ከመካከለኛው ምስራቅ የሚላከው የጥሬ ነዳጅ መጠን በመጨመሩ የዓለም አቀፍ የነዳጅ ዋጋ ቀነሰ

ከመካከለኛው ምስራቅ የሚላከው የጥሬ ነዳጅ መጠን አሜሪካ እና እስራኤል በኢራን ላይ ጦርነት ከመክፈታቸው በፊት ከነበረበት ደረጃ በላይ መጨመሩን የሚያሳዩ ዘገባዎችን ተከትሎ፣ የዓለም አቀፍ የነዳጅ ዋጋ ቅናሽ ማሳየቱን ሮይተርስ ዘግቧል።

የብሬንት ጥሬ ነዳጅ የ1 በመቶ ቅናሽ በማሳየት በበርሜል 101.18 ዶላር የደረሰ ሲሆን፣ ከጥቂት ሰዓታት በፊት ደግሞ የአሜሪካው ዌስት ቴክሳስ ኢንተርሚዲየት ጥሬ ነዳጅ ዋጋ የ1.03 በመቶ ቅናሽ በማሳየት በበርሜል 90.12 ዶላር ሆኖ ነበር።

ቀደም ሲል እንደተዘገበው፣ ከቀጠናው የሚወጣው የጥሬ ነዳጅ ኤክስፖርት መጠን በሴፕቴምበር 24 እንዲሁም በሴፕቴምበር 27 እና 29 መካከል ከጦርነቱ በፊት ከነበረው መጠን በልጦ ተገኝቷል።ይህ በእንዲህ እንዳለ፣ የጂ 7 ሀገራት ከድንገተኛ አደጋ ተጠባባቂ ቋታቸው 100 ሚሊዮን በርሜል ጥሬ ነዳጅ እና ዲዜል ለገበያ ለማቅረብ ተስማምተዋል።

የ KCM Trade ዋና ተነታኝ ቲም ዋተረር ለሮይተርስ እንደተናገሩት፣ “በባህረ ሰላጤው ቀጠና በሚገኙ የኃይል መሰረተ ልማቶች ላይ ተጨማሪ ጉዳት የመድረሱ ስጋት እስካሁን ያልተወገደ ቢሆንም፣ የሁለቱ ሁኔታዎች መጣመር የነዳጅ ዋጋን ለጊዜው ለማረጋጋት በቂ ነው” ብለዋል።

በሚኪያስ ጸሐዬ
#ዳጉ_ጆርናል

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በመካከለኛው ምስራቅ የጂኦ-ፖለቲካ የቼዝ ጠረጴዛ ላይ፣ የየመኑ ጦርነት አዳዲስ እና ወሳኝ ወታደራዊ ክስተቶችን እያስተናገደ ይገኛል። የሁቲ አማፂያንን በመውጋት ላይ የሚገኘው ሳዑዲ መራሹ ጥምረት በሁዳይዳ ግዛት የባህር ኃይል ወታደራዊ ዘመቻ ማካሄዱን ሲያስታውቅ፤ በዓለም አቀፍ ደረጃ እውቅና የተሰጠው የየመን መንግስት ጦር በበኩሉ፣ ከባብ አል-ማንደብ ስትሬት በስተደቡብ ካደረገው ውጊያ በኋላ የሞካ ከተማን ከሁቲዎች እጅ መልሶ መቆጣጠሩን አረጋግጧል።

ይሁን እንጂ፣ የሁቲ አማፂያን ይህንን ወታደራዊ ጫና በዝምታ አላለፉትም። የቡድኑ ወታደራዊ ቃል አቀባይ እንዳስታወቁት፣ ታጣቂዎቻቸው በሳዑዲ አረቢያ ዋና ከተማ ሪያድ በሚገኘው የኪንግ ካሊድ አውሮፕላን ማረፊያ እና በራቢግ ከተማ በሚገኘው ግዙፉ የአራምኮ የነዳጅ ማጣሪያ ላይ ጥቃት ሰንዝረዋል። ይህ የሁቲዎች የድፍረት እርምጃ በሳዑዲ አረቢያ ላይ የፈጠረው የደህንነት ስጋት፣ የቀጠናውን ኃያላን አዲስ ወታደራዊ ስምሪት እንዲያደርጉ አስገድዷቸዋል።

ጉዳዩን ተከትሎ በተጠራ አስቸኳይ ስብሰባ፣ ቱርክ እና ፓኪስታን የሳዑዲ አረቢያን ደህንነት ለማጠናከር እና አጋርነታቸውን ለማሳየት ወታደሮቻቸውን በፍጥነት ለማሰማራት ከስምምነት ላይ ደርሰዋል። ይህ የቱርክ እና ፓኪስታን ፈጣን ወታደራዊ ምላሽ፣ የየመኑ ግጭት ከውስጣዊ የእርስ በርስ ጦርነት አልፎ ሰፊ ቀጠናዊ እና ዓለም አቀፋዊ መልክ እየያዘ መምጣቱን ቁልጭ አድርጎ ያሳያል።
_____
🗣️ ይህ እየተወሳሰበ የመጣው የቀጠናው ውጥረት እና የኃያላኑ ጣልቃ ገብነት ወዴት ያመራ ይሆን? ሀሳባችሁን ኮመንት ላይ አጋሩን!

ኢራን አሜሪካ መስፈርቶቿን እስክትሟላ ድረስ የሆርሙዝ መስመር  ተዘግቶ እንደሚቆይ ገለጸች
 
የኢራን የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር የባህር መስመሩን  መልሶ መክፈት ዋነኛ ግቡ እንደሆነ ሲናገር፣ አሜሪካ በበኩሏ ትኩረቷን በኒውክሌር ድርድሩ ላይ ማድረጓን ቀጥላለች።
 
የኢራን የፓርላማ አፈ-ጉባኤ ሞሐመድ ባገር ቃሊባፍ እንደተናገሩት፣ አሜሪካ የቴህራንን የሰባት ቀን ዕቅድ እስካልተቀበለች ድረስ የሆርሙዝ መስመር ተዘግቶ ይቆያል። የኢራን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አባስ አራግቺ በበኩላቸው፣ ቴህራን ወታደራዊ ዝግጁነቷን እንደጠበቀች በዲፕሎማሲያዊ መንገድ መፍትሔ ለማግኘት እየሰራች መሆኑን አረጋግጠዋል፤ አሜሪካ ተጨማሪ እርምጃ የምትወስድ ከሆነ ግን ከቀድሞው በላይ "የበለጠ ዝግጁ" መሆኗን አስረድተዋል።
 
በየካቲት ወር አሜሪካና እስራኤል በኢራን ላይ ያካሄዱትን ጥቃት ተከተሎ፣ ከዓለም አቀፉ የነዳጅ አቅርቦት አንድ አምስተኛው የሚጓጓዝበት ይህ የባህር ወስጥ ከሰባት ወራት በላይ መደበኛ እንቅስቃሴው ተስተጉሏል። በአሁኑ ወቅት ሁለቱ ወገኖች የባህር መስመሩን መክፈት ቅድሚያ ይሰጥ ወይስ የኒውክሌር ድርድሩ በሚለው ነጥብ ላይ አለመግባባት ውስጥ ይገኛሉ ሲል አልጀዚራ ዘግቧል።
 
የኢራን ዋና ተደራዳሪና የፓርላማ አፈ-ጉባኤ እንደተናገሩት፣ አሜሪካ የውሃ መንገዱን መልሶ ለመክፈት የቀረበውን የቴህራንን የሰባት ቀን ዕቅድ እስክትቀበል ድረስ የሆርሙዝ መስመር እንደተዘጋ ይቆያል።
 
ከኢራን መንግሥት ጋር ቁርኝት ያለው የኑርኒውስ (Nournews) የዜና ወኪል ሞሐመድ ባገር ቃሊባፍን ጠቅሶ እሁድ እንደዘገበው፣ አሜሪካ ለኢራን ዲፕሎማሲያዊ ጥያቄ ምላሽ ከሰጠች ከጥቂት ቀናት በኋላ በአደራዳሪዎች  በኩል "አንዳንድ የውሳኔ ሃሳቦችን" አቅርባለች።

 Seledadotio
Seledadotio

በፋይናንስ ፎረም የተነሱ ሀሳቦችን ወደ ተግባር እንዲቀየሩ የምጣኔ ሀብት ባለሙያዎች አሳሰቡ

በሁለተኛው የፋይናንስ ፎረም የተነሱ ውይይቶች በንግግር ብቻ እንዳይቀሩ ወደ ተጨባጭ ፖሊሲ፣ ተቋማዊ እርምጃ እና አዲስ አገልግሎት መቀየር እንደሚገባቸው የምጣኔ ሀብት ባለሙያዎች ገልጸዋል።

የምጣኔ ሀብት ባለሙያው ዶክተር ቆስጠንጢኖስ በርኸተስፋ እንዳስረዱት፣ ፎረሙ ውጤታማ እንዲሆን በዘርፉ ያሉ እድሎችን እና ተግዳሮቶችን የሚዳስሱ የባለሙያዎች ሰፊ ተሳትፎ ያስፈልጋል።

በኢትዮጵያ ኢኮኖሚክ አሶሴሽን ከፍተኛ ተመራማሪ እና የዌልፌር ኤንድ ዴቨሎፕመንት ቡድን መሪ ዶክተር ሞላ ዓለማየሁ በበኩላቸው፣ ሀሳቦችን ወደ ተግባር ለመቀየር ግልጽ እቅድ ማውጣት እንደሚያስፈልግ ገልጸዋል።

በተጨማሪም፤ ኃላፊነት የሚወስዱ አካላትን እና የጊዜ ገደብን በመለየት በቀጣይነት መከታተል ወሳኝ መሆኑን አብራርተዋል።

መስከረም 19 ቀን መካሄድ በጀመረው ሁለተኛው የፋይናንስ ፎረም 2026 የዋጋ ንረትን በዘላቂነት ለመቆጣጠር የውጭ እና የውስጥ ስጋቶች መኖራቸው ተጠቁሟል።

የአቅርቦት ሰንሰለት መስተጓጎል፣ የነዳጅ እና የመጓጓዣ ዋጋ ጭማሪ እንዲሁም የገንዘብ ፖሊሲ ተአማኒነት እና የፊስካል ፖሊሲን ማጠናከር ቀጣይ ትኩረት የሚሹ ጉዳዮች እንደሆኑ ተመላክቷል።

በቃልኪዳን ኃይሌ

#አሐዱ_ሬዲዮ_94 .3
#አሐዱ_የኢትዮጵያውያን_ድምጽ

ከትራምፕ ዛቻ በኋላ የቡድን 7 አገራት ከክምችታቸው 100 ሚሊዮን በርሜል ነዳጅ እና ናፍጣ ሊለቁ ነው

የቡድን ሰባት አገራት የዋጋ ንረት ያስከተለውን የአቅርቦት ችግርን ለማቃለል 100 ሚሊዮን በርሜል ነዳጅ እና ናፍጣ እንደሚለቅቁ አስታወቁ።
የቡድን ሰባት መሪዎች በሰጡት መግለጫ፣ ይህ በ20 ቀናት ውስጥ የሚለቀቀውን ነጭ ናፍጣ የሚያካትት ሲሆን "አስፈላጊ ከሆነ ተጨማሪ ናፍጣ ለመልቀቅ ውይይት ይደረጋል" ብለዋል።
አሜሪካን ጨምሮ የላቀ ምጣኔ ሃብት ያላቸው የቡድኑ አባል አገራት፣ እርምጃው ወዲያውኑ ተግባራዊ መሆን እንደሚጀምር እና ለአራት ወራት ያህል እንደሚቆይ ገልጸዋል።

የአሜሪካው ፕሬዚደንት ዶናልድ ትራምፕ የአሜሪካን ነዳጅ ወደ ውጪ እንዳይላክ እገዳ እንደሚጥሉ ካስፈራሩ በኋላ በተላለፈው ውሳኔ መሠረትም በቡድን ሰባት አባል አገራት መካከል ኢነርጂን እና የኢነርጂ ውጤቶችን ወደ ውጪ መላክ የሚከለክል ምንም ዓይነት ገደብ አይኖርም ተብሏል።
ቡድን ሰባት አሜሪካ፣ ዩናይትድ ኪንግደም፣ ካናዳ፣ ጃፓን፣ ጀርመን፣ ጣልያን እና ፈረንሳይን የሚይዝ ሲሆን አውሮፓ ኅብረትም በስብሰባዎቹ ተወክሏል።
ትራምፕ ቀደም ብሎ የአውሮፓ አገራት ከክምችታቸው ነዳጅ ወደ ገበያ ለመልቀቅ ካልተስማሙ ከአሜሪካ ናፍጣ ወደ ውጪ እንዳይላክ እንደሚያግዱ አስጠንቅቀው ነበር።
ይህንን ተከትሎ የቡድን ሰባት አገራት ከነዳጅ ክምችታቸው ወደ ገበያ ለመልቀቅ መስማማታቸው በመጪው ወር ከሚካሄደው የአሜሪካ የአጋማሽ ዘመን ምርጫ አስቀድሞ ለአሜሪካ ሸማቾች የዋጋ ንረትን እንደሚያቃልል ተገልጿል።
ትራምፕ አርብ ዕለት በማኅበራዊ ሚዲያ ገጻቸው ባጋሩት ጽሑፍ " አውሮፓውያን ከነጭ ናፍጣ ክምችታቸው በብዛት ለመልቀቅ ተስማምተዋል፤ ሒደቱም ወዲያውኑ ይጀምራል" ብለዋል።

የግምጃ ቤት ኃላፊው ስኮት ቢሴንትም ቀደም ብለው በዋጋ ንረቱ "የአሜሪካ አርሶ አደሮች ፣ የከባድ መኪና አሽከርካሪዎች እና የንግድ ተቋማት ጫናውን መሸከም የለባቸውም" ሲሉ አሳስበው ነበር።
ትራምፕ በኋላ ላይ በዋይት ሃውስ በተናገሩበት ወቅት ግን "ነጭ ናፍጣ ወደ ውጭ የመላክ እገዳ ጠረጴዛ ላይ አልነበረም" ብለዋል።
ቡድን ሰባት ከክምችቱ ነዳጅ ለመልቀቅ ያሳለፈውን ውሳኔ በመጥቀስም ፤ "አውሮፓ ያደረገው በጣም ትልቅ ነገር ነው" ሲሉ ውሳኔውን አድንቀዋል።
"አውሮፓ ብዙ ነጭ ናፍጣ አለው፤ ለዓለም ትልቁን አስተዋፅኦ ያደረጋል፤ እኛም እንደዚያው" ያሉት ትራምፕ ከአሜሪካ ነዳጅ እንዳይላክ እንደማያግዱ አስታውቀዋል። " ማድረግ ያለብንን እናደርጋለን" ብለዋል።

ትራምፕ ነጭ ናፍጣ ወደ ውጭ እንዳይላክ እገዳ እንደሚጥሉ ያስታወቁት ባለፈው ሳምንት መጀመሪያ ላይ ሲሆን አስተዳደራቸው አውሮፓ ከክምችቱ እንዲለቅ ጫና ሲያደርግ ቆይቷል።
ውሳኔው የተላለፈበትን ስብሰባ የመሩት የፈረንሳዩ ፕሬዝዳንት ኢማኑኤል ማክሮን ፣ ኅብረቱ በዓለም አቀፍ የኢነርጂ ኤጀንሲ (አይኢኤ) ትብብር ሥር "እስከ 100 ሚሊዮን በርሜል" የሚደርስ ክምችት በአራት ወራት ውስጥ ለመልቀቅ መስማማቱን" ተናግረዋል።
ሆኖም የትኞቹ አገራት እንደሚለቅቁ እንዲሁም በምን ያህል ፍጥነት እንደሚለቅቁ እስካሁን ግልጽ አይደለም።

ነጭ ናፍጣ በተለይ በትራንስፖርት ኢንደስትሪው እና በግብርናው ዘርፍ በብዛት ጥቅም ላይ የሚውል ሲሆን የዋጋው ንረት ምግብን ጨምሮ በተለያዩ ወሳኝ ፍጆታዎች ላይ የዋጋ ጭማሪን አስከትሏል።
ግማሽ የሚሆነው የዩኬ ናፍጣ ከውጭ የሚገባ ሲሆን ከዚህ ውስጥ 31 በመቶ የሚሆነው ከአሜሪካ የሚላክ ነው።
በውሳኔው አሜሪካ ለመጣል ስታስፈራራ የነበረውን እገዳ ማስቀረት መቻሉም ዩኬን ጨምሮ ከውጪ በሚመጣ ነዳጅ ላይ ጥገኛ ለሆኑ አገራት እፎይታን የሚሰጥ ነው ተብሏል።
አሜሪካ በዓለማችን ከፍተኛው ነጭ ናፍጣ ከሚያቀርቡ አገራት መካከል አንዷ ናት። እንደ የአሜሪካ ኢነርጂ ኢንፎርሜሽን አስተዳደር መረጃ ከሆነ በአገር ውስጥ ያላት ማጣሪያ በየቀኑ ከአራት እስከ አምስት ሚሊዮን በርሜል ያመርታል።

ከዚህ ውስጥ 3.6 ሚሊዮኑን አሜሪካውያን የሚጠቀሙበት ሲሆን የነዳጅ አጣሪዎች በቀን ከ1.2 እስከ 1.5 ሚሊዮን በርሜል ናፍጣ ወደ ውጪ ይልካሉ። ይህም አሜሪካን በዓለም ገበያ ወሳኝ አቅራቢ አድርጓታል።
ዋነኛ የነዳጅ አምራች የሆነችው ሩሲያ በነዳጅ ማጣሪያዎቿ ላይ በዩክሬን የተፈፀመባትን ጥቃት ተከትሎ ነጭ ናፍጣን ወደ ውጭ እንዳይላክ አግዳለች። ይህም የአቅርቦት እጥረቱን አባብሶታል።

ነጭ ናፍጣ ከቤንዚን የበለጠ ለማጣራት አስቸጋሪ ቢሆንም ፣ በትራንስፖርት ኢንደስትሪው እና በግብርናው ዘርፍ ጥቅም ላይ ስለሚውል ፍላጎትን መቀነስ አስቸጋሪ ነው።

BBC

የመደመር መንግሥት ችግሮችን ወደ ዕድል እየቀየረ ውጤቶችን እያስመዘገበ ነው - ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ (ዶ/ር)

አዲስ አበባ፣ መስከረም 22፣ 2019 (ኤፍ ኤም ሲ) የመደመር መንግሥት የተፈጥሮና ሰው ሰራሽ ችግሮችን ወደ ዕድል እየቀየረ በማህበራዊ፣ በኢኮኖሚያዊና በፖለቲካው መስክ ታላላቅ ውጤቶችን እያስመዘገበ ነው አሉ ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር)።

ጠቅላይ ሚኒስትሩ የኢሬቻ በዓልን በማስመልከት ባስተላለፉት የእንኳን አደረሳችሁ መልዕክት÷ ኢትዮጵያ ታላቅ ሀገር ሆና ሳለች የስሟን ያህል ሳትጠቀም እና ልክ እንደ ስሟ ሳትሆን ረጅም ዘመናትን ማሳለፏን አውስተዋል።

ሀገሪቱ በርካታ የተፈጥሮና ሰው ሰራሽ ሃብቶች እያሏት በዕውቀትና በሥርዓት ስላልተመራች ብቻ እነዚህን ጸጋዎች ወደ ተጨባጭ አቅም መለወጥ ሳትችል መቆየቷንና በድህነት ተምሳሌትነት ስትጠቀስ መኖሯን ገልጸዋል።

በተጨማሪም ረጅም ዘመናት ያስቆጠረ የሀገረ መንግሥትነት ታሪክ ቢኖራትም፤ የሕዝብን መሠረታዊ ችግር የሚፈታና ሀገርን የሚያሻግር ዘመናዊ አስተዳደር ለመገንባት ስትቸገር ቆይታለች ነው ያሉት፡፡

ከራሷ አልፎ ዓለም አቀፍ ተጽዕኖ ማሳደር የሚያስችል ስትራቴጂካዊ የመልክዓ ምድር አቀማመጥ ቢኖራትም ሳትጠቀምበት መቆየቷን ያነሱት ጠቅላይ ሚኒስትሩ ÷በዚህም ምክንያት በእህል ጎተራ ላይ ተቀምጦ የሚራብ፣ የውሃ ሀብት እያለው የሚጠማና እያለው ያጣ ሕዝብ ሆነን ኖረናል ብለዋል።

የኢትዮጵያን ራዕይ ዕውን ለማድረግ የተያዘው ግብም በጠንካራ አንድነት ላይ የተመሠረተች፣ ሉዓላዊነቷ የተከበረ፣ በስፋት የምታመርት፣ ማንኛውንም ዓይነት ፈተና ተቋቁማ የምታልፍና ለአፍሪካ ግንባር ቀደም ተምሳሌት የሆነች ሀገርን መገንባት መሆኑን አስገንዝበዋል።

ኢትዮጵያን ወደ ታላቅ ስልጣኔ የማሻገር ስትራቴጂያዊ ዕቅድ በአሁኑ ወቅት በተግባር እየተተገበረ እንደሚገኝ ጠቁመው÷ የመደመር መንግሥት የተፈጥሮና ሰው ሰራሽ ፈተናዎችን ወደ መልካም ዕድል በመቀየር በፖለቲካዊ፣ ኢኮኖሚያዊና ማህበራዊ መስኮች ታላላቅ ውጤቶችን እያስመዘገበ መሆኑን አመልክተዋል፡፡

ታላቁ የኢትዮጵያ ሕዳሴ ግድብ ግንባታ በስኬት መጠናቀቁ፣ ሀገራዊ የምክክር ሒደት በተሳካ ሁኔታ መከናወኑ፣ የማዳበሪያ ፋብሪካና የነዳጅ ማጣሪያ ፕሮጀክቶች መጀመራቸው እንዲሁም የቢሾፍቱ ዓለም አቀፍ አውሮፕላን ማረፊያ ግንባታ መጀመር ለዚህ ታላቅ ስኬት አበይት ማሳያዎች እንደሆኑ ጠቅሰዋል።

እነዚህ ተግባራት የኢትዮጵያ የስልጣኔና የብልጽግና ጀንበር ብቅ እያለች ለመሆኗ ግልጽ ማረጋገጫዎች መሆናቸውንም ጠቅላይ ሚኒስትር ዐበይ (ዶ/ር) በመልዕክታቸው አብራርተዋል።





የመደመር መንግሥት ችግሮችን ወደ ዕድል እየቀየረ ውጤቶችን እያስመዘገበ ነው - ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ (ዶ/ር)

አዲስ አበባ፣ መስከረም 22፣ 2019 (ኤፍ ኤም ሲ) የመደመር መንግሥት የተፈጥሮና ሰው ሰራሽ ችግሮችን ወደ ዕድል እየቀየረ በማህበራዊ፣ በኢኮኖሚያዊና በፖለቲካው መስክ ታላላቅ ውጤቶችን እያስመዘገበ ነው አሉ ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር)።

ጠቅላይ ሚኒስትሩ የኢሬቻ በዓልን በማስመልከት ባስተላለፉት የእንኳን አደረሳችሁ መልዕክት÷ ኢትዮጵያ ታላቅ ሀገር ሆና ሳለች የስሟን ያህል ሳትጠቀም እና ልክ እንደ ስሟ ሳትሆን ረጅም ዘመናትን ማሳለፏን አውስተዋል።

ሀገሪቱ በርካታ የተፈጥሮና ሰው ሰራሽ ሃብቶች እያሏት በዕውቀትና በሥርዓት ስላልተመራች ብቻ እነዚህን ጸጋዎች ወደ ተጨባጭ አቅም መለወጥ ሳትችል መቆየቷንና በድህነት ተምሳሌትነት ስትጠቀስ መኖሯን ገልጸዋል።

በተጨማሪም ረጅም ዘመናት ያስቆጠረ የሀገረ መንግሥትነት ታሪክ ቢኖራትም፤ የሕዝብን መሠረታዊ ችግር የሚፈታና ሀገርን የሚያሻግር ዘመናዊ አስተዳደር ለመገንባት ስትቸገር ቆይታለች ነው ያሉት፡፡

ከራሷ አልፎ ዓለም አቀፍ ተጽዕኖ ማሳደር የሚያስችል ስትራቴጂካዊ የመልክዓ ምድር አቀማመጥ ቢኖራትም ሳትጠቀምበት መቆየቷን ያነሱት ጠቅላይ ሚኒስትሩ ÷በዚህም ምክንያት በእህል ጎተራ ላይ ተቀምጦ የሚራብ፣ የውሃ ሀብት እያለው የሚጠማና እያለው ያጣ ሕዝብ ሆነን ኖረናል ብለዋል።

የኢትዮጵያን ራዕይ ዕውን ለማድረግ የተያዘው ግብም በጠንካራ አንድነት ላይ የተመሠረተች፣ ሉዓላዊነቷ የተከበረ፣ በስፋት የምታመርት፣ ማንኛውንም ዓይነት ፈተና ተቋቁማ የምታልፍና ለአፍሪካ ግንባር ቀደም ተምሳሌት የሆነች ሀገርን መገንባት መሆኑን አስገንዝበዋል።

ኢትዮጵያን ወደ ታላቅ ስልጣኔ የማሻገር ስትራቴጂያዊ ዕቅድ በአሁኑ ወቅት በተግባር እየተተገበረ እንደሚገኝ ጠቁመው÷ የመደመር መንግሥት የተፈጥሮና ሰው ሰራሽ ፈተናዎችን ወደ መልካም ዕድል በመቀየር በፖለቲካዊ፣ ኢኮኖሚያዊና ማህበራዊ መስኮች ታላላቅ ውጤቶችን እያስመዘገበ መሆኑን አመልክተዋል፡፡

ታላቁ የኢትዮጵያ ሕዳሴ ግድብ ግንባታ በስኬት መጠናቀቁ፣ ሀገራዊ የምክክር ሒደት በተሳካ ሁኔታ መከናወኑ፣ የማዳበሪያ ፋብሪካና የነዳጅ ማጣሪያ ፕሮጀክቶች መጀመራቸው እንዲሁም የቢሾፍቱ ዓለም አቀፍ አውሮፕላን ማረፊያ ግንባታ መጀመር ለዚህ ታላቅ ስኬት አበይት ማሳያዎች እንደሆኑ ጠቅሰዋል።

እነዚህ ተግባራት የኢትዮጵያ የስልጣኔና የብልጽግና ጀንበር ብቅ እያለች ለመሆኗ ግልጽ ማረጋገጫዎች መሆናቸውንም ጠቅላይ ሚኒስትር ዐበይ (ዶ/ር) በመልዕክታቸው አብራርተዋል።

Africa 🌍

ናይጄሪያዊው ቢሊየነር አሊኮ ዳንጎቴ " ከእኛ ከአፍሪካውያን ውጭ ማንም አህጉሯን ታላቅ ማድረግ አይችልም " ሲሉ አፍሪካውያን በውጭ ላይ ጥገኛ ከመሆን ይልቅ የአህጉራቸውን መፃዒ እድል በእጃቸው እንዲያደርጉ አሳሰቡ።

ቢሊየነሩ ይህን ያሉት በኬንያ፣ ላሙ የነዳጅ ማጣሪያ ግንባታ ማስጀመራቸውን ተከትሎ ከ ' ቢቢሲ ፎከስ ኦን አፍሪካ ' ጋር ባደረጉት ቃል ምልልስ ነው።

የአፍሪካ ትልቁ ችግር የሰዎች፣ የምርቶች እና አገልግሎቶች ዝውውር አለመኖር እንደሆነ የተናገሩት ዳንጎቴ " የአፍሪካ የነፃ ንግድ ስምምነት በተግባር መስራቱን ማረጋገጥ አለብን " ብለዋል።

አፍሪካ ወጣት እና ታታሪ ሕዝብ ያላት እንዲሁም የነዳጅ ድፍድፍን ጨምሮ የሌሎች ማዕድናት ባለቤት መሆኗ ለአፍሪካ ትልቅ እድል መሆኑን ዳንጎቴ ገልጸዋል።

ሆኖም " አፍሪካውያን በገዛ አህጉራችን ኢንቨስት ማድረግ ስለምንፈራ እና የውጭ ሰዎች መጥተው ያንን እንዲያደርጉ ስለምንፈልግ አፍሪካ ያላትን አቅም መጠቀም አልቻለችም " ብለዋል።

" የውጭ ሰዎች የእኛን አህጉር ታላቅ ማድረግ አይችሉም፣ ከእኛ በስተቀር ማንም መጥቶ አፍሪካን ታላቅ ማድረግ እንደማይችል እኛ አፍሪካውያን መረዳት ይኖርብናል " ሲሉም አስረድተዋል።

ቢሊየነር አሊኮ ዳንጎቴ ከቀናት በፊት በኬንያ ላሙ 16 ቢሊዮን ዶላር የሚያወጣ የነዳጅ ማጣሪያ ግንባታን አስጀምረዋል።

የነዳጅ ማጣሪያው ሲጠናቀቅ በቀን 700 ሺህ በርሜል ድፍድፍ ነዳጅ እንደሚያመርት ይጠበቃል።

ቢቢሲ ፎከስ ኦን አፍሪካ
መስከረም 22 ቀን 2019 ዓ/ም

@tikvahethiopia #dangote አሊኮ ዳንጎቴ በኬንያ 16 ቢሊዮን ዶላር የሚገመት ግዙፍ የነዳጅ ማጣሪያ ፋብሪካ (East Africa Petroleum Refinery) ግንባታ አስጀመሩ። የናይጄሪያው ቢሊየነር እና የአፍሪካ ቁጥር አንድ ባለሃብት አሊኮ ዳንጎቴ ከኬንያው ፕሬዜዳንት ዊሊያም ሩቶ ጋር በመሆን በኬንያ ሰሜናዊ የባህር ጠረፍ ላሙ (Lamu) አካባቢ 16 ቢሊዮን ዶላር የሚፈጅ ግዙፍ የነዳጅ ማጣሪያ ፋብሪካ የመሰረት…

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በትግራይ ክልል ዋና ከተማ መቀሌ ዙሪያ እያየለ የመጣውን ወታደራዊ እንቅስቃሴ ተከትሎ፣ መንግስት እና ሁሉም ታጣቂ ኃይሎች የንጹሃን ዜጎችን ደህንነት በመጠበቅ ረገድ አፋጣኝ እና ልዩ ትኩረት ሊሰጡ እንደሚገባ ፖለቲከኛው አቶ ጃዋር መሐመድ አሳሰቡ።

አቶ ጃዋር በኤክስ ገጻቸው ባወጡት መግለጫ መቀሌ የትግራይ ክልል ዋነኛ የፖለቲካ፣ የአስተዳደር እና የኢኮኖሚ ማዕከል መሆኗን ጠቅሰው፤ በአሁኑ ወቅት የከተማዋ ነዋሪ የመገናኛ (ስልክ እና ኢንተርኔት) መቋረጥ አጋጥሞት በመረጃ እጦት ውስጥ እንደሚገኝ አመላክተዋል። በመሆኑም ውጥረቱ ወደ ከተማዋ እየተጠጋ በመምጣቱ የሲቪሎች ጥበቃ ትልቅ ዝግጅት የሚፈልግ ጉዳይ ነው ብለዋል።

ከ2013 እስከ 2015 ዓ.ም በነበረው የእርስበርስ ጦርነት የተፈጠረው አስከፊ ሁኔታ ትልቅ ትምህርት ሊሆን እንደሚገባ ያስታወሱት ፖለቲከኛው፤ በወቅቱ በንጹሃን ዜጎች ላይ የደረሰው ከፍተኛ እንግልት፣ ሰፊ የንብረት ዘረፋ፣ እንዲሁም የምግብ፣ የመድሃኒት፣ የገንዘብ፣ የነዳጅ እና መሰረታዊ አገልግሎቶች (እንደ ጤና፣ መብራት እና ባንክ ያሉ) እጥረት ዳግም ሊደገም እንደማይገባ አስጠንቅቀዋል።

በመሆኑም በመቀሌ ዙሪያ ያለው ወታደራዊ ሁኔታ እየተለወጠ ሲመጣ፣ የፌደራል መንግስቱ የዜጎችን ህይወት እና ንብረት ለመጠበቅ፣ የንብረት ዘረፋን ለመከላከል፣ የሆስፒታሎችን እና ሌሎች መሰረታዊ አገልግሎቶችን ቀጣይነት ለማረጋገጥ፣ የምግብ እና የመድሃኒት አቅርቦት እንዳይቋረጥ ለማድረግ፣ እንዲሁም የተቋረጡ ግንኙነቶችን በፍጥነት ወደ ነበሩበት ለመመለስ የሚያስችል ዝግጅት ሊያደርግ ይገባል ሲሉ አሳስበዋል።

ሲያጠቃልሉም ግጭቱ በሚካሄድባቸው አካባቢዎች ሁሉ ወታደራዊ ውጤቱ ምንም ይሁን ምን የንጹሃን ዜጎች ጥበቃ ቅድሚያ ሊሰጠው እንደሚገባ አጽንኦት ሰጥተው፣ ሁሉም ታጣቂ ኃይሎች በህዝብ ላይ ያላቸውን ህጋዊ እና ሞራላዊ ግዴታ እንዲያከብሩ ጥሪ አቅርበዋል።







(ዘ-ሐበሻ ዜና) በትግራይ ክልል ዋና ከተማ መቀሌ ዙሪያ እያየለ የመጣውን ወታደራዊ እንቅስቃሴ ተከትሎ፣ መንግስት እና ሁሉም ታጣቂ ኃይሎች የንጹሃን ዜጎችን ደህንነት በመጠበቅ ረገድ አፋጣኝ እና ልዩ ትኩረት ሊሰጡ እንደሚገባ ፖለቲከኛው አቶ ጃዋር መሐመድ አሳሰቡ።

አቶ ጃዋር በኤክስ ገጻቸው ባወጡት መግለጫ መቀሌ የትግራይ ክልል ዋነኛ የፖለቲካ፣ የአስተዳደር እና የኢኮኖሚ ማዕከል መሆኗን ጠቅሰው፤ በአሁኑ ወቅት የከተማዋ ነዋሪ የመገናኛ (ስልክ እና ኢንተርኔት) መቋረጥ አጋጥሞት በመረጃ እጦት ውስጥ እንደሚገኝ አመላክተዋል። በመሆኑም ውጥረቱ ወደ ከተማዋ እየተጠጋ በመምጣቱ የሲቪሎች ጥበቃ ትልቅ ዝግጅት የሚፈልግ ጉዳይ ነው ብለዋል።

ከ2013 እስከ 2015 ዓ.ም በነበረው የእርስበርስ ጦርነት የተፈጠረው አስከፊ ሁኔታ ትልቅ ትምህርት ሊሆን እንደሚገባ ያስታወሱት ፖለቲከኛው፤ በወቅቱ በንጹሃን ዜጎች ላይ የደረሰው ከፍተኛ እንግልት፣ ሰፊ የንብረት ዘረፋ፣ እንዲሁም የምግብ፣ የመድሃኒት፣ የገንዘብ፣ የነዳጅ እና መሰረታዊ አገልግሎቶች (እንደ ጤና፣ መብራት እና ባንክ ያሉ) እጥረት ዳግም ሊደገም እንደማይገባ አስጠንቅቀዋል።

በመሆኑም በመቀሌ ዙሪያ ያለው ወታደራዊ ሁኔታ እየተለወጠ ሲመጣ፣ የፌደራል መንግስቱ የዜጎችን ህይወት እና ንብረት ለመጠበቅ፣ የንብረት ዘረፋን ለመከላከል፣ የሆስፒታሎችን እና ሌሎች መሰረታዊ አገልግሎቶችን ቀጣይነት ለማረጋገጥ፣ የምግብ እና የመድሃኒት አቅርቦት እንዳይቋረጥ ለማድረግ፣ እንዲሁም የተቋረጡ ግንኙነቶችን በፍጥነት ወደ ነበሩበት ለመመለስ የሚያስችል ዝግጅት ሊያደርግ ይገባል ሲሉ አሳስበዋል።

ሲያጠቃልሉም ግጭቱ በሚካሄድባቸው አካባቢዎች ሁሉ ወታደራዊ ውጤቱ ምንም ይሁን ምን የንጹሃን ዜጎች ጥበቃ ቅድሚያ ሊሰጠው እንደሚገባ አጽንኦት ሰጥተው፣ ሁሉም ታጣቂ ኃይሎች በህዝብ ላይ ያላቸውን ህጋዊ እና ሞራላዊ ግዴታ እንዲያከብሩ ጥሪ አቅርበዋል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) አገራችን በበርካታ የፖለቲካ ትኩሳቶች እና የውስጥ አለመረጋጋት ተጠምዳ ባለችበት በዚህ የፈተና ዘመን ከተፈጥሮ በኩል ሌላ የህልውና አደጋ ከደጃፋችን እያንዣበበ መሆኑን የዘርፉ ተመራማሪዎች አስጠነቀቁ። የውሃ ሃብት እና የአየር ንብረት ባለሙያው ዶ/ር ጥሩሰው አሰፋ ይፋ ባደረጉት አስደንጋጭ መረጃ፣ ኢትዮጵያ በታሪኳ አይታው የማታውቀው እጅግ የከፋ የድርቅ አደጋ ሊገጥማት እንደሚችል አመላክተዋል።

እንደ ዶ/ር ጥሩሰው ትንታኔ በአሁኑ ወቅት ያለው የአየር ንብረት ሙቀት መጠን ከ2.5 ዲግሪ ሴንቲግሬድ በላይ በማለፉ፣ ክስተቱ "ሱፐር ኤልኒኖ" ወደሚባል አደገኛ ደረጃ ተሸጋግሯል። ይህ የአየር ፀባይ መዛባት፣ በ1975ቱ (እ.ኤ.አ 1982/83) እና በ2008ቱ (እ.ኤ.አ 2015/16) ኢትዮጵያን ከመታው እና በሚሊዮኖች የሚቆጠሩ ሰዎችን ለረሃብ ካጋለጠው አስከፊ ድርቅ የከፋ መሆኑን ባለሙያው አብራርተዋል። አልፎ ተርፎም ይህ ሁኔታ ይበልጥ እየተጠናከረ መጥቶ ወደ "ሀይፐር ኤልኒኖ" ሊያድግ እንደሚችልም ስጋታቸውን አጋርተዋል።

ጉዳዩን ይበልጥ አሳሳቢ እና ውስብስብ የሚያደርገው ደግሞ፣ ከተፈጥሮ ቁጣው ጎን ለጎን በአገሪቱ ያለው የጸጥታ መደፍረስ እና የነዳጅ አቅርቦት እጥረት፣ አደጋውን በእጅጉ ሊያባብሱት መቻላቸው ነው።

የፖለቲካ ሽኩቻችን እና የርስበርስ መገፋፋቱ የአብዛኛውን ሰው ትኩረት ቢሰርቀውም፣ ተፈጥሮ ግን የራሷን ነጋሪት እያንጓጓች መሆኑን ልብ ልንል ይገባል። ይሁን እንጂ ዶ/ር ጥሩሰው በመልእክታቸው ማጠቃለያ ላይ "አሁንም ለመዘጋጀት ጊዜ አለን!" በማለት፣ መንግስት፣ የሰብዓዊ መብት ተቋማት እና መላው ህዝብ ከወዲሁ የቅድመ ማስጠንቀቂያ እና የመከላከል ስራ ላይ ርብርብ እንዲያደርጉ አገራዊ ጥሪ አቅርበዋል።









(ዘ-ሐበሻ ዜና) አገራችን በበርካታ የፖለቲካ ትኩሳቶች እና የውስጥ አለመረጋጋት ተጠምዳ ባለችበት በዚህ የፈተና ዘመን ከተፈጥሮ በኩል ሌላ የህልውና አደጋ ከደጃፋችን እያንዣበበ መሆኑን የዘርፉ ተመራማሪዎች አስጠነቀቁ። የውሃ ሃብት እና የአየር ንብረት ባለሙያው ዶ/ር ጥሩሰው አሰፋ ይፋ ባደረጉት አስደንጋጭ መረጃ፣ ኢትዮጵያ በታሪኳ አይታው የማታውቀው እጅግ የከፋ የድርቅ አደጋ ሊገጥማት እንደሚችል አመላክተዋል።

እንደ ዶ/ር ጥሩሰው ትንታኔ በአሁኑ ወቅት ያለው የአየር ንብረት ሙቀት መጠን ከ2.5 ዲግሪ ሴንቲግሬድ በላይ በማለፉ፣ ክስተቱ "ሱፐር ኤልኒኖ" ወደሚባል አደገኛ ደረጃ ተሸጋግሯል። ይህ የአየር ፀባይ መዛባት፣ በ1975ቱ (እ.ኤ.አ 1982/83) እና በ2008ቱ (እ.ኤ.አ 2015/16) ኢትዮጵያን ከመታው እና በሚሊዮኖች የሚቆጠሩ ሰዎችን ለረሃብ ካጋለጠው አስከፊ ድርቅ የከፋ መሆኑን ባለሙያው አብራርተዋል። አልፎ ተርፎም ይህ ሁኔታ ይበልጥ እየተጠናከረ መጥቶ ወደ "ሀይፐር ኤልኒኖ" ሊያድግ እንደሚችልም ስጋታቸውን አጋርተዋል።

ጉዳዩን ይበልጥ አሳሳቢ እና ውስብስብ የሚያደርገው ደግሞ፣ ከተፈጥሮ ቁጣው ጎን ለጎን በአገሪቱ ያለው የጸጥታ መደፍረስ እና የነዳጅ አቅርቦት እጥረት፣ አደጋውን በእጅጉ ሊያባብሱት መቻላቸው ነው።

የፖለቲካ ሽኩቻችን እና የርስበርስ መገፋፋቱ የአብዛኛውን ሰው ትኩረት ቢሰርቀውም፣ ተፈጥሮ ግን የራሷን ነጋሪት እያንጓጓች መሆኑን ልብ ልንል ይገባል። ይሁን እንጂ ዶ/ር ጥሩሰው በመልእክታቸው ማጠቃለያ ላይ "አሁንም ለመዘጋጀት ጊዜ አለን!" በማለት፣ መንግስት፣ የሰብዓዊ መብት ተቋማት እና መላው ህዝብ ከወዲሁ የቅድመ ማስጠንቀቂያ እና የመከላከል ስራ ላይ ርብርብ እንዲያደርጉ አገራዊ ጥሪ አቅርበዋል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የዩናይትድ ስቴትስ የውጭ ጉዳይ መስሪያ ቤት፣ ግብጽ በአሜሪካ እና ኢራን ጦርነት ላይ እያበረከተች ያለውን "ጠቃሚ ሚና" ከግምት ውስጥ በማስገባት፣ ከሰብዓዊ መብት አያያዝ ጋር ተያይዞ ተጥሎ የነበረውን ማዕቀብ በማንሳት 320 ሚሊዮን ዶላር ወታደራዊ እርዳታ እንድታገኝ መወሰኑን አስታውቋል።

የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ማርኮ ሩቢዮ ባሳለፉት ውሳኔ፣ ለ2025 በጀት ዓመት ለግብጽ ከተመደበው የውጭ ወታደራዊ ፋይናንስ ውስጥ ይህ የገንዘብ መጠን የሰብዓዊ መብት ማረጋገጫ መስፈርቶችን ወደ ጎን በመተው እንዲለቀቅ አድርገዋል። የውጭ ጉዳይ መስሪያ ቤቱ ውሳኔውን አስመልክቶ ባወጣው ማስታወሻ፣ ይህ ወታደራዊ እርዳታ ለጸረ-ሽብርተኝነት፣ ለድንበር ደህንነት እና ለአሜሪካ ብሔራዊ የደህንነት ፍላጎቶች ወሳኝ መሆኑን አብራርቷል።

በተለይም አሜሪካ ከእስራኤል ጋር በመሆን በየካቲት ወር መገባደጃ ላይ በኢራን ላይ የከፈተችውን ወታደራዊ ዘመቻ (Operation Epic Fury) ተከትሎ ግብጽ ላሳየችው አጋርነት እውቅና የሰጠ ውሳኔ መሆኑ የተገለጸ ሲሆን፣ ነገር ግን ግብጽ በዘመቻው ውስጥ የነበራት ተጨባጭ ሚና በዝርዝር አልተብራራም። የኢራኑ ጦርነት መባባስ በግብጽ ኢኮኖሚ ላይ የነዳጅ ዋጋ ንረትን ጨምሮ ከፍተኛ ጫና እንዳሳደረባት ተጠቁሟል።
ግብጽ እ.ኤ.አ. በ1979 ከእስራኤል ጋር የሰላም ስምምነት ከተፈራረመች በኋላ ከ1980ዎቹ መገባደጃ አንስቶ በየዓመቱ ወደ 1.3 ቢሊዮን ዶላር የሚጠጋ የአሜሪካ ወታደራዊ እርዳታ ስታገኝ ቆይታለች። ይሁን እንጂ የሰብዓዊ መብት አያያዟን ተከትሎ የሚሰጠው እርዳታ በየጊዜው መስተጓጎሎች ይገጥሙታል። በቀድሞው ፕሬዚዳንት ጆ ባይደን አስተዳደር ወቅትም የእርዳታው የተወሰነ ክፍል ታግዶ የነበረ ቢሆንም፣ በ2024 የጋዛውን ጦርነት ተከትሎ አስተዳደሩ ሙሉውን 1.3 ቢሊዮን ዶላር መልቀቁ ይታወሳል።

የሰብዓዊ መብት ተሟጋች ተቋማት የፕሬዚዳንት አብዱል ፋታህ አል-ሲሲን አስተዳደር በከፍተኛ የሰብዓዊ መብት ጥሰት ደጋግመው የሚከሱት ሲሆን፣ በቅርቡም መንግስት የተከለከለውን የሙስሊም ወንድማማቾች ቡድን አጀንዳ ያራምዳሉ በማለት ስድስት ጋዜጠኞችን በቁጥጥር ስር ማዋሉ ተዘግቧል። የግብጽ መንግስት በበኩሉ የሰብዓዊ መብትን ለማሻሻል እርምጃዎችን እየወሰደ መሆኑንና ቅድሚያ የሚሰጠው ለሀገር መረጋጋት እና የዜጎችን መሰረታዊ ፍላጎት ለማሟላት መሆኑን በመግለጽ ውንጀላውን ያስተባብላል።









(ዘ-ሐበሻ ዜና) የዩናይትድ ስቴትስ የውጭ ጉዳይ መስሪያ ቤት፣ ግብጽ በአሜሪካ እና ኢራን ጦርነት ላይ እያበረከተች ያለውን "ጠቃሚ ሚና" ከግምት ውስጥ በማስገባት፣ ከሰብዓዊ መብት አያያዝ ጋር ተያይዞ ተጥሎ የነበረውን ማዕቀብ በማንሳት 320 ሚሊዮን ዶላር ወታደራዊ እርዳታ እንድታገኝ መወሰኑን አስታውቋል።

የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ማርኮ ሩቢዮ ባሳለፉት ውሳኔ፣ ለ2025 በጀት ዓመት ለግብጽ ከተመደበው የውጭ ወታደራዊ ፋይናንስ ውስጥ ይህ የገንዘብ መጠን የሰብዓዊ መብት ማረጋገጫ መስፈርቶችን ወደ ጎን በመተው እንዲለቀቅ አድርገዋል። የውጭ ጉዳይ መስሪያ ቤቱ ውሳኔውን አስመልክቶ ባወጣው ማስታወሻ፣ ይህ ወታደራዊ እርዳታ ለጸረ-ሽብርተኝነት፣ ለድንበር ደህንነት እና ለአሜሪካ ብሔራዊ የደህንነት ፍላጎቶች ወሳኝ መሆኑን አብራርቷል።

በተለይም አሜሪካ ከእስራኤል ጋር በመሆን በየካቲት ወር መገባደጃ ላይ በኢራን ላይ የከፈተችውን ወታደራዊ ዘመቻ (Operation Epic Fury) ተከትሎ ግብጽ ላሳየችው አጋርነት እውቅና የሰጠ ውሳኔ መሆኑ የተገለጸ ሲሆን፣ ነገር ግን ግብጽ በዘመቻው ውስጥ የነበራት ተጨባጭ ሚና በዝርዝር አልተብራራም። የኢራኑ ጦርነት መባባስ በግብጽ ኢኮኖሚ ላይ የነዳጅ ዋጋ ንረትን ጨምሮ ከፍተኛ ጫና እንዳሳደረባት ተጠቁሟል።
ግብጽ እ.ኤ.አ. በ1979 ከእስራኤል ጋር የሰላም ስምምነት ከተፈራረመች በኋላ ከ1980ዎቹ መገባደጃ አንስቶ በየዓመቱ ወደ 1.3 ቢሊዮን ዶላር የሚጠጋ የአሜሪካ ወታደራዊ እርዳታ ስታገኝ ቆይታለች። ይሁን እንጂ የሰብዓዊ መብት አያያዟን ተከትሎ የሚሰጠው እርዳታ በየጊዜው መስተጓጎሎች ይገጥሙታል። በቀድሞው ፕሬዚዳንት ጆ ባይደን አስተዳደር ወቅትም የእርዳታው የተወሰነ ክፍል ታግዶ የነበረ ቢሆንም፣ በ2024 የጋዛውን ጦርነት ተከትሎ አስተዳደሩ ሙሉውን 1.3 ቢሊዮን ዶላር መልቀቁ ይታወሳል።

የሰብዓዊ መብት ተሟጋች ተቋማት የፕሬዚዳንት አብዱል ፋታህ አል-ሲሲን አስተዳደር በከፍተኛ የሰብዓዊ መብት ጥሰት ደጋግመው የሚከሱት ሲሆን፣ በቅርቡም መንግስት የተከለከለውን የሙስሊም ወንድማማቾች ቡድን አጀንዳ ያራምዳሉ በማለት ስድስት ጋዜጠኞችን በቁጥጥር ስር ማዋሉ ተዘግቧል። የግብጽ መንግስት በበኩሉ የሰብዓዊ መብትን ለማሻሻል እርምጃዎችን እየወሰደ መሆኑንና ቅድሚያ የሚሰጠው ለሀገር መረጋጋት እና የዜጎችን መሰረታዊ ፍላጎት ለማሟላት መሆኑን በመግለጽ ውንጀላውን ያስተባብላል።

የኢትዮ-ኬንያ የጋራ ብልፅግና ራዕይ፡ ከታሪካዊ ወዳጅነት እስከ ላሙ የነዳጅ ማጣሪያ
*****************

ከታላቁ የምሥራቅ አፍሪካ ስምጥ ሸለቆ እስከ ስትራቴጂያዊው የላፕሴት (LAPSSET) ኮሪደር የተዘረጋው የኢትዮጵያ እና የኬንያ ጂኦግራፊያዊ ቁርኝት በቀጣናው ታሪክ ውስጥ እጅግ የላቀ የኢኮኖሚ፣ የፖለቲካ እና የማኅበራዊ ውህደት ምዕራፍ ላይ ይገኛል።

በተፈጥሮ የየተበረከተ የቅርብ ጉርብትና እና የረጅም ጊዜ የሕዝብ ለሕዝብ ትስስር በቀጣናው አስተማማኝ የሰላም ደሴት እንዲፈጠር ትልቅ መሰረት ጥሏል።

ይህ ወንድማማችነት ከቀዳማዊ ኃይለሥላሴ እና ከጆሞ ኬንያታ ዘመን ጀምሮ የተዘራ የዲፕሎማሲ ዘር ነው።

በተለይም ኬንያ በ1963 ነፃነቷን ስትጎናፀፍ ኢትዮጵያ ካደረገችው ድጋፍ አንስቶ በ1964 ከተፈረመው የጋራ የመከላከያ ስምምነት ጋር ተዳምሮ የጸጥታ ስጋቶችን በጋራ ለመመከት የሚያስችል ጠንካራ መሰረት የጣለ ታሪካዊ ግንኙነት ነው።

ይህ ጠንካራ መሰረት በቀጣናው የፖለቲካ ውጣ ውረድ ውስጥ የመንግሥታት ለውጥ ሲደረግ እንኳን ሳይናጋ የፀና የሰላም እና የትብብር ማሳያ ሆኖ ዘልቋል።

በአሁኑ ወቅት በጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) እና በፕሬዚዳንት ዊሊያም ሩቶ የሚመራው የሁለቱ መንግሥታት ወዳጅነት ከባህላዊ የዲፕሎማሲ ንግግር አልፎ ወደ ተጨባጭ የልማት ትስስር ተሸጋግሯል።

የትናንትናውን የሞያሌ አቧራማ መንገድ ታሪክ አድርጎ ከአዲስ አበባ ናይሮቢ የሚያገናኘው ዘመናዊ ድንበር አቋራጭ አስፋልት መጠናቀቁ፣ የኬንያው ሳፋሪኮም በኢትዮጵያ የቴሌኮም ዘርፍ ፈሰስ ያደረገው መዋዕለ ንዋይ እና ኢትዮጵያ ለኬንያ ማቅረብ የጀመረችው የኤሌክትሪክ ኃይል የአፍሪካ ቀንድን በጋራ የማስተሳሰር ትልቅ ማሳያ ነው።

የዚህ ታሪካዊ ትስስር ሌላኛው አህጉራዊ ማሳያ ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) በኬንያ የሕንድ ውቅያኖስ ዳርቻ በላሙ ወደብ ተገኝተው ጉብኝት በማድረግ ለነዳጅ ማጣሪያ ግንባታ የመሰረት ድንጋይ ማኖራቸው ነው።

ይህ ሁነት የምሥራቅ አፍሪካ ቀጣና በዜሮ ድምር ፖለቲካ ሳይሆን በመደመር ዕሳቤ አብሮ ለማደግ ያለውን ቁርጠኝነት ያሳያል።

በግንባታው ሂደት እስከ 16 ቢሊዮን ዶላር መዋዕለ ነዋይ ሊፈስስበት የታቀደው እና በናይጄሪያዊው ቢሊየነር አሊኮ ዳንጎቴ የሚገነባው ይህ ግዙፍ ፕሮጀክት፣ በቀን እስከ 700 ሺህ በርሜል ድፍድፍ ነዳጅ የማጣራት አቅም ያለው ሲሆን ለ60 ሺህ ዜጎች የሥራ ዕድል ይፈጥራል ተብሎ ይጠበቃል።

በሦስት ዓመታት ውስጥ ተጠናቅቆ አገልግሎት ይሰጣል ተብሎ የታቀደው ይህ ማጣሪያ፣ ለኢትዮጵያ እና ለሌሎች የምስራቅ አፍሪካ ሀገራት አስተማማኝ የነዳጅ አቅርቦት በመፍጠር የሎጂስቲክስ ወጪን በከፍተኛ ሁኔታ ይቀንሳል።

ከ130 ሚሊዮን በላይ ሕዝብ ያላት እና በፍጥነት እያደገች ለምትገኘው ኢትዮጵያ፣ የላሙ ወደብ አጠቃቀም እና ይህ ግዙፍ ፕሮጀክት አማራጭ የባሕር በር ከማግኘት ባለፈ የቀጣናውን የንግድ ደም ስር የሚያነቃቃ ነው።

ይህ አህጉራዊ ስኬት የመንግሥታት ጥረት ብቻ ሳይሆን የግል ዘርፉም አበርክቶ የሚጠይቅ ነው።

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) ይህንኑ የጋራ ልማት በማስመልከት በአህጉራችን የሚገኙ የኢንዱስትሪ መሪዎች ባለሀብቶች እና ሥራ ፈጣሪዎች በአፍሪካ ላይ ኢንቨስት እንዲያደርጉ እንዲሁም አህጉራዊ መፃኢ ዕድላችንን የሚወስኑ ለውጥ አምጪ ፕሮጀክቶችን እንዲገነቡ ታላቅ ጥሪ ማቅረባቸው ይታወሳል።

በአጠቃላይ የኢትዮ-ኬንያ ታሪካዊ ወንድማማችነት ከምንጊዜውም በላይ የፀና ሲሆን የሁለቱ ሕዝቦች የኢኮኖሚ ትስስር ወደማይቀለበስበት ምዕራፍ ተሸጋግሯል።

የትልቅ ሕዝብ እና የታላቅ ራዕይ ጉዞ የሆነው ይህ ትስስር የቀጣናውን ብልፅግና እውን ማድረጉ አይቀርም።

በሜሮን ንብረት
#ትልቅ_ሀገር #ትልቅ_ሕዝብ #ታላቅ_ርዕይ
#ethiopia #ethiokenyarelations #lapsset #dangoterefinery #eastafrica #ebc
የኢትዮ-ኬንያ የጋራ ብልፅግና ራዕይ፡ ከታሪካዊ ወዳጅነት እስከ ላሙ የነዳጅ ማጣሪያ
*****************

ከታላቁ የምሥራቅ አፍሪካ ስምጥ ሸለቆ እስከ ስትራቴጂያዊው የላፕሴት (LAPSSET) ኮሪደር የተዘረጋው የኢትዮጵያ እና የኬንያ ጂኦግራፊያዊ ቁርኝት በቀጣናው ታሪክ ውስጥ እጅግ የላቀ የኢኮኖሚ፣ የፖለቲካ እና የማኅበራዊ ውህደት ምዕራፍ ላይ ይገኛል።

በተፈጥሮ የየተበረከተ የቅርብ ጉርብትና እና የረጅም ጊዜ የሕዝብ ለሕዝብ ትስስር በቀጣናው አስተማማኝ የሰላም ደሴት እንዲፈጠር ትልቅ መሰረት ጥሏል።

ይህ ወንድማማችነት ከቀዳማዊ ኃይለሥላሴ እና ከጆሞ ኬንያታ ዘመን ጀምሮ የተዘራ የዲፕሎማሲ ዘር ነው።

በተለይም ኬንያ በ1963 ነፃነቷን ስትጎናፀፍ ኢትዮጵያ ካደረገችው ድጋፍ አንስቶ በ1964 ከተፈረመው የጋራ የመከላከያ ስምምነት ጋር ተዳምሮ የጸጥታ ስጋቶችን በጋራ ለመመከት የሚያስችል ጠንካራ መሰረት የጣለ ታሪካዊ ግንኙነት ነው።

ይህ ጠንካራ መሰረት በቀጣናው የፖለቲካ ውጣ ውረድ ውስጥ የመንግሥታት ለውጥ ሲደረግ እንኳን ሳይናጋ የፀና የሰላም እና የትብብር ማሳያ ሆኖ ዘልቋል።

በአሁኑ ወቅት በጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) እና በፕሬዚዳንት ዊሊያም ሩቶ የሚመራው የሁለቱ መንግሥታት ወዳጅነት ከባህላዊ የዲፕሎማሲ ንግግር አልፎ ወደ ተጨባጭ የልማት ትስስር ተሸጋግሯል።

የትናንትናውን የሞያሌ አቧራማ መንገድ ታሪክ አድርጎ ከአዲስ አበባ ናይሮቢ የሚያገናኘው ዘመናዊ ድንበር አቋራጭ አስፋልት መጠናቀቁ፣ የኬንያው ሳፋሪኮም በኢትዮጵያ የቴሌኮም ዘርፍ ፈሰስ ያደረገው መዋዕለ ንዋይ እና ኢትዮጵያ ለኬንያ ማቅረብ የጀመረችው የኤሌክትሪክ ኃይል የአፍሪካ ቀንድን በጋራ የማስተሳሰር ትልቅ ማሳያ ነው።

የዚህ ታሪካዊ ትስስር ሌላኛው አህጉራዊ ማሳያ ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) በኬንያ የሕንድ ውቅያኖስ ዳርቻ በላሙ ወደብ ተገኝተው ጉብኝት በማድረግ ለነዳጅ ማጣሪያ ግንባታ የመሰረት ድንጋይ ማኖራቸው ነው።

ይህ ሁነት የምሥራቅ አፍሪካ ቀጣና በዜሮ ድምር ፖለቲካ ሳይሆን በመደመር ዕሳቤ አብሮ ለማደግ ያለውን ቁርጠኝነት ያሳያል።

በግንባታው ሂደት እስከ 16 ቢሊዮን ዶላር መዋዕለ ነዋይ ሊፈስስበት የታቀደው እና በናይጄሪያዊው ቢሊየነር አሊኮ ዳንጎቴ የሚገነባው ይህ ግዙፍ ፕሮጀክት፣ በቀን እስከ 700 ሺህ በርሜል ድፍድፍ ነዳጅ የማጣራት አቅም ያለው ሲሆን ለ60 ሺህ ዜጎች የሥራ ዕድል ይፈጥራል ተብሎ ይጠበቃል።

በሦስት ዓመታት ውስጥ ተጠናቅቆ አገልግሎት ይሰጣል ተብሎ የታቀደው ይህ ማጣሪያ፣ ለኢትዮጵያ እና ለሌሎች የምስራቅ አፍሪካ ሀገራት አስተማማኝ የነዳጅ አቅርቦት በመፍጠር የሎጂስቲክስ ወጪን በከፍተኛ ሁኔታ ይቀንሳል።

ከ130 ሚሊዮን በላይ ሕዝብ ያላት እና በፍጥነት እያደገች ለምትገኘው ኢትዮጵያ፣ የላሙ ወደብ አጠቃቀም እና ይህ ግዙፍ ፕሮጀክት አማራጭ የባሕር በር ከማግኘት ባለፈ የቀጣናውን የንግድ ደም ስር የሚያነቃቃ ነው።

ይህ አህጉራዊ ስኬት የመንግሥታት ጥረት ብቻ ሳይሆን የግል ዘርፉም አበርክቶ የሚጠይቅ ነው።

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) ይህንኑ የጋራ ልማት በማስመልከት በአህጉራችን የሚገኙ የኢንዱስትሪ መሪዎች ባለሀብቶች እና ሥራ ፈጣሪዎች በአፍሪካ ላይ ኢንቨስት እንዲያደርጉ እንዲሁም አህጉራዊ መፃኢ ዕድላችንን የሚወስኑ ለውጥ አምጪ ፕሮጀክቶችን እንዲገነቡ ታላቅ ጥሪ ማቅረባቸው ይታወሳል።

በአጠቃላይ የኢትዮ-ኬንያ ታሪካዊ ወንድማማችነት ከምንጊዜውም በላይ የፀና ሲሆን የሁለቱ ሕዝቦች የኢኮኖሚ ትስስር ወደማይቀለበስበት ምዕራፍ ተሸጋግሯል።

የትልቅ ሕዝብ እና የታላቅ ራዕይ ጉዞ የሆነው ይህ ትስስር የቀጣናውን ብልፅግና እውን ማድረጉ አይቀርም።

በሜሮን ንብረት
#ትልቅ_ሀገር #ትልቅ_ሕዝብ #ታላቅ_ርዕይ
#ethiopia #ethiokenyarelations #lapsset #dangoterefinery #eastafrica #ebc

የምሥራቅ አፍሪካን የነዳጅ ማነቆ የሚፈታው ፕሮጀክት
***************

የምሥራቅ አፍሪካን ወቅታዊ የነዳጅ ፍላጎት ከመሸፈን ባሻገር ለሌሎች የአፍሪካ ሀገራት የነዳጅ ጥያቄ ምላሽ ይሰጣል የተባለለት የላሙ ግዙፍ የነዳጅ ማጣሪያ ፕሮጀክት ግንባታ ዛሬ በይፋ ተጀምሯል፡፡

በናይጄሪያዊው ባለሀብት አሊኮ ዳንጎቴ የሚገነባው ይህ የላሙ የነዳጅ ማጣሪያ በምሥራቅ አፍሪካ ትልቁ የነዳጅ ማጣሪያ እንደሚሆን ተገልጿል።

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድን (ዶ/ር) ጨምሮ ሌሎች የአፍሪካ መሪዎች በኬንያ በተካሄደው የላሙ ግዙፍ የነዳጅ ማጣሪያ ፋብሪካ የመሰረተ ድንጋይ የማስቀመጥ ስነሥርዓት ላይ ተገኝተዋል፡፡

ጠቅላይ ሚኒስትሩ በሥነ-ሥርዓቱ ላይ ባደረጉት ንግግር፤ በአህጉራችን የምትገኙ የኢንዱስትሪ መሪዎች፣ ባለሀብቶችና ሥራ ፈጣሪዎች፤ በአፍሪካ ላይ ኢንቨስት ልታደርጉ፣ ባለን አቅምና የጋራ ጸጋ ላይ እምነት ልትጥሉ እንዲሁም የአህጉራችንን መፃኢ ዕድል የሚወስኑ ለውጥ አምጪ ፕሮጀክቶችን ልትገነቡ ይገባል ሲሉ ጥሪ አቅርበዋል፡፡

ለግንባታው 16 ቢሊዮን ዶላር የተመደበለት ይህ ፕሮጀክት በቀን እስከ 700 ሺህ በርሜል ድፍድፍ ነዳጅ የማጣራት አቅም ያለው ነው፡፡

ፕሮጀክቱ የምሥራቅ አፍሪካን ወቅታዊ የነዳጅ ፍላጎት ከመሸፈን ባሻገር ለሌሎች የአፍሪካ ሀገራት ነዳጅ ለመላክ ያስችላል።

በሶስት ዓመታት ውስጥ ተጠናቆ አገልግሎት መስጠት ይጀምራል ተብሎ የሚጠበቀው ይህ ማጣሪያ፤ ቤንዚን፣ ናፍጣና የአውሮፕላን ነዳጅን በማቅረብ የቀጠናውን ሀገራት የአቅርቦት እጥረት እንደሚፈታ ይታመናል።

በዓይናለም ሃድራ
#ትልቅሀገር_ትልቅሕዝብ_ታላቅርዕይ #ethiopia #pmoethiopia #lamurefinery #ebc


የምሥራቅ አፍሪካን የነዳጅ ማነቆ የሚፈታው ፕሮጀክት
***************

የምሥራቅ አፍሪካን ወቅታዊ የነዳጅ ፍላጎት ከመሸፈን ባሻገር ለሌሎች የአፍሪካ ሀገራት የነዳጅ ጥያቄ ምላሽ ይሰጣል የተባለለት የላሙ ግዙፍ የነዳጅ ማጣሪያ ፕሮጀክት ግንባታ ዛሬ በይፋ ተጀምሯል፡፡

በናይጄሪያዊው ባለሀብት አሊኮ ዳንጎቴ የሚገነባው ይህ የላሙ የነዳጅ ማጣሪያ በምሥራቅ አፍሪካ ትልቁ የነዳጅ ማጣሪያ እንደሚሆን ተገልጿል።

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድን (ዶ/ር) ጨምሮ ሌሎች የአፍሪካ መሪዎች በኬንያ በተካሄደው የላሙ ግዙፍ የነዳጅ ማጣሪያ ፋብሪካ የመሰረተ ድንጋይ የማስቀመጥ ስነሥርዓት ላይ ተገኝተዋል፡፡

ጠቅላይ ሚኒስትሩ በሥነ-ሥርዓቱ ላይ ባደረጉት ንግግር፤ በአህጉራችን የምትገኙ የኢንዱስትሪ መሪዎች፣ ባለሀብቶችና ሥራ ፈጣሪዎች፤ በአፍሪካ ላይ ኢንቨስት ልታደርጉ፣ ባለን አቅምና የጋራ ጸጋ ላይ እምነት ልትጥሉ እንዲሁም የአህጉራችንን መፃኢ ዕድል የሚወስኑ ለውጥ አምጪ ፕሮጀክቶችን ልትገነቡ ይገባል ሲሉ ጥሪ አቅርበዋል፡፡

ለግንባታው 16 ቢሊዮን ዶላር የተመደበለት ይህ ፕሮጀክት በቀን እስከ 700 ሺህ በርሜል ድፍድፍ ነዳጅ የማጣራት አቅም ያለው ነው፡፡

ፕሮጀክቱ የምሥራቅ አፍሪካን ወቅታዊ የነዳጅ ፍላጎት ከመሸፈን ባሻገር ለሌሎች የአፍሪካ ሀገራት ነዳጅ ለመላክ ያስችላል።

በሶስት ዓመታት ውስጥ ተጠናቆ አገልግሎት መስጠት ይጀምራል ተብሎ የሚጠበቀው ይህ ማጣሪያ፤ ቤንዚን፣ ናፍጣና የአውሮፕላን ነዳጅን በማቅረብ የቀጠናውን ሀገራት የአቅርቦት እጥረት እንደሚፈታ ይታመናል።

በዓይናለም ሃድራ
#ትልቅሀገር_ትልቅሕዝብ_ታላቅርዕይ #ethiopia #pmoethiopia #lamurefinery #ebc

የጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ(ዶ/ር) በላሙ የነዳጅ ማጣሪያ ፋብሪካ የመሰረተ ድንጋይ የማስቀመጥ ስነሥርዓት ላይ #pmabiyahmed #lamuoilrefinery #eastafricagrowth
የጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ(ዶ/ር) በላሙ የነዳጅ ማጣሪያ ፋብሪካ የመሰረተ ድንጋይ የማስቀመጥ ስነሥርዓት ላይ #pmabiyahmed #lamuoilrefinery #eastafricagrowth

የኢትዮጵያ አየር መንገድ 10 የቦይንግ ጭነት አውሮፕላኖችን ለመግዛት ስምምነት ተፈራረመ

 
አየር መንገዱ 8 እጅግ ዘመናዊ B777-8F እና 2 B777 የጭነት አውሮፕላኖችን ለመግዛት ከቦይንግ ኩባንያ ጋር ተፈራርሟል።
 
አውሮፕላኖቹ እያንዳንዳቸው እስከ 117 ቶን ጭነት መሸከም የሚችሉና ነዳጅ ቆጣቢ ሲሆኑ፣ የአየር መንገዱን የካርጎ ተደራሽነትና ዓለም አቀፍ ተወዳዳሪነት በከፍተኛ ደረጃ ያሳድጋሉ።
የኢትዮጵያ አየር መንገድ B777-8F የጭነት አውሮፕላኖችን በማዘዝ የመጀመሪያው የአፍሪካ አየር መንገድ ሆኗል።

ስምምነቱን የአየር መንገዱ ዋና ሥራ አስፈፃሚ አቶ መስፍን ጣሰው እና የቦይንግ ኩባንያ ከፍተኛ ምክትል ፕሬዝዳንት ብራድ ማክሙለን ፈርመውታል።

#ዳጉ_ጆርናል

#dangote

አሊኮ ዳንጎቴ በኬንያ 16 ቢሊዮን ዶላር የሚገመት ግዙፍ የነዳጅ ማጣሪያ ፋብሪካ (East Africa Petroleum Refinery) ግንባታ አስጀመሩ።

የናይጄሪያው ቢሊየነር እና የአፍሪካ ቁጥር አንድ ባለሃብት አሊኮ ዳንጎቴ ከኬንያው ፕሬዜዳንት ዊሊያም ሩቶ ጋር በመሆን በኬንያ ሰሜናዊ የባህር ጠረፍ ላሙ (Lamu) አካባቢ 16 ቢሊዮን ዶላር የሚፈጅ ግዙፍ የነዳጅ ማጣሪያ ፋብሪካ የመሰረት ድንጋይ አስቀመጡ።

በስነስርዓቱ ላይ ፦

- የኢትዮጵያ ጠ/ሚ ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር)
- የአፍሪካ ኅብረት የአፍሪካ ቀንድ ልዩ መልዕክተኛ እና የቀድሞ የናይጄሪያ ፕሬዚዳንት ኦሊሴንጉን ኦባሳንጆ
- የኡጋንዳ ፕሬዜዳንት ዩዌሪ ሙሴቬኒ
- የቶጎ ፕሬዝዳንት ጂን-ሉክ ሳቪ ዴቶቭ
- የቤኒን ፕሬዝዳንት ሮማልድ ዋዳኝ ... እና ሌሎችም እንግዶች ተገኝተዋል።

የነዳጅ ማጣሪያ ፋብሪካው ግንባታ ተጠናቆ ስራ ሲጀምር በቀን 700,000 በርሜል ድፍድፍ ዘይት የማጣራት አቅም ይኖረዋል። ይህ አቅም በምስራቅ አፍሪካ ትልቁ የኢንዱስትሪ ፕሮጀክት ያደርገዋል።

ፋብሪካው ከቀጣዩ ህዳር 1 ጀምሮ ግንባታው የሚጀመር ሲሆን በእቅዱ መሰረት በ2030 ይጠናቀቃል ተብሎ ይጠበቃል።

የፕሮጀክቱ አካል የሆነ 1,000 ሜጋ ዋት የማመንጨት አቅም ያለው የኃይል ማመንጫ ጣቢያም ይገነባል ተብሏል።

ከዚሁ ፋብሪካ ጋር በተገናኘ አንዳንድ የአካባቢው ነዋሪዎች ለፋብሪካው በሚውለው መሬት ላይ የተሻለ ካሳ እንዲከፈላቸው በመጠየቅ ተቃውሞ እንዳላቸው ተነግሯል።

አሊኮ ዳንጎቴ እነዚህን ተቃውሞዎች " በአካባቢው ነጋዴዎች እና በዓለም አቀፍ አካላት የሚደረጉ ጨዋታዎች " ናቸው በማለት ውድቅ አድርገዋቸዋል። ፋብሪካው በታቀደለት ጊዜ እንደሚጠናቀቅ አጽንኦት ሰጥተዋል።

በሌላ በኩል እንደ "ሴቭ ላሙ" የሚባል ዘመቻ ቡድኖች ፋብሪካው በአካባቢው ማህበረሰብ እና ስነ-ምህዳር ላይ ሊያደርስ የሚችለውን ተፅዕኖ አስመልክቶ የአካባቢ ጥበቃ ግምገማ ውጤቶች እንዲፋጠኑ ጠይቀዋል።

ሌላው ዳንጎቴ ለቀጣው መንግስታት በድምሩ 30 በመቶ ድርሻ  ማቅረባቸውን ሮይተርስ ዘግቧል።

ፋብሪካው በከፍተኛ የግንባታ ሂደት ወቅት እስከ 60,000 የሚደርሱ የስራ ዕድሎችን እንደሚፈጥር ተገልጿል።

ለምን ኬንያ ተመረጠች ?

ኬንያ ድፍድፍ ዘይት እንደማታወጣ በመጥቀስ ፋብሪካው እዛ እንዲሆን መመረጡ ላይ ጥያቄዎች ተነስተው ነበር። ለምሳሌ እነ ታንዛኒያ እና ዩጋንዳ እያሉ ለምን ኬንያ ተብሎ ነበር።

ይሁን እንጂ የኬንያ የኢነርጂ እና ፔትሮሊየም ሚንስትር ኦፒዮ ዋንዳይ እና አሊኮ ዳንጎቴ እንደገለጹት፣ ማጣሪያዎች ድፍስፍ ዘይትን ከዓለም አቀፍ ክፍት ገበያ የሚያገኙ በመሆኑ የሀገር ውስጥ ድፍድፍ ዘይት መኖር ግዴታ አይደለም።

ዳንጎቴ ሲንጋፖር አንድ ጠብታ ዘይት ሳታወጣ በርካታ ማጣሪያዎች እንዳሏት ለአብነት አንስተዋል።

ይህ የላሙ የነዳጅ ማጣሪያ ፕሮጀክት ከናይጄሪያ ውጭ በዳንጎቴ የሚከናወን ትልቁ ኢንቨስትመንት መሆኑ ታውቋል።

ቲክቫህ ኢትዮጵያ
መስከረም 20 ቀን 2019 ዓ/ም

@tikvahethiopia

ጠቅላይ ሚንስትር ዐቢይ አህመድ ኬንያ ናይሮቢ ገቡ ።

ጠቅላይ ሚንስትሩ ወደ ኬንያ የተጓዙት በላሙ የነዳጅ ማጣሪያ ጣቢያ የመሠረተ ድንጋይ የማስቀመጥ ስነስረዓት ለመታደም መሆኑን ጽ/ቤታቸው አስታውቋል። ናይጄሪያዊው ባለሃብት አሊኮ ዳንጎቴ ትልቁን ድርሻ በሚወስዱት እና በኬኒያዋ የላሙ ወደብ የሚገነባው የምስራቅ አፍሪቃ ግዙፍ የነዳጅ ማጣሪያ 16 ቢሊዮን ገደማ መዋዕለ ነዋይ ሊወስድ እንደሚችል ተገምቷል።

ዛሬ በይፋ የመሰረ ድንጋይ እየተቀመጠለት ያለው የነዳጅ ማጣሪያው በቀን እስከ 700 ሺ በርሜል ድፍድፍ ነዳጅ የማጣራት አቅም እንዳላው ተገልጿል። የነዳጅ ማጣሪያው ግንባታ 60 ሺ ያህል የስራ ዕድል እንደሚፈጥርና ይህም ለኬንያዉያን የተለየ ዕድል ይዞላቸው እንደሚመጣ የኬንያው ፕሬዚዳንት ዊልያም ሩቶ በኤክስ ገጻቸው አስፍረዋል። የነዳጅ ማጣሪያው ተገንብቶ ሲጠናቀቅ ቤንዚን ፤ ባፍጣ እና የአውሮፕላን ነዳጅን ጨምሮ በምስራቅ እና ማዕከላዊ አፍሪቃ ስምንት የገበያ መዳረሻዎች ይኖሩታል ተብሏል።
ከገበያ ማዳረሻዎቹ ኬንያን ጨምሮ ኢትዮጵያ፣ ኡጋንዳ፣ ታንዛኒያ፣ ሩዋንዳ፣ ብሩንዲ፣ ፣ ደቡብ ሱዳን እና ዲሞክራቲክ ሪፐብሊክ ኮንጎ ዋናዎቹ ናቸው ተብሏል። የነዳጅ ማጣሪያው ባለሃብቱ አሊኮ ዳንጎቴ 70 በመቶ ድርሻ ሲኖራቸው ባለሃብቱ ባቀረቡት ግብዣ መሰረት ኬንያ ፣ ኢትዮጵያ ፣ እና የሩዋንዳ መንግስታት እያንዳንዳቸው የ10 በመቶ ድርሻ ይኖራቸዋል ተብሏል። የነዳጅ ማጣሪያው ተገንብቶ ለመጠናቀቅ ሶስት አመታት ይወስዳል ፤ ተብሏል ።

የነዳጅ ማጣሪያው በላ ወደብ መገንባት እንደ ኢትዮጵያ ላሉ የተጣራ ነዳጅ ከርቀት ለሚያስገቡ ሃገራት የቅርብ መፍትሔ ይዞ ይመጣል ተብሎ ተስፋ ተጥሎበታል።
የነዳጅ ማጣሪያው መገንባቱ ለአፍሪቃ አዲስ ምዕራፍ ይዘው መምጣቱን የተናገሩት ባለሃብቱ አሊኮ ዳንጎቴ የአፍሪቃ መንግስታት አብረው አፍሪቃን መገንባት ስለመጀመራቸው ማሳያ ነው ብለዋል።

DW Amharic

ጠቅላይ ሚኒስትሩ ኬንያ ገብተዋል

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ የላሙ የነዳጅ ማጣሪያ ጣቢያ የመሠረተ ድንጋይ የማስቀመጥ ሥነ-ሥርዓት ላዬ ለመካፈል ነው ዛሬ ጠዋት ኬንያ የገቡት ተብሏል።

Seledadotio
Seledadotio

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የሰሜን ኢትዮጵያው እሳት አድማሱን አስፍቶ፣ የሀገር ውስጥን ፖለቲካዊ ድንበር አልፎ ወደ ቀጠናዊ እሳተ ገሞራነት እየተቀየረ ነው። ለአልጀዚራ ቴሌቪዥን ቃለ መጠይቅ የሰጡት የአፋር ክልል ፕሬዚዳንት አወል አርባ፣ የኤርትራ ጦር በሰሜን ምስራቅ ኢትዮጵያ ቀጥተኛ ጦርነት ውስጥ መግባቱን በማጋለጥ፣ የአፍሪካ ህብረት በአስቸኳይ ጣልቃ እንዲገባ የድረሱልኝ ጥሪ አሰምተዋል።

ፕሬዚዳንቱ እንዳሉት አፋር አሁን እየተጋፈጠ ያለው የትግራይ ታጣቂዎችን ብቻ ሳይሆን፣ በከባድ መሳሪያ የታጠቀውንና የራሱን የተደራጀ እዝ ይዞ የሚንቀሳቀሰውን የኤርትራን መደበኛ ጦር ጭምር ነው። "ይህ ግልጽ የኤርትራ ወረራ ነው" ያሉት አቶ አወል፣ የኤርትራ ኃይሎች በኃይል ድንበር ለመቀየር እየሞከሩ መሆኑን ጠቁመው፣ በአፋር ዞን 2 ውስጥ ብቻ 36,000 ካሬ ኪሎ ሜትር መሬት መቆጣጠራቸውን የአልጀዚራው ዘጋቢ ሞሐመድ ጣሃ ተወኩል ባቀረበው ዘገባ አጋልጧል። ይህ የአቅም ሚዛን እጅግ የተዛባበትና አንዲት ክልል ከሉዓላዊ ሀገር መደበኛ ጦር ጋር የምታደርገው ፍልሚያ፣ የኢትዮጵያን ሉዓላዊነትና የግዛት አንድነት በቀጥታ ጥያቄ ውስጥ የከተተ ክስተት ነው።

በሌላ በኩል የትግራይ ኃይሎችና አጋሮቻቸው ወደ አፋር ክልል ጠልቀው በመግባት ጉዞ ቀጥለዋል። ኤረብቲን ሙሉ በሙሉ የተቆጣጠሩት ታጣቂዎቹ፣ ከዚያ በመነሳት 100 ኪሎ ሜትር ርቃ ወደምትገኘው አፍዴራ እያመሩ መሆኑን መረጃዎች ያመለክታሉ። ይህ በየአቅጣጫው የተከፈተ አስፈሪ የጦርነት አውሎ ነፋስ፣ አፋር ክልል ውስጥ ብቻ ከ150,000 በላይ ሰዎችን ከመኖሪያ ቀያቸው አፈናቅሏል። መረጃ ለመሰብሰብ ባለው አስቸጋሪ ሁኔታ ምክንያትም ትክክለኛው የተፈናቃይ ቁጥር ከዚህም በእጅጉ ሊልቅ እንደሚችል ይገመታል።

ከዚህ ሁሉ በላይ የሀገሪቱን ህልውና የሚፈታተነው ትልቁ ስጋት ግን፣ የኢትዮጵያ የኢኮኖሚ የደም ስር በሆነው የጅቡቲ መስመር ላይ ያንዣበበው አደጋ ነው።

የውጊያው ወደ ምስራቅ አቅጣጫ መስፋፋት የሀገሪቱን የገቢና ወጪ ንግድ፣ በተለይም የነዳጅ አቅርቦት ማስተላለፊያ የሆነውን ኮሪደር ለማነቅ ያለመ መሆኑን ወታደራዊ ተንታኞች ይገልጻሉ። ይህ የኢኮኖሚ ጉሮሮ ከተዘጋ፣ መዘዙ ለአፋር አካባቢ ብቻ ሳይሆን ለመላው የኢትዮጵያ ኢኮኖሚ የሞት ሽረት ጉዳይ ይሆናል። አንዲት ክልል ከሉዓላዊ የውጭ ሀገር ወራሪ ጦር ጋር ብቻዋን እየተናነቀች ባለችበት በዚህ የፈተና ሰዓት፣ እየተቃረበ ያለው አደጋ አፋጣኝ ሀገራዊና አህጉራዊ ምላሽ የሚሻ መሆኑን ሁኔታዎች ቁልጭ አድርገው ያሳያሉ።






(ዘ-ሐበሻ ዜና) የሰሜን ኢትዮጵያው እሳት አድማሱን አስፍቶ፣ የሀገር ውስጥን ፖለቲካዊ ድንበር አልፎ ወደ ቀጠናዊ እሳተ ገሞራነት እየተቀየረ ነው። ለአልጀዚራ ቴሌቪዥን ቃለ መጠይቅ የሰጡት የአፋር ክልል ፕሬዚዳንት አወል አርባ፣ የኤርትራ ጦር በሰሜን ምስራቅ ኢትዮጵያ ቀጥተኛ ጦርነት ውስጥ መግባቱን በማጋለጥ፣ የአፍሪካ ህብረት በአስቸኳይ ጣልቃ እንዲገባ የድረሱልኝ ጥሪ አሰምተዋል።

ፕሬዚዳንቱ እንዳሉት አፋር አሁን እየተጋፈጠ ያለው የትግራይ ታጣቂዎችን ብቻ ሳይሆን፣ በከባድ መሳሪያ የታጠቀውንና የራሱን የተደራጀ እዝ ይዞ የሚንቀሳቀሰውን የኤርትራን መደበኛ ጦር ጭምር ነው። "ይህ ግልጽ የኤርትራ ወረራ ነው" ያሉት አቶ አወል፣ የኤርትራ ኃይሎች በኃይል ድንበር ለመቀየር እየሞከሩ መሆኑን ጠቁመው፣ በአፋር ዞን 2 ውስጥ ብቻ 36,000 ካሬ ኪሎ ሜትር መሬት መቆጣጠራቸውን የአልጀዚራው ዘጋቢ ሞሐመድ ጣሃ ተወኩል ባቀረበው ዘገባ አጋልጧል። ይህ የአቅም ሚዛን እጅግ የተዛባበትና አንዲት ክልል ከሉዓላዊ ሀገር መደበኛ ጦር ጋር የምታደርገው ፍልሚያ፣ የኢትዮጵያን ሉዓላዊነትና የግዛት አንድነት በቀጥታ ጥያቄ ውስጥ የከተተ ክስተት ነው።

በሌላ በኩል የትግራይ ኃይሎችና አጋሮቻቸው ወደ አፋር ክልል ጠልቀው በመግባት ጉዞ ቀጥለዋል። ኤረብቲን ሙሉ በሙሉ የተቆጣጠሩት ታጣቂዎቹ፣ ከዚያ በመነሳት 100 ኪሎ ሜትር ርቃ ወደምትገኘው አፍዴራ እያመሩ መሆኑን መረጃዎች ያመለክታሉ። ይህ በየአቅጣጫው የተከፈተ አስፈሪ የጦርነት አውሎ ነፋስ፣ አፋር ክልል ውስጥ ብቻ ከ150,000 በላይ ሰዎችን ከመኖሪያ ቀያቸው አፈናቅሏል። መረጃ ለመሰብሰብ ባለው አስቸጋሪ ሁኔታ ምክንያትም ትክክለኛው የተፈናቃይ ቁጥር ከዚህም በእጅጉ ሊልቅ እንደሚችል ይገመታል።

ከዚህ ሁሉ በላይ የሀገሪቱን ህልውና የሚፈታተነው ትልቁ ስጋት ግን፣ የኢትዮጵያ የኢኮኖሚ የደም ስር በሆነው የጅቡቲ መስመር ላይ ያንዣበበው አደጋ ነው።

የውጊያው ወደ ምስራቅ አቅጣጫ መስፋፋት የሀገሪቱን የገቢና ወጪ ንግድ፣ በተለይም የነዳጅ አቅርቦት ማስተላለፊያ የሆነውን ኮሪደር ለማነቅ ያለመ መሆኑን ወታደራዊ ተንታኞች ይገልጻሉ። ይህ የኢኮኖሚ ጉሮሮ ከተዘጋ፣ መዘዙ ለአፋር አካባቢ ብቻ ሳይሆን ለመላው የኢትዮጵያ ኢኮኖሚ የሞት ሽረት ጉዳይ ይሆናል። አንዲት ክልል ከሉዓላዊ የውጭ ሀገር ወራሪ ጦር ጋር ብቻዋን እየተናነቀች ባለችበት በዚህ የፈተና ሰዓት፣ እየተቃረበ ያለው አደጋ አፋጣኝ ሀገራዊና አህጉራዊ ምላሽ የሚሻ መሆኑን ሁኔታዎች ቁልጭ አድርገው ያሳያሉ።

የኬንያ ፍርድ ቤት የአሊኮ ዳንጎቴን የነዳጅ ማጣሪያ ፕሮጀክት ግንባታ በጊዜያዊነት እንዲቆም አዘዘ።

የኬንያ ፍርድ ቤት በናይጄሪያው ቢሊየነር አሊኮ ዳንጎቴ በምስራቅ አፍሪካ ሊገነባ የታቀደውን የ16 ቢሊዮን ዶላር የነዳጅ ማጣሪያ ፕሮጀክት ግንባታ በጊዜያዊነት እንዲቆም ትዕዛዝ አስተላለፈ።

በኬንያ ሰሜን ምስራቅ የባህር ዳርቻ በሚገኘው ላሙ አካባቢ ሊገነባ በታቀደው በዚህ ፕሮጀክት ላይ ውሳኔው የተላለፈው 133 የአካባቢው አርሶ አደሮችና ነዋሪዎች ባቀረቡት አቤቱታ መሰረት ነው።

አመልካቾቹ ፕሮጀክቱ ያለ በቂ ምትክ ቦታና ካሳ ከመሬታቸው በኃይል እንደሚያፈናቅላቸው፣ ንብረታቸውን እንደሚያወድም፣ ህጋዊ የአካባቢ ተፅዕኖ ግምገማ (EIA) ሳይደረግበትና ህገ-መንግስታዊ የህዝብ ውይይት ሳይካሄድበት የተጀመረ ነው ሲሉ ከሰዋል

መስከረም 30 ቀን የመሰረተ ድንጋይ የማስቀመጥ ስነ-ስርዓት ለማካሄድ አቅዶ የነበረው ዳንጎቴ ፔትሮሊየም ሪፋይነሪ፣ ፍርድ ቤቱ በሚቀጥለው ወር መዝገቡን እስኪያይ ድረስ በቦታው ላይ ምንም አይነት ግንባታ እንደማያካሂድ ገልጾ፣ የመሰረተ ድንጋይ የማስቀመጥ ስነ-ስርዓቱን ግን በታቀደለት ጊዜ ለማካሄድ ማሰቡን አስታውቋል።

መረጃው የብሉምበርግ ነው።

መስከረም 19 ቀን 2019 ዓ.ም

@TikvahethMagazine

((ዘ-ሐበሻ ዜና) በዓለም አቀፍ ገበያ የነዳጅ ዋጋ መናሩን ቀጥሏል። የብሬንት ድፍድፍ ነዳጅ ዋጋ በበርሜል የ1.49 ዶላር (ወይም 1.4 በመቶ) ጭማሪ በማሳየት 106.77 ዶላር ደርሷል።

በተመሳሳይ የአሜሪካው ዌስት ቴክሳስ ኢንተርሚዲየት ድፍድፍ ነዳጅ ዋጋ በ1.34 ዶላር (1.5 በመቶ) በማሻቀብ 93.94 ዶላር ገብቷል።

እንደ ሮይተርስ ዘገባ ለነዳጅ ዋጋው መጨመር በዋናነት ምክንያት የሆነው በአሜሪካ እና ኢራን መካከል ያለው የከረረ ውጥረት በመካከለኛው ምስራቅ የነዳጅ አቅርቦት ላይ ከፍተኛ መስተጓጎል ሊፈጥር ይችላል የሚለው ስጋት ማየሉ ነው። ይህ የጦርነት ስጋት፣ በቀጠናው የነዳጅ ምርት አቅርቦት እያንሰራራ ነው የሚለውን ተስፋ ያደበዘዘው ሲሆን፤ ሁለቱም ዋና ዋና የነዳጅ መለኪያዎች ባለፈው የግብይት ውሎ ላይ በበርሜል ወደ አንድ ዶላር የሚጠጋ ጭማሪ አሳይተው ማምሸታቸው ይታወሳል።






((ዘ-ሐበሻ ዜና) በዓለም አቀፍ ገበያ የነዳጅ ዋጋ መናሩን ቀጥሏል። የብሬንት ድፍድፍ ነዳጅ ዋጋ በበርሜል የ1.49 ዶላር (ወይም 1.4 በመቶ) ጭማሪ በማሳየት 106.77 ዶላር ደርሷል።

በተመሳሳይ የአሜሪካው ዌስት ቴክሳስ ኢንተርሚዲየት ድፍድፍ ነዳጅ ዋጋ በ1.34 ዶላር (1.5 በመቶ) በማሻቀብ 93.94 ዶላር ገብቷል።

እንደ ሮይተርስ ዘገባ ለነዳጅ ዋጋው መጨመር በዋናነት ምክንያት የሆነው በአሜሪካ እና ኢራን መካከል ያለው የከረረ ውጥረት በመካከለኛው ምስራቅ የነዳጅ አቅርቦት ላይ ከፍተኛ መስተጓጎል ሊፈጥር ይችላል የሚለው ስጋት ማየሉ ነው። ይህ የጦርነት ስጋት፣ በቀጠናው የነዳጅ ምርት አቅርቦት እያንሰራራ ነው የሚለውን ተስፋ ያደበዘዘው ሲሆን፤ ሁለቱም ዋና ዋና የነዳጅ መለኪያዎች ባለፈው የግብይት ውሎ ላይ በበርሜል ወደ አንድ ዶላር የሚጠጋ ጭማሪ አሳይተው ማምሸታቸው ይታወሳል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የኢትዮጵያ መከላከያ ሠራዊት እና መንግስትን የሚደግፉ ታጣቂ ኃይሎች፣ በትግራይ ክልል ደቡባዊ ክፍል የምትገኘውን እና ስትራቴጂካዊ ጠቀሜታ ያላትን አላማጣ ከተማን ከህወሓት ኃይሎች ማስለቀቃቸውን አስታወቁ። ይህ የጦርነቱን ሚዛን የቀየረ ክስተት የተፈጠረው፣ ህወሓት ባለፈው ሳምንት የከፈተውን ማጥቃት ተከትሎ መንግስት በወሰደው ፈጣን የመልስ ምት ነው።

የመንግስት ደጋፊ የሆነው 'የትግራይ ሰላም ኃይል' ተሰኘው ታጣቂ ቡድን ወታደሮች የኢትዮጵያን ባንዲራ እያውለበለቡ በአላማጣ ከተማ ሲጓዙ የሚያሳይ ቪዲዮ በፌስቡክ ገጹ አጋርቷል። የዲፕሎማቲክ ምንጮች ከተማዋ በመንግስት ኃይሎች እጅ መግባቷን ሲያረጋግጡ፣ ከተቃዋሚዎች ወገን ያሉ ምንጮች በበኩላቸው ኃይሎቻቸው ከአላማጣ ማፈግፈጋቸውን እና ከተማዋ በፌደራል ጦር ቁጥጥር ስር መዋሏን አምነዋል።

ከመቀሌ 120 ኪ.ሜ ርቀት ላይ የምትገኘው አላማጣ ቁልፍ የሎጂስቲክስ፣ የምግብ እና የነዳጅ ማስተላለፊያ ማዕከል በመሆኗ፣ መያዟ ለፌደራል ጦሩ ትልቅ ወታደራዊ ስኬት ነው ተብሏል። አራት ዓመት ያስቆጠረውን የፕሪቶሪያውን የሰላም ስምምነት ያፈረሰው ይህ ዳግም ያገረሸው ጦርነት በትግራይ፣ አፋር እና አማራ ክልሎች አዋሳኝ ድንበሮች ላይ እየተካሄደ ይገኛል። ህወሓት ይህንን ማጥቃት ከመክፈቱ ከሶስት ቀናት በፊት የፌደራል መንግስቱን ከስልጣን ለማስወገድ ከስድስት ሌሎች ታጣቂ ቡድኖች ጋር ጥምረት መፍጠሩን ማሳወቁ ይታወሳል።

ከቀጣናዊ ፖለቲካ አንጻር፣ የኢትዮጵያ መከላከያ ሠራዊት ጠቅላይ ኤታማዦር ሹም ፊልድ ማርሻል ብርሃኑ ጁላ፣ ኤርትራ፣ ሱዳን እና ግብፅ እነዚህን ተቃዋሚ ኃይሎች እየደገፉ ነው ሲሉ በድጋሚ የከሰሱ ሲሆን፣ የኤርትራ እና የሱዳን መንግስታት በበኩላቸው ክሱን አጥብቀው አስተባብለዋል።

ግጭቱን ተከትሎ ዓለም አቀፉ ቀይ መስቀል ኮሚቴ (ICRC) የአፍሪካ ህብረት ታዛቢዎችን፣ የፌደራል ፖሊስ አባላትን፣ የኢትዮጵያ አየር መንገድ እና የቀይ መስቀል ሰራተኞችን ጨምሮ 161 ሰዎችን ከመቀሌ ወደ አፋር ክልል ሰመራ ማውጣቱን አስታውቋል።

በሌላ በኩል በትግራይ ክልል የስልክ እና የኢንተርኔት አገልግሎት ላለፉት አራት ቀናት ሙሉ በሙሉ የተቋረጠ ሲሆን፣ ይህንም ሆን ብሎ ያቋረጠው ራሱ ህወሓት መሆኑን ምንጮች ጠቁመዋል። አሁንም 750 ሺህ ተፈናቃዮች ባሉበትና የኤልኒኖ የድርቅ አደጋ በተጋረጠበት ክልል ውስጥ የኮሙኒኬሽን መቋረጡ እና የረድኤት ድርጅቶች ከስፍራው መልቀቃቸው፣ የ2013ቱን አውዳሚ የሰብዓዊ ቀውስ ዳግም እንዳይመልሰው ከፍተኛ ስጋት ተፈጥሯል።

የአላማጣ ከተማ በፌደራል መንግስት ቁጥጥር ስር መዋል የጦርነቱን የኃይል ሚዛንበከፍተኛ ሁኔታ የሚቀይር ወታደራዊ እርምጃ ነው። አላማጣ የትግራይ እና የአማራ ክልሎች ቁልፍ መገናኛ በመሆኗ፣ የፌደራል ጦሩ ወደ መቀሌ ለሚያደርገው ግስጋሴ ትልቅ መደላድል ይፈጥርለታል። በሌላ በኩል የቴሌኮም አገልግሎት መቋረጡ እና የዓለም አቀፍ ተቋማት ሰራተኞች ከመቀሌ መልቀቃቸው የሚያስተላልፈው ጥብቅ መልዕክት አለ... ጦርነቱ ወደ ከፋ ደረጃ እየተሸጋገረ መሆኑን እና ቀጣዮቹ ቀናት እጅግ ወሳኝ ወታደራዊ ፍልሚያዎች የሚስተናገዱባቸው እንደሚሆኑ ቁልጭ አድርጎ ያሳያል።









(ዘ-ሐበሻ ዜና) የኢትዮጵያ መከላከያ ሠራዊት እና መንግስትን የሚደግፉ ታጣቂ ኃይሎች፣ በትግራይ ክልል ደቡባዊ ክፍል የምትገኘውን እና ስትራቴጂካዊ ጠቀሜታ ያላትን አላማጣ ከተማን ከህወሓት ኃይሎች ማስለቀቃቸውን አስታወቁ። ይህ የጦርነቱን ሚዛን የቀየረ ክስተት የተፈጠረው፣ ህወሓት ባለፈው ሳምንት የከፈተውን ማጥቃት ተከትሎ መንግስት በወሰደው ፈጣን የመልስ ምት ነው።

የመንግስት ደጋፊ የሆነው 'የትግራይ ሰላም ኃይል' ተሰኘው ታጣቂ ቡድን ወታደሮች የኢትዮጵያን ባንዲራ እያውለበለቡ በአላማጣ ከተማ ሲጓዙ የሚያሳይ ቪዲዮ በፌስቡክ ገጹ አጋርቷል። የዲፕሎማቲክ ምንጮች ከተማዋ በመንግስት ኃይሎች እጅ መግባቷን ሲያረጋግጡ፣ ከተቃዋሚዎች ወገን ያሉ ምንጮች በበኩላቸው ኃይሎቻቸው ከአላማጣ ማፈግፈጋቸውን እና ከተማዋ በፌደራል ጦር ቁጥጥር ስር መዋሏን አምነዋል።

ከመቀሌ 120 ኪ.ሜ ርቀት ላይ የምትገኘው አላማጣ ቁልፍ የሎጂስቲክስ፣ የምግብ እና የነዳጅ ማስተላለፊያ ማዕከል በመሆኗ፣ መያዟ ለፌደራል ጦሩ ትልቅ ወታደራዊ ስኬት ነው ተብሏል። አራት ዓመት ያስቆጠረውን የፕሪቶሪያውን የሰላም ስምምነት ያፈረሰው ይህ ዳግም ያገረሸው ጦርነት በትግራይ፣ አፋር እና አማራ ክልሎች አዋሳኝ ድንበሮች ላይ እየተካሄደ ይገኛል። ህወሓት ይህንን ማጥቃት ከመክፈቱ ከሶስት ቀናት በፊት የፌደራል መንግስቱን ከስልጣን ለማስወገድ ከስድስት ሌሎች ታጣቂ ቡድኖች ጋር ጥምረት መፍጠሩን ማሳወቁ ይታወሳል።

ከቀጣናዊ ፖለቲካ አንጻር፣ የኢትዮጵያ መከላከያ ሠራዊት ጠቅላይ ኤታማዦር ሹም ፊልድ ማርሻል ብርሃኑ ጁላ፣ ኤርትራ፣ ሱዳን እና ግብፅ እነዚህን ተቃዋሚ ኃይሎች እየደገፉ ነው ሲሉ በድጋሚ የከሰሱ ሲሆን፣ የኤርትራ እና የሱዳን መንግስታት በበኩላቸው ክሱን አጥብቀው አስተባብለዋል።

ግጭቱን ተከትሎ ዓለም አቀፉ ቀይ መስቀል ኮሚቴ (ICRC) የአፍሪካ ህብረት ታዛቢዎችን፣ የፌደራል ፖሊስ አባላትን፣ የኢትዮጵያ አየር መንገድ እና የቀይ መስቀል ሰራተኞችን ጨምሮ 161 ሰዎችን ከመቀሌ ወደ አፋር ክልል ሰመራ ማውጣቱን አስታውቋል።

በሌላ በኩል በትግራይ ክልል የስልክ እና የኢንተርኔት አገልግሎት ላለፉት አራት ቀናት ሙሉ በሙሉ የተቋረጠ ሲሆን፣ ይህንም ሆን ብሎ ያቋረጠው ራሱ ህወሓት መሆኑን ምንጮች ጠቁመዋል። አሁንም 750 ሺህ ተፈናቃዮች ባሉበትና የኤልኒኖ የድርቅ አደጋ በተጋረጠበት ክልል ውስጥ የኮሙኒኬሽን መቋረጡ እና የረድኤት ድርጅቶች ከስፍራው መልቀቃቸው፣ የ2013ቱን አውዳሚ የሰብዓዊ ቀውስ ዳግም እንዳይመልሰው ከፍተኛ ስጋት ተፈጥሯል።

የአላማጣ ከተማ በፌደራል መንግስት ቁጥጥር ስር መዋል የጦርነቱን የኃይል ሚዛንበከፍተኛ ሁኔታ የሚቀይር ወታደራዊ እርምጃ ነው። አላማጣ የትግራይ እና የአማራ ክልሎች ቁልፍ መገናኛ በመሆኗ፣ የፌደራል ጦሩ ወደ መቀሌ ለሚያደርገው ግስጋሴ ትልቅ መደላድል ይፈጥርለታል። በሌላ በኩል የቴሌኮም አገልግሎት መቋረጡ እና የዓለም አቀፍ ተቋማት ሰራተኞች ከመቀሌ መልቀቃቸው የሚያስተላልፈው ጥብቅ መልዕክት አለ... ጦርነቱ ወደ ከፋ ደረጃ እየተሸጋገረ መሆኑን እና ቀጣዮቹ ቀናት እጅግ ወሳኝ ወታደራዊ ፍልሚያዎች የሚስተናገዱባቸው እንደሚሆኑ ቁልጭ አድርጎ ያሳያል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የአሜሪካው ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ በኳታር አሸማጋይነት ከኢራን ጋር የሚደረገው ቀጥተኛ ያልሆነ ድርድር በዚህ ሳምንት ሊቀጥል እንደሚችል ጠቁመዋል። ፕሬዚዳንቱ ይህንን ለ'አክሲዮስ' (Axios) የተናገሩት፣ ኢራን የሆርሙዝ የባህር ሰርጥን ለመክፈት እና የኒውክሌር ድርድሩን ዳግም ለመጀመር ያቀረበችውን ቅድመ-ሁኔታ ውድቅ ካደረጉ ከአንድ ቀን በኋላ ነው።

ኢራን ያቀረበችው ስምምነት፤ አሜሪካ የጣለችባትን የባህር ላይ እገዳ እና ማዕቀብ የምታነሳ ከሆነ የባህር መስመሩን በሳምንት ውስጥ እንደምትከፍት የሚገልጽ ነበር። ሆኖም ትራምፕ "ኢራኖች ስምምነት ይፈልጋሉ፤ ነገር ግን እኔ የምፈልገውን አይነት አይደለም፤ ካርዳቸውን በአግባቡ አልተጫወቱም" በማለት ውድቅ አድርገውታል። አክለውም ወታደራዊ እርምጃ የመውሰድ አማራጭን አሁንም ከግምት ውስጥ እንደሚያስገቡ አስጠንቅቀዋል።

ይህ በእንዲህ እንዳለ አሜሪካ ጦር በሆርሙዝ የባህር ሰርጥ ደህንነቱ የተጠበቀ ከፍተኛ የነዳጅ ዝውውር እያስቀጠለ ሲሆን፤ በሳምንቱ መጨረሻ ብቻ ከ22 ሚሊዮን በርሜል በላይ ነዳጅ በሰላም ማለፉን አሜሪካ አረጋግጣለች።

በጉዳዩ ላይ ምላሽ የሰጡት የኢራን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አባስ አራግቺ፣ የትራምፕን ውድቅ የማድረግ መግለጫ ቢሰሙም ቴህራን አሁንም ለድርድር ዝግጁ መሆኗንና በኳታር አሸማጋዮች በኩል ይፋዊ የአሜሪካን ምላሽ እየጠበቀች መሆኑን አስታውቀዋል።








(ዘ-ሐበሻ ዜና) የአሜሪካው ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ በኳታር አሸማጋይነት ከኢራን ጋር የሚደረገው ቀጥተኛ ያልሆነ ድርድር በዚህ ሳምንት ሊቀጥል እንደሚችል ጠቁመዋል። ፕሬዚዳንቱ ይህንን ለ'አክሲዮስ' (Axios) የተናገሩት፣ ኢራን የሆርሙዝ የባህር ሰርጥን ለመክፈት እና የኒውክሌር ድርድሩን ዳግም ለመጀመር ያቀረበችውን ቅድመ-ሁኔታ ውድቅ ካደረጉ ከአንድ ቀን በኋላ ነው።

ኢራን ያቀረበችው ስምምነት፤ አሜሪካ የጣለችባትን የባህር ላይ እገዳ እና ማዕቀብ የምታነሳ ከሆነ የባህር መስመሩን በሳምንት ውስጥ እንደምትከፍት የሚገልጽ ነበር። ሆኖም ትራምፕ "ኢራኖች ስምምነት ይፈልጋሉ፤ ነገር ግን እኔ የምፈልገውን አይነት አይደለም፤ ካርዳቸውን በአግባቡ አልተጫወቱም" በማለት ውድቅ አድርገውታል። አክለውም ወታደራዊ እርምጃ የመውሰድ አማራጭን አሁንም ከግምት ውስጥ እንደሚያስገቡ አስጠንቅቀዋል።

ይህ በእንዲህ እንዳለ አሜሪካ ጦር በሆርሙዝ የባህር ሰርጥ ደህንነቱ የተጠበቀ ከፍተኛ የነዳጅ ዝውውር እያስቀጠለ ሲሆን፤ በሳምንቱ መጨረሻ ብቻ ከ22 ሚሊዮን በርሜል በላይ ነዳጅ በሰላም ማለፉን አሜሪካ አረጋግጣለች።

በጉዳዩ ላይ ምላሽ የሰጡት የኢራን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አባስ አራግቺ፣ የትራምፕን ውድቅ የማድረግ መግለጫ ቢሰሙም ቴህራን አሁንም ለድርድር ዝግጁ መሆኗንና በኳታር አሸማጋዮች በኩል ይፋዊ የአሜሪካን ምላሽ እየጠበቀች መሆኑን አስታውቀዋል።

የኢትዮጵያ እና ጅቡቲ የነዳጅ መስመር ስምምነት የቀጣናውን የኢኮኖሚ ትስስር እንደሚያጠናክር ባለሙያዎች ገለጹ

መስከረም 16 ቀን 2019 ዓ.ም. (አሐዱ ሬዲዮ) ኢትዮጵያ ከጅቡቲ ጋር ያካሔደችው የነዳጅ መስመር ዝርጋታ ስምምነት የሁለቱን ሀገራት ኢኮኖሚያዊ ትስስር እንደሚያጠናክርና ለዘላቂ እድገት አስተዋጽኦ እንደሚያበረክት አሐዱ ሬዲዮ ጉዳዩን አስመልክቶ ሐሳብ የጠየቃቸው የምጣኔ ሀብት ባለሙያዎች ተናግረዋል። ስምምነቱ የቀጣናውን የኢኮኖሚ ትስስር ከማጠናከሩ ባለፈ ሌሎች የጎረቤት ሀገራትንም ሊያካትት እንደሚችል ተጠቅሷል።

የምጣኔ ሀብት ባለሙያው አቶ ዘላለም በቀለ እንደተናገሩት፣ ጅቡቲ የኢትዮጵያ ዋና የወጪና ገቢ ንግድ በር በመሆኗ የሁለቱ ሀገራት የቅርብ ጊዜ የነዳጅ ማስተላለፍ ስምምነት የጋራ ተጠቃሚነትን ያሳድጋል።

የመስመሩን እና የመንገዱን ደኅንነት በጋራ መጠበቅ የሾፌሮችን እና የመሰረተ ልማቱን ደኅንነት ለማረጋገጥ ትልቅ እድል እንደሚፈጥርም ገልጸዋል።

የነዳጅ ማስተላለፊያ መስመር ዝርጋታው ሀገሪቱ ለነዳጅ ማጓጓዣ የምታወጣውን ከፍተኛ ወጪ እንደሚቀንስ ለአሐዱ የተናገሩት ደግሞ የምጣኔ ሀብት ባለሙያው ዶክተር ቆስጠንጢንዮስ በርኸተስፋ ናቸው።

ባለሙያው አክለውም፤ የትራፊክ አደጋዎችን እና የመንገድ ብልሽቶችን ለመቀነስ እንዲሁም የትራንስፖርት ዘርፉን በማዘመን ረጅም ጊዜ የሚወስዱ የወጪ ጫናዎችን ለማስቀረት እንደሚረዳ ገልጸዋል።

በደረጄ መንግሥቱ

#አሐዱ_ሬዲዮ_94 .3
#አሐዱ_የኢትዮጵያውያን_ድምጽ
ፌስቡክ ገጽ፡- https://web.facebook.com/a...
ቴሌግራም ገጽ፡- https://t.me/ahaduradi

(ዘ-ሐበሻ ዜና) አሜሪካ በኢራን ወደቦች ላይ የጣለችውን የባህር ላይ እገዳ የምታነሳ በነዳጅ ሽያጭ ላይ የተጣለውን ማዕቀብ የምትሰርዝ እና ሊባኖስን የሚያካትት የተኩስ አቁም ስምምነት የምትቀበል ከሆነ፤ የሆርሙዝ የባህር ወሽመጥን በሰባት ቀናት ውስጥ ለመክፈት እና የኒውክሌር ፕሮግራም ድርድሯን ዳግም ለመጀመር ኢራን ጥያቄ አቀረበች።

የኢራን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አባስ አራግቺ አርብ ዕለት ከተባበሩት መንግስታት የጸጥታው ምክር ቤት ውጭ ለጋዜጠኞች እንደተናገሩት፣ ይህ እቅድ ከተተገበረ ከአሜሪካ ጋር ተቋርጦ የነበረው የኒውክሌር ድርድር ዳግም ይጀመራል።
"የሰባት ቀናቱ የጊዜ ሰሌዳ የሚጀምረው አሜሪካ ይህንን እቅድ በተቀበለችበት ቅጽበት ነው" ብለዋል አራግቺ።

ሚኒስትሩ አክለውም የመጀመሪያዎቹ ዝግጅቶች ከ4 እስከ 5 ቀናት የሚወስዱ ሲሆን፣ በ6ኛው ቀን የባህር ወሽመጡ ሙሉ በሙሉ ክፍት ይሆናል ብለዋል። በ7ኛው ቀን ደግሞ በጋራ መግባባት በተደረሰባቸው የኒውክሌር ፕሮግራም ጉዳዮች ዙሪያ ከአሜሪካ ጋር የመጨረሻው ድርድር እንደሚጀመር አብራርተዋል።

ከጦርነቱ በፊት ከዓለም የነዳጅ እና የተፈጥሮ ጋዝ ንግድ 20 በመቶው የሚያልፍበት የሆርሙዝ የባህር ወሽመጥ በኢራን መዘጋቱ፣ ቴህራን የምትጠቀምበት ዋነኛ የጫና መፍጠሪያ ሆኗል። የዚህ መዘጋት ተጽዕኖ ከመካከለኛው ምስራቅ አልፎ በህዳር ወር ለሚካሄደው የአሜሪካ ኮንግረስ አጋማሽ ምርጫ ዝግጅት ላይ ላሉት ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ እና ለሪፐብሊካን ፓርቲያቸው የፖለቲካ ፈተና ደቅኖባቸዋል።

ስለ ጉዳዩ የተጠየቀው ዋይት ሀውስ በሰጠው አጭር ምላሽ የአሜሪካ ባለስልጣናት በኢራኑ ጉዳይ ዙሪያ ከአደራዳሪዎች ጋር አዎንታዊ እና ገንቢ ውይይቶችን እያደረጉ መሆኑን ብቻ ገልጿል። በተጨማሪም አሜሪካ በሆርሙዝ የባህር ወሽመጥ በኩል ጉልህ የሆነ የነዳጅ ምርት እንዲያልፍ እያመቻቸች መሆኑን አስታውቋል።

ከባህረ ሰላጤው የአረብ ሀገራት በኩል በኢራን እቅድ ላይ የተሰጠ ፈጣን እና ይፋዊ አስተያየት ባይኖርም፣ ስማቸው እንዳይገለጽ የፈለጉ አንድ ምንጭ ለአሶሼትድ ፕሬስ (AP) እንደገለጹት፣ ሳዑዲ አረቢያ በዚህ የኢራን አዲስ የስምምነት ጥያቄ ላይ ጥርጣሬ አድሮባታል።








(ዘ-ሐበሻ ዜና) አሜሪካ በኢራን ወደቦች ላይ የጣለችውን የባህር ላይ እገዳ የምታነሳ በነዳጅ ሽያጭ ላይ የተጣለውን ማዕቀብ የምትሰርዝ እና ሊባኖስን የሚያካትት የተኩስ አቁም ስምምነት የምትቀበል ከሆነ፤ የሆርሙዝ የባህር ወሽመጥን በሰባት ቀናት ውስጥ ለመክፈት እና የኒውክሌር ፕሮግራም ድርድሯን ዳግም ለመጀመር ኢራን ጥያቄ አቀረበች።

የኢራን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አባስ አራግቺ አርብ ዕለት ከተባበሩት መንግስታት የጸጥታው ምክር ቤት ውጭ ለጋዜጠኞች እንደተናገሩት፣ ይህ እቅድ ከተተገበረ ከአሜሪካ ጋር ተቋርጦ የነበረው የኒውክሌር ድርድር ዳግም ይጀመራል።
"የሰባት ቀናቱ የጊዜ ሰሌዳ የሚጀምረው አሜሪካ ይህንን እቅድ በተቀበለችበት ቅጽበት ነው" ብለዋል አራግቺ።

ሚኒስትሩ አክለውም የመጀመሪያዎቹ ዝግጅቶች ከ4 እስከ 5 ቀናት የሚወስዱ ሲሆን፣ በ6ኛው ቀን የባህር ወሽመጡ ሙሉ በሙሉ ክፍት ይሆናል ብለዋል። በ7ኛው ቀን ደግሞ በጋራ መግባባት በተደረሰባቸው የኒውክሌር ፕሮግራም ጉዳዮች ዙሪያ ከአሜሪካ ጋር የመጨረሻው ድርድር እንደሚጀመር አብራርተዋል።

ከጦርነቱ በፊት ከዓለም የነዳጅ እና የተፈጥሮ ጋዝ ንግድ 20 በመቶው የሚያልፍበት የሆርሙዝ የባህር ወሽመጥ በኢራን መዘጋቱ፣ ቴህራን የምትጠቀምበት ዋነኛ የጫና መፍጠሪያ ሆኗል። የዚህ መዘጋት ተጽዕኖ ከመካከለኛው ምስራቅ አልፎ በህዳር ወር ለሚካሄደው የአሜሪካ ኮንግረስ አጋማሽ ምርጫ ዝግጅት ላይ ላሉት ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ እና ለሪፐብሊካን ፓርቲያቸው የፖለቲካ ፈተና ደቅኖባቸዋል።

ስለ ጉዳዩ የተጠየቀው ዋይት ሀውስ በሰጠው አጭር ምላሽ የአሜሪካ ባለስልጣናት በኢራኑ ጉዳይ ዙሪያ ከአደራዳሪዎች ጋር አዎንታዊ እና ገንቢ ውይይቶችን እያደረጉ መሆኑን ብቻ ገልጿል። በተጨማሪም አሜሪካ በሆርሙዝ የባህር ወሽመጥ በኩል ጉልህ የሆነ የነዳጅ ምርት እንዲያልፍ እያመቻቸች መሆኑን አስታውቋል።

ከባህረ ሰላጤው የአረብ ሀገራት በኩል በኢራን እቅድ ላይ የተሰጠ ፈጣን እና ይፋዊ አስተያየት ባይኖርም፣ ስማቸው እንዳይገለጽ የፈለጉ አንድ ምንጭ ለአሶሼትድ ፕሬስ (AP) እንደገለጹት፣ ሳዑዲ አረቢያ በዚህ የኢራን አዲስ የስምምነት ጥያቄ ላይ ጥርጣሬ አድሮባታል።

100 አውቶቡሶች ተመድበው በቀን 3ሺህ 500 ተማሪዎች እየተጓጓዙ እንደሆነ ተገለጸ

መስከረም 15 ቀን 2019 ዓ.ም.  (አሐዱ ሬዲዮ) የአዲስ አበባ ከተማ አውቶብስ አገልግሎት ድርጅት ለተማሪዎች ብቻ አገልግሎት የሚሰጡ 100 አውቶቡሶችን በመመደብ በቀን 3 ሺህ 500 ተማሪዎችን እያጓጓዘ መሆኑን አስታውቋል።

የድርጅቱ ምክትል ስራ አስፈፃሚ አቶ ደገፉ ገብረመድኅን ለአሐዱ ሬድዮ እንደገለፁት ለተማሪዎች አገልግሎት የተመደቡት እነዚህ አውቶቡሶች ከመደበኛ የሕዝብ ትራንስፖርት አገልግሎት የተለዩ ናቸው።

ድርጅቱ ካለፈው ዓመት ሰኔ 2018 ዓ.ም. ጀምሮ ምዝገባ በማከናወን ከትምህርት ዘመኑ መጀመሪያ አንስቶ አገልግሎቱን መስጠት መጀመሩን አቶ ደገፉ ገልፀዋል።

በአሁኑ ወቅትም በአገልግሎቱ እየተጠቀሙ ያሉት መካከለኛ ገቢ ካላቸው ቤተሰቦች ከተገኙ ጀምሮ የተሻለ ገቢ ካላቸው ቤተሰቦች የተገኙ ተማሪዎች መሆናቸውን ተናግረዋል።

እነዚህ አውቶቡሶች ተማሪዎችን በወንበር ልክ በማስተናገድ በትምህርት ቤት መግቢያ እና መውጫ ሰዓት ላይ ብቻ አገልግሎት እንደሚሰጡ ተጠቁሟል።

ድርጅቱ አገልግሎቱን ከሚሰጥባቸው ትምህርት ቤቶች የሚሰበስበው ክፍያ ለነዳጅ እና ለተሽከርካሪዎች መለዋወጫ የሚውል እንጂ ለትርፍ ለማግኝት የታሰበ አለመሆኑን ምክትል ስራ አስፈፃሚው አብራርተዋል።

ተማሪዎች ለመጓጓዣ አገልግሎቱ የሚከፍሉት ወርሃዊ ክፍያ እንደየሁኔታው ይለያያል የተባለ ሲሆን፤ በአሁኑ ወቅት አገልግሎቱን እያገኙ ያሉት የግል ትምህርት ቤት ተማሪዎች ብቻ መሆናቸው ተገልጿል።

በተመስገን ተጋፋው

#አሐዱ_ሬዲዮ_94 .3
#አሐዱ_የኢትዮጵያውያን_ድምጽ
ፌስቡክ ገጽ፡- https://web.facebook.com/a...
ቴሌግራም ገጽ፡- https://t.me/ahaduradi

በ660 ሚሊዮን ዶላር ወጪ የሚገነባው የነዳጅ ማስተላለፊያ ቧንቧ መስመር የማጓጓዣ ጊዜን በ80% ይቀንሳል።

የኢትዮጵያ ኢንቨስትመንት ሆልዲንግስ (EIH) እና የዳንጎቴ ግሩፕ በጋራ አክሲዮን (Joint Venture) የሚያለሙት የ660 ሚሊዮን ዶላር የነዳጅ ማስተላለፊያ ቧንቧ መስመር በሁለት ዓመታት ጊዜ ውስጥ ተጠናቆ ወደ ሥራ እንደሚገባ በትላንትናው ዕለት ይፋ ተደርጓል።

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አህመድ ባስተላለፉት መልዕክት "ይህ ታሪካዊ የመሠረተ ልማት ፕሮጀክት የሎጂስቲክስ ወጪዎችንና መዘገየቶችን የሚቀንስ፣ የኢነርጂ ደህንነትን የሚያጠናክር እንዲሁም የኢትዮጵያ-ጂቡቲ የንግድ ኮሪደርን ውጤታማነትና ጽናት የሚያሳድግ ነው" ሲሉ ገልጸዋል።

​ጠቅላይ ሚኒስትሩ  በጅቡቲ በተካሄደው የመሰረት ድንጋይ ማኖሪያ ሥነ-ስርዓት ላይ ባደረጉት ንግግር፤ ነዳጅ በጭነት መኪና ሲገባ አምስት ቀናት እንደሚወስድ አንስተው፣ አዲሱ የቧንቧ መስመር ይህንን ጉዞ ወደ አንድ ቀን ዝቅ እንደሚያደርገው አስረድተዋል።

ለመሆኑ ይህ ፕሮጀክት ምን ያካትታል ?

የጠቅላይ ሚኒስትር ጽህፈት ቤት ቃል አቀባይ ቢልሌኔ ሥዩምን ጠቅሶ ብሉምበርግ እንደዘገበው፤ በፕሮጀክቱ ፥

- የ120 ኪሎሜትር የቧንቧ መስመር ዝርጋታን፤

- በዳሜርጆግ 375,000 ኩቢክ ሜትር እንዲሁም በደወሌ 800,000 ኩቢክ ሜትር የመያዝ አቅም ያላቸው ሁለት የነዳጅ ማከማቻ ተርሚናሎችን ግንባታ ይካሄዳል።

የኢትዮጵያ ኢንቨስትመንት ሆልዲንግስ (EIH) ዋና ሥራ አስፈጻሚ ዶክተር ብሩክ ታዬ ከኢቲቪ ጋር በነበራቸው ቆይታ እንደገለጹት፤ የቧንቧ መስመሩ በተቋሙ እና በናይጄሪያው ዳንጎቴ ግሩፕ በጋራ አልሚነት የሚገነባና እንደሚተዳደር አንስተዋል።

ከጂቡቲ ዳሜርጆግ ወደብ እስከ ኢትዮጵያ ደወሌ የሚዘረጋው ይህ የ120 ኪሎሜትር መስመር፤ በጭነት መኪኖች ይካሄድ በነበረው ረጅም የጉዞ ሂደት ላይ ይታይ የነበረውን ቅሸባ፣ ብክነት እና ህገ-ወጥ አሰራር በዘላቂነት እንደሚቀርፍም ገልጸዋል።

ዶክተር ብሩክ አክለውም፥ ኢትዮጵያ የራሷ ዴፖ ባልነበራት ጊዜ መርከቦች ቦታ ጠብቀው ለማራገፍ ከሁለት ቀን እስከ ሁለት ሳምንት ድረስ ይወስዱባት የነበረውን መዘግየትና አሁንም ድረስ የምትከፍለውን የዲሞሬጅ (የመጠበቂያ) ወጪ እንደሚያስቀር ነው የተናገሩት።

በደወሌ የሚገነባው ሁለተኛው ዴፖ ደግሞ ከአዋሽ በተጨማሪ ለወራት የሚበቃ ስትራቴጂካዊ የነዳጅ ክምችት ከመፍጠሩም ባሻገር፣ ከኢትዮ-ጂቡቲ የባቡር ሃዲድ ጋር በመገናኘቱ ነዳጅ በቧንቧ ከተቀበለ በኋላ በባቡርና በጭነት መኪኖች ወደ አገር ውስጥ ለማሰራጨት የሚያስችል ነው።

ፕሮጀክቱ በመጪዎቹ ሁለት አመታት እንደሚጠናቀቅም ነው የኢትዮጵያ ኢንቨስትመንት ሆልዲንግስ (EIH) ዋና ሥራ አስፈጻሚ ዶክተር ብሩክ ታዬ የገለጹት።

​ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አህመድ ለፕሮጀክቱ የፋይናንስ ድጋፍ ላደረጉት ለአፍሪካ ኤክስፖርት-ኢምፖርት ባንክ (Afreximbank) ፕሬዝዳንት ዶክተር ጆርጅ ኤሎምቢ ምስጋና አቅርበዋል።

@TikvahethMagazine

የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር የእሳት እና አደጋ ስጋት ሥራ አመራር ኮሚሽን በመስቀል ደመራ በዓል ወቅት ህብረተሰቡ ከአደጋ እንዲጠነቀቅ አሳሰበ።

በየመስቀል ደመራ በዓል ወቅት፥ ህብረተሰቡ ከእሳት እና ኤሌክትሪክ ፍጆታ መጨመር፣ ከመዝናናት እንቅስቃሴ አንፃር በጥንቃቄ ጉድለት ሊደርሱ ለሚችሉ አደጋዎችን ቀድሞ ትኩረት በመስጠት ጥንቃቄ እንዲደረግ በቲክቫህ ኢትዮጵያ በኩል አሳስቧል፡፡

ከኮሚሽኑ የአደጋ ስጋት ቅነሳ ዘርፍ አቶ ሰሎሞን መኮንን፣ ለመስቀል ደመራ የሚሆነው ችቦ እርጥብ ሆኖ አልነድ ሲል በፈሳሽ ነዳጅ በማራስ ከማቀጣጠል መቆጠብ አንዱ የጥናቃቄ መንገድ መሆኑን አስገንዝበዋል።

አቶ ሰለሞን አክለው ባስተላለፉት መልዕክት ፦

- ችቦ በቤት ውስጥ ሲለኮስነ በቤት ወስጥ የሚገኙ ምንጣፎች እና መጋረጃዎች እንዳይቀጣጠሉ መጠንቀቅ፣

- ዘመናዊ ችቦ ወይም ርችት ሲለኮስ የአጠቃቀም ጥንቃቄ ማድረግ፣

- ርችቱ ተወርውሮ ሲሄድ በአካባቢው በሚገኙ በሳር ክምር፣ የሳር ክዳን ባላቸው ጎጆ ቤቶች፣ ነዳጅ ማደያ ዴፖዎችና ማደያ ጣቢያ ላይ እንዳያርፍ የጥንቃቄ መመሪያዎችን ተግባራዊ ማድረግ፣

- የመስቀል ደመራ የሚደመርበት ስፍራ ከነዳጅ ማደያ፣ ከኤሌክትሪክና ስልክ ምሰሶዎች እና መስመሮች የራቀ መሆኑን ማረጋገጥ፣

- ደመራ ተለኩሶ ተቀጣጥሎ ካለቀ በኋላ በውሃ ማጥፋት፣

- በምግብ ማብሰያ አካባቢ የኤሌክትሪክ ምድጃዎች፣ የቡታ ጋዝ፣ የጧፍ እና ከሰል ምድጃዎችን በአግባቡ እና በጥንቄ መጠቀም፣

- ሻማ እና ጧፍ በሚጠቀሙበት ወቅት ከተቀጣጣይ ነገር ማራቅ፣

- ጠጥቶ አለመሽከርከር፣ ለመዝናናት ገደብ መስጠት እንደሚገባ አሳስቧል።

እነዚህ ሁሉ ጥንቃቄዎች ተደርገው በአጋጣሚና ባልታወቀ ምክንያት በቤትም ሆነ በአቅራቢያ አካባቢ የእሳት እና ሌሎች አደጋዎች ቢከሰቱ ማህበረሰቡ በኮሚሽኑ አደጋ ጥሪ መቀበያ መስመሮች ፈጥኖ እንዲያሳውቅ ተጠይቋል።

#ማስታወሻ፥ ለእሳትና ድንገተኛ አደጋዎች፣ ለወላድና የድንገተኛ ህክምና እና አምቡላንስአገልግሎትበነፃ መስመር 939፣ በቀጥታ መስመሮች 011155 53 00/011156 86 01 በመደወል ኮሚሽኑ ይገኛል።

ቲክቫህ ኢትዮጵያ
አዲስ አበባ
#tikvahethiopiafamilyaa

@tikvahethiopia

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የኢራን ከፍተኛ ባለስልጣናትን ያካተተ የልኡካን ቡድን በተባበሩት መንግስታት ድርጅት ጠቅላላ ጉባኤ ላይ ለመሳተፍ ኒውዮርክ እንደሚገኝ ይታወቃል፡፡ የአሜሪካ የግምጃ ቤት ሀላፊ የሆኑት ስኮት ቤሴንት የልኡካን ቡድኑን በተመለከተ አስቸጋሪ ጥያቄ አንስተዋል፡፡ ይህም ‹‹እንዴት ወደአገራቸው ይመለሳሉ?›› የሚል ነው፡፡ ቤሴንት ለፎክስ ኒውስ በሰጡት መግለጫ ሲናገሩ ‹‹በተመድ ስብሰባ እየተሳተፉ ያሉት የኢራን ተወካዮች እንዴት እንደሚመለሱ እርግጠኛ አይደለሁም›› ካሉ በኋላ አሜሪካ በኢራን አየር መንገዶችና አለም አቀፍ የአየር ግንኙነት ላይ የጣለችውን ማእቀብ አንስተዋል፡፡

ፕሬዝደንት መሱድ ፔዜኪሺያንና የልኡካን ቡድናቸው ኒውዮርክ የገቡት ማክሰኞ እለት ሲሆን ከ5 ቀን ቆይታ በኋላ ቅዳሜ ወደቴሄራን ለመመለስ አቅደዋል፡፡ ይሁንና ቅዳሜ አዲሱ የአሜሪካ የአቪየሽን ማእቀብ ተግባራዊ መሆን ከጀመረ 3ተኛ ቀን ይሆነዋል፡፡ የዋሽንግተን መንግስት ‹‹ኦፐሬሽን ኢኮኖሚክ አውትካስት›› በሚል የሰየመውን ማእቀብ ያወጣው ሴፕቴምበር 8 ቀን የነበረ ሲሆን በዚህም በሁሉም የኢራን አየር መንገዶች ላይ እገዳን ጥሏል፡፡ ይህ እርምጃ በ27 አየር መንገዶች ላይ ያነጣጠረ ከመሆኑም በላይ የኢራንን አቪየሽን በርፍ በመደገፍ ተሳትፎ ያላቸው ሌሎች ድርጅቶችም የማእቀቡ ሰለባ እንደሚሆኑ ማስጠንቀቂያ የሰጠ ነው፡፡ ማእቀቡን ተግባራዊ ከማድረጉ በፊት የሰጠው ቀነ ገደብ ሴፕቴምበር 23 ቀን በመጠናቀቁ የተነሳ ትላንት ከሮብ እለት አንስቶ ተፈፃሚ መሆን መጀመሩንም አስታውቋል፡፡

በማእቀቡ ለኢራን አየር መንገዶች ነዳጅ የሚሞሉ፣ ማረፊያ የሚፈቅዱና ትኬት የሚሸጡ ጭምር ክልከላ የተጣለባቸው ሲሆን ቤሴንት ቀደም ብለው በሰጡት መግለጫ ‹‹ከሮብ ጀምሮ የኢራን አየር መንገዶች ይዘጋሉ›› ብለው ነበር፡፡ በእርግጥ እንዳሉትም ከትላንት አንስቶ ከ80 እስከ 90 ፐርሰንት የሚሆነው የኢራን አየር መንገዶች እንቅስቃሴ ቆሟል፡፡ ወደአዘርባጃን፣ ባግዳድ፣ ሙስካትና ሌሎችም ከተሞች የሚደረጉ አለም አቀፍ በረራዎች ተሰርዘዋል፡፡ የቱርክ አየር መንገድም እስከ ማርች 2027 ድረስ ወደኢራን የሚያደርገውን በረራ ማቋረጡን አስታውቋል፡፡ ይሁንና አንዳንድ የኢራን አለም አቀፍ በረራዎች እንደቀጠሉም ይገኛሉ፡፡

ለምሳሌ ወደቻይና የሚደረጉ በረራዎች ዛሬም ቀጥለዋል፡፡ የኢራኑ ፕሬዝደንትና ልኡካን ቡድናቸው ወደኒውዮርክ የተጓዙት ይህ ማእቀብ ተግባራዊ ከመሆኑ በፊት ቢሆንም በተለይ ፕሬዝደንቱ የተጓዙት በመደበኛ የኢራን የተሳፋሪዎች በረራ አይደለም፡፡ ፕሬዝደንቱ የተሳፈሩት በአሺያኔህ ባለቤትነት በሚተዳደር ኤይር ባስ 340 አውሮፕላን ሲሆን ይህ ድርጅት እንብዛም የማይታወቅ የኢራን አየር መንገድ ነው፡፡ አሺያኔህ በመደበኛነት የመንገደኞች አገልግሎት የማይሰጥ ወይንም ትኬት የማይሸጥ በመሆኑ በአሜሪካና በአውሮፓ ህብረት ማእቀብ ውስጥ እስካሁን አልተካተተም፡፡ የፍላይት ራዳር መረጃ እንደሚያሳየው አውሮፕላኑ ወደኒውዮርክ ከመድረሱ በፊት በአልጀርስ ቆሞ ነበር፡፡

ፕሬዝደንት ፔዜሽኪያን ወደቴሄራን ለመመለስ ያቀዱት በዚህ አውሮፕላን ይሁን አይሁን እስካሁን የተባለ ነገር የለም፡፡ ይህ አውሮፕላን ነዳጅ ለመሙላትና ሌሎችንም አገልግሎቶች ለማግኘት ችግር ይገጥመው ይሆን የሚለውም ግልፅ አይደለም፡፡ የኢራን ልኡካን ቡድን እንዴት ወደአገሩ ይለመለሳል? የሚለው ጥያቄ መልስ የሚያገኘውም ቅዳሜ ብቻ ነው፡፡ ለጊዜው የሚታወቀው ፔዜሽኪያን በኒውዮርክ ማጠናቀቅ ያለባቸውን ስብሰባዎች እየተካፈሉ መሆኑ ነው፡፡






(ዘ-ሐበሻ ዜና) የኢራን ከፍተኛ ባለስልጣናትን ያካተተ የልኡካን ቡድን በተባበሩት መንግስታት ድርጅት ጠቅላላ ጉባኤ ላይ ለመሳተፍ ኒውዮርክ እንደሚገኝ ይታወቃል፡፡ የአሜሪካ የግምጃ ቤት ሀላፊ የሆኑት ስኮት ቤሴንት የልኡካን ቡድኑን በተመለከተ አስቸጋሪ ጥያቄ አንስተዋል፡፡ ይህም ‹‹እንዴት ወደአገራቸው ይመለሳሉ?›› የሚል ነው፡፡ ቤሴንት ለፎክስ ኒውስ በሰጡት መግለጫ ሲናገሩ ‹‹በተመድ ስብሰባ እየተሳተፉ ያሉት የኢራን ተወካዮች እንዴት እንደሚመለሱ እርግጠኛ አይደለሁም›› ካሉ በኋላ አሜሪካ በኢራን አየር መንገዶችና አለም አቀፍ የአየር ግንኙነት ላይ የጣለችውን ማእቀብ አንስተዋል፡፡

ፕሬዝደንት መሱድ ፔዜኪሺያንና የልኡካን ቡድናቸው ኒውዮርክ የገቡት ማክሰኞ እለት ሲሆን ከ5 ቀን ቆይታ በኋላ ቅዳሜ ወደቴሄራን ለመመለስ አቅደዋል፡፡ ይሁንና ቅዳሜ አዲሱ የአሜሪካ የአቪየሽን ማእቀብ ተግባራዊ መሆን ከጀመረ 3ተኛ ቀን ይሆነዋል፡፡ የዋሽንግተን መንግስት ‹‹ኦፐሬሽን ኢኮኖሚክ አውትካስት›› በሚል የሰየመውን ማእቀብ ያወጣው ሴፕቴምበር 8 ቀን የነበረ ሲሆን በዚህም በሁሉም የኢራን አየር መንገዶች ላይ እገዳን ጥሏል፡፡ ይህ እርምጃ በ27 አየር መንገዶች ላይ ያነጣጠረ ከመሆኑም በላይ የኢራንን አቪየሽን በርፍ በመደገፍ ተሳትፎ ያላቸው ሌሎች ድርጅቶችም የማእቀቡ ሰለባ እንደሚሆኑ ማስጠንቀቂያ የሰጠ ነው፡፡ ማእቀቡን ተግባራዊ ከማድረጉ በፊት የሰጠው ቀነ ገደብ ሴፕቴምበር 23 ቀን በመጠናቀቁ የተነሳ ትላንት ከሮብ እለት አንስቶ ተፈፃሚ መሆን መጀመሩንም አስታውቋል፡፡

በማእቀቡ ለኢራን አየር መንገዶች ነዳጅ የሚሞሉ፣ ማረፊያ የሚፈቅዱና ትኬት የሚሸጡ ጭምር ክልከላ የተጣለባቸው ሲሆን ቤሴንት ቀደም ብለው በሰጡት መግለጫ ‹‹ከሮብ ጀምሮ የኢራን አየር መንገዶች ይዘጋሉ›› ብለው ነበር፡፡ በእርግጥ እንዳሉትም ከትላንት አንስቶ ከ80 እስከ 90 ፐርሰንት የሚሆነው የኢራን አየር መንገዶች እንቅስቃሴ ቆሟል፡፡ ወደአዘርባጃን፣ ባግዳድ፣ ሙስካትና ሌሎችም ከተሞች የሚደረጉ አለም አቀፍ በረራዎች ተሰርዘዋል፡፡ የቱርክ አየር መንገድም እስከ ማርች 2027 ድረስ ወደኢራን የሚያደርገውን በረራ ማቋረጡን አስታውቋል፡፡ ይሁንና አንዳንድ የኢራን አለም አቀፍ በረራዎች እንደቀጠሉም ይገኛሉ፡፡

ለምሳሌ ወደቻይና የሚደረጉ በረራዎች ዛሬም ቀጥለዋል፡፡ የኢራኑ ፕሬዝደንትና ልኡካን ቡድናቸው ወደኒውዮርክ የተጓዙት ይህ ማእቀብ ተግባራዊ ከመሆኑ በፊት ቢሆንም በተለይ ፕሬዝደንቱ የተጓዙት በመደበኛ የኢራን የተሳፋሪዎች በረራ አይደለም፡፡ ፕሬዝደንቱ የተሳፈሩት በአሺያኔህ ባለቤትነት በሚተዳደር ኤይር ባስ 340 አውሮፕላን ሲሆን ይህ ድርጅት እንብዛም የማይታወቅ የኢራን አየር መንገድ ነው፡፡ አሺያኔህ በመደበኛነት የመንገደኞች አገልግሎት የማይሰጥ ወይንም ትኬት የማይሸጥ በመሆኑ በአሜሪካና በአውሮፓ ህብረት ማእቀብ ውስጥ እስካሁን አልተካተተም፡፡ የፍላይት ራዳር መረጃ እንደሚያሳየው አውሮፕላኑ ወደኒውዮርክ ከመድረሱ በፊት በአልጀርስ ቆሞ ነበር፡፡

ፕሬዝደንት ፔዜሽኪያን ወደቴሄራን ለመመለስ ያቀዱት በዚህ አውሮፕላን ይሁን አይሁን እስካሁን የተባለ ነገር የለም፡፡ ይህ አውሮፕላን ነዳጅ ለመሙላትና ሌሎችንም አገልግሎቶች ለማግኘት ችግር ይገጥመው ይሆን የሚለውም ግልፅ አይደለም፡፡ የኢራን ልኡካን ቡድን እንዴት ወደአገሩ ይለመለሳል? የሚለው ጥያቄ መልስ የሚያገኘውም ቅዳሜ ብቻ ነው፡፡ ለጊዜው የሚታወቀው ፔዜሽኪያን በኒውዮርክ ማጠናቀቅ ያለባቸውን ስብሰባዎች እየተካፈሉ መሆኑ ነው፡፡

ከደወሌ እስከ ዳመርጆግ | የተጣራ ነዳጅ ማስተላለፊያ መስመር
#ethiopia #djibouti #ethiopiadjibouti #oilpipeline #energysecurity #energycorridor #ebcdotstream
ከደወሌ እስከ ዳመርጆግ | የተጣራ ነዳጅ ማስተላለፊያ መስመር
#ethiopia #djibouti #ethiopiadjibouti #oilpipeline #energysecurity #energycorridor #ebcdotstream

በታላቁ ፕሮጀክት ማብሰሪያ ላይ የጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) ንግግር ዋና ዋና ነጥቦች
*************

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) በኢትዮጵያ፣ በጅቡቲ፣ በዳንጎቴ ግሩፕ እና በአፍሪካ ኤክስፖርት-ኢምፖርት ባንክ (Afreximbank) ትብብር የሚከናወነውን ግዙፍ የነዳጅ ማጓጓዣ ፓይፕላይን እና የማከማቻ ፕሮጀክት አስመልክተው ያደረጉት ንግግር ዋና ዋና መልእክቶች፦

✅የፕሮጀክቱ ዋና ዓላማ፦ በጅቡቲ ዳመርጆግ እና በኢትዮጵያ ደወሌ መካከል የሚዘረጋ የ120 ኪሎ ሜትር የነዳጅ ማጓጓዣ ፓይፕላይን እና በሁለቱም በኩል በድምሩ ከ1 ሚሊዮን ኩቢክ ሜትር በላይ የመያዝ አቅም ያላቸው የነዳጅ ማከማቻዎች ግንባታ ነው።

✅በአሁኑ ወቅት ነዳጅ በቦቴ ተጭኖ አዲስ አበባ ለመድረስ የሚወስደውን የ5 ቀን ረጅም ጉዞ ወደ 1 ቀን ዝቅ በማድረግ የንግድ፣ የኢንዱስትሪ እና የቤተሰብ ወጪዎችን በከፍተኛ ደረጃ ይቀንሳል።

✅ በቀይ ባሕር አካባቢ እና በዓለም አቀፍ ደረጃ በሚከሰቱ አለመረጋጋቶች ወቅት የኢትዮጵያን የነዳጅ ክምችት አስተማማኝ በማድረግ ዘላቂ የኃይል አቅርቦትን ያረጋግጣል።

✅ፕሮጀክቱ ከወደብ፣ ከሀይዌይ፣ ከምድር ባቡር እና ከሞጆ ዘመናዊ የሎጂስቲክስ ማዕከል ጋር እንደ አንድ የተቀናጀ ሥርዓት በመሥራት ቀጣናዊ የንግድ ተወዳዳሪነትን ያሳድጋል።

✅ የአጋሮች የሥራ ክፍፍል፦
· ጅቡቲ፦ ስትራቴጂካዊ መገኛዋን፣ የወደብ አቅሟን እና የኃይል ሎጂስቲክስ ልምዷን፤
· ኢትዮጵያ (በኢትዮጵያ ኢንቨስትመንት ሆልዲንግስ በኩል)፦ ሰፊ ገበያዋን እና የሀገራዊ ኢንቨስትመንት ማሰባሰብ አቅሟን፤
· ዳንጎቴ ግሩፕ፦ የካፒታል እና የኢንዱስትሪ ትግበራ አቅሙን፤
· አፍሪካ ኤክስፖርት-ኢምፖርት ባንክ (Afreximbank)፦ የፋይናንስ ድጋፉን ያቀርባሉ።

✅ ፕሮጀክቱ የአፍሪካ ባለሀብቶችና ተቋማት በራሳቸው አቅም የአህጉሪቱን ታላላቅ የመሠረተ-ልማት ችግሮች መፍታት እንደሚችሉ ማረጋገጫ ነው።

✅ ዋናው ግብ የታቀደውን ፕሮጀክት በፍጥነት ወደ ተግባር በመቀየር ሕዝቡ በተመጣጣኝ የነዳጅ ዋጋ፣ የተቀናጀ የንግድ እንቅስቃሴ እና የላቀ ኢኮኖሚያዊ ተፎካካሪነትን በተግባር እንዲያገኝ ማድረግ ነው።
#ethiopia #djibouti #dangotegroup #afreximbank #regionalintegration #infrastructure #pmabiyahmed
በታላቁ ፕሮጀክት ማብሰሪያ ላይ የጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) ንግግር ዋና ዋና ነጥቦች
*************

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) በኢትዮጵያ፣ በጅቡቲ፣ በዳንጎቴ ግሩፕ እና በአፍሪካ ኤክስፖርት-ኢምፖርት ባንክ (Afreximbank) ትብብር የሚከናወነውን ግዙፍ የነዳጅ ማጓጓዣ ፓይፕላይን እና የማከማቻ ፕሮጀክት አስመልክተው ያደረጉት ንግግር ዋና ዋና መልእክቶች፦

✅የፕሮጀክቱ ዋና ዓላማ፦ በጅቡቲ ዳመርጆግ እና በኢትዮጵያ ደወሌ መካከል የሚዘረጋ የ120 ኪሎ ሜትር የነዳጅ ማጓጓዣ ፓይፕላይን እና በሁለቱም በኩል በድምሩ ከ1 ሚሊዮን ኩቢክ ሜትር በላይ የመያዝ አቅም ያላቸው የነዳጅ ማከማቻዎች ግንባታ ነው።

✅በአሁኑ ወቅት ነዳጅ በቦቴ ተጭኖ አዲስ አበባ ለመድረስ የሚወስደውን የ5 ቀን ረጅም ጉዞ ወደ 1 ቀን ዝቅ በማድረግ የንግድ፣ የኢንዱስትሪ እና የቤተሰብ ወጪዎችን በከፍተኛ ደረጃ ይቀንሳል።

✅ በቀይ ባሕር አካባቢ እና በዓለም አቀፍ ደረጃ በሚከሰቱ አለመረጋጋቶች ወቅት የኢትዮጵያን የነዳጅ ክምችት አስተማማኝ በማድረግ ዘላቂ የኃይል አቅርቦትን ያረጋግጣል።

✅ፕሮጀክቱ ከወደብ፣ ከሀይዌይ፣ ከምድር ባቡር እና ከሞጆ ዘመናዊ የሎጂስቲክስ ማዕከል ጋር እንደ አንድ የተቀናጀ ሥርዓት በመሥራት ቀጣናዊ የንግድ ተወዳዳሪነትን ያሳድጋል።

✅ የአጋሮች የሥራ ክፍፍል፦
· ጅቡቲ፦ ስትራቴጂካዊ መገኛዋን፣ የወደብ አቅሟን እና የኃይል ሎጂስቲክስ ልምዷን፤
· ኢትዮጵያ (በኢትዮጵያ ኢንቨስትመንት ሆልዲንግስ በኩል)፦ ሰፊ ገበያዋን እና የሀገራዊ ኢንቨስትመንት ማሰባሰብ አቅሟን፤
· ዳንጎቴ ግሩፕ፦ የካፒታል እና የኢንዱስትሪ ትግበራ አቅሙን፤
· አፍሪካ ኤክስፖርት-ኢምፖርት ባንክ (Afreximbank)፦ የፋይናንስ ድጋፉን ያቀርባሉ።

✅ ፕሮጀክቱ የአፍሪካ ባለሀብቶችና ተቋማት በራሳቸው አቅም የአህጉሪቱን ታላላቅ የመሠረተ-ልማት ችግሮች መፍታት እንደሚችሉ ማረጋገጫ ነው።

✅ ዋናው ግብ የታቀደውን ፕሮጀክት በፍጥነት ወደ ተግባር በመቀየር ሕዝቡ በተመጣጣኝ የነዳጅ ዋጋ፣ የተቀናጀ የንግድ እንቅስቃሴ እና የላቀ ኢኮኖሚያዊ ተፎካካሪነትን በተግባር እንዲያገኝ ማድረግ ነው።
#ethiopia #djibouti #dangotegroup #afreximbank #regionalintegration #infrastructure #pmabiyahmed