የጉራጌ ክትፎና የየም ብሔረሰብ ባህላዊ የመድሀኒት ለቀማን ጨምሮ 11 ቅርሶችን በዩኒስኮ ለማስመዝገብ እየተሰራ መሆኑ ተገለጸ

የጉራጌ ክትፎ እና የየም ብሔረሰብ ባህላዊ የመድሀኒት ለቀማን እንዲሁም ያሆዴ፣ መሳላ፣ ሄቦ እና ሴራ የተሰኙትን የተለያዩ ብሔረሰቦች ዘመን መለወጫ በዓል ጨምሮ 11 ቅርሶች በተባበሩት መንግስታት ድርጅት የትምህርት፣ የሳይንስና የባህል ድርጅት (ዩኒስኮ) እንዲመዘገቡ እየተሰራ መሆኑን የማዕከላዊ ኢትዮጵያ ክልል ባህልና ቱሪዝም ቢሮ ለአሐዱ አስታውቋል።

በክልሉ በዩኔስኮ የተመዘገበው የጢያ መካነ ቅርስ በርካታ ጥቅሞችን እያስገኘ እንደሚገኝ የጠቆሙት የቢሮው ምክትል ሀላፊ አቶ ደግነህ ቦጋለ አንድ ቅርስ ዓለም አቀፍ ቅርስ ሆኖ ሲመዘገብ በርካታ ጎብኚዎችን እንደሚስብ አንስተዋል።

በክልሉ ቋሚ፣ ተንቀሳቃሽና የማይዳሰሱ ቅርሶችን ያጠቃለለ በአጠቃላይ 11 ቅርሶች በዩኒስኮ እንዲመዘገቡ ጥረት እየተደረገ ይገኛል ብለዋል።
ከእነዚህ መካከል የሀድያ ዘመን መለወጫ ያሆዴ፣ የከምባታና ጠንባሮ ዘመን መለወጫ መሳላ፣ የየም ብሔረሰብ ዘመን መለወጫ ሄቦ፣ እና የሀላባ ዘመን መለወጫ ሴራ እንደሚገኙበት ተናግረዋል።

ከእነዚህ በተጨማሪም የጉራጌ ክትፎ አዘጋጃጀትና ጥበብ ሥርዓት እንዲሁም የጆካ ጊጫ የሚሰኘው የጉራጌ ባህላዊ የዳኝነት ስርዓት እና የየም ብሔረሰብ ባህላዊ የመድሀኒት ለቀማ በዩኔስኮ እንዲመዘገቡ ክልሉ በክልልነት ከተደራጀ በኋላ ባለፉት 3 ዓመታት ከሚመለከታቸው ባለድርሻ አካላት ጋር በቅንጅት ሲሰራበት መቆየቱን አስገንዝበዋል።

ምክትል ሀላፊው አክለውም እነዚህ ቅርሶች አሁን አሁን ያሉበትን ነባራዊ ሁኔታና የሚዳስሱ መረጃዎች ተሰብስበው በፋይል መልክ እየተቀመጡ እንደሚገኝም አስታውቀዋል።

ቅርሶች እንክብካቤ እና ጥበቃ እንዲደረግላቸው በዩኔስኮ ቢመዘገቡ የተሻለ ነው ተብሎ እንደሚወሰድ አንስተዋል።
ይህንን ተከትሎም ከታችኛው መዋቅር የሚቀርቡ በርካታ ጥያቄዎች መኖራቸውን ገልፀው ቢሮው ለፌደራል እና ተጠሪ ለሆኑ ተቋማት ጥያቄዎችን በማቅረብ እንደሚሰራ አስታውቀዋል።

በስፍራሽ ደመላሽ

#አሐዱ_ሬዲዮ_94 .3
#አሐዱ_የኢትዮጵያውያን_ድምጽ Photo

የልዕልት ሊሲ (ልሳን ተፈሪ ፍቅረ ሥላሴ) ግለ-ታሪክ

ልዕልት ሊሲ—በይፋዊ መጠሪያዋ ልዕልት ልሳን ተፈሪ ፍቅረ ሥላሴ (Princess Lissan "Lissie" Selassie)—የኢትዮጵያን የብዙ ክፍለ ዘመናት ንጉሣዊ ታሪክ፣ የትውልድ መስመር እና ባህላዊ ቅርስ አጣጥማ የያዘች የዘመናችን ወጣት ንጉሣዊ ተወላጅ ናት።

በካሊፎርኒያ አሜሪካ አድጋ በባዮሎጂ ሳይንስ ዘርፍ የመጀመሪያ ዲግሪዋን ያጠናቀቀችው ልዕልት ሊሲ፣ በዓለም አቀፍ ደረጃ ኢትዮጵያን ባስተዋወቀችባቸው መድረኮች፣ በሳይንሳዊ ዕውቀቷ እና በማህበረሰብ በጎ አድራጎት እንቅስቃሴዎቿ የምትታወቅ ወጣት አርአያ ናት።

ታሪካዊ የትውልድ ሐረግ እና የአራት ሥርወ-መንግሥታት ትስስር

የልዕልት ሊሲ የደም መስመር የኢትዮጵያን ህብረ-ብሔራዊ ታሪክ እና ብዝሃነት የሚያንፀባርቅ ሲሆን፣ ከአራት ታላላቅ የኢትዮጵያ ንጉሣውያን እና መሪዎች ሥርወ-መንግሥታት የተገኘ ልዩ የትውልድ ሐረግ አላት፦

👉የሸዋ ሰለሞናዊ ሥርወ-መንግሥት፦ የቀዳማዊ አፄ ኃይለ ሥላሴ፣ የአልጋ ወራሽ አምኃ ሥላሴ (አስፋው ወሰን) እና የቀዳማዊ አፄ ኃይለ ሥላሴ የበኩር የልጅ ልጅ የነበሩት የልዕልት እጅጋየሁ አስፋው ወሰን የዘር ሃገረግ ትስስር ናት።

👉የወለጋ - ኦሮሞ ሥርወ-መንግሥት፦ በኦርቶዶክስ ተዋሕዶ እምነት ደጃዝማች ገብረእግዚአብሔር ተብለው ከተጠመቁት ከወለጋው ንጉሥ ኩምሳ ሞረዳ እና በኦሮሞ ማህበረሰብ ውስጥ የመሪነት ውርስ ከነበራቸው ከአያቷ ከንጉሥ ፍቅሬ ሥላሴ የሚመዘዝ የትውልድ መስመር አላት።

👉የትግራይ ሥርወ-መንግሥት፦ የትግራዩ ንጉሥ እና የኢትዮጵያ ንጉሠ ነገሥት አፄ ዮሐንስ 4 ኛ እንዲሁም የልጅ ልጃቸው የልዕልት ወለተ እስራኤል ስዩም የትውልድ ዘር ናት።

👉የወሎ ሥርወ-መንግሥት፦ የወሎው ንጉሥ ሚካኤል አሊ (መሐመድ አሊ) እና የልጅ ልጃቸው የቀዳማዊ አፄ ኃይለ ሥላሴ ባለቤት የእቴጌ መነን አስፋው የዘር ሃረግ ናት።

የቤተሰብ ሕይወትና አስተዳደግ

ልዕልት ሊሲ የታዋቂው አርቲስት ልዑል ይስሐቅ ፍቅረ ሥላሴ እና የቴክኖሎጂ ባለሙያ እንዲሁም የሰብአዊ መብት ተሟጋች ልዕልት አስኳል ተፈሪ ልጅ ስትሆን፣ የልዕልት እጅጋየሁ ፍቅረ ሥላሴ ታናሽ እህት ናት።

በሰሜን ካሊፎርኒያ አሜሪካ ያደገች ቢሆንም፣ ከኢትዮጵያ ባህል፣ እምነት እና ማህበረሰብ ጋር ባላት ጠንካራ ቁርኝት ትታወቃለች። እናቷ ገና በለጋ ዕድሜዋ ያስተማረቻትን አማርኛ ቋንቋ አቀላጥፋ ማንበብ፣ መጻፍ እና መናገር የምትችል ሲሆን፣ የኢትዮጵያን ባህላዊ እሴቶችና ታሪክ ጠብቆ በማስቀጠል ረገድ ከፍተኛ ፍላጎት አላት።

ትምህርት እና ሙያዊ ፍላጎት

ልዕልት ሊሲ በትምህርቷ የላቀ ስኬት ያስመዘገበች ሲሆን

👉ከካሊፎርኒያ ዩኒቨርሲቲ (University of California, Santa Cruz) በሶስት ዓመታት ብቻ በትምህርቷ በመግፋት በሞለኪውላር፣ ሴል እና ልማት ባዮሎጂ (Molecular, Cell, and Developmental Biology) የሳይንስ የመጀመሪያ ዲግሪዋን (B.S.) አግኝታለች።

👉በአሁኑ ወቅት ትኩረቷን በቤተ-ሙከራ ምርምር (Lab Research) እና በድህረ-ምረቃ (Master's programs) ትምህርቷ ላይ ያደረገች ሲሆን፣ ወደፊት በኢትዮጵያ የጤናው ዘርፍ አስተዋጽኦ የሚያበረክት ክሊኒክ የማቋቋም ትልቅ አልም አላት።

ዓለም አቀፍ ዝና እና የበጎ አድራጎት ሥራዎች

Le Bal des Débutantes (2023)፦ እ.ኤ.አ. በ2023 በፓሪሱ ሻንግሪ-ላ ሆቴል በተካሄደውና ከዓለም ዙሪያ የተተውጣጡ የንጉሣውያን እና የታዋቂ ቢሊየነሮች ቤተሰብ ወጣቶችን በሚያስተናግደው Le Bal des Débutantes ዝግጅት ላይ የመጀመሪያዋ ኢትዮጵያዊት ተካፋይ ሆና በመመረጥ ኢትዮጵያን በዓለም አቀፍ ደረጃ በክብር ወክላለች።በዝግጅቱም የላንቪን (Lanvin) ዲዛይን ቀሚስ እና የቪ-ሙሴ (V MUSE) ጌጣጌጦችን በመልበስ የፋሽንና የዜና መጽሔቶች ትኩረት ሆናለች።

የበጎ አድራጎት እንቅስቃሴ፦ በራሷ ተነሳሽነት በሸዋ ሮቢት እና በደብረ ብርሃን የሚገኙ ወጣት ልጃገረዶችን ትምህርት ለማገዝ እና ራሳቸውን የመቻል አቅም ለማጎልበት የተለያዩ የበጎ አድራጎት ሥራዎችን ታከናውናለች።

እ.ኤ.አበታህሳስ 2022/2023 ወደ ኢትዮጵያ በመጓዝ የማህበረሰብ ጉብኝትና ድጋፍ አድርጋለች።

በአንድ ቦታ 10 ሺህ ስኒ ቡና መጠጣቱን ተከትሎ የአፍሪካ ድንቃድንቅ መዝገብ ላይ ተመዘገበ
‎
‎#ethiopia | በአዲስ አበባ 10 ሺህ ስኒ ቡና በአንድ ቦታ በማዘጋጀትና በማጠጣት የአፍሪካ ድንቃድንቅ መዝገብ ተመዘገበ
‎
‎በአዲስ አበባ 10 ሺህ ስኒ ቡና በአንድ ቦታ በማዘጋጀትና በማጠጣት የአፍሪካ ድንቃድንቅ መዝገብ መመዝገቡ ተገለጸ።
‎
‎የቡና ጠጡ ሥነ-ሥርዓቱ በኢስት አፍሪካ ቢዝነስ ግሩፕ የተዘጋጀ ሲሆን፣ የኢሬቻ ሆረ ፊንፊኔ በዓልንና የዓለም የቡና ቀንን በማስመልከት መካሄዱ ታውቋል።
‎
‎በዝግጅቱ 100 ኪሎ ግራም ቡና እና 10 ሺህ የቡና ስኒዎች ጥቅም ላይ ውለዋል። ለዚህም 200 ሊትር የሚይዝ ትልቅ ጀበና እና 18 ሜትር ዙሪያ ያለው ረከቦት ተዘጋጅቷል።
‎
‎10 ሺህ ስኒ ቡና መጠጣቱም በሶፍትዌር በተደገፈ የቆጠራ ሥርዓት መረጋገጡ ተገልጿል።
‎
‎በተለይም የቡና ጠጡ ሥነ-ሥርዓቱ የኢሬቻ ሆረ ፊንፊኔን በዓል ለማክበር ወደ መዲናዋ የሚመጡ እንግዶችን በባህላዊ የቡና ሥነ-ሥርዓት ለመቀበልና ቡና እንዲጠጡ ለመጋበዝ የተዘጋጀ መሆኑ ተገልጿል።
‎
‎አዘጋጆቹ ዝግጅቱ የኢትዮጵያን የቡና ባህልና ቅርስ ለአፍሪካና ለዓለም ማስተዋወቅ፣ የቡና ባህሉንም በሰፊው ማስተዋወቅ ያለመ መሆኑን ገልጸዋል።
‎
‎#ethiopia #ethiopiancoffee #coffeeceremony #coffeeculture #africanrecord #guinnessrecord #addisababa #irreecha #horafinfinne #worldcoffeeday #ethiopianculture #coffeelovers
‎

በዩኔስኮ ለመመዝገብ በሂደት ላይ የሚገኘውን የኢሬቻ በዓል በዓለም አቀፍ ደረጃ የማስተዋወቅ ሥራ እየተሠራ መሆኑ ተገለጸ

መስከረም 23 እና 24 ቀን 2019 ዓ.ም. የሚከበረውንና በዩኔስኮ የማይዳሰስ የዓለም ቅርስነት ለመመዝገብ በሂደት ላይ የሚገኘውን የኢሬቻ በዓል በዓለም አቀፍ ደረጃ የማስተዋወቅ ሥራ እየተከናወነ ይገኛል።

የኢትዮጵያ ብሔራዊ ዩኔስኮ ኮሚሽን ለአሐዱ እንዳስታወቀው፣ በዓሉን ለማስተዋወቅ ትኩረት ተሰጥቶ እየተሠራ ነው።

የኢትዮጵያ ብሔራዊ ዩኔስኮ ኮሚሽን ዋና ጸሐፊ አቶ ዓለሙ ጌታሁን እንዳስታወቁት፣ ኢሬቻ የዴሞክራሲ ሥርዓትን የሚያሳይና የኦሮሞ ሕዝብ ከአባ ገዳ ሥርዓት ጋር አያይዞ ሲያከብረው የቆየ ነው።

በዓሉ የሥልጣን ሽግግርን በሰላማዊ መንገድ የሚያካሂድ በመሆኑ ከፍተኛ ፖለቲካዊና ማኅበራዊ አስተዋጽኦ እንዳለው ገልጸዋል።

በቀጣይ በዓሉ በአዲስ አበባ እና በተለያዩ የኦሮሚያ አካባቢዎች እንደሚከበር አቶ ዓለሙ ጠቁመዋል።

ኢሬቻን ጨምሮ ሌሎች ክልላዊ እና ብሔራዊ በዓላትን ሕብረተሰቡ በአንድነት ሊያከብራቸው እንደሚገባም አሳስበዋል።

በስፍራሽ ደመላሽ

#አሐዱ_ሬዲዮ_94 .3
#አሐዱ_የኢትዮጵያውያን_ድምጽ

አሸንድዬ፣ ሻደይ፣ ሶለል እና የአገው ፈረሰኞች በዓላት በዩኔስኮ እንዲመዘገቡ በጥናት ተለይተው ለኢትዮጵያ ቅርስ ጥበቃ ባለሥልጣን መላካቸው ተገለጸ

የአማራ ክልል ባህል፣ ቱሪዝምና ስፖርት ቢሮ የአሸንድዬ፣ ሻደይ እና ሶለል በዓላትን "የሰሜን ኢትዮጵያ የልጃገረዶች በዓላት" በሚል፣ የአገው ፈረሰኞች ባህልን ደግሞ "የአገው ፈረስ ባህል" በሚል ስያሜ በዩኔስኮ በማይዳሰሱ የዓለም ቅርሶች ዝርዝር ውስጥ ለማስመዝገብ በጥናት መለየቱን አስታውቋል።

ቢሮው ለጥናቱ አስፈላጊ የሆኑ መረጃዎችን አጠናቅቆ ለኢትዮጵያ ቅርስ ጥበቃ ባለሥልጣን ማስረከቡን ለአሐዱ ሬድዮ ገልጻል።

የክልሉ ቱሪዝም ቢሮ የሕዝብ ግንኙነት ኃላፊ አቶ አበበ እምቢያለ ለአሐዱ ሬድዮ እንዳስታወቁት፣ ቅርሶቹ በዓለም አቀፍ ደረጃ ሲታወቁ የውጭና የሀገር ውስጥ ቱሪስቶችን በመሳብ ከፍተኛ የኢኮኖሚ ገቢ ያስገኛሉ።

ቅርሶቹ በዩኔስኮ እንዲመዘገቡ ጥረት የሚደረገው ጥንታዊ ይዘታቸውን ጠብቀው ለቀጣዩ ትውልድ እንዲተላለፉና ዓለም አቀፍ የጥበቃ ድጋፍ እንዲያገኙ ለማድረግ መሆኑንም አብራርተዋል።

አቶ አበበ አክለውም፤ "እነዚህ ባህሎች የአብሮነት እና የሰላም ውርስ በመሆናቸው በሕዝቦች መካከል ያለውን እርቅና ሰላማዊ አብሮነት ለዓለም የሚያሳዩ ናቸው" ብለዋል።

የአማራ ክልል በቱሪስት ሀብት የታደለ በመሆኑ፣ ቅርሶችን በማጉላትና የገቢ ምንጭ በማድረግ ረገድ በትኩረት እንደሚሠራም አጽንኦት ተሰጥቶበታል።

በደረጄ መንግስቱ

#አሐዱ_ሬዲዮ_94 .3
#አሐዱ_የኢትዮጵያውያን_ድምጽ

የመደመር መንግሥት ታላቅ ራእይ፦ ጠንካራ ተቋማትና የማትበገር ኢትዮጵያን መገንባት
*********************

ሀገር መገንባት በጥቂት ዓመታት የሚጠናቀቅ ስራ ሳይሆን ትውልዶች የሚፈፅሙት ታላቅ ጉዞ ነው፤ ኢትዮጵያም ዛሬ በዚህ የዘመናት የታሪክ ምእራፍ ውስጥ ትገኛለች።

የሀገራችን የወደፊት አቅጣጫ የሚወስኑ ወቅታዊ የፖለቲካ የማህበራዊ እና የኢኮኖሚ ፈተናዎችን ወደ ተቋማዊ መፍትሄ ለማሸጋገር የሚደረገው ጥረት የሀገረ መንግስት ግንባታን በጠንካራ መሰረት ላይ የመጣል አስፈላጊነትን አጉልቶ አሳይቷል።

የመደመር መንግስትም ጊዜያዊ ስኬትን ብቻ ሳይሆን ለዘመናት የሚፀና ሀገረ መንግስት የመገንባት ራእይ ይዞ ተነስቷል።

ይህ የሀገረ መንግስት ግንባታ ራእይ በሶስት ዋና ዋና ምሰሶዎች ላይ መልህቁን የጣለ ነው፡፡ የመጀመሪያው ምሰሶ የፀና ሀገረ መንግስት ግንባታ ሲሆን በዚህ ረገድ ኢትዮጵያ በርካታ ፈተናዎች ባሉበት ሁኔታ እንኳ ዜጎቿ በነቂስ ወጥተው ድምፃቸውን የሰጡበትን ነፃ ሰላማዊና ዲሞክራሲያዊ ጠቅላላ ምርጫ በስኬት አጠናቃለች።

ምርጫ የዲሞክራሲያዊ ስርዓት ማጠናከሪያ በመሆኑ ይህ እርምጃ ትልቅ ስኬት ነው፡፡ ጠንካራ ሀገር የሚገነባው ደግሞ በጠንካራ ተቋማት ብቻ በመሆኑ እንደ ምርጫ ቦርድ፣ ሀገራዊ ምክክር ኮሚሽን፣ የፍትህና የፀጥታ ተቋማት እንደ አዲስ ተደራጅተው በስኬት ጎዳና ላይ ይገኛሉ።

ሁለተኛው ምሰሶ የማትበገር ሀገር መገንባት ላይ ያተኮረ ነው፡፡ ስርአቶችና መንግስታት ቢያልፉም ተቋማት ሲጠነክሩ ሀገር መሻገሯ አይቀሬ ነው። በመሆኑም ዛሬ የሚገነቡት ተቋማትና ሀሳቦች ሀገርን ከትውልድ ወደ ትውልድ የሚያሸጋግሩ ናቸው።

ሶስተኛው ምሰሶ የብልፅግና ተምሳሌትነት ሲሆን የትናንትናውን ታሪካዊ ቅርስ በማደስ የዛሬውን ትውልድ በማነቃቃትና ነገንም በማሻገር የትውልድ ተከታታይነት በተግባር እየተረጋገጠ ይገኛል።

ከዚህ ሁሉ በላይ ግን የኢትዮጵያ ህዝቦች ከሰሜን እስከ ደቡብ ከምስራቅ እስከ ምእራብ በጥልቅ የተሳሰረ ማንነት የሚያጋሩ መሆናቸው ዋናው መሰረት ነው አንዳንዶች ልዩነትን ለመዝራት ቢሞክሩም አብሮነቱ ከጥንት ጀምሮ የነበረና የጋራ ሀገር የመገንባት ፍላጎት ውጤት ነው።

በስኬት የጠናቀቀዉም ሀገራዊ የምክክር ሂደትም የዘመናት የታሪክ ስብራቶችን በመጠገን ብሄራዊ መግባባትን ለመፍጠር ከፍተኛ ሚናን ተጫዉቷል።

ይህ ያልተቋረጠ ርብርብ የሚያስፈልገው የሀገረ መንግስት ግንባታ ሂደት ከተራ የአስተዳደር መዋቅር ማጠናከር ባለፈ በመንግስትና በዜጎች መካከል አዲስ "ማህበራዊ ውል" የሚፈጥር ነው።

በዚህ ማእቀፍ ውስጥ መንግስት የህግ የበላይነትን ፍትህ የሰላምንና የልማት እድሎችን የማረጋገጥ ሀላፊነት ሲወስድ ዜጎች ደግሞ ተመልካች ሳይሆኑ ባለቤት በመሆን ህግን በማክበርና የሀገራዊ ጥቅምን በማስቀደም ይሳተፋሉ።

ዘላቂ ሰላምና የኢኮኖሚ ጥንካሬ ከዚህ የጋራ ባለቤትነት ጋር በቀጥታ የተሳሰሩ በመሆናቸው አዲሱ ማህበራዊ ውል የዛሬን ፈተናዎች ከመመለስ አልፎ ለቀጣይ ትውልድ የሚሻገር ተቋማዊና ማህበራዊ መሰረት የሚጥል ይሆናል።

በብሌን ደምበሎ
የመደመር መንግሥት ታላቅ ራእይ፦ ጠንካራ ተቋማትና የማትበገር ኢትዮጵያን መገንባት
*********************

ሀገር መገንባት በጥቂት ዓመታት የሚጠናቀቅ ስራ ሳይሆን ትውልዶች የሚፈፅሙት ታላቅ ጉዞ ነው፤ ኢትዮጵያም ዛሬ በዚህ የዘመናት የታሪክ ምእራፍ ውስጥ ትገኛለች።

የሀገራችን የወደፊት አቅጣጫ የሚወስኑ ወቅታዊ የፖለቲካ የማህበራዊ እና የኢኮኖሚ ፈተናዎችን ወደ ተቋማዊ መፍትሄ ለማሸጋገር የሚደረገው ጥረት የሀገረ መንግስት ግንባታን በጠንካራ መሰረት ላይ የመጣል አስፈላጊነትን አጉልቶ አሳይቷል።

የመደመር መንግስትም ጊዜያዊ ስኬትን ብቻ ሳይሆን ለዘመናት የሚፀና ሀገረ መንግስት የመገንባት ራእይ ይዞ ተነስቷል።

ይህ የሀገረ መንግስት ግንባታ ራእይ በሶስት ዋና ዋና ምሰሶዎች ላይ መልህቁን የጣለ ነው፡፡ የመጀመሪያው ምሰሶ የፀና ሀገረ መንግስት ግንባታ ሲሆን በዚህ ረገድ ኢትዮጵያ በርካታ ፈተናዎች ባሉበት ሁኔታ እንኳ ዜጎቿ በነቂስ ወጥተው ድምፃቸውን የሰጡበትን ነፃ ሰላማዊና ዲሞክራሲያዊ ጠቅላላ ምርጫ በስኬት አጠናቃለች።

ምርጫ የዲሞክራሲያዊ ስርዓት ማጠናከሪያ በመሆኑ ይህ እርምጃ ትልቅ ስኬት ነው፡፡ ጠንካራ ሀገር የሚገነባው ደግሞ በጠንካራ ተቋማት ብቻ በመሆኑ እንደ ምርጫ ቦርድ፣ ሀገራዊ ምክክር ኮሚሽን፣ የፍትህና የፀጥታ ተቋማት እንደ አዲስ ተደራጅተው በስኬት ጎዳና ላይ ይገኛሉ።

ሁለተኛው ምሰሶ የማትበገር ሀገር መገንባት ላይ ያተኮረ ነው፡፡ ስርአቶችና መንግስታት ቢያልፉም ተቋማት ሲጠነክሩ ሀገር መሻገሯ አይቀሬ ነው። በመሆኑም ዛሬ የሚገነቡት ተቋማትና ሀሳቦች ሀገርን ከትውልድ ወደ ትውልድ የሚያሸጋግሩ ናቸው።

ሶስተኛው ምሰሶ የብልፅግና ተምሳሌትነት ሲሆን የትናንትናውን ታሪካዊ ቅርስ በማደስ የዛሬውን ትውልድ በማነቃቃትና ነገንም በማሻገር የትውልድ ተከታታይነት በተግባር እየተረጋገጠ ይገኛል።

ከዚህ ሁሉ በላይ ግን የኢትዮጵያ ህዝቦች ከሰሜን እስከ ደቡብ ከምስራቅ እስከ ምእራብ በጥልቅ የተሳሰረ ማንነት የሚያጋሩ መሆናቸው ዋናው መሰረት ነው አንዳንዶች ልዩነትን ለመዝራት ቢሞክሩም አብሮነቱ ከጥንት ጀምሮ የነበረና የጋራ ሀገር የመገንባት ፍላጎት ውጤት ነው።

በስኬት የጠናቀቀዉም ሀገራዊ የምክክር ሂደትም የዘመናት የታሪክ ስብራቶችን በመጠገን ብሄራዊ መግባባትን ለመፍጠር ከፍተኛ ሚናን ተጫዉቷል።

ይህ ያልተቋረጠ ርብርብ የሚያስፈልገው የሀገረ መንግስት ግንባታ ሂደት ከተራ የአስተዳደር መዋቅር ማጠናከር ባለፈ በመንግስትና በዜጎች መካከል አዲስ "ማህበራዊ ውል" የሚፈጥር ነው።

በዚህ ማእቀፍ ውስጥ መንግስት የህግ የበላይነትን ፍትህ የሰላምንና የልማት እድሎችን የማረጋገጥ ሀላፊነት ሲወስድ ዜጎች ደግሞ ተመልካች ሳይሆኑ ባለቤት በመሆን ህግን በማክበርና የሀገራዊ ጥቅምን በማስቀደም ይሳተፋሉ።

ዘላቂ ሰላምና የኢኮኖሚ ጥንካሬ ከዚህ የጋራ ባለቤትነት ጋር በቀጥታ የተሳሰሩ በመሆናቸው አዲሱ ማህበራዊ ውል የዛሬን ፈተናዎች ከመመለስ አልፎ ለቀጣይ ትውልድ የሚሻገር ተቋማዊና ማህበራዊ መሰረት የሚጥል ይሆናል።

በብሌን ደምበሎ

ከአንድ እጅ ወደ ብዙ እጆች፡ “ደቦ”፣ የኢትዮጵያውያን የአብሮነት ቅርስ
******************

አንድ ሰው በእርሻው መሃል ቆሞ ሥራውን ሲመለከት፣ መሬቱ ከእጁ ይሰፋል፤ ሥራው ብዙ ነው፣ እጁ ግን አንድ ነው፣ ጊዜውም ውስን ነው። ከዚያ ከሩቅ የሚመጡ እግሮች ኮቴ ድምፅ ይሰማል፤ አንዱ ይመጣል፣ ሌላው ይከተላል፤ በጥቂት ጊዜ ውስጥ ያ ብቸኛ የነበረው እርሻ በብዙ እጆችና በብዙ ድምፆች ይሞላል። የአንዱ ድካም በሌላው ጉልበት ይቃለላል፤ የነጠላ ሥራው የጋራ ሥራ ይሆናል።

ደቦ በእርሻ ላይ የሚደረግ የጋራ ሥራ ብቻ አይደለም፤ ከሥራው በስተጀርባ የተሸከመው ሀሳብ ከሥራው የሚበልጥ ነው፤ የአንዱ ጉዳይ ለሌላው ግድ እንዲሆን፣ የአንዱ ጉልበት ለሌላው እንዲደርስ እና የግል አቅም ወደ የጋራ ኃይል እንዲለወጥ የሚያደርግ የአብሮነት ባህል ነው።

በደቦ ውስጥ የሚሠራው ሥራ ብቻ አይደለም፣ የሰዎች ትስስር ጭምር ነው፤ ዛሬ ለአንተ የተዘረጋው እጅ፣ ነገ ለእኔም ይዘረጋል። ስለዚህ ደቦ የሚያስተምረው መስጠትን ብቻ ሳይሆን መተማመንን፣ አብሮ መቆምን ነው፤ አዎ፣ ደቦ አንድ ሰው በችግሩ ጊዜ ብቻውን እንዳይቀር የሚያደርግ ማኅበራዊ ዋስትና ነው።

ይህ የአብሮነት መንፈስ በኢትዮጵያውያን ሕይወት ውስጥ ከእርሻ ወሰን አልፎ ዘልቋል፤ ቤት ሲገነባ፣ የጋራ ሥራ ሲኖር፣ ችግር ሲያጋጥም ወይም ማኅበረሰብ የጋራ ጉዳይ ሲኖረው ሰዎች አብረው ይቆማሉ።

አሁን ዘመኑ ተቀይሯል፣ የሥራ መሣሪያዎች ተለውጠዋል፣ ቴክኖሎጂ የሰዎችን ርቀት አሳጥሯል፤ ነገር ግን ትልቅ ሀገር ለመገንባት የሚያስፈልገው የጋራ ጉልበት አሁንም ያው ነው። የዛሬው ደቦ ግን በማጭድና በማረሻ ብቻ አይገለጽም፤ በዕውቀት፣ በፈጠራ፣ በቴክኖሎጂ፣ በካፒታል፣ በሥራ እና በሀሳብ ጭምር እንጂ።

የገበሬው ልምድ ከመሐንዲሱ ዕውቀት ጋር ሲገናኝ፣ የወጣቱ ፈጠራ ከጎልማሳው ልምድና ከአዛውንቱ ጥበብ ጋር ሲደመር፣ የሴቶችና የወንዶች አቅም ሲተባበር፣ የገጠር ምርታማነት ከከተማ ገበያ ጋር ሲተሳሰር፣ የአንዱ አካባቢ ሀብት ከሌላው አቅም ጋር ሲገናኝ፣ የግለሰብ አቅሞች ወደ ሀገራዊ ኃይል ይለወጣሉ። በዚህ መልኩ ደቦ የትናንት ትዝታ ሳይሆን የዛሬ እና የነገ ሀሳብ ይሆናል።

የሀገር ግንባታ ከአንድ ሰው ወይም ከአንድ ተቋም ብቻ የሚጠበቅ ሥራ አይደለም፤ የተለያዩ ችሎታዎች፣ ሀሳቦችና ኃይሎች በአንድ የጋራ ዓላማ ላይ ሲሰባሰቡ የሚፈጠር የትውልድ ሥራ ነው።

መደመር ማለት ልዩነትን ማጥፋት ሳይሆን፣ የተለያዩ አቅሞችን በጋራ ዓላማ ዙሪያ ማስተሳሰር ነው፤ የአንዱ ብቃት ለሌላው ማጋራት፣ የአንዱን ጉድለት በሌላው አቅም ማሟላት እና በጋራ የተሻለ ውጤት ማፍራት ነው፤ ደቦም ይህን ሀሳብ በቀላል የሕይወት ተሞክሮ ሂደት ያሳየ የኢትዮጵያ የአብሮነት ቅርስ ነው።

ዛሬ በመንገድ ግንባታ፣ በግብርና፣ በኢንዱስትሪ፣ በትምህርት፣ በዲጂታል ፈጠራና በሌሎች የልማት ዘርፎች የተፈጠረው ትብብር የዚያ አብሮነት መንፈስ ዘመናዊ ቅርጽ ሊሆን ይችላል፤ የዛሬው ደቦ የሚለካው በሰዎች ብዛት ብቻ ሳይሆን፣ በሚዋጡት የጋራ አቅምና በሚያመጡት የወል ውጤት ነው።

ደቦ በአንድ የእርሻ ማሳ የተጀመረ ሊሆን ቢችልም፣ በውስጡ ግን አንድ ትልቅ የሀገር ግንባታ ምስጢር አለ፤ ሰዎች ለአንድ ዓላማ በጋራ ሲቆሙ የነጠላ እጆች ኃይል ይለወጣል፣ የተለያዩ ሀሳቦች ይገናኛሉ፣ ትልቅ የጋራ አቅም ይፈጠራል።

የትናንቱ ደቦ በእርሻ ላይ የተገለጠ የአብሮነት ትምህርት ነበር፤ የዛሬው ደቦ ደግሞ በዕውቀት፣ በፈጠራ፣ በሥራና በጋራ ኃላፊነት የሚገለጽ የሀገር ግንባታ መንፈስ ነው። እናም ደቦ የሚነግረን ስለትናንት ብቻ አይደለም፣ ዛሬ እንዴት አብረን መሠረት እንደምንጥልና ነገን እንዴት እንደምንገነባ ጭምር ነው።

በኢንቲሃድ አብራር
#ethiopia #debo #medemer #unity #togetherness #collectivestrength #community #collaboration



































ከአንድ እጅ ወደ ብዙ እጆች፡ “ደቦ”፣ የኢትዮጵያውያን የአብሮነት ቅርስ
******************

አንድ ሰው በእርሻው መሃል ቆሞ ሥራውን ሲመለከት፣ መሬቱ ከእጁ ይሰፋል፤ ሥራው ብዙ ነው፣ እጁ ግን አንድ ነው፣ ጊዜውም ውስን ነው። ከዚያ ከሩቅ የሚመጡ እግሮች ኮቴ ድምፅ ይሰማል፤ አንዱ ይመጣል፣ ሌላው ይከተላል፤ በጥቂት ጊዜ ውስጥ ያ ብቸኛ የነበረው እርሻ በብዙ እጆችና በብዙ ድምፆች ይሞላል። የአንዱ ድካም በሌላው ጉልበት ይቃለላል፤ የነጠላ ሥራው የጋራ ሥራ ይሆናል።

ደቦ በእርሻ ላይ የሚደረግ የጋራ ሥራ ብቻ አይደለም፤ ከሥራው በስተጀርባ የተሸከመው ሀሳብ ከሥራው የሚበልጥ ነው፤ የአንዱ ጉዳይ ለሌላው ግድ እንዲሆን፣ የአንዱ ጉልበት ለሌላው እንዲደርስ እና የግል አቅም ወደ የጋራ ኃይል እንዲለወጥ የሚያደርግ የአብሮነት ባህል ነው።

በደቦ ውስጥ የሚሠራው ሥራ ብቻ አይደለም፣ የሰዎች ትስስር ጭምር ነው፤ ዛሬ ለአንተ የተዘረጋው እጅ፣ ነገ ለእኔም ይዘረጋል። ስለዚህ ደቦ የሚያስተምረው መስጠትን ብቻ ሳይሆን መተማመንን፣ አብሮ መቆምን ነው፤ አዎ፣ ደቦ አንድ ሰው በችግሩ ጊዜ ብቻውን እንዳይቀር የሚያደርግ ማኅበራዊ ዋስትና ነው።

ይህ የአብሮነት መንፈስ በኢትዮጵያውያን ሕይወት ውስጥ ከእርሻ ወሰን አልፎ ዘልቋል፤ ቤት ሲገነባ፣ የጋራ ሥራ ሲኖር፣ ችግር ሲያጋጥም ወይም ማኅበረሰብ የጋራ ጉዳይ ሲኖረው ሰዎች አብረው ይቆማሉ።

አሁን ዘመኑ ተቀይሯል፣ የሥራ መሣሪያዎች ተለውጠዋል፣ ቴክኖሎጂ የሰዎችን ርቀት አሳጥሯል፤ ነገር ግን ትልቅ ሀገር ለመገንባት የሚያስፈልገው የጋራ ጉልበት አሁንም ያው ነው። የዛሬው ደቦ ግን በማጭድና በማረሻ ብቻ አይገለጽም፤ በዕውቀት፣ በፈጠራ፣ በቴክኖሎጂ፣ በካፒታል፣ በሥራ እና በሀሳብ ጭምር እንጂ።

የገበሬው ልምድ ከመሐንዲሱ ዕውቀት ጋር ሲገናኝ፣ የወጣቱ ፈጠራ ከጎልማሳው ልምድና ከአዛውንቱ ጥበብ ጋር ሲደመር፣ የሴቶችና የወንዶች አቅም ሲተባበር፣ የገጠር ምርታማነት ከከተማ ገበያ ጋር ሲተሳሰር፣ የአንዱ አካባቢ ሀብት ከሌላው አቅም ጋር ሲገናኝ፣ የግለሰብ አቅሞች ወደ ሀገራዊ ኃይል ይለወጣሉ። በዚህ መልኩ ደቦ የትናንት ትዝታ ሳይሆን የዛሬ እና የነገ ሀሳብ ይሆናል።

የሀገር ግንባታ ከአንድ ሰው ወይም ከአንድ ተቋም ብቻ የሚጠበቅ ሥራ አይደለም፤ የተለያዩ ችሎታዎች፣ ሀሳቦችና ኃይሎች በአንድ የጋራ ዓላማ ላይ ሲሰባሰቡ የሚፈጠር የትውልድ ሥራ ነው።

መደመር ማለት ልዩነትን ማጥፋት ሳይሆን፣ የተለያዩ አቅሞችን በጋራ ዓላማ ዙሪያ ማስተሳሰር ነው፤ የአንዱ ብቃት ለሌላው ማጋራት፣ የአንዱን ጉድለት በሌላው አቅም ማሟላት እና በጋራ የተሻለ ውጤት ማፍራት ነው፤ ደቦም ይህን ሀሳብ በቀላል የሕይወት ተሞክሮ ሂደት ያሳየ የኢትዮጵያ የአብሮነት ቅርስ ነው።

ዛሬ በመንገድ ግንባታ፣ በግብርና፣ በኢንዱስትሪ፣ በትምህርት፣ በዲጂታል ፈጠራና በሌሎች የልማት ዘርፎች የተፈጠረው ትብብር የዚያ አብሮነት መንፈስ ዘመናዊ ቅርጽ ሊሆን ይችላል፤ የዛሬው ደቦ የሚለካው በሰዎች ብዛት ብቻ ሳይሆን፣ በሚዋጡት የጋራ አቅምና በሚያመጡት የወል ውጤት ነው።

ደቦ በአንድ የእርሻ ማሳ የተጀመረ ሊሆን ቢችልም፣ በውስጡ ግን አንድ ትልቅ የሀገር ግንባታ ምስጢር አለ፤ ሰዎች ለአንድ ዓላማ በጋራ ሲቆሙ የነጠላ እጆች ኃይል ይለወጣል፣ የተለያዩ ሀሳቦች ይገናኛሉ፣ ትልቅ የጋራ አቅም ይፈጠራል።

የትናንቱ ደቦ በእርሻ ላይ የተገለጠ የአብሮነት ትምህርት ነበር፤ የዛሬው ደቦ ደግሞ በዕውቀት፣ በፈጠራ፣ በሥራና በጋራ ኃላፊነት የሚገለጽ የሀገር ግንባታ መንፈስ ነው። እናም ደቦ የሚነግረን ስለትናንት ብቻ አይደለም፣ ዛሬ እንዴት አብረን መሠረት እንደምንጥልና ነገን እንዴት እንደምንገነባ ጭምር ነው።

በኢንቲሃድ አብራር
#ethiopia #debo #medemer #unity #togetherness #collectivestrength #community #collaboration

ከንግሥት ዕሌኒ የጽናት ፍለጋ እስከ ዓለም ቅርስነት… የመስቀል በዓል የማይደበዝዝ የታሪክ አሻራ #meskel #demera #meskelfestival #ethiopianculture #unesco

የመስቀል በዓል፤ የአብሮነታችን እና የሀገር ገጽታ መገንቢያ
**************

(የዕለቱ መልዕክቱ)

የመስቀል በዓል ብርሃን ጨለማን፣ እውነት ውሸትን ድል ማድረጉን በምሳሌነት የሚያሳይ ጥልቅ መንፈሳዊ ትርጉም ያለው በኢትዮጵያውያን ዘንድ በከፍተኛ ድምቀት ከሚከበሩ ታላላቅ በዓላት አንዱ ነው።

በኢትዮጵያ ማህበራዊ መዋቅር ውስጥ የመስቀል በዓል የትስስር እና የዕርቅ ማዕከል ነው። በዓሉ የትም የተበተነ የቤተሰብ አባል ወደ ትውልድ ቀዬው ተመልሶ በጋራ የሚያከብረው በተለይም በደቡብ የሀገራችን ክፍሎች እንደ ጉራጌ፣ ከምባታ፣ ሀዲያ፣ ወላይታ እና ሌሎችም አካባቢዎች የዘመድ አዝማድ መጠየቂያ፣የአብሮነት ማጠናከሪያ እና የናፍቆት መወጫ መድረክ ነው።

በደመራው ብርሃን ቂም በቀል ይወገዳል፣ የተጣላ ይታረቃል። የሃይማኖት አባቶች እና የሀገር ሽማግሌዎች በበዓሉ አጋጣሚ በማህበረሰቡ ውስጥ የተፈጠሩ አለመግባባቶችን በሰላማዊ መንገድ ይፈታሉ።

ይህ ደግሞ የመስቀል በዓል ከክርስትና እምነት ተከታዮች አልፎ ሌሎች የህብረተሰብ ክፍሎችም በጋራ ደስታውን የሚጋሩበት፣ የሀገር ባህል መገለጫ በመሆን ማህበረሰባዊ መስተጋብርን የሚያጎለብት የጋራ እሴት እንዲሆን አድርጎታል።

ይህ ማህበራዊ ካፒታል ከኢኮኖሚ አንፃርም ከፍተኛ ትርጉም አለው። በዓላት የንግድ ልውውጥን በማነቃቃት እና የገንዘብ ዝውውርን በማፍጠን ረገድ ያላቸው ሚና ከፍተኛ ሲሆን መስቀል ደግሞ ከእነዚህ ውስጥ ግንባር ቀደሙ ነው።

የበዓሉ መምጣት የግብርና ምርቶች ፍላጎት እንዲጨምር በማድረግ ለአርሶ አደሩ የገቢ ምንጭ ሲሆን በከተሞች ደግሞ የንግድ እንቅስቃሴን በማሳለጥ የሀገር ውስጥ ኢኮኖሚን ያነቃቃል።

የመስቀል ደመራ በዓል በተባበሩት መንግሥታት የትምህርት፣ የሳይንስና የባህል ድርጅት (ዩኔስኮ) በማይዳሰሱ የሰው ልጅ የባህል ቅርሶች ዝርዝር ውስጥ መመዝገቡ ደግሞ በርካታ የውጭ ሀገር ቱሪስቶችን በመሳብ በሆቴል እና ቱሪዝም ዘርፍ የውጭ ምንዛሪ ግኝትን በማሳደግ ለሀገራዊ ኢኮኖሚ ዕድገትና ለሀገር ገጽታ ግንባታ ጉልህ አስተዋጽኦ እያበረከተ ይገኛል።

እንደ መስቀል በዓል ያሉና የሕዝቦች ባሕላዊ እሴቶች ተደምረው የኢትዮጵያ ሀገራችን ገናና ማንነት ከትውልድ ወደ ትውልድ እየተሸጋገረ እንዲታወቅ፣ እንዲጠና፣ እንዲጠበቅ እና እንዲስፋፋ የመደመር መንግሥት አበክሮ እየሰራ ነዉ፡፡

ኢትዮጵያ የብዝኃ ባህል ብቻ ሳይሆን የብዝኃ ቋንቋም ሀገር በመሆኗ፣ የብሄር ብሄረሰቦችን ቋንቋ ከማልማትና ከማሳደግ አኳያ የቋንቋ ፖሊሲም ተቀርጾ ተግባራዊ ተደርጓል።

ክብረ በዓላት ለማህበራዊ ትስስርና ለኢኮኖሚያዊ ተጠቃሚነት ካላቸው ፋይዳ በመነሳት የመደመር መንግሥት በሰጠው ልዩ ትኩረት፤ የየብሔረሰቦች የዘመን መለወጫ በዓላት፣ ሀገር በቀል እውቀቶች እንዲሁም ሀይማኖታዊና ታሪካዊ ክብረ በዓላት ይዘታቸውን ጠብቀው በደመቀ ሁኔታ እንዲከበሩ ተደርጓል።

በዓላት የኢኮኖሚና የማህበራዊ ትስስር ማጠናከሪያ ሥፍራ እንዲሆኑ እንዲሁም የህዝቦች አብሮነትና ኅብረ ብሔራዊ አንድነት እንዲጎላ፣ የሚያስተሳሰሩን ብዙ የጋራ ጉዳዮች መኖራቸውን በማንጸባረቅ ለጋራ ትርክት ግንባታ መሰረት የሚጥሉ ስራዎች በትኩረት ተሰርተዋል።

ባህላዊ እሴቶቻችን ከሚሰጡት ማህበራዊ፣ ኢኮኖሚያዊና ፖለቲካዊ ፋይዳ በመነሳት የዓለም አቀፍ ጥበቃ እንዲኖራቸው ለማስቻል ባለፉት ዓመታት በርካታ ስራዎች ተከናዉነዋል።

በዩኔስኮ የማይዳሰስ ቅርስነት እንዲመዘገቡ ለማድረግ በተሰራው ሰፊ ስራ በቅርቡ የተመዘገበውን የጊፋታ በዓላዊ ክዋኔ ጨምሮ የፊቼ ጨምባላላ፣ የገዳ ስርዓት (ኢሬቻ)፣ የመስቀል፣ የጥምቀትና የሸዋሊድ በዓላት እንዲመዘገቡ እና ቀደም ብለው የተመዘገቡም ተገቢው የማስተዋወቅ ሥራ እንዲሰራ ተደርጓል።

የእነዚህ ቅርሶች መመዝገብ እና መተዋወቅ ከቅርስ ጥበቃ ባለፈ ለሀገራችን ቱሪዝም ዕድገትና ለሀገር ገጽታ ግንባታ ከፍተኛ ድርሻ እያበረከቱ ነው። ከማይዳሰሱ ቅርሶች ባለፈ፣ ለረጅም ጊዜ ጥገና ሳይደረግላቸው በከፍተኛ ደረጃ ተጎድተው ወደ መጥፋት ደረጃ እየደረሱ የሚገኙ ነባርና ታሪካዊ የሚዳሰሱ ቅርሶችን አድሶ የመጠበቅ ሥራም በትኩረት ተሰርቷል።

ታላቁ ቤተ-መንግስትን፣ የጎንደር ፋሲል ግቢን፣ የአባጅፋር ቤተመንግሥትን፣ የላሊበላ ውቅር አብያተ ክርስቲያናትን፣ የድሬዳዋ ምድር ባቡር ተርሚናልን፣ የደሴ ሙዝየምን፣ የሎሬት ሜትር አርቲስት አፈወርቅ ተክሌ መኖሪያ ቤትና ስቱዲዮን፣ የፖርቱጋል ድልድይን፣ ጢያን፣ ኮንሶን፣ አዲስ ዓለም ማርያምን፣ ቶንጎላ መስጊድን፣ አንደራቻ መድኃኔ ዓለምን፣ አውበርኸሌ ታሪካዊ መንደርን፣ ጎሬ የእንግሊዝ ቆንስላን፣ የአዲስ አበባ የቀድሞ ማዘጋጃ ቤትን፣ የጣይቱ ማዕከልን፣ የባሌ ሶፍ-ኡመር ዋሻን እና ሌሎችንም ጨምሮ ከ28 በላይ ቅርሶች ጥገና ተደርጎላቸዋል፡፡

የሀገራችን ቅርሶች ከለውጡ ማግስት ጀምሮ በሀገራችን ታሪክ ታይቶ በማይታወቅ ደረጃ በከፍተኛ በጀት ተመድቦ እንክብካቤና ጥገና ተደርጎላቸዋል።

በቀጣይም ኢትዮጵያ በብዝኃ ባሕል የከበረች፣ በኅብረ ብሔራዊነት የደመቀች፣ የታሪክ ውርሶቿን በሚገባ ተንከባክባ የምታስተላልፍ እና በወል ትርክት የተሳሰረች እንድትሆን የሚደረገው ሁለንተናዊ ጥረት ተጠናክሮ ሊቀጥል ይገባል ።

ዘላቂ ሀገረ-መንግሥትና ኅብረብሔራዊ አንድነት መገንባት፤ ልማትና ፍትሐዊ ተጠቃሚነትን የሚያረጋግጥ አካታች የኢኮኖሚ ሥርዓት መዘርጋት እንዲሁም ሁለንተናዊ ብልጽግናን የሚያሰፍን ማኅበራዊ ልማትን ማረጋገጥ ለጽኑ ሀገረ መንግስት ግንባታ ከፍተኛ አስተዋፅኦ የሚያበረክትና ለብሄራዊነት ትርክት ግንባታ ቁልፍ ሚና የሚጫወት ነዉ።

በመሆኑም የጸና ሀገረ-መንግስት ለመገንባት ልክ እንደ መስቀል ደመራው እንጨቶች ልዩነቶቻችንን አሰባስበን፣ በአንድነት ተደምረን እና ተያይዘን ደማቅ ሀገራዊ ብርሃን መፍጠር ይጠበቅብናል። የፀናው አንድነታችን፣ ወደ ታላቁ ብልፅግና ማማ በድል ያደርሰናል፡፡

መልካም የመስቀል በዓል ይሁንላችሁ!

የኢቢሲ ዶትስትሪም ኤዲቶሪያል



የመስቀል በዓል፤ የአብሮነታችን እና የሀገር ገጽታ መገንቢያ
**************

(የዕለቱ መልዕክቱ)

የመስቀል በዓል ብርሃን ጨለማን፣ እውነት ውሸትን ድል ማድረጉን በምሳሌነት የሚያሳይ ጥልቅ መንፈሳዊ ትርጉም ያለው በኢትዮጵያውያን ዘንድ በከፍተኛ ድምቀት ከሚከበሩ ታላላቅ በዓላት አንዱ ነው።

በኢትዮጵያ ማህበራዊ መዋቅር ውስጥ የመስቀል በዓል የትስስር እና የዕርቅ ማዕከል ነው። በዓሉ የትም የተበተነ የቤተሰብ አባል ወደ ትውልድ ቀዬው ተመልሶ በጋራ የሚያከብረው በተለይም በደቡብ የሀገራችን ክፍሎች እንደ ጉራጌ፣ ከምባታ፣ ሀዲያ፣ ወላይታ እና ሌሎችም አካባቢዎች የዘመድ አዝማድ መጠየቂያ፣የአብሮነት ማጠናከሪያ እና የናፍቆት መወጫ መድረክ ነው።

በደመራው ብርሃን ቂም በቀል ይወገዳል፣ የተጣላ ይታረቃል። የሃይማኖት አባቶች እና የሀገር ሽማግሌዎች በበዓሉ አጋጣሚ በማህበረሰቡ ውስጥ የተፈጠሩ አለመግባባቶችን በሰላማዊ መንገድ ይፈታሉ።

ይህ ደግሞ የመስቀል በዓል ከክርስትና እምነት ተከታዮች አልፎ ሌሎች የህብረተሰብ ክፍሎችም በጋራ ደስታውን የሚጋሩበት፣ የሀገር ባህል መገለጫ በመሆን ማህበረሰባዊ መስተጋብርን የሚያጎለብት የጋራ እሴት እንዲሆን አድርጎታል።

ይህ ማህበራዊ ካፒታል ከኢኮኖሚ አንፃርም ከፍተኛ ትርጉም አለው። በዓላት የንግድ ልውውጥን በማነቃቃት እና የገንዘብ ዝውውርን በማፍጠን ረገድ ያላቸው ሚና ከፍተኛ ሲሆን መስቀል ደግሞ ከእነዚህ ውስጥ ግንባር ቀደሙ ነው።

የበዓሉ መምጣት የግብርና ምርቶች ፍላጎት እንዲጨምር በማድረግ ለአርሶ አደሩ የገቢ ምንጭ ሲሆን በከተሞች ደግሞ የንግድ እንቅስቃሴን በማሳለጥ የሀገር ውስጥ ኢኮኖሚን ያነቃቃል።

የመስቀል ደመራ በዓል በተባበሩት መንግሥታት የትምህርት፣ የሳይንስና የባህል ድርጅት (ዩኔስኮ) በማይዳሰሱ የሰው ልጅ የባህል ቅርሶች ዝርዝር ውስጥ መመዝገቡ ደግሞ በርካታ የውጭ ሀገር ቱሪስቶችን በመሳብ በሆቴል እና ቱሪዝም ዘርፍ የውጭ ምንዛሪ ግኝትን በማሳደግ ለሀገራዊ ኢኮኖሚ ዕድገትና ለሀገር ገጽታ ግንባታ ጉልህ አስተዋጽኦ እያበረከተ ይገኛል።

እንደ መስቀል በዓል ያሉና የሕዝቦች ባሕላዊ እሴቶች ተደምረው የኢትዮጵያ ሀገራችን ገናና ማንነት ከትውልድ ወደ ትውልድ እየተሸጋገረ እንዲታወቅ፣ እንዲጠና፣ እንዲጠበቅ እና እንዲስፋፋ የመደመር መንግሥት አበክሮ እየሰራ ነዉ፡፡

ኢትዮጵያ የብዝኃ ባህል ብቻ ሳይሆን የብዝኃ ቋንቋም ሀገር በመሆኗ፣ የብሄር ብሄረሰቦችን ቋንቋ ከማልማትና ከማሳደግ አኳያ የቋንቋ ፖሊሲም ተቀርጾ ተግባራዊ ተደርጓል።

ክብረ በዓላት ለማህበራዊ ትስስርና ለኢኮኖሚያዊ ተጠቃሚነት ካላቸው ፋይዳ በመነሳት የመደመር መንግሥት በሰጠው ልዩ ትኩረት፤ የየብሔረሰቦች የዘመን መለወጫ በዓላት፣ ሀገር በቀል እውቀቶች እንዲሁም ሀይማኖታዊና ታሪካዊ ክብረ በዓላት ይዘታቸውን ጠብቀው በደመቀ ሁኔታ እንዲከበሩ ተደርጓል።

በዓላት የኢኮኖሚና የማህበራዊ ትስስር ማጠናከሪያ ሥፍራ እንዲሆኑ እንዲሁም የህዝቦች አብሮነትና ኅብረ ብሔራዊ አንድነት እንዲጎላ፣ የሚያስተሳሰሩን ብዙ የጋራ ጉዳዮች መኖራቸውን በማንጸባረቅ ለጋራ ትርክት ግንባታ መሰረት የሚጥሉ ስራዎች በትኩረት ተሰርተዋል።

ባህላዊ እሴቶቻችን ከሚሰጡት ማህበራዊ፣ ኢኮኖሚያዊና ፖለቲካዊ ፋይዳ በመነሳት የዓለም አቀፍ ጥበቃ እንዲኖራቸው ለማስቻል ባለፉት ዓመታት በርካታ ስራዎች ተከናዉነዋል።

በዩኔስኮ የማይዳሰስ ቅርስነት እንዲመዘገቡ ለማድረግ በተሰራው ሰፊ ስራ በቅርቡ የተመዘገበውን የጊፋታ በዓላዊ ክዋኔ ጨምሮ የፊቼ ጨምባላላ፣ የገዳ ስርዓት (ኢሬቻ)፣ የመስቀል፣ የጥምቀትና የሸዋሊድ በዓላት እንዲመዘገቡ እና ቀደም ብለው የተመዘገቡም ተገቢው የማስተዋወቅ ሥራ እንዲሰራ ተደርጓል።

የእነዚህ ቅርሶች መመዝገብ እና መተዋወቅ ከቅርስ ጥበቃ ባለፈ ለሀገራችን ቱሪዝም ዕድገትና ለሀገር ገጽታ ግንባታ ከፍተኛ ድርሻ እያበረከቱ ነው። ከማይዳሰሱ ቅርሶች ባለፈ፣ ለረጅም ጊዜ ጥገና ሳይደረግላቸው በከፍተኛ ደረጃ ተጎድተው ወደ መጥፋት ደረጃ እየደረሱ የሚገኙ ነባርና ታሪካዊ የሚዳሰሱ ቅርሶችን አድሶ የመጠበቅ ሥራም በትኩረት ተሰርቷል።

ታላቁ ቤተ-መንግስትን፣ የጎንደር ፋሲል ግቢን፣ የአባጅፋር ቤተመንግሥትን፣ የላሊበላ ውቅር አብያተ ክርስቲያናትን፣ የድሬዳዋ ምድር ባቡር ተርሚናልን፣ የደሴ ሙዝየምን፣ የሎሬት ሜትር አርቲስት አፈወርቅ ተክሌ መኖሪያ ቤትና ስቱዲዮን፣ የፖርቱጋል ድልድይን፣ ጢያን፣ ኮንሶን፣ አዲስ ዓለም ማርያምን፣ ቶንጎላ መስጊድን፣ አንደራቻ መድኃኔ ዓለምን፣ አውበርኸሌ ታሪካዊ መንደርን፣ ጎሬ የእንግሊዝ ቆንስላን፣ የአዲስ አበባ የቀድሞ ማዘጋጃ ቤትን፣ የጣይቱ ማዕከልን፣ የባሌ ሶፍ-ኡመር ዋሻን እና ሌሎችንም ጨምሮ ከ28 በላይ ቅርሶች ጥገና ተደርጎላቸዋል፡፡

የሀገራችን ቅርሶች ከለውጡ ማግስት ጀምሮ በሀገራችን ታሪክ ታይቶ በማይታወቅ ደረጃ በከፍተኛ በጀት ተመድቦ እንክብካቤና ጥገና ተደርጎላቸዋል።

በቀጣይም ኢትዮጵያ በብዝኃ ባሕል የከበረች፣ በኅብረ ብሔራዊነት የደመቀች፣ የታሪክ ውርሶቿን በሚገባ ተንከባክባ የምታስተላልፍ እና በወል ትርክት የተሳሰረች እንድትሆን የሚደረገው ሁለንተናዊ ጥረት ተጠናክሮ ሊቀጥል ይገባል ።

ዘላቂ ሀገረ-መንግሥትና ኅብረብሔራዊ አንድነት መገንባት፤ ልማትና ፍትሐዊ ተጠቃሚነትን የሚያረጋግጥ አካታች የኢኮኖሚ ሥርዓት መዘርጋት እንዲሁም ሁለንተናዊ ብልጽግናን የሚያሰፍን ማኅበራዊ ልማትን ማረጋገጥ ለጽኑ ሀገረ መንግስት ግንባታ ከፍተኛ አስተዋፅኦ የሚያበረክትና ለብሄራዊነት ትርክት ግንባታ ቁልፍ ሚና የሚጫወት ነዉ።

በመሆኑም የጸና ሀገረ-መንግስት ለመገንባት ልክ እንደ መስቀል ደመራው እንጨቶች ልዩነቶቻችንን አሰባስበን፣ በአንድነት ተደምረን እና ተያይዘን ደማቅ ሀገራዊ ብርሃን መፍጠር ይጠበቅብናል። የፀናው አንድነታችን፣ ወደ ታላቁ ብልፅግና ማማ በድል ያደርሰናል፡፡

መልካም የመስቀል በዓል ይሁንላችሁ!

የኢቢሲ ዶትስትሪም ኤዲቶሪያል

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በአራተኛው መቶ ክፍለ ዘመን በሮማዊቷ ንግስት እሌኒ እውነተኛው የክርስቶስ መስቀል የተገኘበትን ታሪካዊ ክስተት የሚያዘክረውን የመስቀል በዓል፣ በሚሊዮኖች የሚቆጠሩ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን እምነት ተከታዮች አከበሩ። በዓሉ በመላው ሀገሪቱ በድምቀት ቢከበርም፣ በሰሜን ኢትዮጵያ በተለይም በትግራይ፣ በአማራ እና በአፋር ክልሎች ዳግም ያገረሸውን ጦርነት እና ውጥረት በተላበሰ ድባብ ውስጥ አልፏል። ግጭቱ ጎረቤት ኤርትራን ጭምር ወደ ጦርነቱ ሊያስገባ ይችላል የሚል ከፍተኛ ስጋት አጥልቷል።

በዩኔስኮ በማይዳሰስ የሰው ልጅ ባህላዊ ቅርስነት የተመዘገበው ይህ በዓል፣ ክረምቱ አልፎ የብሩህ ዘመን መባቻ መሆኑን የሚያበስር በመሆኑ በኢትዮጵያውያን ዘንድ ጥልቅ ትርጉም አለው። ሆኖም የዘንድሮው በዓል ለብዙዎች ከቤተሰብ የመገናኘት ደስታ ይልቅ የናፍቆት እና የስጋት ጊዜ ሆኖባቸዋል። ከዴንማርክ የመጣው ኪብሮም ዮሐንስ፣ በዓሉን ከቤተሰቦቹ ጋር በትግራይ ዓዲግራት ከተማ ለማሳለፍ አቅዶ የነበረ ቢሆንም፣ በመንግስት ኃይሎች እና በህወሓት ታጣቂዎች መካከል በተቀሰቀሰው ውጊያ ምክንያት በረራው በድንገት ተሰርዞበታል።

ወደ ትግራይ መግባት ያልቻለው ክብሮም፣ በዓሉን በደቡብ ምዕራብ ኢትዮጵያ በምትገኘው ወልቂጤ ከተማ ከማያውቃቸው ሰዎች ጋር ለማክበር ተገዷል። "አረጋዊት እናቴ፣ ልትጠይቃት የሄደችው ባለቤቴ እና ሌሎች የቤተሰቤ አባላት ትግራይ ውስጥ ናቸው። አብዛኞቹን ላለፉት አምስት ዓመታት አላየኋቸውም፤ ለእናቴ የሚሆን የስኳር ህመም መድኃኒትም ይዤ ነበር የመጣሁት። አሁን በረራ በመቋረጡ የእናቴ ጤና እንዳይባባስ እጅግ ተጨንቂያለሁ" ሲል ክብሮም በደመራው ዙሪያ ሆኖ ለአሶሺየትድ ፕሬስ ስሜቱን አጋርቷል።

በወልቂጤ ከተማ የመስቀል በዓል እጅግ ደማቅ በሆነ ህዝባዊ ትዕይንት የተከበረ ሲሆን፣ ከካናዳ ቶሮንቶ የመጣው ጠበቃ ተክለማርያም ሣህለማርያም (ተክለሚካኤል አበበ) የዘንድሮው ታዳሚ ቁጥር በትንሹም ቢሆን መቀነሱን ታዝቧል። በዋና ከተማዋ አዲስ አበባም በሺዎች የሚቆጠሩ ምዕመናን በመስቀል አደባባይ ተሰባስበው ጸሎት በማድረስ ታላቁን ደመራ ለኩሰዋል።

የዘንድሮው በዓል ከምንም በላይ የሰላም ጸሎት ጎልቶ የተሰማበት ሆኗል። በሺዎች የሚቆጠሩ ዜጎችን ህይወት የቀጠፈው እና ከአንድ ሚሊዮን በላይ ያፈናቀለው የ2014ቱ የትግራይ ጦርነት ጠባሳ ሳያሽር ዳግም የጦርነት ነጋሪት መሰማቱ ህዝቡን ክፉኛ አሳስቦታል። የ22 ዓመቱ ዲያቆን ፍቅረአብ ለበዛ፣ "ሰላም ለሁሉም ነገር መሰረት ነው፤ ያለ ሰላም በዓላቶቻችንን ማክበርም ሆነ ትርጉም ያለው ውይይት ማድረግ አንችልም" ሲል የሰላምን አስፈላጊነት አስምሮበታል።






(ዘ-ሐበሻ ዜና) በአራተኛው መቶ ክፍለ ዘመን በሮማዊቷ ንግስት እሌኒ እውነተኛው የክርስቶስ መስቀል የተገኘበትን ታሪካዊ ክስተት የሚያዘክረውን የመስቀል በዓል፣ በሚሊዮኖች የሚቆጠሩ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን እምነት ተከታዮች አከበሩ። በዓሉ በመላው ሀገሪቱ በድምቀት ቢከበርም፣ በሰሜን ኢትዮጵያ በተለይም በትግራይ፣ በአማራ እና በአፋር ክልሎች ዳግም ያገረሸውን ጦርነት እና ውጥረት በተላበሰ ድባብ ውስጥ አልፏል። ግጭቱ ጎረቤት ኤርትራን ጭምር ወደ ጦርነቱ ሊያስገባ ይችላል የሚል ከፍተኛ ስጋት አጥልቷል።

በዩኔስኮ በማይዳሰስ የሰው ልጅ ባህላዊ ቅርስነት የተመዘገበው ይህ በዓል፣ ክረምቱ አልፎ የብሩህ ዘመን መባቻ መሆኑን የሚያበስር በመሆኑ በኢትዮጵያውያን ዘንድ ጥልቅ ትርጉም አለው። ሆኖም የዘንድሮው በዓል ለብዙዎች ከቤተሰብ የመገናኘት ደስታ ይልቅ የናፍቆት እና የስጋት ጊዜ ሆኖባቸዋል። ከዴንማርክ የመጣው ኪብሮም ዮሐንስ፣ በዓሉን ከቤተሰቦቹ ጋር በትግራይ ዓዲግራት ከተማ ለማሳለፍ አቅዶ የነበረ ቢሆንም፣ በመንግስት ኃይሎች እና በህወሓት ታጣቂዎች መካከል በተቀሰቀሰው ውጊያ ምክንያት በረራው በድንገት ተሰርዞበታል።

ወደ ትግራይ መግባት ያልቻለው ክብሮም፣ በዓሉን በደቡብ ምዕራብ ኢትዮጵያ በምትገኘው ወልቂጤ ከተማ ከማያውቃቸው ሰዎች ጋር ለማክበር ተገዷል። "አረጋዊት እናቴ፣ ልትጠይቃት የሄደችው ባለቤቴ እና ሌሎች የቤተሰቤ አባላት ትግራይ ውስጥ ናቸው። አብዛኞቹን ላለፉት አምስት ዓመታት አላየኋቸውም፤ ለእናቴ የሚሆን የስኳር ህመም መድኃኒትም ይዤ ነበር የመጣሁት። አሁን በረራ በመቋረጡ የእናቴ ጤና እንዳይባባስ እጅግ ተጨንቂያለሁ" ሲል ክብሮም በደመራው ዙሪያ ሆኖ ለአሶሺየትድ ፕሬስ ስሜቱን አጋርቷል።

በወልቂጤ ከተማ የመስቀል በዓል እጅግ ደማቅ በሆነ ህዝባዊ ትዕይንት የተከበረ ሲሆን፣ ከካናዳ ቶሮንቶ የመጣው ጠበቃ ተክለማርያም ሣህለማርያም (ተክለሚካኤል አበበ) የዘንድሮው ታዳሚ ቁጥር በትንሹም ቢሆን መቀነሱን ታዝቧል። በዋና ከተማዋ አዲስ አበባም በሺዎች የሚቆጠሩ ምዕመናን በመስቀል አደባባይ ተሰባስበው ጸሎት በማድረስ ታላቁን ደመራ ለኩሰዋል።

የዘንድሮው በዓል ከምንም በላይ የሰላም ጸሎት ጎልቶ የተሰማበት ሆኗል። በሺዎች የሚቆጠሩ ዜጎችን ህይወት የቀጠፈው እና ከአንድ ሚሊዮን በላይ ያፈናቀለው የ2014ቱ የትግራይ ጦርነት ጠባሳ ሳያሽር ዳግም የጦርነት ነጋሪት መሰማቱ ህዝቡን ክፉኛ አሳስቦታል። የ22 ዓመቱ ዲያቆን ፍቅረአብ ለበዛ፣ "ሰላም ለሁሉም ነገር መሰረት ነው፤ ያለ ሰላም በዓላቶቻችንን ማክበርም ሆነ ትርጉም ያለው ውይይት ማድረግ አንችልም" ሲል የሰላምን አስፈላጊነት አስምሮበታል።

በጉራጌ ምድር በልዩ ባህላዊ ስነ-ስርዓት የሚከበረው የመስቀል በዓል
*********************

የመስቀል ደመራ ሲደመር ችቦው ሲበራ የመስቀል ዝማሬና እልልታ በየመንደሩ ሲሰማ የኢትዮጵያ መስከረም በልዩ ድምቀት ይጎላል። የመስቀል በአል የንግሥት እሌኒ ግማደ መስቀሉን የማግኘት ታሪክን መሰረት ያደረገ በዩኔስኮ የማይዳሰስ የሰው ልጅ ቅርስ ሆኖ የተመዘገበ ሃይማኖታዊና ባህላዊ እሴት ቢሆንም በጉራጌ ማህበረሰብ ዘንድ ያለው ማህበራዊና ባህላዊ ፋይዳ ግን የጎላና ልዩ ገፅታ ያለው ነው።

በጉራጌ ማህበረሰብ ዘንድ መስቀል ከአንድ ቀን የደስታ በአልነት በላይ የአመቱ ትልቅ መገናኛ የትውልድ ቀዬ መመለሻ የማስታወሻና የህይወት አዲስ ምእራፍ መክፈቻ ተደርጎ ይወሰዳል።

በዓሉ ሲቃረብ ከአዲስ አበባና ከልዩ ልዩ የሀገራችን ክልሎችና ከውጭ ሀገራት የሚኖሩ የብሄሩ ተወላጆች ወደ ትውልድ ቀያቸው በመጓዝ ከቤተሰቦቻቸው ጋር ይገናኛሉ።

የመስቀል ዝግጅት በአሉ ከወር አንስቶ ገንዘብና ቅቤ በማጠራቀም የሚጀመር ሲሆን አራት ወራት ሲቀሩትና በተለይም ከነሐሴ 12 (ከቡሄ) ጀምሮ ዝግጅቱ እየተጧጧፈ ይሄዳል።

በዚሁ መሰረት አባወራዎች ለእርድ የሚሆኑ ሰንጋዎችን ያደልባሉ የከብቶች ሳር ያዘጋጃሉ ፤እማወራዎችና ወጣት ሴቶች ደግሞ እንሰት በመፋቅና ቤቶችን በተለያዩ ባለቀለም አፈሮች በማሳመር ጅባ በመስራትና ለክትፎ የሚያስፈልጉ ቅቤና ሚጥሚጣዎችን ያዘጋጃሉ።

ወጣት ወንዶችና ልጆች ደግሞ ለደመራና ለበአሉ የሚሆን ፍልጥ እንጨት ከጫካ በመልቀምና በማዘጋጀት የስራ ክፍፍላቸውን ይወጣሉ።

የበዓሉ የእለት ተእለት አከባበርም የራሱ የሆነ ባህላዊና ሃይማኖታዊ ስርዓት ያለው ነው። መስከረም 14 "ደንጌሳት" (የዴጚያ እሳት) በሚለው እለት ለሁሉም ቤተሰብ አባል በተዘጋጀለት የሸክላ ጣባት የጎመን ክትፎ የሚቀርብበትና በየደጃፉ የልጆች ደመራ "ጎረ ጎረ" እየተባለ የሚበራበት ነው።

ዋናው የመስቀል በዓልና የእርድ ቀን "ወኸመያ" መስከረም 15 እለት የሚከበር ሲሆን በእዚህ እለት የአባወራዎች ተግባር ጎልቶ የሚታይበት ሲሆን አባወራዎች የደለቡ ሰንጋዎችን በማረድ "ጨፉየ" (ጥሬ ስጋ በቅቤ መንከር) እና ባህላዊውን የጉራጌ ክትፎ ለቤተሰብ በማቅረብ የሚበላበት ዕለት ነው።

መስከረም 16 "ያባንዳ እሳት" (የጉርዝ እሳት) ደግሞ ትልቁና አባቶች የሚመሩት ደመራ የሚበራበት ወጣቶች ባህላዊውን «አዳብና» ጨዋታ የሚጫወቱበትና ሃይማኖታዊ ስርዓቱ የሚፈፀምበት እለት ነው።

ከበአሉ እለታት በኋላም ማህበራዊ ትስስሩ ይበልጥ ይጠናከራል። መስከረም 17 "ንቅ ባር" (የከሰል ማይ) እለት እድርተኞች ደመራው በተቃጠለበት ስፍራ ተሰብስበው አዲስ የአካባቢ ዳኛ የሚሾሙበት አዳዲስ አባላትን የሚመዘግቡበትና የአካባቢ ልማትና ስራዎችን የሚያቅዱበት ነው።

መስከረም 18 "የፊቃቆማይ" ልጃገረዶች የተለያዩ ለስፌት ጌጣ ጌጦች የሚሆን ሰንደዶ የሚለቅሙበት ሲሆን ከመስከረም 17 እስከ 23 "የጀወጀ" (የጀወቸ) ባልና ሚስት አማችና አማቶቻቸውን ሙክትና ስጦታ ይዘው በመጠየቅ መርቃትና ክብር የሚያገኙበት ጊዜ ነው።

በተጨማሪም በሚካሄዱ ባህላዊ የአዳብና ጨዋታዎችና የዘፈን ትእይንቶች ወቅት ወጣቶች ሎሚ፣ ብርቱካንና የሸንኮራ አገዳ በመለዋወጥ የህይወት አጋራቸውን የሚመርጡበት አጋጣሚ ይፈጠራል።

የመስቀል በአል በጉራጌ ምድር የተራራቁ ቤተሰቦችና ዘመዶች የሚገናኙበት፣ በጥል ላይ ያሉ ባልና ሚስቶችና ጎረቤቶች የሚታረቁበት፣ እዳ የሚሰረዝበት፣ ወላጆች ለትውልዱና ለሀገር ሰላም የሚፀልዩበት ታላቅ የማህበራዊ ውህደትና የሰላም መድረክ ነው።

የደመራው እሳት በሌሊት ሰማዩን ሲያበራ በጉራጌ ቤቶች ውስጥ ደግሞ የፍቅር የእርቅና የአብሮነት ብርሃን ይበራል ይህም መስቀልን ከበአልነት በላይ ሰዎችን ከስራቸው፣ ከቤተሰባቸውና ከጋራ ትውፊታቸው የሚያገናኝ የፍቅር ድልድይ ያደርገዋል።

በብሌን ደምበሎ




በጉራጌ ምድር በልዩ ባህላዊ ስነ-ስርዓት የሚከበረው የመስቀል በዓል
*********************

የመስቀል ደመራ ሲደመር ችቦው ሲበራ የመስቀል ዝማሬና እልልታ በየመንደሩ ሲሰማ የኢትዮጵያ መስከረም በልዩ ድምቀት ይጎላል። የመስቀል በአል የንግሥት እሌኒ ግማደ መስቀሉን የማግኘት ታሪክን መሰረት ያደረገ በዩኔስኮ የማይዳሰስ የሰው ልጅ ቅርስ ሆኖ የተመዘገበ ሃይማኖታዊና ባህላዊ እሴት ቢሆንም በጉራጌ ማህበረሰብ ዘንድ ያለው ማህበራዊና ባህላዊ ፋይዳ ግን የጎላና ልዩ ገፅታ ያለው ነው።

በጉራጌ ማህበረሰብ ዘንድ መስቀል ከአንድ ቀን የደስታ በአልነት በላይ የአመቱ ትልቅ መገናኛ የትውልድ ቀዬ መመለሻ የማስታወሻና የህይወት አዲስ ምእራፍ መክፈቻ ተደርጎ ይወሰዳል።

በዓሉ ሲቃረብ ከአዲስ አበባና ከልዩ ልዩ የሀገራችን ክልሎችና ከውጭ ሀገራት የሚኖሩ የብሄሩ ተወላጆች ወደ ትውልድ ቀያቸው በመጓዝ ከቤተሰቦቻቸው ጋር ይገናኛሉ።

የመስቀል ዝግጅት በአሉ ከወር አንስቶ ገንዘብና ቅቤ በማጠራቀም የሚጀመር ሲሆን አራት ወራት ሲቀሩትና በተለይም ከነሐሴ 12 (ከቡሄ) ጀምሮ ዝግጅቱ እየተጧጧፈ ይሄዳል።

በዚሁ መሰረት አባወራዎች ለእርድ የሚሆኑ ሰንጋዎችን ያደልባሉ የከብቶች ሳር ያዘጋጃሉ ፤እማወራዎችና ወጣት ሴቶች ደግሞ እንሰት በመፋቅና ቤቶችን በተለያዩ ባለቀለም አፈሮች በማሳመር ጅባ በመስራትና ለክትፎ የሚያስፈልጉ ቅቤና ሚጥሚጣዎችን ያዘጋጃሉ።

ወጣት ወንዶችና ልጆች ደግሞ ለደመራና ለበአሉ የሚሆን ፍልጥ እንጨት ከጫካ በመልቀምና በማዘጋጀት የስራ ክፍፍላቸውን ይወጣሉ።

የበዓሉ የእለት ተእለት አከባበርም የራሱ የሆነ ባህላዊና ሃይማኖታዊ ስርዓት ያለው ነው። መስከረም 14 "ደንጌሳት" (የዴጚያ እሳት) በሚለው እለት ለሁሉም ቤተሰብ አባል በተዘጋጀለት የሸክላ ጣባት የጎመን ክትፎ የሚቀርብበትና በየደጃፉ የልጆች ደመራ "ጎረ ጎረ" እየተባለ የሚበራበት ነው።

ዋናው የመስቀል በዓልና የእርድ ቀን "ወኸመያ" መስከረም 15 እለት የሚከበር ሲሆን በእዚህ እለት የአባወራዎች ተግባር ጎልቶ የሚታይበት ሲሆን አባወራዎች የደለቡ ሰንጋዎችን በማረድ "ጨፉየ" (ጥሬ ስጋ በቅቤ መንከር) እና ባህላዊውን የጉራጌ ክትፎ ለቤተሰብ በማቅረብ የሚበላበት ዕለት ነው።

መስከረም 16 "ያባንዳ እሳት" (የጉርዝ እሳት) ደግሞ ትልቁና አባቶች የሚመሩት ደመራ የሚበራበት ወጣቶች ባህላዊውን «አዳብና» ጨዋታ የሚጫወቱበትና ሃይማኖታዊ ስርዓቱ የሚፈፀምበት እለት ነው።

ከበአሉ እለታት በኋላም ማህበራዊ ትስስሩ ይበልጥ ይጠናከራል። መስከረም 17 "ንቅ ባር" (የከሰል ማይ) እለት እድርተኞች ደመራው በተቃጠለበት ስፍራ ተሰብስበው አዲስ የአካባቢ ዳኛ የሚሾሙበት አዳዲስ አባላትን የሚመዘግቡበትና የአካባቢ ልማትና ስራዎችን የሚያቅዱበት ነው።

መስከረም 18 "የፊቃቆማይ" ልጃገረዶች የተለያዩ ለስፌት ጌጣ ጌጦች የሚሆን ሰንደዶ የሚለቅሙበት ሲሆን ከመስከረም 17 እስከ 23 "የጀወጀ" (የጀወቸ) ባልና ሚስት አማችና አማቶቻቸውን ሙክትና ስጦታ ይዘው በመጠየቅ መርቃትና ክብር የሚያገኙበት ጊዜ ነው።

በተጨማሪም በሚካሄዱ ባህላዊ የአዳብና ጨዋታዎችና የዘፈን ትእይንቶች ወቅት ወጣቶች ሎሚ፣ ብርቱካንና የሸንኮራ አገዳ በመለዋወጥ የህይወት አጋራቸውን የሚመርጡበት አጋጣሚ ይፈጠራል።

የመስቀል በአል በጉራጌ ምድር የተራራቁ ቤተሰቦችና ዘመዶች የሚገናኙበት፣ በጥል ላይ ያሉ ባልና ሚስቶችና ጎረቤቶች የሚታረቁበት፣ እዳ የሚሰረዝበት፣ ወላጆች ለትውልዱና ለሀገር ሰላም የሚፀልዩበት ታላቅ የማህበራዊ ውህደትና የሰላም መድረክ ነው።

የደመራው እሳት በሌሊት ሰማዩን ሲያበራ በጉራጌ ቤቶች ውስጥ ደግሞ የፍቅር የእርቅና የአብሮነት ብርሃን ይበራል ይህም መስቀልን ከበአልነት በላይ ሰዎችን ከስራቸው፣ ከቤተሰባቸውና ከጋራ ትውፊታቸው የሚያገናኝ የፍቅር ድልድይ ያደርገዋል።

በብሌን ደምበሎ

የባህልና ጥበብ አምባሳደር ለመሆን የቀረበችው ካልኪዳን መሸሻ!
#ethiopia | የኪነ-ጥበብ ባለሙያዋ ካልኪዳን መሸሻ የፈጠራ ሥራዎችን፣ ባህልንና ቅርስን እንዲሁም የማኅበረሰብ ትስስርን በማጠናከር የሚያተኩረው “Culture & Arts Ambassadorship – Project 2” ፕሮጀክት ላይ የባህልና ጥበብ አምባሳደር ሆና ቀርባለች።

ፕሮጀክቱ ፈጠራን፣ ባህላዊ ቅርስን፣ የሥነ-ጥበብ አገላለጽን እና የማኅበረሰብ ትስስርን በማስተሳሰር የጋራ ባህልና የተለያዩ ድምፆችን ለማጉላት ያለመ መሆኑ በፖስተሩ ተገልጿል።

“One Community. Many Voices. Shared Culture.”
አንድ ማኅበረሰብ፤ ብዙ ድምፆች፤ የጋራ ባህል!
#kalkidanmeshesha #cultureandarts #artsambassador #ethiopianartists #culture #art #eventopia #getutemesgen



የባህልና ጥበብ አምባሳደር ለመሆን የቀረበችው ካልኪዳን መሸሻ!
#ethiopia | የኪነ-ጥበብ ባለሙያዋ ካልኪዳን መሸሻ የፈጠራ ሥራዎችን፣ ባህልንና ቅርስን እንዲሁም የማኅበረሰብ ትስስርን በማጠናከር የሚያተኩረው “Culture & Arts Ambassadorship – Project 2” ፕሮጀክት ላይ የባህልና ጥበብ አምባሳደር ሆና ቀርባለች።

ፕሮጀክቱ ፈጠራን፣ ባህላዊ ቅርስን፣ የሥነ-ጥበብ አገላለጽን እና የማኅበረሰብ ትስስርን በማስተሳሰር የጋራ ባህልና የተለያዩ ድምፆችን ለማጉላት ያለመ መሆኑ በፖስተሩ ተገልጿል።

“One Community. Many Voices. Shared Culture.”
አንድ ማኅበረሰብ፤ ብዙ ድምፆች፤ የጋራ ባህል!
#kalkidanmeshesha #cultureandarts #artsambassador #ethiopianartists #culture #art #eventopia #getutemesgen

የመደመር አንቀጽ

ትዕይንታዊ ሀብቶቻችንም ለብዙ ዘመናት ባህላዊና ሃይማኖታዊ በሆነ መንገድ ሲከወኑ የኖሩ የኢትዮጵያ የቱሪስት መስሕቦች ናቸው።

የሕዝቦችን ትውውቅና ትሥሥር ለሚያሳድጉ፣ ባህልንና ቅርስን ለመጠበቅ የሚረዱ እንደ የዘመን መለወጫዎች፤ የጥምቀት፣ የኢሬቻ፥ የአረፋ፤ የአዊ የፈረሰኞች ትርዒት፣ ዓይነቶቹን የያዘ ነው።

ከኪነ ጥበባዊ ቅርሶችም አኳያ ሀገራችን የሙዚቃ፣ የሥዕል፣ የቅርጻ ቅርጽ፣ ሀብታም ናት።

ኢትዮጵያ ከዋሻ ላይ ሥዕሎች ጀምሮ እስከ ዘመናዊ ሥዕሎች ድረስ ከ5ሺ ዘመን የበለጠ የሥነ ሥዕል ታሪክ አላት።

የተቀመረና በኖታ የተገለጠ ዜማ በማዘጋጀት ከዓለም ቀደምቶቹ ተራ የሚያሰልፋት የቅዱስ ያሬድ ዜማ ባለቤት ናት።

በየብሔረሰቡ ዘንድ ልዩ ልዩ የጭፈራ፣ የዜማ ስልትና የሙዚቃ መሣሪያዎች ይገኛሉ። ኢትዮጵያ በየአርኬዎሎጂው ቦታ ከተገኙት ቅርጻ ቅርጾች አንሥቶ በየብሔረሰቡ እስካሎት የቅርጽ ጥበቦች የተሞላች ናት።

የመደመር መንግስት
ገጽ 263
Ethiopian Broadcasting Corporation #medemer #ethiopia #አረፋ #መደመር #ኢትዮጵያ


የመደመር አንቀጽ

ትዕይንታዊ ሀብቶቻችንም ለብዙ ዘመናት ባህላዊና ሃይማኖታዊ በሆነ መንገድ ሲከወኑ የኖሩ የኢትዮጵያ የቱሪስት መስሕቦች ናቸው።

የሕዝቦችን ትውውቅና ትሥሥር ለሚያሳድጉ፣ ባህልንና ቅርስን ለመጠበቅ የሚረዱ እንደ የዘመን መለወጫዎች፤ የጥምቀት፣ የኢሬቻ፥ የአረፋ፤ የአዊ የፈረሰኞች ትርዒት፣ ዓይነቶቹን የያዘ ነው።

ከኪነ ጥበባዊ ቅርሶችም አኳያ ሀገራችን የሙዚቃ፣ የሥዕል፣ የቅርጻ ቅርጽ፣ ሀብታም ናት።

ኢትዮጵያ ከዋሻ ላይ ሥዕሎች ጀምሮ እስከ ዘመናዊ ሥዕሎች ድረስ ከ5ሺ ዘመን የበለጠ የሥነ ሥዕል ታሪክ አላት።

የተቀመረና በኖታ የተገለጠ ዜማ በማዘጋጀት ከዓለም ቀደምቶቹ ተራ የሚያሰልፋት የቅዱስ ያሬድ ዜማ ባለቤት ናት።

በየብሔረሰቡ ዘንድ ልዩ ልዩ የጭፈራ፣ የዜማ ስልትና የሙዚቃ መሣሪያዎች ይገኛሉ። ኢትዮጵያ በየአርኬዎሎጂው ቦታ ከተገኙት ቅርጻ ቅርጾች አንሥቶ በየብሔረሰቡ እስካሎት የቅርጽ ጥበቦች የተሞላች ናት።

የመደመር መንግስት
ገጽ 263
Ethiopian Broadcasting Corporation #medemer #ethiopia #አረፋ #መደመር #ኢትዮጵያ

በዓላት እና ዘመን ተሻጋሪው የኢትዮጵያውያን አብሮነት
******************

ኢትዮጵያ የዘመናት ታሪክ ባለቤት፣ የቱባ ባህሎች ድምር ውጤት እንዲሁም የብዙኃን ሕዝቦች የጋራ መኖሪያ ምድር ስትሆን፤ ኢትዮጵያዊነት ደግሞ የዚህ ሁሉ መስተጋብር ሰፊ ማዕቀፍ ነው።

ይህ ማዕቀፍ በየዕለቱ በምንኖረው ማህበራዊ ግንኙነት ውስጥ ጎልቶ የሚታይ ቢሆንም፣ በልዩ ልዩ ሃይማኖታዊ እና ባህላዊ በዓላት ወቅት ግን በከፍተኛ ድምቀት እና በመንፈሳዊ ልዕልና ይገለጻል።

ኢትዮጵያዊነት ማለት በኀዘን፣ በደስታም ሆነ በፈተና ወቅት አብሮ መቆም፤ የሌላውን ሕመም፣ ኀዘን እና ደስታ መጋራት ማለት ነው።

በዓላትም መንፈሳዊ ወይም ባህላዊ ትርጉም ብቻ ያላቸው ሳይሆኑ፤ የሕዝቦችን አብሮነት፣ መከባበር እና ሰብዓዊ ትስስር አጠናክረው የሚያስቀጥሉ ታላላቅ ማኅበራዊ ተቋማት ጭምር ናቸው።

እንደ መስቀል፣ ገና፣ ትንሣኤ እና ጥምቀት ያሉ የክርስትና በዓላት እንዲሁም ኢድ አል ፊጥር፣ ኢድ አል አድሃ (አረፋ) እና መውሊድን የመሳሰሉ የእስልምና በዓላት ከግል ወይም ከቡድን እምነት ባለፈ የጋራ የፍቅርና የአብሮነት መድረኮች በመሆን ያገለግላሉ።

በእነዚህ በዓላት በየቤቱ የሚዘጋጀው መብል እና መጠጥ ከጎረቤት፣ ከወዳጅ ዘመድ እና ከአቅመ ደካሞች ጋር በጋራ ይበላል፣ ይጠጣል።

ይህ የደግነት ተግባር የኢኮኖሚ ክፍተትን በማጥበብ ማኅበራዊ ትስስርን ከማጠናከሩም በላይ፣ "እንኳን አደረሳችሁ" በማለት ቤት ለቤት የሚደረጉ የደርሶ መልስ ጉብኝቶችም የይቅርታ እና የዕርቅ ድልድዮች በመሆን ያገለግላሉ።

በተመሳሳይ ኢሬቻ እና ፊቼ ጨምበላላን የመሳሰሉ የምስጋና እና የዘመን መለወጫ በዓላት የየማኅበረሰቡን ውብ ሥነ-ምግባር፣ ታሪክ እና የጥበብ ከፍታ ለዓለም የሚያስተዋውቁ ናቸው።

ከነዚህ በዓላት መካከል ከፊሉ በተባበሩት መንግሥታት የትምህርት፣ የሳይንስ እና የባህል ተቋም (ዩኔስኮ) በማይዳሰሱ የዓለም ቅርስነት የተመዘገቡ ኢትዮጵያውያን ለዓለም ያበረከቷቸው አኩሪ ገጸ በረከቶች ናቸው።

ኢትዮጵያውያን በባህላዊ አልባሳት ደምቀው አደባባይ በመውጣት በዜማ እና በውዝዋዜ የሚያከብሯቸው እነዚህ በዓላት፣ የባህል ሀብቶቻችንን ጠብቆ ለትውልድ በማስተላለፍ ረገድ ቁልፍ ሚና ይጫወታሉ።

በተጨማሪም በዚህ የአደባባይ በዓላት አውድ ማኅበረሰቦች በአንድነት በመሰባሰብ አብሮነታቸውን ያድሳሉ፣ ቁርሾዎች ይረሳሉ፣ ቁስሎችም ይሽራሉ።

በመሆኑም በዓላት የተለያየ መነሻ ቢኖራቸውም፣ ከሁሉ በላይ የሕዝቦችን ትስስር በጽኑ ሰንሰለት የሚያስተሳስሩ የሰላም እና የፍቅር ምዕራፎች ናቸው።

እነዚህን ዘመናዊነት ያልበረዛቸውን የይቅር ባይነት፣ የመደጋገፍ እና የሰላም እሴቶች ጠብቆ ለመጪው ትውልድ ማስተላለፍ የሁሉም ዜጋ ኃላፊነት ሊሆን ይገባል።

በሜሮን ንብረት
#ethiopia #ethiopianism #holidays #culture #unity #peace #ebc


u1260u12d3u120bu1275 u12a5u1293 u12d8u1218u1295 u1270u123bu130bu122au12cd u12e8u12a2u1275u12eeu1335u12ebu12cdu12ebu1295 u12a0u1265u122eu1290u1275
******************

u12a2u1275u12eeu1335u12eb u12e8u12d8u1218u1293u1275 u1273u122au12ad u1263u1208u1264u1275u1363 u12e8u1271u1263 u1263u1205u120eu127d u12f5u121du122d u12cdu1324u1275 u12a5u1295u12f2u1201u121d u12e8u1265u12d9u1283u1295 u1215u12ddu1266u127d u12e8u130bu122b u1218u1296u122au12eb u121du12f5u122d u1235u1275u1206u1295u1364 u12a2u1275u12eeu1335u12ebu12cau1290u1275 u12f0u130du121e u12e8u12dau1205 u1201u1209 u1218u1235u1270u130bu1265u122d u1230u134a u121bu12d5u1240u134d u1290u12cdu1362

u12edu1205 u121bu12d5u1240u134d u1260u12e8u12d5u1208u1271 u1260u121du1295u1296u1228u12cd u121bu1205u1260u122bu12ca u130du1295u1299u1290u1275 u12cdu1235u1325 u130eu120du1276 u12e8u121au1273u12ed u1262u1206u1295u121du1363 u1260u120du12e9 u120du12e9 u1203u12edu121bu1296u1273u12ca u12a5u1293 u1263u1205u120bu12ca u1260u12d3u120bu1275 u12c8u1245u1275 u130du1295 u1260u12a8u134du1270u129b u12f5u121du1240u1275 u12a5u1293 u1260u1218u1295u1348u1233u12ca u120du12d5u120du1293 u12edu1308u1208u133bu120du1362

u12a2u1275u12eeu1335u12ebu12cau1290u1275 u121bu1208u1275 u1260u1280u12d8u1295u1363 u1260u12f0u1235u1273u121d u1206u1290 u1260u1348u1270u1293 u12c8u1245u1275 u12a0u1265u122e u1218u1246u121du1364 u12e8u120cu120bu12cdu1295 u1215u1218u121du1363 u1280u12d8u1295 u12a5u1293 u12f0u1235u1273 u1218u130bu122bu1275 u121bu1208u1275 u1290u12cdu1362

u1260u12d3u120bu1275u121d u1218u1295u1348u1233u12ca u12c8u12edu121d u1263u1205u120bu12ca u1275u122du1309u121d u1265u127b u12ebu120bu1278u12cd u1233u12edu1206u1291u1364 u12e8u1215u12ddu1266u127du1295 u12a0u1265u122eu1290u1275u1363 u1218u12a8u1263u1260u122d u12a5u1293 u1230u1265u12d3u12ca u1275u1235u1235u122d u12a0u1320u1293u12adu1228u12cd u12e8u121au12ebu1235u1240u1325u1209 u1273u120bu120bu1245 u121bu1285u1260u122bu12ca u1270u124bu121bu1275 u132du121du122d u1293u1278u12cdu1362

u12a5u1295u12f0 u1218u1235u1240u120du1363 u1308u1293u1363 u1275u1295u1223u12a4 u12a5u1293 u1325u121du1240u1275 u12ebu1209 u12e8u12adu122du1235u1275u1293 u1260u12d3u120bu1275 u12a5u1295u12f2u1201u121d u12a2u12f5 u12a0u120d u134au1325u122du1363 u12a2u12f5 u12a0u120d u12a0u12f5u1203 (u12a0u1228u134b) u12a5u1293 u1218u12cdu120au12f5u1295 u12e8u1218u1233u1230u1209 u12e8u12a5u1235u120du121du1293 u1260u12d3u120bu1275 u12a8u130du120d u12c8u12edu121d u12a8u1261u12f5u1295 u12a5u121du1290u1275 u1263u1208u1348 u12e8u130bu122b u12e8u134du1245u122du1293 u12e8u12a0u1265u122eu1290u1275 u1218u12f5u1228u12aeu127d u1260u1218u1206u1295 u12ebu1308u1208u130du120bu1209u1362

u1260u12a5u1290u12dau1205 u1260u12d3u120bu1275 u1260u12e8u1264u1271 u12e8u121au12d8u130bu1300u12cd u1218u1265u120d u12a5u1293 u1218u1320u1325 u12a8u130eu1228u1264u1275u1363 u12a8u12c8u12f3u1305 u12d8u1218u12f5 u12a5u1293 u12a8u12a0u1245u1218 u12f0u12abu121eu127d u130bu122d u1260u130bu122b u12edu1260u120bu120du1363 u12edu1320u1323u120du1362

u12edu1205 u12e8u12f0u130du1290u1275 u1270u130du1263u122d u12e8u12a2u12aeu1296u121a u12adu134du1270u1275u1295 u1260u121bu1325u1260u1265 u121bu1285u1260u122bu12ca u1275u1235u1235u122du1295 u12a8u121bu1320u1293u12a8u1229u121d u1260u120bu12edu1363 \

በዓላት እና ዘመን ተሻጋሪው የኢትዮጵያውያን አብሮነት
******************

ኢትዮጵያ የዘመናት ታሪክ ባለቤት፣ የቱባ ባህሎች ድምር ውጤት እንዲሁም የብዙኃን ሕዝቦች የጋራ መኖሪያ ምድር ስትሆን፤ ኢትዮጵያዊነት ደግሞ የዚህ ሁሉ መስተጋብር ሰፊ ማዕቀፍ ነው።

ይህ ማዕቀፍ በየዕለቱ በምንኖረው ማህበራዊ ግንኙነት ውስጥ ጎልቶ የሚታይ ቢሆንም፣ በልዩ ልዩ ሃይማኖታዊ እና ባህላዊ በዓላት ወቅት ግን በከፍተኛ ድምቀት እና በመንፈሳዊ ልዕልና ይገለጻል።

ኢትዮጵያዊነት ማለት በኀዘን፣ በደስታም ሆነ በፈተና ወቅት አብሮ መቆም፤ የሌላውን ሕመም፣ ኀዘን እና ደስታ መጋራት ማለት ነው።

በዓላትም መንፈሳዊ ወይም ባህላዊ ትርጉም ብቻ ያላቸው ሳይሆኑ፤ የሕዝቦችን አብሮነት፣ መከባበር እና ሰብዓዊ ትስስር አጠናክረው የሚያስቀጥሉ ታላላቅ ማኅበራዊ ተቋማት ጭምር ናቸው።

እንደ መስቀል፣ ገና፣ ትንሣኤ እና ጥምቀት ያሉ የክርስትና በዓላት እንዲሁም ኢድ አል ፊጥር፣ ኢድ አል አድሃ (አረፋ) እና መውሊድን የመሳሰሉ የእስልምና በዓላት ከግል ወይም ከቡድን እምነት ባለፈ የጋራ የፍቅርና የአብሮነት መድረኮች በመሆን ያገለግላሉ።

በእነዚህ በዓላት በየቤቱ የሚዘጋጀው መብል እና መጠጥ ከጎረቤት፣ ከወዳጅ ዘመድ እና ከአቅመ ደካሞች ጋር በጋራ ይበላል፣ ይጠጣል።

ይህ የደግነት ተግባር የኢኮኖሚ ክፍተትን በማጥበብ ማኅበራዊ ትስስርን ከማጠናከሩም በላይ፣ "እንኳን አደረሳችሁ" በማለት ቤት ለቤት የሚደረጉ የደርሶ መልስ ጉብኝቶችም የይቅርታ እና የዕርቅ ድልድዮች በመሆን ያገለግላሉ።

በተመሳሳይ ኢሬቻ እና ፊቼ ጨምበላላን የመሳሰሉ የምስጋና እና የዘመን መለወጫ በዓላት የየማኅበረሰቡን ውብ ሥነ-ምግባር፣ ታሪክ እና የጥበብ ከፍታ ለዓለም የሚያስተዋውቁ ናቸው።

ከነዚህ በዓላት መካከል ከፊሉ በተባበሩት መንግሥታት የትምህርት፣ የሳይንስ እና የባህል ተቋም (ዩኔስኮ) በማይዳሰሱ የዓለም ቅርስነት የተመዘገቡ ኢትዮጵያውያን ለዓለም ያበረከቷቸው አኩሪ ገጸ በረከቶች ናቸው።

ኢትዮጵያውያን በባህላዊ አልባሳት ደምቀው አደባባይ በመውጣት በዜማ እና በውዝዋዜ የሚያከብሯቸው እነዚህ በዓላት፣ የባህል ሀብቶቻችንን ጠብቆ ለትውልድ በማስተላለፍ ረገድ ቁልፍ ሚና ይጫወታሉ።

በተጨማሪም በዚህ የአደባባይ በዓላት አውድ ማኅበረሰቦች በአንድነት በመሰባሰብ አብሮነታቸውን ያድሳሉ፣ ቁርሾዎች ይረሳሉ፣ ቁስሎችም ይሽራሉ።

በመሆኑም በዓላት የተለያየ መነሻ ቢኖራቸውም፣ ከሁሉ በላይ የሕዝቦችን ትስስር በጽኑ ሰንሰለት የሚያስተሳስሩ የሰላም እና የፍቅር ምዕራፎች ናቸው።

እነዚህን ዘመናዊነት ያልበረዛቸውን የይቅር ባይነት፣ የመደጋገፍ እና የሰላም እሴቶች ጠብቆ ለመጪው ትውልድ ማስተላለፍ የሁሉም ዜጋ ኃላፊነት ሊሆን ይገባል።

በሜሮን ንብረት
#ethiopia #ethiopianism #holidays #culture #unity #peace #ebc


u1260u12d3u120bu1275 u12a5u1293 u12d8u1218u1295 u1270u123bu130bu122au12cd u12e8u12a2u1275u12eeu1335u12ebu12cdu12ebu1295 u12a0u1265u122eu1290u1275
******************

u12a2u1275u12eeu1335u12eb u12e8u12d8u1218u1293u1275 u1273u122au12ad u1263u1208u1264u1275u1363 u12e8u1271u1263 u1263u1205u120eu127d u12f5u121du122d u12cdu1324u1275 u12a5u1295u12f2u1201u121d u12e8u1265u12d9u1283u1295 u1215u12ddu1266u127d u12e8u130bu122b u1218u1296u122au12eb u121du12f5u122d u1235u1275u1206u1295u1364 u12a2u1275u12eeu1335u12ebu12cau1290u1275 u12f0u130du121e u12e8u12dau1205 u1201u1209 u1218u1235u1270u130bu1265u122d u1230u134a u121bu12d5u1240u134d u1290u12cdu1362

u12edu1205 u121bu12d5u1240u134d u1260u12e8u12d5u1208u1271 u1260u121du1295u1296u1228u12cd u121bu1205u1260u122bu12ca u130du1295u1299u1290u1275 u12cdu1235u1325 u130eu120du1276 u12e8u121au1273u12ed u1262u1206u1295u121du1363 u1260u120du12e9 u120du12e9 u1203u12edu121bu1296u1273u12ca u12a5u1293 u1263u1205u120bu12ca u1260u12d3u120bu1275 u12c8u1245u1275 u130du1295 u1260u12a8u134du1270u129b u12f5u121du1240u1275 u12a5u1293 u1260u1218u1295u1348u1233u12ca u120du12d5u120du1293 u12edu1308u1208u133bu120du1362

u12a2u1275u12eeu1335u12ebu12cau1290u1275 u121bu1208u1275 u1260u1280u12d8u1295u1363 u1260u12f0u1235u1273u121d u1206u1290 u1260u1348u1270u1293 u12c8u1245u1275 u12a0u1265u122e u1218u1246u121du1364 u12e8u120cu120bu12cdu1295 u1215u1218u121du1363 u1280u12d8u1295 u12a5u1293 u12f0u1235u1273 u1218u130bu122bu1275 u121bu1208u1275 u1290u12cdu1362

u1260u12d3u120bu1275u121d u1218u1295u1348u1233u12ca u12c8u12edu121d u1263u1205u120bu12ca u1275u122du1309u121d u1265u127b u12ebu120bu1278u12cd u1233u12edu1206u1291u1364 u12e8u1215u12ddu1266u127du1295 u12a0u1265u122eu1290u1275u1363 u1218u12a8u1263u1260u122d u12a5u1293 u1230u1265u12d3u12ca u1275u1235u1235u122d u12a0u1320u1293u12adu1228u12cd u12e8u121au12ebu1235u1240u1325u1209 u1273u120bu120bu1245 u121bu1285u1260u122bu12ca u1270u124bu121bu1275 u132du121du122d u1293u1278u12cdu1362

u12a5u1295u12f0 u1218u1235u1240u120du1363 u1308u1293u1363 u1275u1295u1223u12a4 u12a5u1293 u1325u121du1240u1275 u12ebu1209 u12e8u12adu122du1235u1275u1293 u1260u12d3u120bu1275 u12a5u1295u12f2u1201u121d u12a2u12f5 u12a0u120d u134au1325u122du1363 u12a2u12f5 u12a0u120d u12a0u12f5u1203 (u12a0u1228u134b) u12a5u1293 u1218u12cdu120au12f5u1295 u12e8u1218u1233u1230u1209 u12e8u12a5u1235u120du121du1293 u1260u12d3u120bu1275 u12a8u130du120d u12c8u12edu121d u12a8u1261u12f5u1295 u12a5u121du1290u1275 u1263u1208u1348 u12e8u130bu122b u12e8u134du1245u122du1293 u12e8u12a0u1265u122eu1290u1275 u1218u12f5u1228u12aeu127d u1260u1218u1206u1295 u12ebu1308u1208u130du120bu1209u1362

u1260u12a5u1290u12dau1205 u1260u12d3u120bu1275 u1260u12e8u1264u1271 u12e8u121au12d8u130bu1300u12cd u1218u1265u120d u12a5u1293 u1218u1320u1325 u12a8u130eu1228u1264u1275u1363 u12a8u12c8u12f3u1305 u12d8u1218u12f5 u12a5u1293 u12a8u12a0u1245u1218 u12f0u12abu121eu127d u130bu122d u1260u130bu122b u12edu1260u120bu120du1363 u12edu1320u1323u120du1362

u12edu1205 u12e8u12f0u130du1290u1275 u1270u130du1263u122d u12e8u12a2u12aeu1296u121a u12adu134du1270u1275u1295 u1260u121bu1325u1260u1265 u121bu1285u1260u122bu12ca u1275u1235u1235u122du1295 u12a8u121bu1320u1293u12a8u1229u121d u1260u120bu12edu1363 \

የባህል እና የሃይማኖት መገለጫ ብቻ ሳይሆን የአብሮነት እና የኢኮኖሚ ማዕከላት የሆኑት የኢትዮጵያ በዓላት
************************

ኢትዮጵያ በልዩ ልዩ ባህላዊ እና ሃይማኖታዊ በዓላቷ በዓለም አቀፍ ደረጃ የምትታወቅ ሀገር ናት። የሀገራችን በዓላት የሕዝቦቿን አብሮነት፣ ፍቅር እና ሰላም የሚያንጸባርቁ ናቸው።

እንደ መስቀል ደመራ እና ኢሬቻ ያሉ በዩኔስኮ የዓለም ቅርስ ሆነው የተመዘገቡ በዓላት፣ ኢትዮጵያውያንን ከማስተሳሰር ባለፈ ለሀገራችን የቱሪዝም ገጽታ ግንባታ እና ለኢኮኖሚ ተጠቃሚነት የላቀ አስተዋጽኦ እያበረከቱ ነው።

በዓላቱ የሃይማኖት እና የባህል ይዘት ያላቸው እና የኢትዮጵያውያን አንድነት መታወቂያዎች ናቸው። ከሰሜን እስከ ደቡብ፣ ከምሥራቅ እስከ ምዕራብ ያለው የኢትዮጵያ ሕዝብ ይሳተፍባቸዋል።

ባለፉት ጥቂት ዓመታት በተከናወኑ የልማት ሥራዎች እና በተሻሻሉ የቱሪዝም መዳረሻዎች፣ በእነዚህ በዓላት ላይ የሚሳተፉ ቱሪስቶች ቁጥር ከፍተኛ ዕድገት አሳይቷል።

ይህ የቱሪስት ፍሰት ለሆቴሎች፣ ለትራንስፖርት፣ ለአስጎብኚዎች እና ለተለያዩ የአገልግሎት ዘርፎች ሰፊ የሥራ ዕድል የፈጠረ ሲሆን፣ በከተማዋ ኢኮኖሚ ውስጥ ገንዘብ እንዲሽከረከር በማድረግ ረገድ ትልቅ አስተዋጽኦ እያደረገ ይገኛል።

አዲስ አበባን ጨምሮ ሌሎች ከተሞች አሁን ላይ ኮንፈረንሶችን እና ታላላቅ በዓላትን ለማስተናገድ ምቹ መሠረተ ልማት ያሟሉ፣ ጽዱ እና ውብ በመሆናቸው ለዓለም አቀፍ ጎብኚዎች ተመራጭ መዳረሻዎች ሆነዋል።

በዓላቱን የበለጠ ውጤታማ እና ለቱሪስቶች ምቹ ለማድረግ ባለድርሻ አካላት በዓላቱ በሚከበሩበት ወቅት ለቱሪስቶች ትክክለኛ መረጃ ለመስጠት ዲጂታል ካርታዎችን እና የመረጃ ማዕከላትን መጠቀም፣ ለጎብኚዎች ደኅንነት ቅድሚያ መስጠት እንዲሁም የምግብ ንጽሕናን ከመጠበቅ ጀምሮ የአስጎብኚዎችን ሙያዊ ብቃት ማሳደግ ላይ ትኩረት ሰጥተዋል።

በተጨማሪም ዳያስፖራው በበዓላቱ ላይ በብዛት እንዲታደም እና የሀገሩን ለውጥ በቅርበት እንዲያይ ልዩ አቀባበል እና ፓኬጆች እየተዘጋጁ ይገኛሉ።

የመስቀል ደመራ እና የኢሬቻ በዓላት የኢትዮጵያን ባህል እና እሴት ለዓለም የሚያስተዋውቁ ትልልቅ አውደ ርዕዮች ናቸው።

እነዚህን በዓላት በዘመናዊ አሠራር እና በጠንካራ ቅንጅት መምራት፣ ኢትዮጵያን የቱሪዝም ተጠቃሚ ከማድረጉም በላይ የኢኮኖሚ አቅሟን ለመገንባት እና የአብሮነት እሴቷን ለቀጣይ ትውልድ ለማሸጋገር ትልቅ ዕድል ይፈጥራል።

በሔዋን ጌታቸው
#ebcdotstream #visitethiopia #culturalheritage #irreecha #meskel #ethiopia #tourismethiopia


የባህል እና የሃይማኖት መገለጫ ብቻ ሳይሆን የአብሮነት እና የኢኮኖሚ ማዕከላት የሆኑት የኢትዮጵያ በዓላት
************************

ኢትዮጵያ በልዩ ልዩ ባህላዊ እና ሃይማኖታዊ በዓላቷ በዓለም አቀፍ ደረጃ የምትታወቅ ሀገር ናት። የሀገራችን በዓላት የሕዝቦቿን አብሮነት፣ ፍቅር እና ሰላም የሚያንጸባርቁ ናቸው።

እንደ መስቀል ደመራ እና ኢሬቻ ያሉ በዩኔስኮ የዓለም ቅርስ ሆነው የተመዘገቡ በዓላት፣ ኢትዮጵያውያንን ከማስተሳሰር ባለፈ ለሀገራችን የቱሪዝም ገጽታ ግንባታ እና ለኢኮኖሚ ተጠቃሚነት የላቀ አስተዋጽኦ እያበረከቱ ነው።

በዓላቱ የሃይማኖት እና የባህል ይዘት ያላቸው እና የኢትዮጵያውያን አንድነት መታወቂያዎች ናቸው። ከሰሜን እስከ ደቡብ፣ ከምሥራቅ እስከ ምዕራብ ያለው የኢትዮጵያ ሕዝብ ይሳተፍባቸዋል።

ባለፉት ጥቂት ዓመታት በተከናወኑ የልማት ሥራዎች እና በተሻሻሉ የቱሪዝም መዳረሻዎች፣ በእነዚህ በዓላት ላይ የሚሳተፉ ቱሪስቶች ቁጥር ከፍተኛ ዕድገት አሳይቷል።

ይህ የቱሪስት ፍሰት ለሆቴሎች፣ ለትራንስፖርት፣ ለአስጎብኚዎች እና ለተለያዩ የአገልግሎት ዘርፎች ሰፊ የሥራ ዕድል የፈጠረ ሲሆን፣ በከተማዋ ኢኮኖሚ ውስጥ ገንዘብ እንዲሽከረከር በማድረግ ረገድ ትልቅ አስተዋጽኦ እያደረገ ይገኛል።

አዲስ አበባን ጨምሮ ሌሎች ከተሞች አሁን ላይ ኮንፈረንሶችን እና ታላላቅ በዓላትን ለማስተናገድ ምቹ መሠረተ ልማት ያሟሉ፣ ጽዱ እና ውብ በመሆናቸው ለዓለም አቀፍ ጎብኚዎች ተመራጭ መዳረሻዎች ሆነዋል።

በዓላቱን የበለጠ ውጤታማ እና ለቱሪስቶች ምቹ ለማድረግ ባለድርሻ አካላት በዓላቱ በሚከበሩበት ወቅት ለቱሪስቶች ትክክለኛ መረጃ ለመስጠት ዲጂታል ካርታዎችን እና የመረጃ ማዕከላትን መጠቀም፣ ለጎብኚዎች ደኅንነት ቅድሚያ መስጠት እንዲሁም የምግብ ንጽሕናን ከመጠበቅ ጀምሮ የአስጎብኚዎችን ሙያዊ ብቃት ማሳደግ ላይ ትኩረት ሰጥተዋል።

በተጨማሪም ዳያስፖራው በበዓላቱ ላይ በብዛት እንዲታደም እና የሀገሩን ለውጥ በቅርበት እንዲያይ ልዩ አቀባበል እና ፓኬጆች እየተዘጋጁ ይገኛሉ።

የመስቀል ደመራ እና የኢሬቻ በዓላት የኢትዮጵያን ባህል እና እሴት ለዓለም የሚያስተዋውቁ ትልልቅ አውደ ርዕዮች ናቸው።

እነዚህን በዓላት በዘመናዊ አሠራር እና በጠንካራ ቅንጅት መምራት፣ ኢትዮጵያን የቱሪዝም ተጠቃሚ ከማድረጉም በላይ የኢኮኖሚ አቅሟን ለመገንባት እና የአብሮነት እሴቷን ለቀጣይ ትውልድ ለማሸጋገር ትልቅ ዕድል ይፈጥራል።

በሔዋን ጌታቸው
#ebcdotstream #visitethiopia #culturalheritage #irreecha #meskel #ethiopia #tourismethiopia

የመስቀል ደመራ በዓልን ስናከብር መገለጫችን የሆነውን ጨዋነት እና እንግዳ ተቀባይነት በመላበስ ይሁን - ከንቲባ አዳነች አቤቤ
*************************

የአዲስ አበባ ከንቲባ አዳነች አቤቤ በዛሬው ዕለት ከኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስቲያን አባቶች እንዲሁም ከቤተ ክርስቲያኗ እና የከተማ አስተዳደሩ የመስቀል በዓል ዝግጅት የጋራ ኮሚቴ ጋር ተወያይተዋል። በዚህም ለመስቀል ደመራ በዓል ደማቅ ዝግጅት ስለመደረጉ መገንዘባቸውን ከንቲባ አዳነች በፌስቡክ ማኅበራዊ ትስስር ገፅ ባጋሩት መልዕክት ገልጸዋል።

ከንቲባዋ በመልዕክታቸው፥ ኢትዮጵያን ለዓለም የሚያስተዋውቀው፣ የሀገር ሀብት እና የዓለም ቅርስ የሆነው የመስቀል በዓል በርካታ ቱሪስቶች በተገኙበት ሃይማኖታዊ ሥርዓቱን እና ትውፊቱን ጠብቆ እንዲከበር፣ የከተማ አስተዳደራችን ከኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ጋር ሁሌም በትብብር ይሠራል ብለዋል።

ይህ የሰላም፣ የፍቅርና የአብሮነት መገለጫ የሆነው በዓል መስቀል አደባባይን ጨምሮ በከተማችን በ2 ሺህ 657 ቦታዎች ደመራዎች ተደምረው የሚከበር በመሆኑ፤ በሁሉም ስፍራዎች በድምቀት እንዲከበር የየከተማችን ነዋሪዎች ማክበሪያ ስፍራዎችን የማዘጋጀት፣ የማጽዳትና ምቹ የማድረግ ሥራዎች በአብሮነት ሲሰሩ ቆይተዋል ብለዋል።

ይህ በዓለም የማይዳሰስ ቅርስነት በዩኔስኮ የተመዘገበው የመስቀል ደመራ በዓል በርካታ ቱሪስቶች የሚታደሙበት በመሆኑ ምዕመናንን ጨምሮ መላው የከተማችን ነዋሪዎች መገለጫችን የሆነውን ጨዋነት እና እንግዳ ተቀባይነት ከምንጊዜውም በላቀ ሁኔታ በመላበስ በዓሉን ሃይማኖታዊ እሴቱን በጠበቀ መልኩ በድምቀት እናክብረው ሲሉ መልዕክት አስተላልፈዋል።
#ethiopia #addisababa #meskel #demera #ebc
የመስቀል ደመራ በዓልን ስናከብር መገለጫችን የሆነውን ጨዋነት እና እንግዳ ተቀባይነት በመላበስ ይሁን - ከንቲባ አዳነች አቤቤ
*************************

የአዲስ አበባ ከንቲባ አዳነች አቤቤ በዛሬው ዕለት ከኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስቲያን አባቶች እንዲሁም ከቤተ ክርስቲያኗ እና የከተማ አስተዳደሩ የመስቀል በዓል ዝግጅት የጋራ ኮሚቴ ጋር ተወያይተዋል። በዚህም ለመስቀል ደመራ በዓል ደማቅ ዝግጅት ስለመደረጉ መገንዘባቸውን ከንቲባ አዳነች በፌስቡክ ማኅበራዊ ትስስር ገፅ ባጋሩት መልዕክት ገልጸዋል።

ከንቲባዋ በመልዕክታቸው፥ ኢትዮጵያን ለዓለም የሚያስተዋውቀው፣ የሀገር ሀብት እና የዓለም ቅርስ የሆነው የመስቀል በዓል በርካታ ቱሪስቶች በተገኙበት ሃይማኖታዊ ሥርዓቱን እና ትውፊቱን ጠብቆ እንዲከበር፣ የከተማ አስተዳደራችን ከኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ጋር ሁሌም በትብብር ይሠራል ብለዋል።

ይህ የሰላም፣ የፍቅርና የአብሮነት መገለጫ የሆነው በዓል መስቀል አደባባይን ጨምሮ በከተማችን በ2 ሺህ 657 ቦታዎች ደመራዎች ተደምረው የሚከበር በመሆኑ፤ በሁሉም ስፍራዎች በድምቀት እንዲከበር የየከተማችን ነዋሪዎች ማክበሪያ ስፍራዎችን የማዘጋጀት፣ የማጽዳትና ምቹ የማድረግ ሥራዎች በአብሮነት ሲሰሩ ቆይተዋል ብለዋል።

ይህ በዓለም የማይዳሰስ ቅርስነት በዩኔስኮ የተመዘገበው የመስቀል ደመራ በዓል በርካታ ቱሪስቶች የሚታደሙበት በመሆኑ ምዕመናንን ጨምሮ መላው የከተማችን ነዋሪዎች መገለጫችን የሆነውን ጨዋነት እና እንግዳ ተቀባይነት ከምንጊዜውም በላቀ ሁኔታ በመላበስ በዓሉን ሃይማኖታዊ እሴቱን በጠበቀ መልኩ በድምቀት እናክብረው ሲሉ መልዕክት አስተላልፈዋል።
#ethiopia #addisababa #meskel #demera #ebc

የከንቲባ አዳነች አቤቤ መልዕክት ፤

ዛሬ ከኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስትያን አባቶች እና የመስቀል በዓል ዝግጅት የቤተ ክርስትያኒቷ እና የከተማ አስተዳደሩ የጋራ ኮሚቴ ጋር ለመስቀል ደመራ በዓል ደማቅ ዝግጅት መደረጉን ተመልክተናል::

የመስቀል በዓል የሀገር ሀብት እና ሀገራችንን ለአለም ያስተዋወቀ ሀገራዊ ቅርስ እንደመሆኑ በአሉ ሀይማኖታዊ ስርዓቱን እና ትውፊቱን ጠብቆ ፣ በርካታ ቱሪስቶች በተገኙበት የሚከበር እንደመሆኑ የከተማ አስተዳደራችን ከኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስትያን ጋር በየ አመቱ በትብብር ይሰራል።

ይህ የሰላም፣ የፍቅርና የአብሮነት መገለጫ የሆነው በዓል በከተማችን መስቀል አደባባይን ጨምሮ ከ2ሺ 657 ቦታዎች ላይ ደመራዎች ተደምረው የሚከበር በመሆኑ ፣ በሁሉም ስፍራዎች በድምቀት እንዲከበር፣ የማክበሪያ ስፍራዎችን የማዘጋጀት ፣ የማጽዳትና ምቹ የማድረግ ስራዎች የከተማችን ነዋሪዎች በአብሮነት ሲሰሩ ቆይተዋል።

በመሆኑም ይህ በአለም በማይዳሰስ ቅርስነት በዩኔስኮ የተመዘገበው የመስቀል ደመራ በዓል በርካታ ቱሪስቶች የሚታደሙበት በመሆኑ የከተማችን ነዋሪዎች ሁሉ በተለይም ምዕመናን በአሉ እጅግ በደመቀ ፣የሃይማኖቱን እሴት በመጠበቀ እና ጨዋነት መገለጫችን በሆነው እንግዳ ተቀባይነት እንድናከብር የጀመራችሁትን መልካም ስራ አጠናክራችሁ ቀጥሉ።

መልካም በአል!!























የከንቲባ አዳነች አቤቤ መልዕክት ፤

ዛሬ ከኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስትያን አባቶች እና የመስቀል በዓል ዝግጅት የቤተ ክርስትያኒቷ እና የከተማ አስተዳደሩ የጋራ ኮሚቴ ጋር ለመስቀል ደመራ በዓል ደማቅ ዝግጅት መደረጉን ተመልክተናል::

የመስቀል በዓል የሀገር ሀብት እና ሀገራችንን ለአለም ያስተዋወቀ ሀገራዊ ቅርስ እንደመሆኑ በአሉ ሀይማኖታዊ ስርዓቱን እና ትውፊቱን ጠብቆ ፣ በርካታ ቱሪስቶች በተገኙበት የሚከበር እንደመሆኑ የከተማ አስተዳደራችን ከኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስትያን ጋር በየ አመቱ በትብብር ይሰራል።

ይህ የሰላም፣ የፍቅርና የአብሮነት መገለጫ የሆነው በዓል በከተማችን መስቀል አደባባይን ጨምሮ ከ2ሺ 657 ቦታዎች ላይ ደመራዎች ተደምረው የሚከበር በመሆኑ ፣ በሁሉም ስፍራዎች በድምቀት እንዲከበር፣ የማክበሪያ ስፍራዎችን የማዘጋጀት ፣ የማጽዳትና ምቹ የማድረግ ስራዎች የከተማችን ነዋሪዎች በአብሮነት ሲሰሩ ቆይተዋል።

በመሆኑም ይህ በአለም በማይዳሰስ ቅርስነት በዩኔስኮ የተመዘገበው የመስቀል ደመራ በዓል በርካታ ቱሪስቶች የሚታደሙበት በመሆኑ የከተማችን ነዋሪዎች ሁሉ በተለይም ምዕመናን በአሉ እጅግ በደመቀ ፣የሃይማኖቱን እሴት በመጠበቀ እና ጨዋነት መገለጫችን በሆነው እንግዳ ተቀባይነት እንድናከብር የጀመራችሁትን መልካም ስራ አጠናክራችሁ ቀጥሉ።

መልካም በአል!!

የእንሰት ባህልን በፋሽን ጥበብ ያስተዋወቀችው ዲዛይነር ተሻለች ታደሰ ከባህልና ቱሪዝም የመስቀል በዓል እውቅና ተሸለመች
#ethiopia | በእንሰት ባህላዊ እሴት እና በፈጠራ ሥራዎቿ ለሀገር ያበረከተችውን አስተዋፅኦ መሠረት በማድረግ፣ የፋሽን ዲዛይነር እና የባህል አምባሳደር ተሻለች ታደሰ ኤጋ ከባህልና ቱሪዝም የተሰጣትን የመስቀል በዓል ልዩ እውቅናና ሽልማት በታላቅ ደስታና ኩራት ተቀብላለች።

ዲዛይነር ተሻለች እንደገለጸችው፣ እንሰት ለእሷ የምድር አልባሳት ንድፍ ብቻ ሳይሆን ባህል፣ ትውስታ፣ ማንነት፣ ታሪካዊ ቅርስ እና የወደፊት ራዕይ ነው።

ይህ የተሰጣት እውቅናም እንሰትን በፈጠራ ጥበብ አማካኝነት ለዓለም አቀፍ ማኅበረሰብ ለማስተዋወቅ የጀመረችው ስኬታማ ጉዞ ማረጋገጫ እንደሆነ ተናግራለች።

ለዚህ ከፍተኛ ክብር እና እውቅና ላበቋት አካላት በሙሉ ልባዊ ምስጋናዋን ያቀረበች ሲሆን፣ እንሰት ለሕይወት አደይ አበባ ለደስታ የሚለውን ሀሳቧንም አጋርታለች።
#የእንሰትንግሥት #ባህልናቱሪዝም #የኢትዮጵያፋሽን #ተሻለችታደሰ #ፋሽን #getutemesgen #getu #ጌጡ #ጌጡተመስገን #addisababa




የእንሰት ባህልን በፋሽን ጥበብ ያስተዋወቀችው ዲዛይነር ተሻለች ታደሰ ከባህልና ቱሪዝም የመስቀል በዓል እውቅና ተሸለመች
#ethiopia | በእንሰት ባህላዊ እሴት እና በፈጠራ ሥራዎቿ ለሀገር ያበረከተችውን አስተዋፅኦ መሠረት በማድረግ፣ የፋሽን ዲዛይነር እና የባህል አምባሳደር ተሻለች ታደሰ ኤጋ ከባህልና ቱሪዝም የተሰጣትን የመስቀል በዓል ልዩ እውቅናና ሽልማት በታላቅ ደስታና ኩራት ተቀብላለች።

ዲዛይነር ተሻለች እንደገለጸችው፣ እንሰት ለእሷ የምድር አልባሳት ንድፍ ብቻ ሳይሆን ባህል፣ ትውስታ፣ ማንነት፣ ታሪካዊ ቅርስ እና የወደፊት ራዕይ ነው።

ይህ የተሰጣት እውቅናም እንሰትን በፈጠራ ጥበብ አማካኝነት ለዓለም አቀፍ ማኅበረሰብ ለማስተዋወቅ የጀመረችው ስኬታማ ጉዞ ማረጋገጫ እንደሆነ ተናግራለች።

ለዚህ ከፍተኛ ክብር እና እውቅና ላበቋት አካላት በሙሉ ልባዊ ምስጋናዋን ያቀረበች ሲሆን፣ እንሰት ለሕይወት አደይ አበባ ለደስታ የሚለውን ሀሳቧንም አጋርታለች።
#የእንሰትንግሥት #ባህልናቱሪዝም #የኢትዮጵያፋሽን #ተሻለችታደሰ #ፋሽን #getutemesgen #getu #ጌጡ #ጌጡተመስገን #addisababa

በላሊበላ ገዳም አቅራቢያ እየተተኮሱ ያሉ ከባድ መሣሪያዎች በታሪካዊው ህንፃ ላይ ላይ ሥጋት ደቀኑ

በተባበሩት መንግሥታት የትምህርት፣ የሳይንስና የባህል ድርጅት (UNESCO) በዓለም ቅርስነት በተመዘገበችው ላሊበላ በሚገኙ ገዳማት አካባቢ በከባድ መሣሪያዎች የሚካሄደው የተኩስ ንዝረት ታሪካዊ ቅደሳቱን እየናጣቸው እንደሚገኝ መሠረት ሚድያ ሰምቷል።

በገዳሙ ያሉ ምዕመናን እንደገለጹት በዙሪያው በሚተኮሱ ከባድ መሣሪያዎች ምክንያት የላሊበላ ገዳም በላይ ያለው ጣሪያና የታችኛው መሬት እያረገረገ ይገኛል።

ምዕመናንና የኃይማኖት አባቶች ይህ ታሪካዊና የተቀደሰ ስፍራ አደጋ ውስጥ መውደቁን በመግለጽ የኦርቶዶክሳውያንና የመላው ህዝብ ድምፅ አሁኑኑ ሊሰማ እንደሚገባና ቅርሱ ከፈረሰ በኋላ ማዘን ጥቅም እንደሌለው በማስገንዘብ አስቸኳይ ጥሪ አቅርበዋል።

@Yenetube Fikerassefa

“የኢሮብ ሕዝብ”፦ ታሪክ፣ ባህልና የመኖር ትግልን የዳሰሰ መጽሐፍ
#ethiopia | አዲስ አበባ — “The Irob People: History, Culture, and the Struggle for Survival” የተሰኘው መጽሐፍ የኢሮብ ሕዝብን ታሪክ፣ ባህል፣ ቋንቋ፣ የአመጣጥ ትርክቶችን እና በኢትዮጵያ–ኤርትራ ድንበር አካባቢ የተጋረጡበትን የጂኦፖለቲካ ፈተናዎች በስፋት የሚዳስስ ሥራ ነው።

መጽሐፉ በግርማይ ተስፋገርጊስ የተዘጋጀ ሲሆን፣ ዋና ዓላማው የኢሮብ ወጣቶችና ቀጣዩ ትውልድ ስለ ቅርሳቸው፣ ስለ ታሪካቸው እና ስለ ባህላቸው በጥልቀት እንዲያስቡና በምርምር እንዲመረምሩ ማነሳሳት መሆኑ በመግቢያው ተገልጿል።

ታሪክን ከትውፊት መለየት

የመጽሐፉ ዋና መልዕክቶች አንዱ በአፍ ትውፊት የተላለፉ ታሪኮችን ከተመዘገበ ወይም በማስረጃ ከተደገፈ ታሪካዊ እውነታ ለይቶ መመልከት እንደሚገባ ያተኩራል።

በመጽሐፉ የተጠቀሱት አንዳንድ የአመጣጥ ትርክቶች ከኢሮብ ሕዝብ የቃል ትውፊት ጋር የተያያዙ ሲሆኑ፣ እነዚህ ትርክቶች በቀጥታ እንደ ታሪካዊ ማስረጃ ከመውሰድ ይልቅ በጥናትና በትችት መመርመር እንዳለባቸው ደራሲው ያሳስባል።

ለምሳሌ፣ “የሮም ንጉሥ መግድር” እና “የእስራኤሉ ንጉሥ ዳዊት ልጅ ንግሥት ኢሌኒ” የኢሮብ ሕዝብ ቅድመ አያቶች እንደነበሩ የሚነገረው ታሪክ በማስረጃ መመርመር እንደሚገባው መጽሐፉ ይጠቁማል።

በተመሳሳይም፣ በኢሮብ ትውፊት ጋይሶላ በእንስት አጋዘን ተንከባክባ ወተቷን እየጠባች አደገች የሚለውን ታሪክ ደራሲው እንደ ባህላዊ ተረት ማስቀመጥ እንደሚቻል እንጂ በቀጥታ እንደ ታሪካዊ እውነታ መቀበል እንደማይገባ ያብራራል።

ይህ አቀራረብ የትውፊትን ዋጋ ለመቀነስ ሳይሆን፣ ትውፊትን ከታሪካዊ ማስረጃ ጋር በመለየት በጥናት መመልከትን ለማበረታታት መሆኑ በመጽሐፉ መግቢያ ተገልጿል።

የኢሮብ ቋንቋና የቃል ባህል

መጽሐፉ የኢሮብ ሕዝብ ባህላዊ ማንነት የሚገለጽባቸውን የቃል ባህል መንገዶችም በስፋት ያካትታል።

ኢሮቦች ስሜታቸውን፣ ሐሳባቸውንና ልምዳቸውን በምትና በሥነ-ግጥም መልክ በሚቀርቡ “አዶር” በተባሉ ግጥሞች እንደሚገልጹ መጽሐፉ ያብራራል።

ከዋናው የመጽሐፉ ይዘት ጋር ተያያዥነት ያላቸው የአዶር ግጥሞች፣ ተጨማሪ ግጥሞችና የልቅሶ ግጥሞች በአባሪነት ተካተዋል። ደራሲው እንደሚገልጸው፣ የግጥሞቹ ምርጫ በጥብቅ የሥነ-ጥበብ ወይም የይዘት መስፈርት ላይ ሳይመሠረት በደራሲው እጅ በነበረው የመረጃ ተደራሽነት ላይ በከፊል የተመሠረተ ነው።

ደራሲው የአዶር እና የማይቃስ ግጥሞችን ለመተርጎም ከመሞከር ይልቅ በመጀመሪያ ቋንቋቸው ለመጠበቅ መርጧል። ይህም ለወደፊት ትውልድ የአካባቢውን ቋንቋዊና ባህላዊ ይዘት ለማስቀመጥ የታለመ ነው።

የሳሆ ቋንቋ ጽሑፎችም ለንባብ ቀላልነት በግዕዝ ፊደልና በላቲን ፊደል ቀርበዋል።

ምሳሌዎች፣ እንቆቅልሾችና ባህላዊ እውቀት

የኢሮብ ሕዝብ ከትውልድ ወደ ትውልድ ያስተላለፋቸው ምሳሌዎችና እንቆቅልሾችም በመጽሐፉ አባሪ ውስጥ ተካተዋል።

እነዚህ የቃል ቅርሶች በሕዝቡ ውስጥ የተስፋፉ እምነቶችን፣ የአስተሳሰብ መንገዶችንና የዕለት ተዕለት ባህላዊ እውቀቶችን ለመመልከት መስኮት እንደሚሆኑ መጽሐፉ ያቀርባቸዋል።

ከዚህ በተጨማሪ፣ በ“ናባራ” የተጠቀሱ ግለሰቦች ዝርዝርም በአባሪው ውስጥ ተካትቷል። ደራሲው ግን ዝርዝሩ በግል ማጣቀሻዎች ላይ የተመሠረተ መሆኑንና ሙሉ ዝርዝር እንዳልሆነ ገልጿል።

የድንበር ጦርነቶችና የሕዝቡ ፈተና

መጽሐፉ ከባህላዊ ይዘቱ ባሻገር የኢሮብ ሕዝብ የተጋረጠበትን የፖለቲካና የጂኦፖለቲካ ፈተና ያነሳል።

የኢሮብ ሕዝብ በሰሜን ምሥራቅ ትግራይ ከኢትዮጵያ–ኤርትራ ድንበር አካባቢ የሚኖር ኢትኖ-ሊንጉስቲክ አናሳ ማኅበረሰብ መሆኑን መጽሐፉ ይገልጻል። በቅርብ ዓመታት በአካባቢው በተከሰቱ ጦርነቶች ማኅበረሰቡ ከባድ ተጽዕኖ እንደደረሰበትም ይዳስሳል።

በመጽሐፉ አቀራረብ መሠረት፣ የኢሮብ ባህላዊና ታሪካዊ መኖሪያ አካባቢ በሁለት ሀገራት መካከል መከፈሉ የማኅበረሰቡን የግዛት ትስስር በመፈታተን ላይ እንደሚገኝ ይተነትናል።

መጽሐፉ በተለይ የኢትዮጵያ–ኤርትራ ድንበር ጦርነትና ውጤቱ በኢሮብ ማኅበረሰብ ላይ ያሳደረውን ተጽዕኖ በማተኮር የማኅበረሰቡን የመኖር ትግል ለማሳየት ይሞክራል።

የኢሮብ አስተዋጽዖ

ደራሲው በመጽሐፉ የኢሮብ ሕዝብ በኢትዮጵያ ታሪክ ውስጥ ያደረገውን አስተዋጽዖ ለማሳየት ሞክሯል።

የኢሮብ ሕዝብ ታሪክን በአካባቢያዊ የቃል ትውፊት ብቻ ሳይሆን ከኢትዮጵያ ሰፊ ታሪክ አንፃር መመልከት እንደሚገባም መጽሐፉ ያነሳል።

በዚህ ረገድ፣ ሥራው የኢሮብ ታሪክና ባህል በተለይም ለወጣቱ ትውልድ እንዲተዋወቅ የሚያግዝ የመረጃ ምንጭ ለመሆን ያለመ ነው።

የወጣቱ ትውልድ ሚና

ደራሲው በመጽሐፉ የሚያነሳው አንዱ ትልቅ ጉዳይ የወጣቱ ትውልድ የቅርስ ጥናት ላይ የሚኖረው ሚና ነው።

ያለፈውን ታሪክ ማወቅ አስፈላጊ ቢሆንም፣ የተላለፉ ትርክቶችን ያለጥያቄ ከመቀበል ይልቅ ምንጫቸውን፣ ማስረጃቸውንና ታሪካዊ አውዳቸውን መመርመር እንደሚገባ ደራሲው ያስገነዝባል።

በተለይም የዘር ሐረግን ከአዳም ጀምሮ እስከ ዛሬ ያለውን ትውልድ ያለማስረጃ መቀበል ምክንያታዊነቱን መመርመር እንደሚጠይቅ መጽሐፉ ይጠቁማል።

ይህም ሥራው የተለመዱ ትርክቶችን ብቻ ለማስተላለፍ ሳይሆን፣ የኢሮብ ወጣቶች ስለ ታሪካቸው በጥያቄ፣ በምርምርና በክፍት አስተሳሰብ እንዲያስቡ ለማነሳሳት የተዘጋጀ መሆኑን ያሳያል።

የመጽሐፉ ልዩ ይዘቶች

መጽሐፉ የኢሮብ ሕዝብን ታሪክና ባህል በጽሑፍ ብቻ ሳይወሰን በፎቶግራፎች፣ በምስሎች፣ በቋንቋ አነባበብ መመሪያዎች፣ በግጥሞች፣ በምሳሌዎችና በእንቆቅልሾች ያቀርባል።

ይህ አቀራረብ አንባቢዎች የኢሮብ ሕዝብን ባህላዊ ሕይወት በተለያዩ ገጽታዎች እንዲመለከቱ ለማስቻል የታሰበ ሲሆን፣ በተለይም በቃል ትውፊት የተጠበቁ ባህላዊ ይዘቶች ለወደፊት ትውልድ እንዲተላለፉ የሚያግዝ ሰነድ ለመፍጠር ያለመ ነው።

ደራሲው በዩናይትድ ስቴትስ የሚኖር የኢሮብ ተወላጅ ሲሆን፣ ለረጅም ጊዜ የኢትዮጵያ ታሪክንና የሀገሪቱን ውስብስብ የፖለቲካ ታሪክ ሲያጠና እንደቆየ መጽሐፉ ይገልጻል።

“The Irob People: History, Culture, and the Struggle for Survival” በዚህ መልኩ የኢሮብ ሕዝብን ታሪክና ባህል ከዘመናዊ የትችት አስተሳሰብ ጋር ለማያያዝ፣ የቃል ትውፊቶችን ለመመዝገብ እና ማኅበረሰቡ በድንበር ጦርነቶችና በጂኦፖለቲካዊ ለውጦች ያሳለፈውን ተሞክሮ ለማስቀመጥ የተሞከረ ሥራ ሆኖ ቀርቧል።

The Irob People

History, Culture, and the Struggle for Survival

Ghirmay Tesfagherghis

***
Introduction

The main purpose of this brief appraisal of Irob society is to inspire the younger generation to engage critically with their heritage. While understanding ancestral history and culture is important, including the appreciation of time-honored legends, it is equally vital to distinguish between folklore and historical facts.

For instance, legends claiming that "King Megdir of Rome and Queen Illeni, daughter of King David of the Israelites" were ancestors of the Irob people require critical evaluation to determine their factual basis.

Similarly, the tale of Gaiysola, who, according to Irob tradition, was raised by a she-deer and nursed on her milk, and other such stories should not be taken as literal history. However, there is nothing wrong with preserving and retelling them as folklore.

Some aspects of this text may appear unconventional or even controversial, especially to those with traditional views. These elements have been included deliberately to stimulate critical thinking and to encourage thoughtful research and reflection, particularly among Irob students and the younger generation. For example, the practice of tracing genealogy from Adam to the present day and accepting it without question may not be entirely rational or reasonable. In essence, this work seeks to inspire the new generation to explore their heritage with discernment and an open mind.

XII

The Irob people traditionally express their feelings, thoughts, and ideas through rhythmic verses known as ador (poems). A selection of these poems, chosen for their thematic relevance to the main text, is included in the appendix. Their purpose is to illustrate the popularity of the book's central figures.

The appendix also contains a small number of additional poems and eulogies that the author deemed significant. It should be noted, however, that the selection was guided primarily by the availability of material to the author, rather than by strict content or artistic criteria.

Similarly, the individuals listed as Nabara were identified through personal referrals. Their inclusion does not imply endorsement, and the list is not intended to be exhaustive. Furthermore, the few photographs and illustrations featured were selected based on their availability at the time of publication.

A collection of proverbs and riddles preserved through generations is included in the appendix to offer a glimpse into the cultural beliefs of the Irob people.

The author did not attempt to translate the poems (the ador and maiqas) but instead included them in their original language to preserve them for future local generations. To aid readability, the Saho texts are presented in both Ethiopic and Latin scripts.

***
The Irob people are an ethno-linguistic minority group from northeastern Tigray, Ethiopia. Situated on the Ethio-Eritrean border, this community has been uniquely devastated by the recent wars. In addition to suffering the ravages of war, the Irob have witnessed their ancestral lands and community baselessly and unjustly divided between two nations, threatening their territorial integrity and leaving their continuation as a significant ethno-political entity in question.

This book offers a rare look into the history, culture and geopolitical challenges of this little-known, fascinating minority group. It narrates theories about their origin story and details their significant contributions to the Ethiopian state throughout time. Readers will immerse themselves in Irob culture and language through pronunciation guides, photographs, vivid descriptions of cultural practices, and an appendix of poems, proverbs and riddles displaying their rich cultural heritage expressed through storytelling, poetry and oral history. Readers will also come away from this book with a deep insight into the causes and impact of the Ethio-Eritrean border war with a particular focus on how it has pushed this invaluable community to the brink of extinction.

An Irob native currently residing in the United States, the author is a lifelong Ethiopian history enthusiast who has dedicated much of his life to studying the nation’s rich history and exploring its complex political landscape.

***

‹ጋቢሶ - አመሰግናለሁ! … Gabyohso

መስከረም እና ኢትዮጵያ

አዲስ አበባ፣ መስከረም 13፣ 2019 (ኤፍ ኤም ሲ) መስከረም በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር የዓመቱ መጀመሪያ ወር ብቻ አይደለም፤ የሀገሪቱ ተፈጥሯዊ መታደስ፣ የህዝቦች አንድነት እና የመንፈሳዊ ተስፋ ታላቅ ምልክት እንጂ።

የዓመቱ አስቸጋሪ እና ዝናባማው የክረምት ወቅት አብቅቶ፣ ምድር በለመለመ መስክ የምታጌጥበት ይህ ወር ለኢትዮጵያውያን ልዩ ስሜት ይፈጥራል።

በሚሊዮን የሚቆጠሩ ኢትዮጵያዊያን በጋራ የሚታደሙባቸው ታላላቅ ሀገራዊ እና ሃይማኖታዊ በዓላት የሚበዙበት ወር ነው - መስከረም፡፡

አርሶ አደሮች የክረምቱን ድካም አልፈው የልፋታቸውን ውጤት የሚያዩበት እና በምርት የሚንበሸበሹትን የመኸር ወቅት በተስፋ የሚጠባበቁበት ወር ነው።

ልክ እንደ ተፈጥሮው ኡደት ሁሉ፣ የኢትዮጵያ የትምህርት ዓመት የሚጀምረው በመስከረም ወር ነው። በመስከረም ተማሪዎች የትምህርት መሳሪያዎቻቸውን አሟልተው፣ በአዲስ የደንብ ልብስ ደምቀው የናፈቁ ጓደኞቻቸውን የሚያገኙበትና አዲስ የትምህርት ምዕራፍ የሚተልሙበት ነው፡፡

መስከረም ሁሌም ቢሆን ከጭጋግ በኋላ ብርሃን፣ ከችግር በኋላ ሲሳይ እንደሚመጣ ለኢትዮጵያውያን በተግባር የሚያስተምር የዘመን መባቻ ነው።

በኢትዮጵያ ምድር መስከረም በተለያዩ የአደባባይ በዓላት የሚታጀብ ወር ነው፡፡

መስከረም 16 ኢየሱስ ክርስቶስ የተሰቀለበትን መስቀል መገኘትን የሚዘክረው የደመራ ማብራት ስነ-ስርዓት በደመቀ ሁኔታ ይከበራል። ይህ በዓል በዩኔስኮ የማይዳሰስ የዓለም ቅርስ ሆኖ ተመዝግቧል።

በኦሮሞ ባህል የመስከረም ወር ማብቂያ ላይ የሚከበረው የኢሬቻ በዓል፣ የክረምቱን ጨለማ እና ጎርፍ በማለፍ ለብርሃን እና ለምለም ወቅት ላደረሰ ፈጣሪ ምስጋና የሚቀርብበት ታላቅ ህዝባዊ እና ባህላዊ በዓል ነው።

መስከረም ሲጠባ፣ አደይ ሲፈነዳ፣
እንኳን ሰው ዘመዱን፣ ይጠይቃል ባዳ፡፡

የተባለለት መስከረም የኢትዮጵያን የብዝሃነት ስብጥር በጉልህ የሚያሳይ መስኮት ነው። ከእንቁጣጣሽ፣ የመስቀል በዓል እና ከኢሬቻ በዓል ባሻገር፤ እንደ ያሆዴ፣ ማሽቃሮ ፤ ዮ ማስቃላ ያሉ በርካታ የብሔር ብሔረሰቦች የዘመን መለወጫ እና የምስጋና በዓላት በአንድነት የሚፈኩበት ወቅት ነው።

እነዚህ ሁሉ በዓላት የተጣላ የሚታረቅበትን፣ የራቀ የሚቀራረብበትን፣ ይቅርታን እና ለፈጣሪ የሚቀርብን ምስጋናን የሚያሰረጹ በዓላት ናቸው።

ስለ ውቡ መስከረም የተለያዩ ገጣሚያን ብዕራቸውን አንስተው ከትበዋል፡፡

ደራሲና ባለቅኔ ሎሬት ፀጋዬ ገብረመድህን መስከረም የዚች ሀገር ታሪክና ተፈጥሮ ተጋብተው የሚያበሩበት የዕንቁጣጣሽ አክሊል ነው።” ብለውታል። ሙሉጌታ ተስፋዬ (አያሙሌ) ደስ ይላል መስከረም
በሚል ግጥሙ፡-

ደስ ይላል መስከረም ! ! !
እንደቢራ ቢሮ አበባ ለአበባ ዐደይ እንቡር እንቡር
በፍቅር ለመክረም -
ደስ ይላል መስከረም ! ! !
ሲል ተቀኝቷል፡፡

በአጠቃላይ መስከረም ወር ኢትዮጵያ እውነተኛ የተፈጥሮ ውበቷን እና ድምቀቷን ለዓለም የምታሳይበት የህይወት፣ የሰላም እና የብሩህ ተስፋ ማህተም ነው፡፡

በትዕግስት ግዛቸው

“ኢትዮጵያ ጎዳና” — በኢየሩሳሌም የሚኖር የኢትዮጵያ ታሪክ አሻራ

ኢየሩሳሌም፣ እስራኤል
#ethiopia | በእስራኤል ቅዱስት ከተማ ኢየሩሳሌም መሃል ላይ አንድ አጭር ጎዳና አለ። በዓይን ሲታይ ከከተማዋ ብዙ ጎዳናዎች የተለየ ላይመስል ይችላል፤ ስሙን ግን ሲያነቡት የሩቅ አገር ስም ያስተጋባል።

“Ethiopia Street — የኢትዮጵያ ጎዳና”።

ይህ ጎዳና በኢየሩሳሌም መሃል፣ ከStreet of the Prophets (HaNevi'im Street) የሚወጣ ሲሆን ከብሉይ ከተማዋ ውጭ በተገነቡት ታሪካዊ አካባቢዎች መካከል ይገኛል። የጎዳናው ስም ግን በቀጥታ ከኢትዮጵያውያን ማኅበረሰብና ከኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተቋማት ታሪክ ጋር የተያያዘ ነው።

ከ“ሐበሻ” ወደ “ኢትዮጵያ”

ዛሬ “Ethiopia Street” የሚባለው ይህ ጎዳና በቀድሞ ዘመን Abyssinian Street ወይም Habashim Street ተብሎ ይጠራ ነበር። በአካባቢውም “Habashim” የሚለው ስም ከኢትዮጵያውያን ማኅበረሰብ ጋር ተያይዞ ይጠቀም ነበር።

በብሪታንያ ማንዴት ዘመን ጎዳናው Abyssinian Street በመባል ይታወቅ ነበር። በኋላ ግን የስያሜው አጠቃቀም ተቀይሮ፣ በታኅሣሥ 1968 “Ethiopia Street” ተብሎ ተሰየመ። የዚህ ለውጥ ዋና ትርጉም የ“Habashim/Abyssinian” የቆየ ስያሜን በአገሪቱ የዘመኑ ስም “Ethiopia” መተካት ነበር።

በእርግጥም የጎዳናው ስም ለውጥ የተመዘገበበት የ1968 የጋዜጣ ማስረጃም በእስራኤል ብሔራዊ ቤተ-መጻሕፍት የጋዜጣ ስብስብ ውስጥ እንዳለ ምንጮች ያመለክታሉ።

የጎዳናው ስም ከመጣበት በላይ የሚነግረው ታሪክ

“Ethiopia Street” የሚለው ስም በዘፈቀደ የተሰጠ አይደለም።

ከ19ኛው መቶ ዘመን ጀምሮ የኢትዮጵያ መንግሥታዊና ሃይማኖታዊ ተወካዮች በኢየሩሳሌም ከብሉይ ከተማዋ ውጭ መሬት መግዛትና ሕንፃዎችን መገንባት ጀመሩ። የንጉሥ ምኒልክ ዳግማዊ ባለቤት እቴጌ ጣይቱ ብጡልና ራስ መኮንን ጨምሮ ከኢትዮጵያ ጋር የተያያዙ ባለሥልጣናት በአካባቢው በርካታ ሕንፃዎች እንዲገነቡ አድርገዋል።

ስለዚህ ጎዳናው የኢትዮጵያ ስም ብቻ የተሰጠው ቦታ ሳይሆን፣ ኢትዮጵያውያን በኢየሩሳሌም ያላቸውን የረጅም ዘመን መገኘት በሕንፃና በተቋማት የሚያሳይ ታሪካዊ አካባቢ ነው።

ኪዳነ ምሕረት — በጎዳናው ላይ የሚገኘው የኢትዮጵያ ምልክት

ከጎዳናው በጣም የሚለየው ታሪካዊ ሕንፃ ኪዳነ ምሕረት ቤተክርስቲያን ነው።

ቤተክርስቲያኑ በደብረ ገነት ገዳም ግቢ ውስጥ ይገኛል። የግንባታው ሥራ በአፄ ዮሐንስ አራተኛ ዘመነ መንግሥት በ1880ዎቹ መጀመሩን ምንጮች ያመለክታሉ፤ በ1893 በአፄ ምኒልክ ዳግማዊ ዘመን ተመርቋል።

የኪዳነ ምሕረት ሕንፃ በባህላዊ የኢትዮጵያ ክብ ቤተክርስቲያን አሠራር የተገነባ መሆኑ ልዩ ያደርገዋል። በደብረ ገነት ገዳምም የኢትዮጵያ መነኮሳት ሃይማኖታዊ ሕይወታቸውን ይቀጥላሉ።

በዚህም ምክንያት ጎዳናው ከቤተክርስቲያኑ ታሪክ ጋር በጥብቅ የተሳሰረ ነው።

ኢትዮጵያውያን ከብሉይ ከተማ ወደ አዲሲቱ ኢየሩሳሌም

የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ መገኘት በኢየሩሳሌም ከEthiopia Street በጣም የሚረዝም ታሪክ አለው።

የኢትዮጵያ መነኮሳት በኢየሩሳሌም ከቀደምት ዘመናት ጀምሮ እንደነበሩ ምንጮች ይጠቁማሉ። በብሉይ ከተማዋም Deir al-Sultan የተባለው የኢትዮጵያ ገዳም ከቅዱስ መቃብር ቤተክርስቲያን አጠገብ የኢትዮጵያውያን የረጅም ዘመን መገኘት ምልክት ነው።

በ19ኛው መቶ ዘመን ግን የኢትዮጵያ መገኘት ከብሉይ ከተማዋ ውጭ በአዲሲቱ ከተማ እየተስፋፋ መጣ። ይህም ኪዳነ ምሕረትን፣ ደብረ ገነትን፣ የመኖሪያ ሕንፃዎችን እና በኋላ የኢትዮጵያ ቆንስላን የመሳሰሉ ተቋማትን ያካተተ ሆነ።

የንጉሥ ምኒልክ ዳግማዊ ሕንፃ

በEthiopia Street ቁጥር 8 ላይ የሚገኘው ሕንፃም ከኢትዮጵያ ንጉሣዊ ታሪክ ጋር የተያያዘ ነው።

ሕንፃው በአፄ ምኒልክ ዳግማዊ ተነሳሽነት እንደተገነባ የታሪክ ምንጮች ያስረዳሉ። የኪራይ ገቢውም ለቤተክርስቲያኑና በኢየሩሳሌም ለሚከናወኑ የኢትዮጵያ ሥራዎች ለመዋል የታሰበ ነበር።

ይህ የሚያሳየው ደግሞ የኢትዮጵያ መገኘት በኢየሩሳሌም በሃይማኖት ብቻ ያልተወሰነ መሆኑን ነው፤ መኖሪያ፣ ንብረት፣ ዲፕሎማሲ እና ማኅበራዊ ተቋማትንም ያካተተ ነበር።

የኢትዮጵያ ቆንስላና የዲፕሎማሲ አሻራ

በአቅራቢያው በProphets Street የሚገኘው የኢትዮጵያ ቆንስላ ሕንፃ ሌላው የኢትዮጵያ ታሪካዊ አሻራ ነው። ሕንፃው በ1928 እንደተቋቋመ ምንጮች ይጠቁማሉ። የኢየሩሳሌም ታሪክ ምንጮችም በዚያ ወቅት ኢትዮጵያ በከተማዋ የዲፕሎማሲ መገኘት ያላት ልዩ የአፍሪካ አገር እንደነበረች ያስታውሳሉ።

ይህም Ethiopia Street እና አካባቢው በኢትዮጵያ–ኢየሩሳሌም ግንኙነት ውስጥ ሃይማኖታዊ ቦታ ብቻ ሳይሆን የዲፕሎማሲና የማኅበራዊ ታሪክ ማስረጃም መሆኑን ያሳያል።

አፄ ኃይለ ሥላሴና ኢየሩሳሌም

የኢትዮጵያ ንጉሣዊ ቤተሰብ ከኢየሩሳሌም ጋር የነበረው ትስስር በአፄ ኃይለ ሥላሴ ዘመንም ቀጥሏል።

እ.ኤ.አ. በ1936 ጣሊያን ኢትዮጵያን ከወረረች በኋላ አፄ ኃይለ ሥላሴ በስደት ወቅት ኢየሩሳሌምን ጎብኝተው ከተማዋ ውስጥ ለተወሰነ ጊዜ እንደቆዩ የታሪክ ምንጮች ይመዘግባሉ።

ይህ የሚያሳየው ኢየሩሳሌም ለኢትዮጵያ የእምነት መዳረሻ ብቻ ሳትሆን፣ በኢትዮጵያ የፖለቲካና የንጉሣዊ ታሪክ ውስጥም ልዩ ቦታ እንደነበራት ነው።

አንድ ጎዳና፣ ብዙ ታሪኮች

ዛሬ በኢየሩሳሌም የሚገኘውን Ethiopia Street ስንመለከት፣ አንድ የጎዳና ስም ብቻ አናይም።

በዚያ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ቅርስ አለ፤
የንጉሣዊ ቤተሰብ አሻራ አለ፤
የዲፕሎማሲ ታሪክ አለ፤
የኢትዮጵያውያን መነኮሳትና ምዕመናን የረጅም ዘመን መገኘት አለ፤
እንዲሁም በኢየሩሳሌም የተገነባ የኢትዮጵያ ታሪካዊ ሕንፃ ቅርስ አለ።

የከተማዋ ታሪክ ምንጮችም Ethiopia Street ከProphets Street ጋር በመያያዝ ከብሉይ ከተማ ወደ አዲሲቱ ከተማ የሚዘረጋ ታሪካዊ፣ ሥነ-ሕንፃዊና ሃይማኖታዊ የከተማ አካባቢ እንደሆነ ይገልጻሉ።

የዛሬው ትርጉም

በ1968 ከ“Abyssinian Street” ወደ “Ethiopia Street” የተቀየረው ስም ዛሬም በኢየሩሳሌም ይገኛል።

ይህ የጎዳና ስያሜ ኢትዮጵያ በኢየሩሳሌም ያላትን ታሪካዊ መገኘት በከተማዋ የሚያስታውስ የቦታ ስም ሆኖ ቀጥሏል። ዛሬም በEthiopia Street ላይ የሚገኘው ኪዳነ ምሕረት እና ደብረ ገነት የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ታሪክ በኢየሩሳሌም በሕያው ተቋም መቀጠሉን ያሳያሉ።

ኢየሩሳሌምን ለሚጎበኝ ኢትዮጵያዊ፣ “Ethiopia Street” የሚለው ስም በካርታ ላይ ያለ ስም ብቻ አይደለም። የቀደሙት ትውልዶች በኢየሩሳሌም ያሳረፉትን አሻራ የሚያስታውስ ታሪካዊ ምልክት ነው።

አንድ ጎዳና — ከሐበሻ ስም ወደ ኢትዮጵያ ስም፤ ከቤተክርስቲያን ወደ ዲፕሎማሲ፤ ከታሪክ ወደ ዛሬ።

Ethiopia Street — Jerusalem

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)

​#jerusalem #ethiopiastreet #ethiopianhistory #kidanemihret #debregenet #israel #ethiopia #getutemesgen #getu #ጌጡ #ጌጡተመስገን #addisababa

ዴሞክራሲያዊ ሥርዓትን ማጎልበት ለጋራ ብልጽግና መሠረት

አዲስ አበባ፣ መስከረም 10፣ 2019 (ኤፍ ኤም ሲ) የሀገራት ጥንካሬ የሚለካው በባለፀግነት ወይም በተፈጥሮ ሀብት ብቻ ሳይሆን፣ በሕዝቦች አንድነትና ለጋራ ዓላማ ለመቆም በሚያሳዩት ቁርጠኝነትም ነው።

ኢትዮጵያ ወደ ዘላቂ ልማት የምታደርገው ጉዞ ብሔራዊ ትርክትን እና የዴሞክራሲያዊ ሥርዓት ግንባታ ባህልን በጋራ ኃላፊነት እና በማይናወጥ አንድነት ላይ በመመሥረት ነው።

ብሔራዊ መግባባትን መገንባት ከፖሊሲ ቀረጻ በላይ ዴሞክራሲያዊ እሴቶችን በማኅበረሰቡ የዕለት ተለት ሕይወት ውስጥ እንደ ባህል ለማስረጽ ያስችላል።

ውይይት፣ መከባበር፣ ሰላማዊ ግንኙነት እና ማኅበራዊ ትስስር ቀላል ሀሳቦች ሳይሆኑ በተግባር የሚገለጹ ባህሎች እንዲሁም ብሔራዊ አንድነት በጽኑ መሠረት ላይ የሚያቆሙ ምሰሶዎች ናቸው።

የበለጸገ ዴሞክራሲያዊ ባህል ልዩ ልዩ አመለካከቶች በአንድ የጋራ ራዕይ ሥር እንዲሰባሰቡ ያደርጋል። ይህም ሰላማዊ፣ ጠንካራ እና የበለጸገች ሀገርን ለመገንባት መሠረት ነው።

የሕዝብን ጥቅም ለማስጠበቅ፣ መብቶችን ለማስከበር እና ማኅበራዊ ፍላጎቶችን ለማሟላት የሚሰሩ የሲቪክና የማኅበረሰብ ተቋማት አስተዋጽኦ ከፍተኛ ነው።

እነዚህ ተቋማት የሕዝብን ደህንነት በማስጠበቅ፣ እኩልነትን በማስፈን እና ማኅበራዊ ተጠያቂነትን በማጠናከር ለብሔራዊ አንድነት ደጋፊ ሆነው ያገለግላሉ።

የሲቪክ ተቋማትን አስተዋጽኦ ማጎልበት እና ሥራቸውን ከብሔራዊ ትረካው ጋር ማጣመር፣ የሀገሪቱን እድገት አሳታፊ እና የአጠቃላይ ዜጎችን ፍላጎት ያማከለ እንዲሆን ያደርጋል።

የኢትዮጵያ ሉዓላዊነት በሕዝቦቿ ጽናት እና ጀግንነት የተቃኘ የጋራ ቅርስ እንደመሆኑ ዛሬ ይህ ታሪካዊ ውርስ በእያንዳንዱ ሀገር ወዳድ ዜጋ አስተዋጽኦ ይንጸባረቃል።

ከቀደመው ጥንካሬ በመነሳት የዛሬ ዴሞክራሲያዊ ተሳትፎን ማጎልበት፣ የጋራ ምኞትን ወደሚጨበጥ ብልጽግና መለወጥ ያስችላል።

የሕዝብ አንድነትና መደጋገፍ የጋራ ንቁ እና የተባበረ ዓላማ ያላቸውን ዜጎች የመፍጠር ኃይል አለው። ኢትዮጵያን የዘላቂ ሰላም፣ ፍትሕ እና ሁለንተናዊ ብልጽግና መገኛ ማድረግ የሚቻለው በእያንዳንዳችን አስተዋጽኦ ድምር ውጤት ነው።

በምሕረት ደምሴ

የጊፋታ እሴቶች የሁሉም ኢትዮጵያውያን ሀብት ናቸው - የበዓሉ ታዳሚዎች
*****************

የወላይታ ብሔር ዘመን መለወጫ ‘ጊፋታ’ በዓል በተባበሩት መንግሥታት የትምህርት፣ የሳይንስና የባህል ድርጅት (ዩኔስኮ) የማይዳሰስ ቅርስ ሆኖ ከተመዘገበ ወዲህ ለመጀመሪያ ጊዜ በወላይታ ሶዶ ሁለገብ ስታዲየም የወላይታ ተወላጆችና የየአካባቢው ብሔር ብሔረሰቦች በተገኙበት በደማቅ ሁኔታ ተከብሯል።

በበዓሉ ላይ የተገኙ ታዳሚዎች፣ የጊፋታ በዓል በውስጡ ሰላምን፣ ይቅርታን፣ እርቅንና አንድነትን የሚሰብኩ ታላላቅ እሴቶችን አቅፎ የያዘ ልዩ ባህላዊ ሁነት ነው ብለዋል።

በተጨማሪም በርካታ ማህበራዊ፣ ኢኮኖሚያዊ እና ሥነ-ልቦናዊ እሴቶችን ያካተተው ጊፋታ በአሁኑ ወቅት ከወላይታ ብሔር አልፎ የሁሉም ኢትዮጵያውያን የጋራ በዓል መሆን መቻሉን ታዳሚዎቹ ገልፀዋል።

እነዚህን በጎ እሴቶች በጥንቃቄ ጠብቆ ለቀጣዩ ትውልድ ማስተላለፍ የሁሉም ወገን የቤት ሥራ ሊሆን እንደሚገባ አመላክተዋል።

በመስከረም ወር በተለያዩ ምዕራፎች ተከፋፍሎ ሲከበር የቆየው የጊፋታ በዓል፣ የእርድ ቀን በሆነው ‘ሹሃ ዎጋ’ ዕለት በተለያዩ ባህላዊ ኩነቶችና ትርኢቶች ታጅቦ በታላቅ ድምቀት ተጠናቋል።

በተመስገን ተስፋዬ

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በታንዛኒያ በዩኔስኮ የዓለም ቅርስነት በተመዘገበው 'ንጎሮንጎሮ የዱር እንስሳት ጥበቃ ስፍራ፣ 10 አንበሶች በመርዝ ህይወታቸው አልፎ መገኘታቸውን የአካባቢው ባለስልጣናት አስታወቁ። እ.ኤ.አ መስከረም 18 ቀን 2026 (Sept 18) የሞቱት እነዚህ አንበሶች በተከለከለ መርዝ ሕይወታቸው እንዳለፈ እና ድርጊቱን በፈጸሙት ላይ ምርመራ መጀመሩ ተገልጿል።

ይህ አሳዛኝ ክስተት ተራ የሆነ የአደን ወንጀል ብቻ ሳይሆን፣ መንግሥት በአካባቢው ነዋሪዎች ላይ የሚከተለው የኃይል ፖሊሲ ያመጣው መዘዝ መሆኑን ክስተቱ ቁልጭ አድርጎ ያሳያል። የታንዛኒያ መንግሥት "የአካባቢው ህዝብ ቁጥር ከ8,000 ወደ 100,000 ከፍ በማለቱ የእንስሳቱን መኖሪያ አጠበበ" በሚል ሰበብ፣ ከ2022 ጀምሮ ጥንታዊውን የአርብቶ አደር ማኅበረሰብ በኃይል የማፈናቀል ዘመቻ ሲያካሂድ ቆይቷል።

ይህ ማኅበረሰቡን ያላማከለ እና የዜጎችን የመኖር መብት የነጠቀ ፖሊሲ፣ ነዋሪዎቹ ከእንስሳቱ ጋር በጠላትነት እንዲተያዩ አድርጓቸዋል። ማኅበረሰቡ የመሬት ባለቤትነት መብቱን ሲነጠቅ እና ሲፈናቀል፣ መንግሥት "እጠብቀዋለሁ" የሚለውን የተፈጥሮ ሀብት (በተለይም የዱር እንስሳትን) የአጸፋዊ እርምጃው ሰለባ እያደረገው ይገኛል።

በተመሳሳይ ከሰኔ ወር ጀምሮ አጎራባች በሆነው የኬንያ 'አምቦሴሊ' ሥነ-ምህዳር ውስጥ ቢያንስ 20 ዝሆኖች በተመሳሳይ የጸረ-ተባይ መርዝ መገደላቸው፣ የተፈጥሮ ጥበቃ ፖሊሲዎች የአካባቢውን ማኅበረሰብ የኑሮ ዋስትና እና ሰብዓዊ መብት ከግምት ውስጥ ካላስገቡ በቀር፣ እንስሳቱንም ቢሆን ከጥፋት ሊታደጓቸው እንደማይችሉ የሚያሳይ ጥልቅ ማሳያ ነው።

የወላይታ ብሔር ዘመን መለወጫ በዓል “ጊፋታ” ድምቀት የሆነው "ሹሃ ዎጋ"
******************

በዩኔስኮ በማይዳሰስ ቅርስነት ተምዝግቦ የዓለም ቅርስ የሆነው የወላይታ ብሔር የዘመን መለወጫ በዓል በብሔሩ ዘንድ እጅግ የተለየ ትኩረት የሚሰጥ የብሔሩ መገለጫ ነው።

ለበዓሉ ከዓመት እስከ ዓመት የእርድ በሬ መግዣና የእናቶች የቅቤ ቁጠባን የመሳሰሉ ዝግጅቶች የሚደረጉ ሲሆን፣ በዓሉ ሲቃረብ ግን ሳምንታት እና ቀናቶች የየራሳቸው ስያሜ አሏቸው።

በገበያዎች "ሀረ-ሀይቆ፣ ቦቦዳ እና ጎሻ" ቀናት "ኮሴታ ሐሙሳ፣ ሱልዓ አርባ፣ ባጭራ ቄራ እና ሹሃ ዎጋ" የሚባሉ የበዓሉ መዳረሻዎች ናቸው። የቀናቱ ስያሜ ከበዓሉ ማግስት "ታማ ሰኞ" ጀምሮ እስከ "ጎሏዋ እጌታ" ወደሚባልበት የበዓሉ ለቀጣይ ዓመት መልካም ምኞት ቀን ይቀጥላሉ።

በዚህ መሠረት ዛሬ በወላይታ ብሔር ዘንድ ቀኑ የዕርድ እሁድ" ሹሃ ዎጋ" በመባል ይጠራል። የዕርድ እሁድ አባቶች በ"Amuwaa" (በቡድን) አንድ ላይ ሆነው ከወራት በፊት ለእርድ የሚሆን በሬ ገዝተው ከቡድኑ አባላት በአንዱ ቤት የተቀለበው በሬ የሚታረድበት የአዲሱ ዓመት የመጀመሪያ ቀን ነው።

የዕርድ በሬው በእሸት፣ በቆሎ፣ ስኳር ድንች እና በሌሎች እህልና ስራስሮች አባለቱ በየተራ እያዋጡ ይቀለባል። በሬ የሚታረደው "በአሙዋ" አባላት ውስጥ በሬ ሲቀለብ የቆየው አባወራ ደጅ ሲሆን፣ አባላት በዕርድ ቀን ጠዋት ተሰብስበው ከእርድ አስቀድመው በቦታው ባህላዊ ምግቦችን ይበላሉ፣ መጠጦችንም ይጠጣሉ።

በእርድ ቦታ ከስጋ ዓይነቶች የተወሰነ ወስደው የቡድኑ አባላት የአብሮነት መገለጫ ብለው በቦታው ይቋደሳሉ። የየራሳቸው ቅርጫ ከተከፋፈሉ በኋላ በእርጥብ ቆዳ ለሚቀጥለው ዓመት ጊፋታ በዓል የዕርድ በሬ መግዣ ተቀማጭ ገንዘብ ማስቀመጥ ይጀምራሉ።

ዕጣ ጥለው የተከፋፈሉትን ስጋ ወደየቤታቸው ከወሰዱ በኋላ እናቶች ቆጮ፣ ቂጣና ዳጣ በርበሬ በማዘጋጀት ሥጋውን የቤተሰቡ አባለት በጋራ በኮባ ቅጠል በመሬት ዘርግፈው ለማዕዱ ፈጣሪን በማመስገን በደስታ የበዓሉ ድግስ በጋራ ይበላሉ።

የዘንድሮ ጊፋታ በዩኔስኮ የተመዘገበበት የመጀመሪያ ዓመት በዓል በመሆኑ በወላይታ ሶዶ ከተማ በተለዬ ድምቀት “የትውልድ ቅርስን እንጠብቅ፣ የጊፋታን ውርስ እናስቀጥል” በሚል መሪ ቃል በአደባባይ እየተከበረ ይገኛል።

በትዕግስቱ ቡቼ
#ethiopia #ebc #gifata #yoogifata #wolaita #ethiopianculture

የተዘረፉ ቅርሶችን በዲፕሎማሲያዊ ጥረት በማስመለስ ውጤቶች ተመዝግበዋል — አሉላ ፓንክረስት (ዶ/ር)
#ethiopia | በጦርነት፣ በዝርፊያና በተለያዩ ምክንያቶች ከኢትዮጵያ የወጡ ጥንታዊ ቅርሶችን በዲፕሎማሲያዊ ጥረት ወደ ሀገር በማስመለስ ተጨባጭና አበረታች ውጤቶች መመዝገባቸውን ተመራማሪና የኢትዮጵያ ቅርስ አስመላሽ ኮሚቴ አባል አሉላ ፓንክረስት (ዶ/ር) ገለጹ።

ዶ/ር አሉላ እንደገለጹት፣ በተለያዩ አጋጣሚዎች በሕገወጥ መንገድ ከኢትዮጵያ የወጡ ቅርሶችን ለማስመለስ ከቅርብ ዓመታት ወዲህ በተቀናጀ መልኩ እየተሠራ ነው።

በኃይልና በዝርፊያ የተወሰዱ ቅርሶች ወደ ታሪካዊ ባለቤታቸው መመለስ እንዳለባቸው የገለጹት ዶ/ር አሉላ፣ ቅርሶች በውጭ አገራት ገበያዎች ወይም በጨረታ ለሽያጭ ሲቀርቡ ሕጋዊና ዲፕሎማሲያዊ ተቃውሞ በማቅረብ ጨረታዎችን ማስቆም መቻሉን አመልክተዋል።

ጨረታዎች ከተሰረዙ በኋላም መንግሥትና ባለድርሻ አካላት በድርድር በርካታ ታሪካዊ ቅርሶችን ማስመለስ መቻላቸውን ጠቁመዋል።

በአሁኑ ወቅትም ከመቅደላ ተዘርፎ ለሽያጭ የቀረበውን የዓጼ ቴዎድሮስ ወንጌል ለማስመለስ መንግሥት በዲፕሎማሲያዊ መንገድ ጥረት እያደረገ መሆኑንም ዶ/ር አሉላ ተናግረዋል።

ከዓለም አቀፍ ሙዚየሞች ጋር በቀጥታ በመደራደር ቅርሶችን ማስመለስም ሌላው የተቀናጀ ስልት ሆኖ እየተተገበረ እንደሚገኝ ገልጸዋል።

በዚህ ሂደት ከአሜሪካው ቶሌዶ ሙዚየም ወደ 380 የሚጠጉ የኢትዮጵያ ቅርሶችን በደረጃ ለመመለስ ስምምነት መደረሱን አመልክተዋል።

በቅርቡ ሙዚየሙ ሁለት የ15ኛው ክፍለ ዘመን ብራናዎችንና ሦስት መስቀሎችን ለመመለስ መስማማቱን ገልጸው፣ ቀሪዎቹን ቅርሶችም በሚቀጥሉት ከ5 እስከ 10 ዓመታት ውስጥ በሂደት ለመመለስ ፈቃደኛ መሆኑን ጠቁመዋል።

ባለፉት ዓመታት ቅርሶችን በማስመለስ ረገድ የታየው የዲፕሎማሲ ጥረት ውጤታማ መሆኑን ዶ/ር አሉላ መግለጻቸውን ኢዜአ ዘግቧል።

የተዘረፉ ቅርሶችን በዲፕሎማሲያዊ ጥረት በማስመለስ ረገድ ውጤቶች ተመዝግበዋል - አሉላ ፓንክረስት (ዶ/ር)

አዲስ አበባ፣ መስከረም 10፣ 2019 (ኤፍ ኤም ሲ) የተዘረፉ ጥንታዊ ቅርሶችን በጠንካራ ዲፕሎማሲያዊ ጥረት ወደ ሀገር በማስመለስ ረገድ ተጨባጭና አበረታች ውጤቶች ተመዝግበዋል አሉ ተመራማሪና የኢትዮጵያ ቅርስ አስመላሽ ኮሚቴ አባል አሉላ ፓንክረስት (ዶ/ር)።

ባለፉት ሰባት ዓመታት የመደመር መንግሥት ኢትዮጵያ በጦርነት፣ በዝርፊያና በተለያዩ ምክንያቶች ያጣቻቸውን ጥንታዊ ቅርሶች በጠንካራ ዲፕሎማሲያዊ ጥረት በማስመለስ ረገድ ትኩረት ሰጥቶ በመንቀሳቀስ ተጨባጭና አበረታች ውጤቶች ተመዝግበዋል።

አሉላ ፓንክረስት (ዶ/ር) እንደሚሉት ፥ ኢትዮጵያ በተለያየ አጋጣሚ ሕገወጥ በሆነ መልኩ የወጡ ቅርሶችን ለማስመለስ ከቅርብ ዓመታት ወዲህ በተቀናጀ መልኩ እየሰራች ነው።

በኃይልና በዘረፋ የተወሰዱ ቅርሶች ሁልጊዜም ወደ መጡበት የታሪክ ባለቤት መመለስ እንዳለባቸው ተናግረዋል።

ቅርሶች በተለያዩ የውጭ ሀገራት ገበያዎችና ለጨረታ ሽያጭ በሚቀርቡበት ወቅት፣ ሕጋዊና ጠንካራ ዲፕሎማሲያዊ ተቃውሞዎችን በማቅረብ ጨረታዎቹ ሙሉ በሙሉ እንዲሰረዙ ማድረግ ተችሏልም ብለዋል።

ጨረታዎቹ ከተሰረዙ በኋላም መንግሥትና ባለድርሻ አካላት በመደራደር በርካታ ታሪካዊ ቅርሶችን መታደግ መቻሉንም አንስተው በአሁኑ ወቅትም ከመቅደላ ተዘርፎ ለሽያጭ የቀረበውን የዓጼ ቴዎድሮስ ወንጌል ለማስመለስ መንግሥት በዲፕሎማሲያዊ መንገድ ጥረት እያደረገ እንደሚገኝ ተናግረዋል።

በተጨማሪም ከዓለም አቀፍ ሙዚየሞች ጋር በቀጥታ በመደራደር ቅርሶችን ማስመለስ ሌላው ውጤታማ ስልት ሆኖ በመተግበር ላይ እንደሆነ እና ‎በዚህም ከአሜሪካው ቶሌዶ ሙዚየም ብቻ ወደ 380 ገደማ የኢትዮጵያ ቅርሶች ደረጃ በደረጃ ለመመለስ ስምምነት ላይ መደረሱን አመልክተዋል።

በቅርቡ ሁለት የ15ኛው ክፍለ ዘመን ብራናዎችን እና ሦስት መስቀሎችን እንደሚመልስ እንዲሁም ቀሪዎቹን ቅርሶች በሚቀጥሉት ከ5 እስከ 10 ዓመታት ውስጥ በሂደት ለመመለስ ፈቃደኛ መሆናቸውን ተናግረዋል።

ባለፉት ዓመታት ቅርሶችን በማስመለስ በኩል በመንግስት በኩል የታየው ቁርጠኛ የዲፕሎማሲ ብቃት የሚደነቅ ነው ማለታቸውን የዘገበው ኢዜአ ነው።

"ጊፋታ" በዓል ማህበራዊ አንድነትንና ወድማማችነትን በማጠናከር ለሀገራዊ አንድነት መሰረት ይጥላል፡- ርዕሰ መስተዳድር ጥላሁን ከበደ
********************

የወላይታ ብሔር ዘመን መለወጫ "ጊፋታ" በዓል የደቡብ ኢትዮጵያ ክልል ርዕሰ መስተዳድር ጥላሁን ከበደ፣ የፌዴራልና የክልሉ መንግሥት ከፍተኛ የሥራ ኃላፊዎች በተገኙበት ወላይታ ሶዶ ከተማ እየተከበረ ይገኛል፡፡

በበዓሉ ላይ ንግግር ያደረጉት የክልሉ ርዕሰ መስተዳድር ጥላሁን ከበደ እንደገለፁት፣ በወላይታ ሕዝብ ዘንድ ልዩ ስፍራ የሚሰጠው 'ጊፋታ' በዓል የሰላም፣ የአንድነት እና የመሻገር ምልክት ነው።

"ጊፋታ" በዓል የተራራቁና የተነፋፈቁ የሚገናኙበት፣ ቂምና ቁርሾን በዕርቅና በይቅርታ በመሻገር እንዲሁም የጥላቻን ግንብ በፍቅር በማፍረስ ሰላም ነግሶ በአንድነት ወደ አዲስ ዘመን መሸጋገሪያ ተደርጎ የሚወሰድ ድንቅ የክልላችን እሴት ነው ብለዋል፡፡

የወላይታ ሕዝብ ከሌሎች ወንድም ሕዝቦች ጋር በጋራ የሚያከብረው የ'ጊፋታ' በዓል አብሮነትና ወንድማማችነት የሚጎለብትበት፣ ኅብረ-ብሔራዊነት የሚያድግበት እና የሕዝቦች ትስስር ይበልጥ የሚጠናከርበት በዓል መሆኑን ገልጸዋል።

የበዓሉን እሴቶች ለሀገር ሰላምና አንድነት፣ ለሕዝቦች የጋራ ልማትና ዕድገት መጠቀም እንደሚገባም አስገንዝበዋል።

ባህላዊ እሴቱን ጠብቆ የሚከበረው ጊፋታ፣ የሕዝቦች አንድነትን ከማጠናከርና የሀገራችንን በጎ ገፅታ ለዓለም ከማስተዋወቅ ባለፈም፣ በቱሪዝም መስህብነት የጎላ ኢኮኖሚያዊ ጠቀሜታ ያለው በመሆኑ በዓሉን ዋነኛ የቱሪዝም መዳረሻ እንዲሆን ለማስቻል የተለያዩ ሥራዎች እየተሰሩ እንደሚገኝ ጠቁመዋል፡፡

‘የጊፋታ’ በዓል ባለፈው ዓመት በዓለም አቀፍ የትምህርት፣ የሳይንስ እና የባህል ድርጅት (ዩኔስኮ) በማይዳሰስ ቅርስነት መመዝገቡ የሚታወስ ነው፡፡

በሐይማኖት ከበደ
#ebc #gifata #wolaitanewyear #ethiopianheritage #unescoculturalheritage