብ ቆይታቸው ፕሪምየር ሊጉ በአዲስ ፎርማት መካሄድ ከጀመረበት 1992-93 ጀምሮ 28 ታላላቅ ዋንጫዎችን አሳክተዋል። በዚህ ጊዜ ውስጥ 13 የሊግ እና ሁለት የቻምፒየንስ ሊግን ማንሳት ችለዋል።

ፌርጉሰን ከፔፕ በላይ በ21 የፕሪምየር ሊግ የውድድር አመት የሀላፊነት ቆይታቸው 13 ሲያነሱ ፔፕ በበኩሉ በአስር አመት ውስጥ ስድስቱን ማሸነፍ ችሏል።የፌርጉሰን በሊጉ በጨዋታ የማሸነፍ ንጻሬ 61.9% ሲሆን የ55 አመቱ ጎልማሳ የፔፕ ጋርዲዮላ ደግሞ 60% ነው።

ፌርጉሰን በ1986-87 ክለቡን ከተረከቡበት ጊዜ ጀምሮ ያለውን ካካተትን 46.4% ሲሆን በጨዋታ የሚሰበስቡት ነጥብ ደግሞ 1.9 ነው።የፔፕ ጋርዲዮላ ቡድን በያዝነው የውድድር አመት የሊጉን ክብር ማሳካት ችሎ ቢሆን የማሽነፍ ንጻሬው ወደ 70% ያድጋል።

ዩናይትድ በ2011-12 በጎል ልዩነት እና 1994-95 በአንድ ነጥብ ተበልጦ ዋንጫ ያጣበትን ካካተትን ስኮትላንዳዊው የተሻለ ንጻሬ ይኖራቸዋል።

ፌርጉሰን በ19 አመት የፕሪምየር ሊጉ ዘመን ቆይታቸው ሁለት የቻምፒየንስ ሊግ በ1999 እና 2008 ሲያሳኩ በ2009 እና 2011 በፍጻሜው በፔፕ ጋርዲዮላ ቡድን ባርሴሎና ተረተው ዋንጫውን አጥተዋል።

ጋርዲዮላ በበኩሉ በአስር አመት የሲቲ ቤት ቆይታው በ2023 የመድረኩን ክብር ሲያሳካ በ2021 በፍጻሜው በቼልሲ ተረቷል። ፌርጉሰን ዩናይትድ በሀገር ቤት ከነበረው የበላይነት አንጻር የቻምፒየንስ ሊጉ ዋንጫ ክብራቸው አነስተኛ መሆኑን በተደጋጋሚ በቁጭት ይናገሩ ነበር።

በወጣቶች ላይ በሰሩት ስራ ፌርጊ "Class of 92" የወጣት ቡድን ስብስቡ ሪያን ጊግስ ፖል ስኮልስ ዴቪድ ቤካም ጋሪ እና ፊል ኔቭል ኒክ በትን በመያዝ ታላላቅ ዋንጫዎችን ማንሳት ችለዋል።

ፔፕ ጋርዲዮላ እንደ ላማሲያ ባይሆንም እንደ ፊል ፎደን እና ኒኮ ኦሬሊን በማብቃት ረገድ ትልቁን አስተዋጽኦ አበርክቷል።ሪኮ ልዊስ እና ኦስካር ቦብ እንደ ጅማሮአቸው ፍጻሜያቸው በክለቡ ያማረ ሊሆን አልቻለም።

ፌርጉሰን ዩናይትድን በ2013 ሲለቁ "Ferguson style of play" በኦልድትራፎርድ አኑረው አይደለም። ትኩረቱን ፍላጎት ቁርጠኝነት ጀብደኝነት እና ተፋላሚነት ያደረገን ቡድን ገንብተው አሸናፊነትን አሳይተዋል።

ፔፕ ከ2008-09 ጀምሮ በባርሴሎና ባየር ሙኒክ እና በሲቲ ከኋላ በግብ ጠባቂ ረገድ በምቾት በእግሩ የሚጫወት ተለዋጭ ሚና ያላቸው ፉልባኮችን ከአዝናኝ እግር ኳስ ጋር በፍልስፍና ደረጃ አሳይቶናል።

ፌርጊ ዩናይትድን ሲለቁ እድሜያቸው 71 ነበር። ፔፕ በበኩሉ ሌላ ሀላፊነትን በቀጣይ ሊረከብ በሚችልበት 55 ላይ ሆኖ ነው።

በሳምሶን አበበ(nbc)

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu

u12e8u1320u1245u120bu12ed u121au1292u1235u1275u1229 u121bu122du123d u1240u12ebu122a u12cdu1233u1294 | u12a2u1275u12ee u1218u120du1215u1245 | PM Abiy Ahmed | Term Limit | Ethiopian Politics
#u12a2u1275u12eeu1335u12eb #u12d0u1262u12ed_u12a0u1215u1218u12f5 #u12e8u1225u120du1323u1295_u1308u12f0u1265 #u12f2u121eu12adu122bu1232 #u1200u1308u1228_u1218u1295u130du1225u1275 #u1270u124bu121bu1275 #u12a2u1275u12ee_u1218u120du1205u1245 #pmabiyahmed #termlimit #ethiopianpolitics #democracy #institutionalbuilding #ebcworld ","delight_ranges":[],"image_ranges":[],"inline_style_ranges":[],"aggregated_ranges":[],"ranges":[{"entity":{"__typename":"Hashtag","__isEntity":"Hashtag","url":"https://www.facebook.com/h...
የጠቅላይ ሚኒስትሩ ማርሽ ቀያሪ ውሳኔ | ኢትዮ መልሕቅ | PM Abiy Ahmed | Term Limit | Ethiopian Politics
#ኢትዮጵያ #ዐቢይ_አሕመድ #የሥልጣን_ገደብ #ዲሞክራሲ #ሀገረ_መንግሥት #ተቋማት #ኢትዮ_መልህቅ #pmabiyahmed #termlimit #ethiopianpolitics #democracy #institutionalbuilding #ebcworld

u1320u1245u120bu12ed u121au1292u1235u1275u122d u12d0u1262u12ed u12a0u1215u1218u12f5(u12f6/u122d) u1235u1208 u1218u1228u1303 u1209u12d3u120bu12cau1290u1275 u12ebu1235u1270u120bu1208u1349u1275 u1218u120du12d5u12adu1275
#pmabiyahmed #datasovereignty #policyindependence #ethiopiastatics ","delight_ranges":[],"image_ranges":[],"inline_style_ranges":[],"aggregated_ranges":[],"ranges":[{"entity":{"__typename":"Hashtag","__isEntity":"Hashtag","url":"https://www.facebook.com/h...
ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ(ዶ/ር) ስለ መረጃ ሉዓላዊነት ያስተላለፉት መልዕክት
#pmabiyahmed #datasovereignty #policyindependence #ethiopiastatics

u1273u122au12adu1295 u1260u1274u121du1265u122du1363 u1270u1235u134bu1295 u1260u1270u130du1263u122d
#pmabiyahmed #antu00f3nioGuterres #unitednations #globalresponsibility #africanheritage #ethiopiatotheworld ","delight_ranges":[],"image_ranges":[],"inline_style_ranges":[],"aggregated_ranges":[],"ranges":[{"entity":{"__typename":"Hashtag","__isEntity":"Hashtag","url":"https://www.facebook.com/h...
ታሪክን በቴምብር፣ ተስፋን በተግባር
#pmabiyahmed #antónioGuterres #unitednations #globalresponsibility #africanheritage #ethiopiatotheworld

u12a0u134du122au12ab u1208u12d3u1208u121d u12e8u121du1275u1290u130du1228u12cd u12a5u12cdu1290u1275 #abiyahmedali #ethiopia #africavoice #unitednations #globaljustice #africaready #multilateralism ","delight_ranges":[],"image_ranges":[],"inline_style_ranges":[],"aggregated_ranges":[],"ranges":[{"entity":{"__typename":"Hashtag","__isEntity":"Hashtag","url":"https://www.facebook.com/h...
አፍሪካ ለዓለም የምትነግረው እውነት #abiyahmedali #ethiopia #africavoice #unitednations #globaljustice #africaready #multilateralism

u1320u1245u120bu12ed u121au1292u1235u1275u122d u12d0u1262u12ed u12a0u1215u1218u12f5 (u12f6/u122d) u12a8u1348u1228u1295u1223u12e9 u1355u122cu12ddu12f3u1295u1275 u12a2u121bu1291u12a4u120d u121bu12adu122eu1295 u130bu122d u1260u1201u1208u1275u12eeu123d u12a5u1293 u1260u130bu122b u1309u12f3u12eeu127d u120bu12ed u134du122cu12ebu121b u12cdu12edu12edu1275 u12a0u12f5u122du1308u12cbu120du1362 #abiyahmed #emmanuelmacron #ethiopiafrancerelations ","delight_ranges":[],"image_ranges":[],"inline_style_ranges":[],"aggregated_ranges":[],"ranges":[{"entity":{"__typename":"Hashtag","__isEntity":"Hashtag","url":"https://www.facebook.com/h...
ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) ከፈረንሣዩ ፕሬዝዳንት ኢማኑኤል ማክሮን ጋር በሁለትዮሽ እና በጋራ ጉዳዮች ላይ ፍሬያማ ውይይት አድርገዋል። #abiyahmed #emmanuelmacron #ethiopiafrancerelations

u12a2u1275u12eeu1335u12eb u1260u12a0u134du122au12ab u12e8u1283u12edu120d u123du130du130du122d u1218u122au1290u1277u1295 u12a0u1228u130bu1308u1320u127d #pmabiyahmed #greenenergy #africaforward #renewableenergy ","delight_ranges":[],"image_ranges":[],"inline_style_ranges":[],"aggregated_ranges":[],"ranges":[{"entity":{"__typename":"Hashtag","__isEntity":"Hashtag","url":"https://www.facebook.com/h...
ኢትዮጵያ በአፍሪካ የኃይል ሽግግር መሪነቷን አረጋገጠች #pmabiyahmed #greenenergy #africaforward #renewableenergy

"u121au12f2u12eb u12e8u1200u1308u122d u1218u1295u1348u1235 u1290u12cd"u1366 u1320u1245u120bu12ed u121au1292u1235u1275u122d u12d0u1262u12ed u12a0u1215u1218u12f5 (u12f6/u122d) u12a8u1218u1308u1293u129b u1265u12d9u1203u1295 u1263u1208u1219u12ebu12ceu127d u130bu122d u12ebu12f0u1228u1309u1275 u12cdu12edu12edu1275 #pmabiyahmed #mediareform #ethiopianmedia #journalismethics #nationalinterest #the4ps #technology #ai #ethiopianpolitics #mediafreedom #u121au12f2u12eb #u12a2u1275u12eeu1335u12eb #u12d0u1262u12edu12a0u1205u1218u12f5 ","delight_ranges":[],"image_ranges":[],"inline_style_ranges":[],"aggregated_ranges":[],"ranges":[{"entity":{"__typename":"Hashtag","__isEntity":"Hashtag","url":"https://www.facebook.com/h...
\

u12e8u12a2u1275u12eeu1335u12eb u1209u12a0u120bu12cau1290u1275 u12e8u121bu1235u12a8u1260u122d u12d8u1218u127bu12ceu127d | u12a2u1275u12ee_u1218u120du1205u1245 | Ethio-melik #pmabiyahimed #ethiopia #u12a2u1275u12eeu1335u12eb #sovereignty #u1209u12d3u120bu12cau1290u1275 #ethiopianpolitics #u12a2u1275u12ee_u1218u120du1205u1245 #redsea #seagateway #u12e8u1263u1205u122d_u1260u122d #hornofafrica #geopolitics #nationalinterest #strategy ","delight_ranges":[],"image_ranges":[],"inline_style_ranges":[],"aggregated_ranges":[],"ranges":[{"entity":{"__typename":"Hashtag","__isEntity":"Hashtag","url":"https://www.facebook.com/h...
የኢትዮጵያ ሉአላዊነት የማስከበር ዘመቻዎች | ኢትዮ_መልህቅ | Ethio-melik #pmabiyahimed #ethiopia #ኢትዮጵያ #sovereignty #ሉዓላዊነት #ethiopianpolitics #ኢትዮ_መልህቅ #redsea #seagateway #የባህር_በር #hornofafrica #geopolitics #nationalinterest #strategy

u12e8u12a2u1275u12eeu1335u12eb u1209u12a0u120bu12cau1290u1275 u12e8u121bu1235u12a8u1260u122d u12d8u1218u127bu12ceu127d | u12a2u1275u12ee_u1218u120du1205u1245 | Ethio-melik
#pmabiyahimed #ethiopia #u12a2u1275u12eeu1335u12eb #sovereignty #u1209u12d3u120bu12cau1290u1275 #ethiopianpolitics #u12a2u1275u12ee_u1218u120du1205u1245 #redsea #seagateway #u12e8u1263u1205u122d_u1260u122d #hornofafrica #geopolitics #nationalinterest #strategy ","delight_ranges":[],"image_ranges":[],"inline_style_ranges":[],"aggregated_ranges":[],"ranges":[{"entity":{"__typename":"Hashtag","__isEntity":"Hashtag","url":"https://www.facebook.com/h...
የኢትዮጵያ ሉአላዊነት የማስከበር ዘመቻዎች | ኢትዮ_መልህቅ | Ethio-melik
#pmabiyahimed #ethiopia #ኢትዮጵያ #sovereignty #ሉዓላዊነት #ethiopianpolitics #ኢትዮ_መልህቅ #redsea #seagateway #የባህር_በር #hornofafrica #geopolitics #nationalinterest #strategy

u12e8u1320u1245u120bu12ed u121au1292u1235u1275u122d u12d0u1262u12ed u12a0u1215u1218u12f5 (u12f6/u122d) u12aeu1235u1273u122b u1295u130du130du122d...u12a5u12e8u1208u1218u1291 u1209u12d3u120bu12cau1290u1275 u12e8u1208u121d...u12a2u1275u12eeu1335u12eb u1273u121du122du1275 |MadeinEthiopia |u12e8u1200u1308u122du1309u12f3u12ed
#pmabiyahemedali #ethiopia #manufacturing #industry #development ","delight_ranges":[],"image_ranges":[],"inline_style_ranges":[],"aggregated_ranges":[],"ranges":[{"entity":{"__typename":"Hashtag","__isEntity":"Hashtag","url":"https://www.facebook.com/h...
የጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) ኮስታራ ንግግር...እየለመኑ ሉዓላዊነት የለም...ኢትዮጵያ ታምርት |MadeinEthiopia |የሀገርጉዳይ
#pmabiyahemedali #ethiopia #manufacturing #industry #development

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) በአፍሪካ ኅብረት የሰው ሠራሽ አስተውሎት እና የዲጂታል ጤና ዘርፍ መሪ ሆነው ተሾሙ
#ethiopia | ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) በአፍሪካ ሕብረት የሰው ሰራሽ አስተውሎት (Artificial Intelligence) እና የዲጂታል ጤና ዘርፍ መሪ (Champion) ሆነው ተሹመዋል።

ሹመቱ የተሰጠው ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ በዘርፉ ላሳዩት አመራር እና ኢትዮጵያ በአህጉሩ የሰው ሰራሽ አስተውሎትንና የፈጠራ ሥራዎችን ለማስፋፋት እየተገበረች የምትገኘውን የላቀ ሚና እውቅና ለመስጠት ነው።

በተላከው የሹመት ደብዳቤ ላይ የሚከተለው ሰፍሯል፦ “የተከበሩ የእርስዎ ዲጂታል ትራንስፎርሜሽን እና አዳዲስ ቴክኖሎጂዎችን ለማስፋፋት ያደረጉት አመራር፣ ሰው ሰራሽ አስተውሎት (AI) ለአፍሪካ ሉዓላዊነት፣ ለውጤታማነት እና ለአሳታፊ እድገት ቁልፍ መሣሪያ ሆኖ እንዲያገለግል በማስቻል ረገድ ትልቅ እገዛ አድርጓል።

ስልታዊ በሆነ መልኩ የቴክኖሎጂ ነጻነትን እና ዐቅምን ለመገንባት የሚያደርጉት ተከታታይ ቅስቀሳ፣ አህጉሩ በኃላፊነት እና በፍትሐዊነት በታጀበ የሰው ሰራሽ አስተውሎት አጠቃቀም ረገድ በዓለም አቀፍ ደረጃ ግንባር ቀደም እንዲሆን ከፍተኛ አስተዋፅኦ ይኖረዋል።”

ባለፉት ጥቂት ዓመታት በጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ አመራር፣ ኢትዮጵያ በዲጂታላይዜሽን እና በሰው ሰራሽ አስተውሎት ዘርፎች ያስመዘገበችው እድገት ከፍተኛ አፈጻጸም ያሳየ ነው።

የዲጂታል መሰረተ ልማትን ማስፋፋት፣ የኢ-መንግሥት (e-government) አገልግሎቶችን ሥራ ላይ ማዋል፣ በፈጠራ ሥነ-ምህዳር ላይ መዋዕለ ንዋይ ማፍሰስ፣ የሰው ሰራሽ አስተውሎት ኢንስቲትዩትን ማቋቋም እንዲሁም ሀገራዊ የሰው ሰራሽ አስተውሎት ስትራቴጂ መንደፍ ለለውጡ ጠንካራ መሰረት የጣሉ ተግባራት ናቸው።

በተጨማሪም ራሱን የቻለ የሰው ሰራሽ አስተውሎት ዩኒቨርሲቲ ለማቋቋም የታቀደው ዕቅድ፤ ምርምርን፣ የክህሎት ልማትን እና አህጉራዊ ትብብርን ይበልጥ እንደሚያጠናክር ይጠበቃል።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን) #getutemesgen #getu #nbc #abiy #pm #ethiopia #au #ai

ስድስት ሀገራት በሆርሙዝ ሰርጥ የንግድ መርከቦችን ደህንነት ለመጠበቅ ዝግጁ መሆናቸውን ገለጹ

​ብሪታንያ፣ ፈረንሳይ፣ ጀርመን፣ ጃፓን፣ ጣሊያን እና ኔዘርላንድስ በሆርሙዝ የባህር ሰርጥ የንግድ መርከቦችን ደህንነት ለማስጠበቅ በሚደረጉ ጥረቶች ውስጥ ለመሳተፍ ዝግጁ መሆናቸውን በጋራ አስታወቁ።

ሀገራቱ ኢራን በንግድ መርከቦች ላይ የምታደርገውን ጥቃት በጽኑ አውግዘዋል።

በአሁኑ ወቅት በኢራን እገዳ ምክንያት ወደ 20,000 የሚጠጉ መርከበኞች እና 3,200 መርከቦች በሰርጡ ላይ ተዘግቶባቸዋል። ይህም በአለም አቀፍ የነዳጅ እና የተፈጥሮ ጋዝ አቅርቦት ላይ ከፍተኛ ስጋት ደቅኗል።

​ምንም እንኳን አሜሪካ ሌሎች ሀገራት በወታደራዊ እርምጃ እንዲሳተፉ ብትጠይቅም፣ ሀገራቱ አሁን ባለው የጸጥታ ሁኔታ ምክንያት ጥንቃቄ የተሞላበት የዕቅድ ዝግጅት ላይ ብቻ ትኩረት አድርገዋል።

​ምንጭ፦ Al Arabiya News

"በህዳሴ ላይ አንድም ብር እርዳታ፣ አንድም ብር ብድር ኢትዮጵያ አልወሰደችም" - ጠ/ሚ አቢይ አሕመድ
#ethiopia | ጠቅላይ ሚኒስትር አቢይ አሕመድ በዛሬ የፓርላማ ማብራሪያቸው አሜሪካ ስለህዳሴ ግድቡ በተደጋጋሚ ለምትለፍፈው ጉዳይ እክት ያለ ምላሽ ሰጥተዋል።

የአሜሪካው ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ አሜሪካ "ለህዳሴ ግድቡን በገንዘብ ረድታለች" በማለት ከሦስት ጊዜ በላይ መናገራቸው ይታወሳል።

ፕሬዝዳንቱ በቅርቡ በዋይትሃውስ በሰጡት ጋዜጣዊ መግለጫም፣ "ዩናይትድ ስቴትስ የህዳሴ ግድብን በገንዘብ በማገዟ ኃላፊነት ትወስዳለች" ሲሉ ተደምጠው ነበር።

ጠቅላይ ሚኒስትር አቢይ አሕመድ ደግሞ ዛሬ ከፓርላማ አባላት ለቀረቡላቸው ጥያቄዎች ማብራሪያ በሰጡበት ወቅት፣ "በህዳሴ ላይ አንድም ብር እርዳታ፣ አንድም ብር ብድር ኢትዮጵያ አልወሰደችም" ሲሉ አክት ያለ ምላሽ ሰጥተዋል።

"በጀግኖች ኢትዮጵያውያን ቁርጠኛ ጠቋም በሀገር ውስም በከሀገር ውጭም ያሉ ኢትዮጵያውያን በቁርጠኝነት ጨከሰነው በጋራ ቆመው ስለሰሩ የተከወነ ፕሮጀክት ነው" ሲሉም ተናግረዋል።

አቢይ (ዶ/ር) ይህን ያሉት ሜጋ ፕሮጀክቶች እምብዛም ስለሌሉ ወጣቶች ለስራ አጥነት ጨምር እየተጋለጡ በመሆኑ ምላሽ እንዳጠሱ ለቀረቡ ጥያቄዎች ማብራሪያ ሲሰጡ ሲሆን፣ ከዚህ ንግግራቸው አስከትለውም፣ "ግን በዚህ አላበቃም፤ ህዳሴ ከአፍሪካ አንደኛውን ሰርተናልና ሌላ አያስፈልግም እኮ አላለችም ኢትዮጵያ" ብለዋል።

"በአፍሪካ ሦስተኛውንም ኮይሻ እየገነባን ነው ያለነው። የንፋሱን ሳንጨምር። በርካታ ፕሮጀክቶች ይሰራሉ" ነው ያሉት።

"'ፕሮጀክቶ ቋሟል፤ ሜጋ፣ ሜጋ ፕሮጀክት የለም' ለተባለው። እውነት ነው ፕሮጀክት የለም። ግን ከአፍሪካ አንደኛው ኤርፓርት ኢትዮጵያ ውስጥ ተጀምሯል" ሲሉ መልሰዋል።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu #ጌጡ #thiqah #pm #abiy

ቱሪዝም የመጪው ዘመን የኢትዮጵያ የልማት ጉልበት!!
#ethiopia | ከዛሬ ሰባት ዓመት ገደማ ወደ ተርክዬ የማቅናት ዕድል አጋጥሞኝ ነበር። በአንካራ እና ኢስታንቡል በተሳተፍኩባቸው ትምህርታዊ ጉብኝቶች ቀልቤን ከሳቡት መካከል ተርክዬ ወደ አሁኑ ደረጃ የደረሰችባቸው መንገዶች እና ትኩረት ተሰጥቶባቸው የተከናወኑ የልማት አውታሮች ናቸው።

ከእነዚህ መካከል የቱሪዝም ዘርፍ ፣ግብርና እና የማምረቻ ዘርፎች ናቸው። የቱሪዝም ዘርፏ በወቅቱ የነበረውን አሀዝ አስደግፈን ስንመለከት የተርክዬ ስታስቲክስ ኢንስቲትዩት ጥር 31 2019 ላይ ይፋ ባደረገው መረጃ 51 ነጥብ 9 ሚሊዮን ሰዎች ቱርክዬን ጎብኝተዋታል ።

ከጎብኝዎች መካከል 86.2 በመቶዎቹ የውጭ አገር ዜጎች ሲሆኑ ቀሪዎች 13.8 በመቶ የሚሆኑት ደግሞ በተለያዩ አገራት የሚኖሩ የራሷ ዜጎች እና ዳያስፖራዎቿ ናቸው። ከእነዚህ ጎብኝዎች 34.5 ቢሊዮን ዶላር ገደማ ገቢ መሰብሰብ ችላለች። ተርክዬ እዚህ ደረጃ የደረሰችው ብዙ ውጣ ውረዶችን በማለፍ የገነባቻቸው አዳዲስ የቱሪስት መዳረሻዎች ማለትም እንደነ ቦስፈረስ ድልድይ :አንታሊያ መዝናኛ መዳረሻዎች:የታደሱ እና የተገኘቡ ብሔራዊ ሙዚየሞች :ጥንታዊ ሰው ሰራሽ እና የተፈጥሮ ቅርሶቿን በመጠበቋ ነው።

አንዳንዶቹ የቱሪስት መዳረሻዎች በመንግሥት ብቻ ሳይሆን በሕዝብ የተቀናጀ የገንዘብ መዋጮ ጭምር የተገነቡ ናቸው።

ኢትዮጵያ

ኢትዮጵያ ብዙ የታሪክ ፀሐፍት እና የሥነ ሰብ ተመራማሪዎች በአንድ ቃል እንደሚስማሙበት ምድረ ቀደምት አገር ነች። በዚህም የተነሳ አያሌ ሰው ሰራሽ እና የተፈጥሮ የቱሪስት መዳረሻዎች አሏት። በቅርቡም በክቡር ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ ሀሳብ አመንጭነት በርካታ ውብ የቱሪስት መዳረሻ በሁሉም የአገሪት አካባቢዎች ተገንብተዋል:እየተገነቡም ናቸው።

ይኸ እምቅ የቱሪዝም ሀብት በመጪው ጊዜ የኢትዮጵያ ሁነኛ የኢኮኖሚ አውታር መሆኑ አይቀሬ ነው። ምክንያቱም ኢትዮጵያ በጂኦግራፊያዊ አቀማመጧ:መልከዓ ስትራቴጂክነቷ ለሁሉም ክፍለ አህጉራት አማካኝ እና ሁነኛ መተላለፊያ ላይ ነች።

ከዚህ አኳያ ከቱርክዬ የተሳካ የቱሪዝም ዘርፍ እና ከመሰል አገራት ልምድ መቅሰም ተገቢነቱ የጎላ ነው። ወቅታዊው የኢትዮጵያ የቱሪዝም ፍኖተ መንገድም ወደዚያ የስኬት መንገድ የሚያቀናን በመሆኑ ልናጠናክረው ይገባል።

በክቡር ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ(ዶ/ር) (Abiy Ahmed Ali) የቱሪዝም አዲስ ፍኖት እና የትኩረት አቅጣጫ መሠረት የኢትዮጵያ አዳዲስ ገጽታዎች ከቃል አልፈው በተግባር እየተገለጡ ነው።

አሁን ላይ በየአካባቢው እስከ አሁን ተደብቀው የነበሩ የቱሪስት መዳረሻዎችን በማልማት አቅማቸውን የመግለጥ አኩሪ ሥራ :የነበሩትን የማደስ እና መልሶ ለጎብኝዎች ክፍት የማድረግ ስኬቶችም የመጪው ዘመን የኢትዮጵያ የቱሪዝም ዘርፍ ልሕቀት የመጀመሪያው መጀመሪያ ሥራዎች ናቸው። በእርግጥ ጭስ አልባው ኢንዱስትሪ ሥራ የሁላችንንም ኃላፊነት ይጠይቃል።
#ስላባት ማናዬ

የህንድ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር መስሪያ ቤት በይፋዊ ገጹ ''የአማረኛ ቋንቋን'' አስተዋወቀ
#ethiopia | የህንዱ ጠ/ሚኒስትርን ታሪካዊ ጉዞ በተመለከተ የህንድ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር መስሪያ ቤት በይፋዊ ገጹ 'በአማረኛ ቋንቋን መልዕክቱን አስተላልፏል።

መልዕክቱን እነሆ..

ከታሪካዊ ትስስር እስከ ስትራቴጂካዊ አጋርነት።

ጠቅላይ ሚኒስትር Narendra Modi ዛሬ በአዲስ አበባ ከጠቅላይ ሚኒስትር Abiy Ahmed Ali ጋር ሰፊ ውይይት አድርገዋል።

በዋና ውሳኔ፤ ሁለቱም መሪዎች የሁለትዮሽ ግንኙነታቸውን ወደ ስትራቴጂካዊ አጋርነት ከፍ ለማድረግ ወስነዋል።

መሪዎቹ በንግድና ኢንቨስትመንት፣ በፈጠራና በቴክኖሎጂ፣ በትምህርትና በመከላከያ፣ በጤና፣ በምግብ ዋስትና፣ በግብርና፣ በታዳሽ ኃይል እና በዲጂታል የህዝብ መሠረተ ልማት ዘርፎች የሁለትዮሽ ትብብርን ለማስፋትና ለማጠናከር የሚቻልባቸውን መንገዶች ተወያይተዋል። በሁለቱ አገሮቻችን መካከል በጠንካራ የህዝብ ለህዝብ ትስስር የተገነቡ የዘመናት ታሪካዊ ትስስርንም አስታውሰዋል። በክልላዊና በዓለም አቀፍ ደረጃ በሚደረጉ እድገቶች ላይም ሃሳቦችን ተለዋውጠዋል።

ከውይይቱ በኋላ ሁለቱም መሪዎች፡-
👉 የተባበሩት መንግስታት የሰላም ማስከበር ኦፕሬሽን ስልጠና
👉 በጉምሩክ ጉዳዮች የጋራ አስተዳደር ድጋፍ
👉 በ🇪🇹 የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር የመረጃ ማዕከል መመስረት የሚቻልበትን ስምምነት አድርገዋል።

ስምምነቱ በተሻሻሉ አገልግሎቶች፣ በንግድ እና በጠንካራ የማህበረሰብ ስርዓቶች ሰዎችን ይጠቅማል።

የህንዱ ግዙፍ ሚዲያ የኢትዮጵያን መሪ አደነቀ
#ethiopia | የህንዱ TIMES NOW ሚዲያ በእንግሊዝኛ ቋንቋ ከሚፅፉና ቁጥር አንድ ተነባቢ ከሆኑት ሚዲያዎች የሚመደብ ነው።

ሚዲያው በዘገባው፣ ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አህመድ (ዶ/ር) የህንዱን ጠቅላይ ሚኒስትር ናሬንድራ ሞዲን ተቀብለው ከአዲስ አበባ ዓለምአቀፍ አወረሮፕላን ማረፊያ እስከ ወዳጅነት ፓርክ ራሳቸው እያሽከረከሩ መውሰዳቸውን አስመልክቶ በአድናቆት ፅፎ አስነብቧል።

“Prime Minister Narendra Modi arrived in Ethiopia on Tuesday on the second leg of his three-nation tour, but it was the warm, unscheduled welcome that stood out. Ethiopian Prime Minister Dr Abiy Ahmed Ali personally received PM Modi at the Addis Ababa International Airport and drove him to the hotel in a rare diplomatic gesture.

የኢትዮጵያ"የሀይል ማስፋት" (Power Projection)፡በክቡር ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አህመድ የዲፕሎማሲ ጥረት...!

(የሀብታሙ ደባሱ አዲሱ የግል ሀሳብ )
#ethiopia | በቅርቡ የተከናወነው በደቡብ አፍሪካ አዘጋጅነት የG-20 የኢትዮጵያ ተሳትፎ እንዲሁም የማሌዥያና የሲንጋፖር መሪዎች ጉብኝት፣የክቡር ጠቅላይ ሚኒስትር ዶ/ር ዐቢይ አህመድ መንግስት እየተከተለው ያለውን የዲፕሎማሲያዊ እና ኢኮኖሚያዊ "የሀይል ማስፋት"ስትራቴጂ ቁልፍ ማሳያዎች ናቸው።ይህ ስትራቴጂ ሀገሪቱ በዓለም አቀፍ መድረክ ያላትን ተጽዕኖ በማስፋት፣ለሀገር ውስጥ ዕድገት የሚያስፈልገውን ሀብትና ዕውቀት ለመሳብ ያለመ መሆኑን ያሳያል።

🔴 የክቡር ጠቅላይ ሚኒስትር ዶ/ር ዐቢይ አህመድ ዲፕሎማሲያዊ ራዕይ፦

የጠቅላይ ሚኒስትሩ የውጭ ጉዳይ ፖሊሲ በዋናነት በኢኮኖሚ ዲፕሎማሲ (Economic Diplomacy) እና የሁለትዮሽ ግንኙነቶችን በማስፋት ላይ ያተኮረ ነው።ከዓለም ደቡብ (Global South) አገሮች በተለይም ከእስያ እና ከመካከለኛው ምስራቅ ጋር አዲስና ጠንካራ ስትራቴጂካዊ አጋርነት መገንባት፤ በሁሉም ወገን የሀገርን መሰረታዊ ብሄራዊ ጥቅም ማስከበር እና ማረጋገጥ አጋርነትን ማስፋትን ያካትታል።

የ"ብልጽግና" ጽንሰ-ሀሳብ ዲፕሎማሲያዊ ጥረቶች በሙሉ ከብልጽግና ራዕይ ጋር የተሳሰሩ ሲሆን፣ የውጭ ግንኙነት በዋናነት ለሀገር ውስጥ ኢኮኖሚ ዕድገት እና ለሥራ ዕድል ፈጠራ እንዲያገለግል ለማድረግ ያለመ ነው።

🔴የቡድን ሀያ አባለ ሀገራት (G-20) ተሳትፎ፦የብዙ-ዋልታ ዓለምን (Multipolar World) መቀበል ኢትዮጵያ በG-20 ስብሰባ ላይ እንደ ልዩ እንግዳ መሳተፏ፣በጠቅላይ ሚኒስትሩ የተመራው ዲፕሎማሲ ኢትዮጵያን ከአፍሪካ ቀንድ ባሻገር ዓለም አቀፋዊ ተዋናይ አድርጎ ለማስቀመጥ ያለውን ጥረት ያሳያል።በዓለም የፋይናንስ እና የፖለቲካ ውሳኔ ሰጪ ማዕከላት ላይ ድምጽ እንዲኖራት ማድረግ።ክቡር ዶ/ር ዐቢይ በተደጋጋሚ እንደሚገልጹት፣ኢትዮጵያ የአፍሪካ ኀብረት ዋና መስሪያቤት መቀመጫ እንደመሆኗ መጠን የአፍሪካን አጠቃላይ ጥቅም በዓለም አቀፍ መድረኮች ላይ በማንሳት፣ የሀይል ማስፋት ጥረቷን ከአህጉራዊ ሚናዋ ጋር አጣምራለች።

🔴 የእስያ መሪዎች ጉብኝት፦የቴክኖሎጂና የኢንቨስትመንት ድልድይ የማሌዥያ እና የሲንጋፖር መሪዎች ጉብኝት የዶ/ር ዐቢይ የዲፕሎማሲ ጥረት ዋነኛ መገለጫ ነው።ከእነዚህ ፈጣን ዕድገት ካላቸው የእስያ "ነብሮች" (Asian Tigers) ጋር ግንኙነት መፍጠር የኢትዮጵያን የመበልፀግ የማደግ ስትራቴጂ ለመደገፍ ወሳኝ ነው።

🖊እንደ መውጫ ስልታዊ ትኩረት የሀይል ማስፋት ትርጉም⁉️

ሲንጋፖር የላቀ የሎጅስቲክስ አስተዳደር፣ ዘመናዊ የከተማ ልማት (Smart City)፣ የዲጂታል ኢኮኖሚ ልምድ ሽግግር፤ የኢትዮጵያን የባህር በር ፈተና ለመቅረፍ ዘመናዊ የንግድ መስመሮችን መገንባት እንደ አስረጅነት ይጠቀሳል ።( በሀገራችን በአዲስ አበባ እና በሌሎች ክልል ከተሞች እየተከናወነ ያለው የኮሪደር ልማት ፤ መሶብ የአንድ ማዕከል አገልግሎት ይጠቀሳል ።

ማሌዥያ የውጭ ቀጥተኛ ኢንቨስትመንት (FDI) በኤሌክትሮኒክስና በኢንዱስትሪ ዘርፍ መሳብ፣ የዘይትና ዘይት ነክ ምርቶች ንግድ በማጠናከር የኢኮኖሚ አጋርነትን እና የንግድ አጋሮች ማጎልበትን ያሳያል ።( Industrial Park Development cooperation ስር የሚከናወኑ የእውቀት እና የኢንዱስትሪ ሽግግር መጥቀስ ይቻላል ።)

🔴የማጣቀሻዎች (Reference )

1️⃣Abiy Ahmed (PhD). Medemer: A Collective Journey. (የዶ/ር ዐቢይ የፍልስፍና መሰረት ለዲፕሎማሲያዊ ስትራቴጂያቸው።)

2️⃣ Minister's Office. Official Press Releases on G20 and Bilateral Visits. (የጉብኝቶቹን ዓላማ እና የተደረጉትን ስምምነቶች ለመረዳት።)

3️⃣Think Tank Analysis. ISS, Chatham House or Brookings papers focused on Ethiopia's shift in foreign policy towards Asia and Global South engagement.

ይህ የሚያሳየው የኢትዮጵያ የሀይል ማስፋት እቅድ በዶ/ር ዐቢይ አህመድ መሪነት ኢኮኖሚን ማዕከል ባደረገ እና በብዙ-ዋልታ ትብብር ላይ በተመሰረተ ዘመናዊ ዲፕሎማሲ እየተመራ መሆኑን ያሳያል ።

ለኢትዮጵያ ብሔራዊ ጥቅም መሳካት የድርሻዬን እወጣለሁ !
#ethiopia 🇪🇹

ለበለጠ ወዳጅነት የፃሃፊውን የኤክስ(X) እና የፌስቡክ ገፅ ይከታተሉ :-

🔗የኤክስ(X)ገፅ:-tps://x.com/HDebasu?t=WkEcsELrZrHGV1UGX3oSMg&s=09

🔗የፌስቡክ:-https://www.facebook.com/s...

በአፄ ፋሲል ቤተመንግስት ጊቢ ታሪክ ነፍስ ዘርቶ አየን! 🇪🇹
~ የቱሪዝም ሚኒስትር ሰላማዊት ካሳ
#ethiopia | “ህይወት በአብያተ መንግስት” የቀደምት ንጉሳዉያንን አኗኗር፣ አለባበስና ይከተሏቸው የነበረ ትውፊቶችንና ክዋኔዎችን ለጎብኚዎች የሚያስቃኘው ቋሚ ትእይንት በጎንደር አብያተ-መንግስታት ጊቢ ውስጥ ዛሬ አስጀምረናል።

በእድሜ ብዛትና በተለያዩ ምክንያቶች አደጋ ተጋርጦበት የነበረው የጎንደር አብያተ-መንግስታት ጊቢ በጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) አማካኝነት ታድሶ ለትውልድ ማስተላለፍ መቻሉ ትልቅ ስጦታ ነው።

ይህንን የአለም ቅርስ ደግሞ በጥንታዊ ክዋኔዎች አድምቆ ጎብኚዎች በስፍራው ረዘም ያለ ቆይታና አይረሴ ጊዜ እንዲያሳልፉ ማድረግ ነው የ"ህይወት በአብያተ መንግስት" ትዕይንት አላማ።

ትዕይንቱ ከ300 በላይ ወጣትና አንጋፋዎችን በማሳተፉ ተጨማሪ የስራ እድልን መፍጠርም አስችሏል።

ይህ ለማሳያነት በጎንደር የጀመርነው ታሪክን ነብስ ዘርቶ የማቅረብ ስራ በሌሎችም ጥንታዊ አብያተ መንግስታት ለማስፋት እንሰራለን።

ኑ!
የጎንደር ጥንታዊ ታሪክ፣ ባህልና ትውፊት ነብስ ዘርቶ ተመልከቱ!
የታሪኩም አካል ሁኑ!

The Camelot of Africa, Alive in Gondar! 🇪🇹
- H.E. Selamawit Kass is the Minister of Tourism for Ethiopia

At the majestic Royal Enclosure of King Fasil in Gondar, with the launch of “Life in the Royal Court”, visitors were transported back in time witnessing the grandeur of Ethiopia’s former kings, their pageantry, traditions, and the daily life of the royal court.

Thanks to the restoration of the Gondar Royal Enclosure under the leadership of H.E. Prime Minister Dr. Abiy Ahmed, this priceless world heritage now shines again, ready to inspire generations.

The show, brought to life with the participation of over 300 performers, celebrating our history and creating new opportunities for our youth.

This is just the beginning!
Gondar’s living history will soon be shared across other royal sites of Ethiopia.

Come and experience Gondar’s ancient history, culture, and pageantry.
Be part of history yourself! 🇪🇹
#visitethiopia 🇪🇹 #landoforigins #worldtourismday2025 #gondar

በአፄ ፋሲል ቤተመንግስት ጊቢ ታሪክ ነብስ ዘርቶ አየን! 🇪🇹

Selamawit Kassa

“ህይወት በአብያተ መንግስት” የቀደምት ንጉሳዉያንን አኗኗር፣ አለባበስና ይከተሏቸው የነበረ ትውፊቶችንና ክዋኔዎችን ለጎብኚዎች የሚያስቃኘው ቋሚ ትእይንት በጎንደር አብያተ-መንግስታት ጊቢ ውስጥ ዛሬ አስጀምረናል።

በእድሜ ብዛትና በተለያዩ ምክንያቶች አደጋ ተጋርጦበት የነበረው የጎንደር አብያተ-መንግስታት ጊቢ በጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) አማካኝነት ታድሶ ለትውልድ ማስተላለፍ መቻሉ ትልቅ ስጦታ ነው።

ይህንን የአለም ቅርስ ደግሞ በጥንታዊ ክዋኔዎች አድምቆ ጎብኚዎች በስፍራው ረዘም ያለ ቆይታና አይረሴ ጊዜ እንዲያሳልፉ ማድረግ ነው የ"ህይወት በአብያተ መንግስት" ትዕይንት አላማ።

ትዕይንቱ ከ300 በላይ ወጣትና አንጋፋዎችን በማሳተፉ ተጨማሪ የስራ እድልን መፍጠርም አስችሏል።

ይህ ለማሳያነት በጎንደር የጀመርነው ታሪክን ነብስ ዘርቶ የማቅረብ ስራ በሌሎችም ጥንታዊ አብያተ መንግስታት ለማስፋት እንሰራለን።

ኑ!
የጎንደር ጥንታዊ ታሪክ፣ ባህልና ትውፊት ነብስ ዘርቶ ተመልከቱ!
የታሪኩም አካል ሁኑ!

The Camelot of Africa, Alive in Gondar! 🇪🇹

At the majestic Royal Enclosure of King Fasil in Gondar, with the launch of “Life in the Royal Court”, visitors were transported back in time witnessing the grandeur of Ethiopia’s former kings, their pageantry, traditions, and the daily life of the royal court.

Thanks to the restoration of the Gondar Royal Enclosure under the leadership of H.E. Prime Minister Dr. Abiy Ahmed, this priceless world heritage now shines again, ready to inspire generations.

The show, brought to life with the participation of over 300 performers, celebrating our history and creating new opportunities for our youth.

This is just the beginning!
Gondar’s living history will soon be shared across other royal sites of Ethiopia.

Come and experience Gondar’s ancient history, culture, and pageantry.
Be part of history yourself! 🇪🇹
#visitethiopia 🇪🇹 #landoforigins #worldtourismday2025 #gondar

ኦሮምኛን ለመፃፍ ከላቲን ይልቅ ግዕዝ ይቀላል /ጥናት/ በእርግጥ ጠቃሚ ነገሮች አይነበቡም
‎
‎በአፄ ምኒልክ ዘመነ መንግሥት በመጀመሪያ በኦሮሞው ተወላጅ በታላቁ ወንጌላዊው ኦኔሲሞስ ነሲብ መፅሐፍ ቅዱስን ከላቲን ይልቅ በግዕዝ ፊደላት በመፃፋ "መጫፈ ቁልቁሉ "ተብሎ በራሳችን ቋንቋ መታተሙን ታዉቃላችሁ ?
‎
‎ከላቲን ፊደላት ይልቅ ኦሮምኛ በኢትዮጵያ ቀለማት ቢፃፉ የተሻለ ፣ ቀልጣፋ እና ጊዜ እና ገንዘብ ቆጣቢ እንደሆነ በኦሮሚያዊትዋ ልጅ፣ በሰንዳፋው ተወላጅ በዶክተር አበራ ሞላ መላ በመዘየድ በኢትዮጵያ ፊደላት ተቀርፀው በተግባር ለመዋል ማስቻላቸዉንስ ?።
‎
‎ዶክተር አበራ ሞላ ለበርካታ አመታት ባደረጉት የምርምር ውጤት የኢትዮጵያ ፊደላት ኦሮምኛን ለመክተብ ብቁ ከመሆናቸውም በላይ ብዙ ጥቅም ያላቸው መሆናቸውን የሚመሰክሩ ሰነዶች ተዘጋጅተዋል። ዊኪፔድያ ውስጥ ገብተው መገኘት ይችላሉ ።
‎
‎ከግእዝ እና ከላቲን ፊደል የትኛው ይበልጥ ውጤታማና ብቁ እንደ ሆነ እንመልከት ከተባለም
‎Uummanni Oromoo ilmaan namaa biyya lafaa የሚለዉን ግእዝ "ኡመኒ ኦሮሞ ኢልማን ነማ ብያ ለፋ "
‎Kanarratti Uumaman kessaa tokkodha Biyyi
‎
‎ከነረቲ ኡመመን ኬሳ ቶኮዳ ብዪ
‎Uumamaa fii jireenya issa Aafrikaa Bahaa
‎
‎ኡመማ ፊ ጅሬኘ ኢሳ አፍሪካ በሃ
‎Gara kaabaatti Yemmuu ta’u Uummmata
‎ገረ ካባቲ የሙ ተኡ ኡመተ
‎
‎Akata Sabaatti baay’ina gudda qabu kan
‎አከ ሳባቲ የሙ ተኡ ኡመተ
‎Baha gaanfa Aafrikaatti argamu keessaa
‎
‎ኦሮምኛን ለመጻፍ ከላቲኑ እና ከኢትዮጵያው ፊደል የትኛው ብቁ፣ ቀልጣፋ እና ጊዜ እና ገንዘብ ቆጣቢ እንደሆነ እንይ፤ Uummanni Oromoo ilmaan namaabiyya lafaa
‎“Uumamaa” የሚለው ቃል በላቲን ሲጻፍ 7 ሆህያት ፈጅቷል፡፡ በኢትዮጵያው ግን “ኡመማ” ተብሎ በ3 ፊደላት ይጻፋል፡፡
‎“oromoo” የሚለው ቃል በላቲን 6 ሆህያት አሉት፡፤ በግዕዝ ግን “ኦሮሞ” ተብሎ በ 3 ሆህያት ይጻፋል፡፡
‎ “ilmaan” የሚለው በላቲን 6 ሆሄያት አሉት፤ በግዕዝ ግን አራት በቂው ነው፡፡
‎ “namaa፣ biyya፣ lafaa፣” የሚሉትም ቃላት በላቲኑ እያንዳንዳቸው 5 ሆሄያት ፈጅተዋል፡፡
‎በግዕዙ ቢሆን ግን “ነማ፣ ቢያ፣ ለፋ” ተብለው እያንዳንዳቸወቅ በ 2 ፊደላት ይጻፋሉ፡፡
‎
‎ኦሮምኛን ለመጻፍ ከላቲኑ እና ከኢትዮጵያው ፊደል የትኛው ብቁ፣ ቀልጣፋ እና ጊዜ እና ገንዘብ ቆጣቢ እንደሆነ እንይ፤ Uummanni Oromoo ilmaan namaabiyya lafaa
‎“Uumamaa” የሚለው ቃል በላቲን ሲጻፍ 7 ሆህያት ፈጅቷል፡፡ በኢትዮጵያው ግን “ኡመማ” ተብሎ በ3 ፊደላት ይጻፋል፡፡ “oromoo” የሚለው ቃል በላቲን 6 ሆህያት አሉት፡፤ በግዕዝ ግን “ኦሮሞ” ተብሎ በ 3 ሆህያት ይጻፋል፡፡ “ilmaan” የሚለው በላቲን 6 ሆሄያት አሉት፤ በግዕዝ ግን አራት በቂው ነው፡፡ “namaa፣ biyya፣ lafaa፣” የሚሉትም ቃላት በላቲኑ እያንዳንዳቸው 5 ሆሄያት ፈጅተዋል፡፡ በግዕዙ ቢሆን ግን “ነማ፣ ቢያ፣ ለፋ” ተብለው እያንዳንዳቸወቅ በ 2 ፊደላት ይጻፋሉ፡፡
‎
‎ከላቲን ይልቅ፣ በኢትዮጵያዊው ግእዝ ፊደል ኦሮምኛ ቢፃፍ እጅግ በርካታ ፋይዳዎች አሉት ያሉት (ከፕ/ር ፍቅሬ ቶሎሳ ጅግሳ)
‎
‎ግእዝ ባለፉት 4000 ዐመታት ከሁላችንም አባት ከኢትዮጵ ጀምሮ በነገሥታት ልጅ ልጆቹ እየተቀረፀና እየተሻሻለ ሲወርድ ሲዋረድ እዚህ የደረሰ ነው።
‎
‎የኢትዮጵያ ፊደላት የሰሜን ሰዎች እና የአማራ ብቻ አይምሰለን።
‎
‎ከቀዳማዊ ምኒልክ ጋር ወደ ኢትዮጵያ የመጡት አጋዝያን መደበኛ ፊደላቱን ኢትዮጵያ ውስጥ አግኝተው ለራሳቸው እንዲመቻቸው አድርገው ሞርደዋቸዋል። አማሮች ዘመዶቻችንም ለእነሱ አፍ የሚስማሙ የተወሰኑ ፊደላትን ቀርፀው እውስጣቸው አካተዋል። ስለዚህ ፊደላቱ የኦሮሞም ናቸው። በእርግጥም ናቸው እንጂ ባይሆኑም እንኳ ከማናውቃቸው ከባእዳኑ ከአውሮፓውያኖቹ ፊደላት ይልቅ የተፈጠርንበት እና የኖርባት የኢትዮጵያ ፊደላት ለኛ ይቀርቡናል። ሲሉ ረጂም ጥናታዊ ፅሁፍ ጎግል ላይ ታገኙታላችሁ ።
‎

ታዴ የማመይ ልጅ

𝙅𝙞𝙢𝙢𝙖𝙖 𝙈𝙖𝙜𝙖𝙖𝙡𝙖𝙖 𝙅𝙖𝙖𝙡𝙖𝙡𝙖𝙖
ጅማ የፍቅር ከተማ ❤

አባ ጅፋር - [ የጅማ ፀሐይ ]
#ethiopia | Nooru, ulfinni
ኖር፣ ክብር (መከባበር) ከቤት ይወጣል (ይጀምራል)

ጅማዎች - በፍቅር እና በክብር ኖር ብለው ተቀብለውናል - ❤

***

ተብሎ ተብሎ ነገሩ

ጅማ አባ ጅፋር ነው የሰው ልጅ ሀገሩ ፡፡

ማረስ የትም ሲሆን መንገድ ጅማ ነው

መታጠቅ ወንጨሬ (ተፈሪ ) መያዝ ምንሽር ነው፡፡

መኖር በሀገር ላይ ማስከተል ወንድምን ነው

በኣድና ቡታንቲ ገበና ገላጭ ነው ፡፡

መሸታ ሲገቡ ገበና ገላጭ ነው ፡፡

መሸታ ሲገቡ ሳንቲም የሌለው ሰው

አይሄድም ወይ ጅማ ምን አልከሰከሰው፡፡

መሄድ ነው ጅማ መሄድ ነው ጎሬ

ይገኝ ጀመር አሉ ገንዘብና በሬ ……..

እየተባለ ስለ ጅማ ታላቅነት ይዘፈን ነበር፡፡ ኑሮው ያልሞላለት፣ ኑሮውን ለማሳካት ነግዶ የከሰረውን ወደ ጅማ ሄዶ እድሉን እንደገና ለመሞከር እና ለመበልጸግ የበሬ መግዣ ገንዘብ የሌለው ሰው ጅማ ሄዶ ከሰራ እንደሚበለጽግ የታወቀ ሰለሆነ ጅማን ሁሉም ሰው በዘፈን ያወድሳታል፡፡

ትኩስ ፍቅር የሠፈረባት ኮረዳም ብትሆን ፍቅረኛዋን ተከትላ ወደ ጅማ መኮብለሏ አይቀርም፡፡

መሄድ ነው ጅማ መሄድ ነው ጅማ

ፍቃድ ብጠይቃት እምቢ አለችኝ እማማ

ጅማ የተቆረቆረችው በ1880 ዓ.ም ገደማ እንደሆነ ይነግርላታል፡፡ ጅማ ሲነሣ የአባ ጅፋርም ስም አብሮ መምጣቱ የማይቀር ነው፡፡ "ጅማ አባ ጅፋር" ማለት የተለመደ ነው ፡፡ ጅማን የአባ ጅፋር ከተማ ማለት ይቻላል ፡፡

ጅማን በአንድ መሪ ጥላ ሥር ያሰባሰቧቸው የመጀመሪያው ተጠቃሽ ‹‹አባ ፉሮ›› ይባላሉ፡፡ እርሳቸው ሲሞቱ ልጃቸው አባ መጋል ተተክተው የጅማን ግዛት አስፋፍተዋል፡፡

በ1830 ሥልጣኑን "አባ ጅፋር" ጎዳ (አባ ጅፋር ትልቁ) ተረክበው ለሃያ አምስት አመት ያህል መርተዋል፡፡ በዚህም ወቅት ሊሙን እና ኢናርያን ለመያዝ አስከ 1884 ዓ.ም ድረስ ብዙ ጦርነት ቢካሄዱም ኢትዮጵያን በከፍተኛ ደረጃ ለማማከል የተነሱት አጼ ምንልክ ሊሙን በቁጥጥራቸው ሥር አድርገዋል፡፡

አባ ጅፋር አንደኛን በመጨረሻ ወንድማቸው አባ ፌቡ ይተኳቸዋል፡፡ አባ ፌቡ በዘመን ሥልጣናቸው በህዝቡ ላይ በደል ስላደረሱ ህዝቡ በአመጽ እንደገደላቸው ይነገራል፡፡

አባ ሬቦ ቀጥሎ በጅማ የበላይነት የያዙት የአባ ጅፋር አንደኛና የአባ ሬቦ ወንድም የሆኑት አባ ቦቃ ናቸው፡፡ እርሳቸውም ከ1885 ዓ.ም ጅምሮ ይዞታቸውን ከማስፋፋት ጋር እስልምናን በማስፋፋት ታላቅ አስተዋጽኦ አድርገዋል፡፡

እስልምና ወደ አካባቢው የገባው በአረቡ አለም በንግድ ሥራ በኢትዮጵያ ውስጥ በሚዘዋወሩ የሙሰሊም ነጋዴዎች እና ሸኾች አማካይነት እንደሆነ ይነገራል፡፡ በዚህ ዘመን ሥልጣኑን የያዙት አባ ጎመል የአባ ጅፋር 2ኛ አባት ነበሩ፡፡

ከ1850ዎቹ ጀምሮ የጅማ ባላባቶች የአስተዳደር ማእከል የ”ጅሬን” ከተማ ተራራማ እና ነፋሻ ናት፡፡ ከፍታዋ 2ሺ ሜትር ሲሆን የአባ ጅፋር 2ኛ ቤተ መንግስትም በዚች ከተማ ይገኛል፡፡

በአፈ ታሪክ “ጅሬን” ሁለት ትርጉም ሲኖረው አንዱ “ነዋሪነት” ወይም “ኑሮ” ማለት ሲሆን ሁለተኛው ደግሞ አካባቢ “ጅሬ” በምትባል ሴት ይተዳደር ስለነበር በእርሷ ስም “ጅሬን” ተብሎ እንደተጠራ ይነገራል ፡፡

አባ ጂፋር ሁለተኛ

አባ ጅፋር 2ኛ ከወይዘሮ ጎማይቱና ከአባ ጎመል እ.ኤ.እ በ 1859 ተወለዱ።

በ1932 ዓ. ም ዐረፉ።

በደቡብ ምዕራብ ኢትዮጵያ እባ ጅፋር ሁለተኛ እንደሌሎች የጅማ ቀደምት መሪዎች ሁሉ ከሊሙ፣ ጋር በርካታ ጦርነቶችን እድርገዋል።

በ1880 ዎቹ በፊት በምዕራብና በደቡብ ምዕራብ ያለውን አካባቢ ለመቆጣጠር በሸዋው ንጉሥ ምኒልክ እና በጎጃሙ ንጉሥ ተክለሃይማኖት መካከል ከፍተኛ ውድድር ቢደረግም የአጼ ምንልክ ጦር እየገፋ ጅማን በሰላማዊ መንገድ እና ሁኔታ ሊያዋህድ ችሏል፡፡ በመጨረሻም በ1894 ዓ.ም ከአጼ ምንልክ ጦር ጋር በመሆን ሊሙን ለማእከላዊ መንግስት በማስገበር ተካፍለዋል፡፡

ከ1897 እስከ 1900 ባለው ጊዜ ውስጥ ሁለተኛው አባጅፋር በጅማ ላይ ሊሙን ተሹመው አስተዳድረዋል፡፡

አምና በአባ ጅፋር የልጅ፣ ልጅ፣ ልጅ Ababiya Abajobir Abajifar (በአባ ቢያ ) ቤት በክብር ምሳ ተጋብዘን ነበር።

ገናናው ታሪካችን ለአዲሲቷ ኢትዮጵያ🇪🇹
መልከ መልካም፤ ስልጡን፤ አስተዋይ፤ አዛኝ፤ ብልህ ዲፕሎማት፤ ፍትሐዊ ንጉሥ

«...የስትራቴጂ አመራርን፣ ዘመናዊ ዲፕሎማሲን እና ዘመናዊነትን (Strategic leadership, Modern Diplomacy and Modernization) ከንጉሥ አባጂፋር አለመማራችን የአለም ጭራ እንዳደረገን መራረ እውነት ነው።

የዳር ታሪካችንን ወደ መሐል (making mainstream narration) እስካላመጣን ድረስ ጭራውም እንዳይጠፋ ስጋቴ ነው።»

የተከበሩ ዶ/ር Abdusemed Husen

***

ጅማ ሙዚየም ዘለቅን።

ሙዚየሙ በ1972 በፕሬዝዳንት መንግስቱ ኃይለማርያም አማካኝነት “ሙዚየም” ሆኖ በይፋ እንደጀመረ ይነገራል

የጅማ ሙዚየም በውስጡ “ከ2ሺህ በላይ ቅርሶች” ይዟል።

የጅማ ሙዚየም ኢትዮጵያ ካሏት ትልቅ ታሪክ ያላቸው ሙዚየሞች ከቀዳሚዎቹ የሚጠቀስ ነው፡፡ ሙዚየሙ በውስጡ በተለይም የጅማ ወርቃማ ዘመን ተብሎ በሚጠራው ጊዜ ከ1942 እስከ 1933 ዓ.ም የተሰሩ የተለያዩ ቅርሶች ይገኙበታል፡፡

መረጃዎች እንደሚያሳዩት በነዚያ ዓመታት ስምንት ነገስታት ጅማን ያስተዳደሩ ሲሆን ከስምንቱ ሁለቱ አባ ጅፋሮች ናቸው፡፡

ዘመኑ የእንጨት፣ የአልባሳት፣ ብረታ ብረት እና የቆዳ ስራ ውጤቶች የተዋወቁበት "የከፍታ ዘመን" ነበርም ይባላል፡፡

ሙዚየሙ አሁን ያለበትን ደረጃ ላይ እንዲደደርስ የዛሬ 50 ዓመታት የተዘጋጀው የ1965ቱ የከፋ ልማት ኤክስፖ ትልቅ ሚና እንደተጫወተም ነው የታሪክ ሰነዶች የሚያመለክቱት፡፡

የቅርስ ባለሙያና የጅማ ሙዚየም ኃላፊ ነጂብ ራያ አባገላን Najiib Raayyaa Og/Hambaa fi Itti Gaafatmaa God-Hambaa እንደተናገሩት በ1965ቱ የከፋ ኤክስፖ ላይ ለእይታ የቀረቡት የጅማ ቅርሶች የወቅቱን ንጉሰ ነገስት አጼ ኃይለ ሥላሴን እና የኤክስፖው ታዳሚ የነበሩትን የሆላንዷን ንግስት ጁሊያናን “ቀልብ መሳብ የቻሉ ድንቅ ቅርሶች” ነበሩ፡፡

አቶ ነጂብ የመሪዎቹን ቀልብ የገዙት ቅርሶቹ ለ1 ወር ያክል ለህዝብ ክፍት ተደርገው በህዝብ ተጎብኝተዋልም ብለዋል፡፡

ሙዚየሙ የተለያዩ ምእራፎችን ተሻግሮና ጠቅላላ ቅርሶቹ ከተሰበሰቡ በኋላ ፤ በ1972 በፕሬዝዳንት መንግስቱ ኃይለማርያም አማካኝነት “ሙዚየም” ሆኖ በይፋ ስራውን እንደጀመረም ገልጸዋል አቶ ነጂብ፡፡

“ሙዚየሙ በውስጡ ከ2 ሺህ በላይ ቅርሶችን ይዞ ይገኛል፤ 75 በመቶ የሚሆኑ ቅርሶቹ የራሱ የአባጅፋር ሲሆኑ የተቀሩት ጅማ በከፋ ጠቅላይ ግዛት በነበረችበት ወቅት ከ6ቱ አውራጃዎች የተሰበሰቡ እንዲሁም ጣሊያን ድል ካደረግን በኋላ ሁለተኛው ወረራ ባካሄደችበት ሰአት የተሰበሰቡ የጣሊያን ቅርሶች ናቸው”ም ነው ያሉት የቅርስ ባለሙያው አቶ ነጂብ ራያ፡፡

ከሙዚየሙ ቅርሶች አብዛኞቹ ከ100 እስከ 120 ዓመታት ያስቆጠሩ ናቸው ያሉት አቶ ነጂብ አብዛኞቹ ከቆዳ የተሰሩ፣ ከግዙፍ ግንድ የተፈለፈሉ የእንጨት ውጤቶች፣ አልባሳት፣ የቀንድ ውጤቶች፣ የብርታ ብረት እና መሰል ውጤቶች መሆናቸውም ተናግረዋል፡፡

***

ጂ . . . ማ

ሲኞሪና ውብ ከተማ
ፒኮሌዋ የኛ ሮማ
ከአባጂፋር ደብር ጎራ
ከጂሬን ጫፍ ዉብ ተራራ
ተ ን ሸ ራ ት ታ
ተ ን ሸ ራ ት ታ
ቁልቁል ወርዳ ተዘርግታ
ጤና ሣይንስን ጎትታ
ቆጪ መንደራን አግባብታ
ከሠጦ ሜዳ አቆራኝታ
ዘና ብላ በስተ ግራ
በአጂፕ በኩል አሣብራ
በመናኸሪያ ተንቀባርራ
በሸዋ በር ተሽከርክራ
ታላቁን መስጊድ ዘይራ
አውደ መርካቶን አብሺር ብላ
በመንቲና ሽቅብ ሄዳ
ኪቶን አቅፋ ቁልቁል ወርዳ
አየር ማረፊያ እረፍት ወስዳ
እንደገና
ኮራ ብላ ተጀንና
ሽቅብ ዳገቱን ገስግሣ
እነ ሔርማታን በዐይኗ ጠቅሣ
ጊቤ አዳራሽን ገላምጣ
ቤተ መንግሥቱን እጅ ነስታ
ግራና ቀኝ ቦሣን አቅፋ
በፈረንጅ አራዳ አቆላልፋ
እንደ ዘበት እንደ ዋዛ
በደጊቱ ተጠምዝዛ
በሣር ሠፈር ሸውዳ
በእርሻ ኮሌጅ ቁልቁል ወርዳ
ሼንትራዲዮን ከዚያ ጠርታ
ከፉሩስታሌ አስማምታ
ዞራ ዞራ ተንፈላስሳ
በሊሙ በር ተመልሳ
የአዌቱን ወንዝ ድንቅ ፀጋ
ወገብዋ ላይ ሸብ አድርጋ
ዋ! ስታምር ይህች ጂማ
ፒ ኮ ሌ ዋ የ እ ኛ ሮ ማ።

መ/ር ሙሉጌታ ደሳለኝ

ፎቶግራፈር : ከበደ መክብብ