በዩኒቨርሲቲዎች ስር ለሚተዳደሩ ማስተማሪያ ሆስፒታሎች የሚመደበው የሕክምና አገልግሎት በጀት ከመደበኛው የትምህርት በጀት ስሌት ቀመር ውጪ በተናጠል ተጣርቶ የበጀት ድጋፍ እንዲቀርበለት የሚያዘው ደንብ በስራ ላይ ውሏል።

የሚኒስትሮች ምክር ቤት ለራስ-ገዝ ዩኒቨርሲቲዎች ከመንግሥት የሚሰጠውን የብሎክ ግራንት የበጀት አፈጻጸም ለመደንገግ ያወጣው ደንብ ቁጥር 594/2018 በስራ ላይ ውሏል።

ደንቡ ተቋማቱ በፋይናንስ ራሳቸውን እስኪችሉ ድረስ በሂደት እየቀነሰ የሚሄድ ዓመታዊ የበጀት ድጋፍ የሚመደብበትን ሥርዓት ያካተተ ሲሆን፣ ዩኒቨርሲቲዎቹ ከተጨባጭ ነባራዊ ሁኔታዎቻቸውና ስትራቴጂካዊ ዕቅዶቻቸው በመነሳት በበጀታቸው በነፃነት እንዲጠቀሙና ተልዕኳቸውን በጥራት እንዲወጡ ማስቻልን ዓላማ ያደረገ መሆኑን ያስረዳል።  

ደንቡ ለራስ-ገዝ ዩኒቨርሲቲዎች የሚመደበው ዓመታዊ የብሎክ ግራንት እንደ አግባብነቱ  ፍትሐዊ ተጠቃሚነትን ለማረጋገጥ ሲባል፣ የመግቢያ መስፈርቱን አሟልተው ነገር ግን የትምህርት ወጪያቸውን መሸፈን ለማይችሉ ተማሪዎች የሚደረግ የበጀት ድጋፍ ሊያካትት እንደሚችል ያስረዳል።

በተጨማሪም ዩኒቨርሲቲዎች በሚያስተዳድሯቸው ማስተማሪያ ሆስፒታሎች አማካኝነት፣ በሕግ አግባብ በነፃ ሊሰጡ ለሚገባቸው የሕክምና አገልግሎቶች እና በነፃ ማግኘት ለሚገባቸው የኅብረተሰብ ክፍሎች የሚውል የበጀት ድጋፍ እንዲያገኙ ለማስቻልም ሊመደብ እንዲሚችል ይገልጻል።

እንዲሁም ዩኒቨርሲቲዎች የሚያከናውኗቸውን የምርምርና ጥናት፣ የማኅበረሰብ ጉድኝት አገልግሎት እንዲሁም ብቁ ተቋማዊ አቅምን ለመገንባት የሚያስፈልግ የፋይናንስ ድጋፍ ሊመደብ እንደሚችል ተደንግጓል።

በዚህ ደንብ መሠረት አጠቃላይ የራስ ገዝ ዩኒቨርሲቲዎች የበጀት ድልድል የግብዓት፣ የውጤትና የፍትሐዊነት መስፍርቶችን መሰረት የሚያደርግ ሲሆን ይህም

• የመማር-ማስተማር ሂደቱን መደበኛ ተማሪዎች ቁጥር፣

• የሳይንሳዊ ምርምር ውጤትና ተፅዕኖን፣

• የቴክኖሎጂ ሽግግርና ማህበረሰብ ጉድኝት ስራዎችን እንዲሁም

• ልዩ ድጋፍ የሚሹ ተማሪዎችን እና የተቋማቱን መልክዓ-ምድራዊ አስቸጋሪ ሁኔታዎች ታሳቢ ያደርጋል።

ይህ የበጀት ማከፋፈያ ቀመር እንደ አስፈላጊነቱ በገንዘብ ሚኒስቴር እና በትምህርት ሚኒስቴር ትብብር የሚዘጋጅ ሲሆን፣ ወቅታዊ ሁኔታዎችን ለማጣጣም በየሁለት ዓመቱ ክለሳ ይደረግበታል።  

በተለየ መልኩ፣ በዩኒቨርሲቲዎች ስር ለሚተዳደሩ ማስተማሪያ ሆስፒታሎች የሚመደበው የሕክምና አገልግሎት በጀት ከመደበኛው የትምህርት በጀት ስሌት ቀመር ውጪ በተናጠል ተጣርቶ የበጀት ድጋፍ እንደሚደረግለት ተደንግጓል።

ይህ ድጋፍ ሆስፒታሎቹ በሕግ አግባብ በነፃ ሊሰጡ ለሚገባቸው የሕክምና አገልግሎቶችና ተጠቃሚ ለሆኑ የኅብረተሰብ ክፍሎች የሚውል ሲሆን፤ ድልድሉም በሆስፒታሉ አገልግሎት ያገኙ ታካሚዎች ብዛት፣ የህክምና አልጋዎች ቁጥር፣ የአገልግሎቶቹ ውስብስብነት እንዲሁም ለመድኃኒትና ለአላቂ የሕክምና ቁሳቁሶች የሚወጣውን ወጪ መሠረት በማድረግ ይወሰናል።

በዚህም ማንኛውም ራስ-ገዝ ዩኒቨርሲቲ የሚያገኘው ዓመታዊ ድጋፍ አጠቃላይ የመማር-ማስተማርና የምርምር በጀቱን እንዲሁም ለማስተማሪያ ሆስፒታሎች በጥናት ላይ ተመስርቶ የሚመደበውን ልዩ በጀት በአንድ ላይ ያካተተ የተቀናጀ የብሎክ ግራንት ሆኖ ይቀርባል።  

የበጀት ጥያቄ አቀራረብና አስተዳደርን በተመለከተ፣ ማንኛውም ራስ-ገዝ ዩኒቨርሲቲ ዓመታዊ የበጀት ጥያቄውን በየዓመቱ እስከ የካቲት ወር መጨረሻ ድረስ ለገንዘብ ሚኒስቴር ማቅረብ እንዳለበት እና የተፈቀደው በጀትም በቀጥታ ወደ ተቋማቱ ፈሰስ እንደሚደረግ ተመላክቷል።

የቁጥጥር ሥርዓቱን ለማጠናከርም ትምህርት ሚኒስቴር በቁልፍ ውጤት አመላካቾች ላይ የተመሠረተ የአፈጻጸም ውል በመፈራረም በዓመት ሁለት ጊዜ ሁለንተናዊ ግምገማ እንደሚያካሂድ ተደንግጓል።

በተጨማሪም የዩኒቨርሲቲዎቹ የብሎክ ግራንት ሒሳብ በፌደራል ዋና ኦዲተር እንደሚመረመርና የሒሳብ ሰነዶችም ቢያንስ ለአስር ዓመታት ተጠብቀው እንዲቆዩ በማድረግ ተጠያቂነትና ግልጽነት እንዲሰፍን ይደረጋል።

ቲክቫህ ኢትዮጵያ
መስከረም 27 ቀን 2019 ዓ/ም

@tikvahethiopia

የእናቱን ውለታ በ10 ሚሊዮን ዶላር የዘከረው ጆርዳን!
#ethiopia | ማይክል ጆርዳን የእናቱን ውለታ ለማሰብ ለሰሜን ካሮላይና ዩኒቨርሲቲ የ10 ሚሊዮን ዶላር እርዳታ አደረገ

ኮከቡ የቅርጫት ኳስ ተጫዋች ማይክል ጆርዳን ለተማረበት የሰሜን ካሮላይና ዩኒቨርሲቲ የ10 ሚሊዮን ዶላር የገንዘብ ድጋፍ አደረገ።

ጆርዳን ይህንን ድጋፍ ያደረገው እናቱ ለማህበራዊ አገልግሎት እና ቤተሰቦችን ለመደገፍ የነበረት ከፍተኛ ፍቅርና አስተዋጽኦ ለመዘከር እና ለማክበር እንደሆነ ተገልጿል።

ይህ እርዳታ በትምህርት ቤቱ ታሪክ ውስጥ ከተደረጉት የገንዘብ ድጋፎች በሙሉ ትልቁ ድጋፍ እንደሆነ ተነግሯል።

ለእናቱ መስዋዕትነት እና አሪያነት እውቅና ለመስጠትም በትምህርት ቤቱ ስር የሚገኘው ዓለም አቀፍ የምርምር ማዕከል በስሟ ተሰይሟል።

ይህ ድጋፍ በትምህርት ቤቱ የሚገኙ ተማሪዎችን እና መምህራንን ለመደገፍ ይውላል ነው የተባለው።

በተለይም በማህበራዊ አገልግሎት ዘርፍ ያለውን የሰው ኃይል እጥረት ለመቅረፍ እና ለአደጋ የተጋለጡ ህፃናትና ቤተሰቦችን ለመደገፍ ለሚደረጉ የምርምርና የተግባር ስራዎች ላይ ይውላል ተብሏል።

ሔኖክ ወ/ገብርኤል

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#ethiopia #getutemesgen #michaeljordan #delorisjordan #uncsocialwork #motherlylove

የልዕልት ሊሲ (ልሳን ተፈሪ ፍቅረ ሥላሴ) ግለ-ታሪክ

ልዕልት ሊሲ—በይፋዊ መጠሪያዋ ልዕልት ልሳን ተፈሪ ፍቅረ ሥላሴ (Princess Lissan "Lissie" Selassie)—የኢትዮጵያን የብዙ ክፍለ ዘመናት ንጉሣዊ ታሪክ፣ የትውልድ መስመር እና ባህላዊ ቅርስ አጣጥማ የያዘች የዘመናችን ወጣት ንጉሣዊ ተወላጅ ናት።

በካሊፎርኒያ አሜሪካ አድጋ በባዮሎጂ ሳይንስ ዘርፍ የመጀመሪያ ዲግሪዋን ያጠናቀቀችው ልዕልት ሊሲ፣ በዓለም አቀፍ ደረጃ ኢትዮጵያን ባስተዋወቀችባቸው መድረኮች፣ በሳይንሳዊ ዕውቀቷ እና በማህበረሰብ በጎ አድራጎት እንቅስቃሴዎቿ የምትታወቅ ወጣት አርአያ ናት።

ታሪካዊ የትውልድ ሐረግ እና የአራት ሥርወ-መንግሥታት ትስስር

የልዕልት ሊሲ የደም መስመር የኢትዮጵያን ህብረ-ብሔራዊ ታሪክ እና ብዝሃነት የሚያንፀባርቅ ሲሆን፣ ከአራት ታላላቅ የኢትዮጵያ ንጉሣውያን እና መሪዎች ሥርወ-መንግሥታት የተገኘ ልዩ የትውልድ ሐረግ አላት፦

👉የሸዋ ሰለሞናዊ ሥርወ-መንግሥት፦ የቀዳማዊ አፄ ኃይለ ሥላሴ፣ የአልጋ ወራሽ አምኃ ሥላሴ (አስፋው ወሰን) እና የቀዳማዊ አፄ ኃይለ ሥላሴ የበኩር የልጅ ልጅ የነበሩት የልዕልት እጅጋየሁ አስፋው ወሰን የዘር ሃገረግ ትስስር ናት።

👉የወለጋ - ኦሮሞ ሥርወ-መንግሥት፦ በኦርቶዶክስ ተዋሕዶ እምነት ደጃዝማች ገብረእግዚአብሔር ተብለው ከተጠመቁት ከወለጋው ንጉሥ ኩምሳ ሞረዳ እና በኦሮሞ ማህበረሰብ ውስጥ የመሪነት ውርስ ከነበራቸው ከአያቷ ከንጉሥ ፍቅሬ ሥላሴ የሚመዘዝ የትውልድ መስመር አላት።

👉የትግራይ ሥርወ-መንግሥት፦ የትግራዩ ንጉሥ እና የኢትዮጵያ ንጉሠ ነገሥት አፄ ዮሐንስ 4 ኛ እንዲሁም የልጅ ልጃቸው የልዕልት ወለተ እስራኤል ስዩም የትውልድ ዘር ናት።

👉የወሎ ሥርወ-መንግሥት፦ የወሎው ንጉሥ ሚካኤል አሊ (መሐመድ አሊ) እና የልጅ ልጃቸው የቀዳማዊ አፄ ኃይለ ሥላሴ ባለቤት የእቴጌ መነን አስፋው የዘር ሃረግ ናት።

የቤተሰብ ሕይወትና አስተዳደግ

ልዕልት ሊሲ የታዋቂው አርቲስት ልዑል ይስሐቅ ፍቅረ ሥላሴ እና የቴክኖሎጂ ባለሙያ እንዲሁም የሰብአዊ መብት ተሟጋች ልዕልት አስኳል ተፈሪ ልጅ ስትሆን፣ የልዕልት እጅጋየሁ ፍቅረ ሥላሴ ታናሽ እህት ናት።

በሰሜን ካሊፎርኒያ አሜሪካ ያደገች ቢሆንም፣ ከኢትዮጵያ ባህል፣ እምነት እና ማህበረሰብ ጋር ባላት ጠንካራ ቁርኝት ትታወቃለች። እናቷ ገና በለጋ ዕድሜዋ ያስተማረቻትን አማርኛ ቋንቋ አቀላጥፋ ማንበብ፣ መጻፍ እና መናገር የምትችል ሲሆን፣ የኢትዮጵያን ባህላዊ እሴቶችና ታሪክ ጠብቆ በማስቀጠል ረገድ ከፍተኛ ፍላጎት አላት።

ትምህርት እና ሙያዊ ፍላጎት

ልዕልት ሊሲ በትምህርቷ የላቀ ስኬት ያስመዘገበች ሲሆን

👉ከካሊፎርኒያ ዩኒቨርሲቲ (University of California, Santa Cruz) በሶስት ዓመታት ብቻ በትምህርቷ በመግፋት በሞለኪውላር፣ ሴል እና ልማት ባዮሎጂ (Molecular, Cell, and Developmental Biology) የሳይንስ የመጀመሪያ ዲግሪዋን (B.S.) አግኝታለች።

👉በአሁኑ ወቅት ትኩረቷን በቤተ-ሙከራ ምርምር (Lab Research) እና በድህረ-ምረቃ (Master's programs) ትምህርቷ ላይ ያደረገች ሲሆን፣ ወደፊት በኢትዮጵያ የጤናው ዘርፍ አስተዋጽኦ የሚያበረክት ክሊኒክ የማቋቋም ትልቅ አልም አላት።

ዓለም አቀፍ ዝና እና የበጎ አድራጎት ሥራዎች

Le Bal des Débutantes (2023)፦ እ.ኤ.አ. በ2023 በፓሪሱ ሻንግሪ-ላ ሆቴል በተካሄደውና ከዓለም ዙሪያ የተተውጣጡ የንጉሣውያን እና የታዋቂ ቢሊየነሮች ቤተሰብ ወጣቶችን በሚያስተናግደው Le Bal des Débutantes ዝግጅት ላይ የመጀመሪያዋ ኢትዮጵያዊት ተካፋይ ሆና በመመረጥ ኢትዮጵያን በዓለም አቀፍ ደረጃ በክብር ወክላለች።በዝግጅቱም የላንቪን (Lanvin) ዲዛይን ቀሚስ እና የቪ-ሙሴ (V MUSE) ጌጣጌጦችን በመልበስ የፋሽንና የዜና መጽሔቶች ትኩረት ሆናለች።

የበጎ አድራጎት እንቅስቃሴ፦ በራሷ ተነሳሽነት በሸዋ ሮቢት እና በደብረ ብርሃን የሚገኙ ወጣት ልጃገረዶችን ትምህርት ለማገዝ እና ራሳቸውን የመቻል አቅም ለማጎልበት የተለያዩ የበጎ አድራጎት ሥራዎችን ታከናውናለች።

እ.ኤ.አበታህሳስ 2022/2023 ወደ ኢትዮጵያ በመጓዝ የማህበረሰብ ጉብኝትና ድጋፍ አድርጋለች።

''የአንበሳ ጭራ ከመሆን የውሻ ጭንቅላት መሆን ይሻላል''

*የአእምሮ ጤና ዘገባዎች ጥንቃቄ እንዲደረግባቸው ለባለሙያዎች ስልጠና የተሰጠ ሲሆን ለመድኃኒት እጥረት መፍትሔ እንዲበጅ ተጠይቋል
#ethiopia | አዕምሮ ሁለተናችንን የሚያዝ ዋና ነገር ሆኖ ሲያበቃ ነገሬ ያላንለው የሰውነታችን ክፍል ነው።ታዲያ እንደማንኛውም የሰውነታችን ክፍል ይታመማል ከታከመም ይድናል።

በሀገራችን ኢትዮጵያ በሚዲያ አውታሮች በአዕምሮ ጤና ላይ የሚሰሩ ዘገባዎችን ለማሻሻል ያለመ የኢትዮጵያ የአዕምሮ ህክምና ማህበር ከአምሬፍ ሄልዝ አፍሪካ እና ከስፓኒሽ ኮርፖሬሽን ጋር በመተባበር ስልጠና ተሰጥቷል።

የማህበሩ አባልና የአዕምሮ ህክምና ስፔሻሊስት ዶክተር እስጢፋኖስ እንደገለጹት የስልጠናው ዋና ዓላማ የሚዲያ ባለሙያዎች በአእምሮ ጤና ላይ በቂ ግንዛቤ እንዲይዙና ዘገባዎችን በሚሰሩበት ጊዜ ሊከተሏቸው የሚገቡ የሙያ ስነ-ምግባሮችን ለማሳወቅ ነው።

በተለይም ራስን ማጥፋትን የመሳሰሉ ጉዳዮች ሲዘገቡ ሌሎች ሰዎችን ወደ ተመሳሳይ ድርጊት በማይገፋፋ ጥንቃቄ በተሞላበት መልኩ መሆን እንደሚገባው የገለጹት ዶክተር እስጢፋኖስ በማህበራዊም ሆነ በሌሎች ሚዲያዎች የሚተላለፉ ይዘቶች ችግሩን ከማባባስ ይልቅ በመፍትሔ፣ በመከላከል እና ተስፋ በመስጠት ላይ ትኩረት ሊያደርጉ እንደሚገባ አሳስበዋል።

በአሁኑ ወቅት በኢትዮጵያ ከ120 ሚሊዮን በላይ ለሚሆነው ህዝብ አገልግሎት የሚሰጡት ከ200 ገደማ የሳይካትሪስት ባለሙያዎች ብቻ በመሆናቸው በዘርፉ ከፍተኛ የባለሙያ እጥረት መኖሩ ተጠቅሷል።

ከዚህ በተጨማሪም ለህክምናው አስፈላጊ የሆኑ የመድኃኒቶች እጥረት ያለ ሲሆን፣ በተለይም ለ'ባይፖላር' ህመምተኞች እጅግ አስፈላጊ የሆነው 'ሊቲየም' የተባለው መድኃኒት በገበያ ላይ በመጥፋቱ ምክንያት ታካሚዎች ለከፍተኛ ችግር መዳረጋቸው ተገልጻል።

በመሆኑም የኢትዮጵያ መድኃኒት አቅራቢ አገልግሎት (EPSS) እና የሚመለከታቸው አካላት ለመድኃኒት አቅርቦት ችግሩ አስቸኳይ መፍትሔ እንዲሰጡ ማህበሩ ጥሪ አቅርቧል።

በተያያዘ ዜና፣ የዘንድሮው የዓለም የአእምሮ ጤና ቀን በዓለም አቀፍ ደረጃ ኦክቶበር 10፣ በሀገራችን ደግሞ መስከረም 30 ቀን በኤካ ኮተቤ ሆስፒታል በብሔራዊ ደረጃ ይከበራል።

የዘንድሮው በዓል የአእምሮ ህመም አጋጥሟቸው ያለፉ ሰዎችን እውነተኛ ድምጽ እና ተሞክሮ በማዳመጥ ላይ ትኩረቱን ያደረገ ሲሆን፣ በዕለቱም ከህመሙ ያገገሙ ሰዎች ተሞክሯቸውን የሚያካፍሉበት፣ የምርምር ውጤቶች፣ የፓናል ውይይቶች እና ዘጋቢ ፊልሞች ለታዳሚው የሚቀርቡበት ፕሮግራም መዘጋጀቱ ተገልጾል።

በያፌት ገ/ህይወት

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን) #getutemesgen #getu

#wallagauniversity

የወለጋ ዩኒቨርሲቲ ከፍተኛ አመራሮች ተቋሙን ወደ ራስ ገዝ ዩኒቨርሲቲነት ለማሸጋገር በሚያስፈልጉ ቅድመ ሁኔታዎች፣ ተቋማዊ አቅም፣ የሰነድ ዝግጅት እና የሰው ኃይል ልማት ላይ ውይይት አካሒዷል።

ወደ ሐረማያ ዩኒቨርሲቲ በመሔድ የተገኘ የቤንችማርኪንግ ተሞክሮ በመድረኩ ቀርቧል።

ዩኒቨርሲቲው ለራስ ገዝነት ሽግግር አስፈላጊ በሆኑ የዲጂታላይዜሽን፣ የውስጥ ገቢ አቅም ማጠናከር እና መሠል ሥራዎች ላይ በትኩረት መስራት እንዳለበት የዩኒቨርሲቲው ፕሬዝዳንት ተስፋዬ ለማ (ዶ/ር) ገልፀዋል።

የሽግግር ሰነዶችና ፖሊሲዎች ማዘጋጀት፣ የራስ ገዝነት ጽ/ቤት ማቋቋም፣ የምርምርና የፋይናንስ አቅምን ማጠናከር እንዲሁም ተቋማዊ የሽግግር ካርታ ማዘጋጀት ቀጣይ ሥራዎች መሆናቸው በውይይቱ ተጠቁሟል።

@tikvahuniversity

ፂም ወይስ ለስላሳ ፊት? የጀርመን ጥናት የሴቶችን ሚስጥራዊ ምርጫ ይፋ አደረገ

​በወንዶች ውበትና መስህብ ዙሪያ ለዘመናት ሲካሄድ የነበረው ክርክር አዲስ ምዕራፍ የያዘ ይመስላል።

በቅርቡ ከጀርመን የወጣ አንድ አስደናቂ የምርምር ውጤት እንደሚያመላክተው ከሆነ፣ ረጅም ፀጉርና ያደገ ፂም ያላቸው ወንዶች የብዙ ሴቶችን ልብ በላቀ ሁኔታ የማሸነፍ እድል አላቸው።

​በጥናቱ ከተሳተፉት ሴቶች መካከል 75 በመቶ ያህሉ ሙሉ በሙሉ የፀጉሩንና የፂሙን ተፈጥሯዊ ገጽታ የያዘ ወንድ እንደሚስባቸው ገልጸዋል።

ሴቶቹ ለስላሳና ፂሙ ከተላጨ ወንድ ጋር ምንም አይነት ጥላቻ እንደሌላቸው ቢናገሩም፣ "ፀጉራም" የሆኑ ወንዶች ግን ይበልጥ ማራኪና ስሜትን የሚቀሰቅሱ ሆነው አግኝተዋቸዋል።

​ሴቶች ለዚህ ምርጫቸው የሰጡት ምክንያት ምንድን ነው?

​ሴቶች ረጅም ፀጉርና ፂም ያላቸውን ወንዶች የሚመርጡበት ዋናው ምክንያት ከተለመደው የወንዶች ገጽታ ወጣ ያሉና ለየት ያሉ ሆነው ስለሚታዩ ነው። ከዚህም በላይ ይበልጥ ወንዳወንድና ጠንካራ ሆነው ስለሚታዩ፣ በዙሪያቸው በሚሆኑበት ጊዜ ከፍተኛ የሆነ የደህንነትና የጥበቃ ስሜት ይሰማቸዋል።

​በጥናቱ ላይ የተሳተፈች አንዲት ሴት ሁኔታውን ስታስረዳ፡ "ሸካራና ተፈጥሯዊ የሆነ የወንዶች ገጽታ ሁልጊዜም ቢሆን የሴቶችን ቀልብ ይስባል። አንድ ወንድ ረጅም ፀጉርና ጎልቶ የሚታይ ፂም ሲኖረው፣ የጠንካራነትና የማራኪነት ጥምረት ስለሚኖረው በቀላሉ ልባችንን ያሸንፈዋል" ስትል ተናግራለች።

​የሳይንስ ሊቃውንት አስተያየት

​ሳይንቲስቶች የሴቶችን ምላሽ በመደገፍ ምክንያታዊ እንደሆነ ያረጋግጣሉ። በጥንታዊው የድንጋይ ዘመን ፀጉራም ወንዶች የጥንካሬ፣ የወንዳወንድነትና የዘር የማስተላለፍ ብቃት ምልክት ተደርገው ይታሰቡ ነበር።

በመሆኑም ይህ ጥንታዊ የተፈጥሮ ስሜትና ፍላጎት በሴቶች ንቃተ-ህሊና (subconscious) ውስጥ አሁንም ድረስ ተደብቆ እንደሚገኝና ለዚህም ውሳኔ ምክንያት እንደሆነ የባለሙያዎች ጥናት ያመላክታል።

​በአጠቃላይ፣ የፊት ፂምንና ረጅም ፀጉርን መንከባከብ የወንዶችን ግላዊ ማራኪነት ከመጨመሩም በላይ፣ የሴቶችን ቀልብ ለማረክ ትልቅ መንገድ እንደሚከፍት ይህ የጀርመን ጥናት ይገልፃል።

Seledadotio
Seledadotio

አቶ ደስታ ሌዳሞን በመተካት የሲዳማ ክልልን በፕሬዚደንትነት እንዲመሩ የተሾሙት ዶ/ር መሳይ ኃይሉ ማናቸው ?

‎በዛሬው ዕለት የሲዳማ ክልል ፕሬዚዳንት ሆነው የተሾሙት ዶ/ር መሳይ ኃይሉ ከዚህ ቀደም የሲዳማ ዞን ጤና መምሪያ ኃላፊ እንዲሁም የሐዋሳ ዩኒቨርሲቲ የአስተዳደርና ተማሪዎች አገልግሎት ምክትል ፕሬዝዳንት ሆነው አገልግለዋል።
‎
‎በትምህርት ዝግጅታቸው፦
- የመጀመሪያ ዲግሪ በሕዝብ ጤና ከሐዋሳ ዩኒቨርሲቲ ፣
- ሁለተኛ ዲግሪ በሕዝብ ጤና ከጅማ ዩኒቨርሲቲ
- የዶክትሬት ዲግሪ (PhD) በኤፒዲሚዮሎጂ ከኖርዌይ በርገን ዩኒቨርሲቲ አግኝተዋል።
‎
‎ዶ/ር መሳይ በጤናው ዘርፍ በመሪነት፣ በኤፒዲሚዮሎጂስትነትና በከፍተኛ ትምህርት ተቋማት ውስጥ ረጅም ዓመታት የካበተ የአመራር ልምድ አላቸው ተብሏል።
‎
‎በፌዴራል ተቋም ውስጥ የኢትዮጵያ የህብረተሰብ ጤና ኢንስቲትዩት (EPHI) ዋና ዳይሬክተር ሆነ በመሾም የኢንስቲትዩቱን አጠቃላይ ጥናትና ምርምር፣ የድንገተኛ ጤና አደጋዎች አስተዳደር፣ የላቦራቶሪና የጤና መረጃ ትንተና ፕሮጀክቶችን በበላይነት ሲመሩ ቆይተዋል።

የአፍሪካ የበሽታ መከላከልና መቆጣጠሪያ ማዕከል (Africa CDC) የቴክኒክና አማካሪ ምክር ቤት አባል ሆነው በማገልገል ከአህጉራዊው ተቋም የሥራ እውቅና አግኝተዋል።

በተጨማሪም የኢትዮጵያ ሳይንስ አካዳሚ እና የኢትዮጵያ አንቲ-ዶፒንግ ባለሥልጣን የቦርድ አባል ሆነው አገልግለዋል።
‎
‎የጤና ሚኒስቴር የሥራ አስፈጻሚ ኮሚቴ አባልም በመሆን በብሔራዊ የጤና ፖሊሲዎችና ስትራቴጂዎች ላይ ተሳትፎ አድርገዋል።
‎
‎በአጠቃላይ በአካዳሚክ ዕውቀታቸው በሙያዊ ሥነ-ምግባራቸው እና በየደረጃው ባሳዩት የተረጋገጠ የአመራር ብቃት ወደ ክልሉ ፕሬዝዳንትነት መምጣታቸውም ተነግሯል።

ቲክቫህ ኢትዮጵያ
ሀዋሳ
መስከረም 21 ቀን 2019 ዓ/ም

@tikvahethiopia ዶክተር መሳይ ኃይሉ የሲዳማ ክልል ፕሬዝዳንት ሆነው ተሾሙ። ‎ ‎የፌዴራል ሕብረተሰብ ጤና ኢንስቲትዩት ዋና ዳይሬክተር የነበሩት ዶክተር መሳይ ኃይሉ የሲዳማ ክልል ፕሬዜዳንት ሆነው ተሹመዋል። ‎ ‎የሲዳማ ክልል ምክር ቤት ዛሬ መስከረም 21 ቀን 2019 ዓ/ም የመንግስት ምስረታ ጉባኤውን እያካሄደ ነው። በዚህም ዶ/ር መሳይ ኃይሉን የክልሉ ፕሬዚዳንት አድርጎ ሾሟቸዋል። ‎ ‎ዶክተር መሳይ ኃይሉ ሲዳማ ክልል…

ሜሪላንድ ኢንተርናሽናል ኮሌጅ

🎓 መልካም ዜና!
ለ 2019 ዓ.ም በማስተርስ መርሃ ግብር ለመማር ፍላጎት ላላቹ በሙሉ ? 📚

ሜሪላንድ ኢንተርናሽናል ኮሌጅ በኢፌዴሪ የትምህርት እና ስልጠና ባለስልጣን ለማስተርስ መርሃ-ግብሩ ለማስተማር ፈቃድ የተሰጠው የከፍተኛ ትምህርት ተቋም ሲሆን የማስተርስ ትምህርታቸውን  ለመማር በትምህርት ሚኒስቴር የሚሰጠውን የ "National Graduate Admission Test/NGAT" ፈተናውን አልፈው  በሜሪላንድ ኢንተርናሽናል ኮሌጅ ተመዝግበው ለሚማሩ ተማሪዎች:-
✈️ የውጭ ሀገር የምርምር ጉዞ ዕድሎች ይመቻቻሉ።
👨‍🏫 በዶክተሮች እና ፕሮፌሰሮች ትምህርት ይሰጣል።
🎓 በሁለት ዓመት የትምህርት ቆይታ ውስጥ ሁለት ነፃ አጫጭር ስልጠናዎች  በዘርፉ ሰፊ ልምድ ባላቸው ዶክተሮች ይሰጣሉ።
🏫 በአዲስ አበባ 22 አካባቢ — ከካፒታል ሆቴል ጀርባ — ለመማር አመቺ በሆነ ካምፓስ ትምህርት ይሰጣል።

📌 ለበለጠ መረጃ፦
🌐 www.marylandic.com 📱 0935656939📱 0958310704

ቁጭት የወለደው ስኬት፡ የትልቅ ሀገር ታላቅ ርዕይ በተግባር
*****************

ታላቅ ርዕይ ያላት ሀገር የቱንም ያህል ፈተና ቢገጥማት ከችግሩ ስፋት ይልቅ ከፈተናው ማግስት የምትፈጥረው ዕድል የላቀ ይሆናል።

የሀገራት የታሪክ ጉዞ አልጋ በአልጋ አለመሆኑ እሙን ቢሆንም ልዩነቱ የሚፈጠረው ግን ተግዳሮቶችን ለመጋፈጥ በሚወሰደው ስትራቴጂያዊ እርምጃ ላይ ነው።

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) ይህንን ሲያብራሩ፣ “በአንድ ሰው ሕይወት ውስጥ ወይም በአንድ ሀገር ጉዞ ውስጥ መከራ፣ ችግር፣ ተግዳሮት አይፈጠርም አይባልም። ነገር ግን አንድ ችግር፣ አንድ መከራ፣ አንድ አጥቂ ነገር ሲፈጠር፣ ያንን ነገር ወደ ዕድል ለመቀየር እና ከዚያ መከራ ውስጥ፣ ከዚያ ችግር ውስጥ ዕድል ለማውጣት መሥራት ለሰው ልጅ እንዲሁም ለሀገር እጅግ ያስፈልጋል” በማለት የችግር ፈቺነት አቅምን መገንባት ለሀገር ወሳኝ መሆኑን አጉልተዋል።

ይህ ፈተናን ወደ ዕድል የመቀየር የኢትዮጵያ ብቃት በተግባር የታየው ዓለምን ባናወጠው የኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ ወቅት ነበር። ያደገው ዓለም ለአፍሪካ እና ለኢትዮጵያ የሰጠው ትንበያ እጅግ አስፈሪ እና ተስፋ አስቆራጭ ነበር።

ሆኖም ሀገራችን የውጭ ሀገራት የራሳቸውን ዜጎች ለማዳን ፊታቸውን ባዞሩበት ወቅት የውስጥ አቅምን መገንባት ብቸኛው የህልውና ዋስትና መሆኑን ተማረች።

ጠቅላይ ሚኒስትሩ ይህንን ታሪካዊ ክስተት ሲያስታውሱ፣ “እነሱ ክትባት ስላላቸው፣ መድኃኒት ስላላቸው መትረፍ እንደሚችሉ፤ እኛ ግን ክትባት በበቂ ማምረት ስለማንችል፣ መድኃኒት ማምረት ስለማንችል ልንቋቋመው የማንችል መከራ እንደመጣብን በስፋት ተናግረው ነበር። እና ያንን ጊዜ በምግብም በመድኃኒትም ራስን ለመቻል እንደ ዕድል መጠቀም አለብን የሚል አቋም ከመንግሥት ወስደን ነበር” ብለዋል።

ይህ አስገዳጅ ሁኔታ መንግሥት በሀገር ሉዓላዊነት ላይ ያለውን ትርጓሜ ወደ ኢኮኖሚያዊ እና መሠረታዊ ፍላጎቶች ራስን መቻል እንዲያሰፋው አድርጓል።

እውነተኛ ሉዓላዊነት የሕዝብን አንገብጋቢ ፍላጎቶች በራስ አቅም ከማሟላት ይጀምራል። ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ የተፈጠረባቸውን ጥልቅ ቁጭት ሲገልጹ፣ “ያ ጉዳይ የፈጠረው ቁጭት መድኃኒት ላይ በበቂ አምርቶ የራሱን ፍጆታ የማይሸፍን ሀገር፣ ልብስ በበቂ አምርቶ የራሱን ፍጆታ የማይሸፍን ሀገር፣ ምግብ በራሱ አምርቶ የራሱን ፍጆታ የማይሸፍን ሀገር እንደሀገር ሉዓላዊ ሀገር ነኝ ብሎ መቀጠል አይችልም” በማለት አስረድተዋል።

በዚህም ታላቅ ርዕይ መሠረት በምግብ ራስን ለመቻል “በበጋ መስኖ መሬት ጦም አይደር” በሚል የተጀመረው የስንዴ ልማት፣ ሀገርን ከምግብ አቅርቦት መስተጓጎል አደጋ የታደገና ፈጣን ውጤት ያመጣ ስትራቴጂ ነው።

በተመሳሳይ በጨርቃጨርቅ ዘርፍ ሰፊ ርቀት የተኬደ ሲሆን ይህም ችግሮችን ወደ ዕድል የመቀየሩ ሥራ ብሔራዊ አቅምን ለመገንባት የተደረገ ሀገር አቀፍ ንቅናቄ መሆኑን ያሳያል።

ከዚህ ጎን ለጎን አስደናቂ ስኬት እየተመዘገበ ያለው በመድኃኒት አቅርቦት እና ምርምር ዘርፍ ነው። በዚህም ስምንት በመቶ ብቻ የነበረውን ዛሬ ኢትዮጵያ ለሀገር ውስጥ የሚያስፈልጋትን መድኃኒት አርባ አራት በመቶ ማምረት የቻለች ሲሆን በጣም በአጭር ጊዜ ውስጥ ይህ አቅም ሃምሳ አምስት በመቶ እንደሚደርስ ይጠበቃል፡፡

ይህንን ራዕይ ለማስፋት የአርማወር ሀንሰን የምርምር ኢንስቲትዩት (AHRI) የደረሰበት የላቀ የቤተ ሙከራ ደረጃ ትልቅ ማሳያ ነው። ተቋሙ በጂኖሚክስ፣ ከሁለት ሚሊዮን በላይ ናሙናዎችን በሚይዝ ቤተ ሙከራ እና አይጦችን ለበሽታ ልየታና ለማዕድን ፍለጋ በማሰልጠን ያካበተው አቅም ወደፊት የራሷን ክትባት ለማምረት ለምታደርገው ጥረት ጠንካራ ሳይንሳዊ መሠረት ነው።

በአጠቃላይ የኢትዮጵያ ብልጽግና እና የተሟላ ሉዓላዊነት የሚረጋገጠው ተግዳሮቶችን በማሸነፍና ራስን በመቻል ነው። የኮሮና ወረርሽኝ ሀገራችን በምግብ፣ በልብስና በመድኃኒት ራሷን እንድትችል ትልቅ ዕድል ፈጥሯል።

ይህ የትልቅ ሀገርና የትልቅ ሕዝብ ታላቅ ርዕይ ከዳር የሚደርሰው በትጋት ብቻ ነው። በመሆኑም ኢትዮጵያ በልጆቿ ጥረት ታፍራ፣ ተከብራ፣ ዘልቃና አድጋ እንድትኖር ያለው መፍትሔ ጥረን ግረን መሥራት ብቻ ይሆናል።

እንደ ሀገር ከችግር ውስጥ ዕድልን አውጥቶ በጽናት መሥራት መቻል የብልጽግና ጉዟችንን ማንም ሊያቆመው እንደማይችል ማረጋገጫ ነው።

በበረከት ሽመልስ
#ትልቅሀገር_ትልቅሕዝብ_ታላቅራዕይ #ethiopia #ebc #nationalinterest #nationbuilding


ቁጭት የወለደው ስኬት፡ የትልቅ ሀገር ታላቅ ርዕይ በተግባር
*****************

ታላቅ ርዕይ ያላት ሀገር የቱንም ያህል ፈተና ቢገጥማት ከችግሩ ስፋት ይልቅ ከፈተናው ማግስት የምትፈጥረው ዕድል የላቀ ይሆናል።

የሀገራት የታሪክ ጉዞ አልጋ በአልጋ አለመሆኑ እሙን ቢሆንም ልዩነቱ የሚፈጠረው ግን ተግዳሮቶችን ለመጋፈጥ በሚወሰደው ስትራቴጂያዊ እርምጃ ላይ ነው።

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) ይህንን ሲያብራሩ፣ “በአንድ ሰው ሕይወት ውስጥ ወይም በአንድ ሀገር ጉዞ ውስጥ መከራ፣ ችግር፣ ተግዳሮት አይፈጠርም አይባልም። ነገር ግን አንድ ችግር፣ አንድ መከራ፣ አንድ አጥቂ ነገር ሲፈጠር፣ ያንን ነገር ወደ ዕድል ለመቀየር እና ከዚያ መከራ ውስጥ፣ ከዚያ ችግር ውስጥ ዕድል ለማውጣት መሥራት ለሰው ልጅ እንዲሁም ለሀገር እጅግ ያስፈልጋል” በማለት የችግር ፈቺነት አቅምን መገንባት ለሀገር ወሳኝ መሆኑን አጉልተዋል።

ይህ ፈተናን ወደ ዕድል የመቀየር የኢትዮጵያ ብቃት በተግባር የታየው ዓለምን ባናወጠው የኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ ወቅት ነበር። ያደገው ዓለም ለአፍሪካ እና ለኢትዮጵያ የሰጠው ትንበያ እጅግ አስፈሪ እና ተስፋ አስቆራጭ ነበር።

ሆኖም ሀገራችን የውጭ ሀገራት የራሳቸውን ዜጎች ለማዳን ፊታቸውን ባዞሩበት ወቅት የውስጥ አቅምን መገንባት ብቸኛው የህልውና ዋስትና መሆኑን ተማረች።

ጠቅላይ ሚኒስትሩ ይህንን ታሪካዊ ክስተት ሲያስታውሱ፣ “እነሱ ክትባት ስላላቸው፣ መድኃኒት ስላላቸው መትረፍ እንደሚችሉ፤ እኛ ግን ክትባት በበቂ ማምረት ስለማንችል፣ መድኃኒት ማምረት ስለማንችል ልንቋቋመው የማንችል መከራ እንደመጣብን በስፋት ተናግረው ነበር። እና ያንን ጊዜ በምግብም በመድኃኒትም ራስን ለመቻል እንደ ዕድል መጠቀም አለብን የሚል አቋም ከመንግሥት ወስደን ነበር” ብለዋል።

ይህ አስገዳጅ ሁኔታ መንግሥት በሀገር ሉዓላዊነት ላይ ያለውን ትርጓሜ ወደ ኢኮኖሚያዊ እና መሠረታዊ ፍላጎቶች ራስን መቻል እንዲያሰፋው አድርጓል።

እውነተኛ ሉዓላዊነት የሕዝብን አንገብጋቢ ፍላጎቶች በራስ አቅም ከማሟላት ይጀምራል። ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ የተፈጠረባቸውን ጥልቅ ቁጭት ሲገልጹ፣ “ያ ጉዳይ የፈጠረው ቁጭት መድኃኒት ላይ በበቂ አምርቶ የራሱን ፍጆታ የማይሸፍን ሀገር፣ ልብስ በበቂ አምርቶ የራሱን ፍጆታ የማይሸፍን ሀገር፣ ምግብ በራሱ አምርቶ የራሱን ፍጆታ የማይሸፍን ሀገር እንደሀገር ሉዓላዊ ሀገር ነኝ ብሎ መቀጠል አይችልም” በማለት አስረድተዋል።

በዚህም ታላቅ ርዕይ መሠረት በምግብ ራስን ለመቻል “በበጋ መስኖ መሬት ጦም አይደር” በሚል የተጀመረው የስንዴ ልማት፣ ሀገርን ከምግብ አቅርቦት መስተጓጎል አደጋ የታደገና ፈጣን ውጤት ያመጣ ስትራቴጂ ነው።

በተመሳሳይ በጨርቃጨርቅ ዘርፍ ሰፊ ርቀት የተኬደ ሲሆን ይህም ችግሮችን ወደ ዕድል የመቀየሩ ሥራ ብሔራዊ አቅምን ለመገንባት የተደረገ ሀገር አቀፍ ንቅናቄ መሆኑን ያሳያል።

ከዚህ ጎን ለጎን አስደናቂ ስኬት እየተመዘገበ ያለው በመድኃኒት አቅርቦት እና ምርምር ዘርፍ ነው። በዚህም ስምንት በመቶ ብቻ የነበረውን ዛሬ ኢትዮጵያ ለሀገር ውስጥ የሚያስፈልጋትን መድኃኒት አርባ አራት በመቶ ማምረት የቻለች ሲሆን በጣም በአጭር ጊዜ ውስጥ ይህ አቅም ሃምሳ አምስት በመቶ እንደሚደርስ ይጠበቃል፡፡

ይህንን ራዕይ ለማስፋት የአርማወር ሀንሰን የምርምር ኢንስቲትዩት (AHRI) የደረሰበት የላቀ የቤተ ሙከራ ደረጃ ትልቅ ማሳያ ነው። ተቋሙ በጂኖሚክስ፣ ከሁለት ሚሊዮን በላይ ናሙናዎችን በሚይዝ ቤተ ሙከራ እና አይጦችን ለበሽታ ልየታና ለማዕድን ፍለጋ በማሰልጠን ያካበተው አቅም ወደፊት የራሷን ክትባት ለማምረት ለምታደርገው ጥረት ጠንካራ ሳይንሳዊ መሠረት ነው።

በአጠቃላይ የኢትዮጵያ ብልጽግና እና የተሟላ ሉዓላዊነት የሚረጋገጠው ተግዳሮቶችን በማሸነፍና ራስን በመቻል ነው። የኮሮና ወረርሽኝ ሀገራችን በምግብ፣ በልብስና በመድኃኒት ራሷን እንድትችል ትልቅ ዕድል ፈጥሯል።

ይህ የትልቅ ሀገርና የትልቅ ሕዝብ ታላቅ ርዕይ ከዳር የሚደርሰው በትጋት ብቻ ነው። በመሆኑም ኢትዮጵያ በልጆቿ ጥረት ታፍራ፣ ተከብራ፣ ዘልቃና አድጋ እንድትኖር ያለው መፍትሔ ጥረን ግረን መሥራት ብቻ ይሆናል።

እንደ ሀገር ከችግር ውስጥ ዕድልን አውጥቶ በጽናት መሥራት መቻል የብልጽግና ጉዟችንን ማንም ሊያቆመው እንደማይችል ማረጋገጫ ነው።

በበረከት ሽመልስ
#ትልቅሀገር_ትልቅሕዝብ_ታላቅራዕይ #ethiopia #ebc #nationalinterest #nationbuilding

አዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ የማስተርካርድ ፋውንዴሽን AHEFT ሽልማትን ተቀበለ
#ethiopia | አዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ በማስተርካርድ ፋውንዴሽን የተዘጋጀውን Africa Higher Education for Transformation (AHEFT) Prize በመጀመሪያው ዙር ከተሸለሙ አምስት የአፍሪካ ከፍተኛ ትምህርት ተቋማት አንዱ ሆኖ ተቀብሏል።

ሽልማቱ በተቋማዊ ደረጃ ዘላቂ ለውጥ በማምጣት ላይ ያሉ የአፍሪካ ከፍተኛ ትምህርት ተቋማትን እውቅና ለመስጠት የተዘጋጀ ሲሆን፣ አዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ሽልማቱን ያገኘው በምርምርና ፈጠራ ዘርፍ ባሳየው ተቋማዊ ለውጥና እድገት ነው።

ዩኒቨርሲቲው ሽልማቱን መስከረም 14 ቀን 2019 ዓ.ም. በጋና አክራ በተካሄደው የመጀመሪያው Higher Education Transformation Convening ላይ ተቀብሏል። መድረኩ የአፍሪካ ዩኒቨርሲቲዎች አመራሮችን፣ የአፍሪካ ኅብረት ተወካዮችን፣ የመንግሥት ተቋማትን፣ የፋይናንስና የግል ዘርፍ አጋሮችን፣ የልማት አጋሮችን እና ወጣቶችን አሰባስቧል።

ከአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ጋር የቡርኪና ፋሶው International Institute of Water and Environmental Engineering፣ የጋናው Kwame Nkrumah University of Science and Technology፣ የዩጋንዳው Muni University እና University of Rwanda የ2026 የAHEFT Prize ተሸላሚዎች ሆነዋል።

እያንዳንዱ ተሸላሚ ተቋም ለወጣቶች የትምህርት ዕድሎችን ለማስፋትና ተቋማዊ ለውጥን ለማጠናከር ሥራዎቹን እንዲያስፋፋ 3 ሚሊዮን የአሜሪካ ዶላር ድጋፍ ያገኛል።

የአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ፕሬዚዳንት ዶ/ር ሳሙኤል ክፍሌ ለመድረኩ በተቀዳ የቪዲዮ መልዕክት የአፍሪካ ዩኒቨርሲቲዎች ወጣቶችን ለወደፊቱ ዓለም ተሳታፊ ብቻ ሳይሆን፣ የወደፊቱን ዓለም እንዲቀርጹ የማስቻል ኃላፊነት እንዳለባቸው አፅንዖት ሰጥተዋል።

የAHEFT ሽልማት በመማርና ማስተማር፣ በምርምርና ፈጠራ፣ ተማሪዎችን ወደ ሥራ ዓለም በማሸጋገር እና በጤና ውጤቶች ላይ ዘላቂ ተቋማዊ ለውጥ እያመጡ ያሉ የአፍሪካ ተቋማትን ለመደገፍ የተጀመረ ዓመታዊ ሽልማት ነው።

በ500 ሚሊዮን የአሜሪካ ዶላር የተደገፈው መርሐ ግብሩ በቀጣዮቹ 10 ዓመታት ቢያንስ 150 የአፍሪካ ከፍተኛ ትምህርት ተቋማትን እውቅና ለመስጠት ያለመ ነው።

በአክራው መድረክ የአፍሪካ ዩኒቨርሲቲዎች የእውቀት፣ የምርምር፣ የፈጠራ እና የችግር ፈቺ ሐሳቦች ማዕከላት ሆነው ሊያበረክቱ ስለሚችሉት ሚና ሰፊ ውይይት ተካሂዷል።

ውይይቱም በተለይ በከፍተኛ ትምህርት፣ በኢንዱስትሪና በማኅበረሰብ መካከል ያለውን ትስስር ማጠናከር፣ ወጣቶችን በአዳዲስ ቴክኖሎጂዎች ፈጣሪና መሪ እንዲሆኑ ማስቻል እና ምርምርን ወደ ኢንዱስትሪና ማኅበረሰብ ማድረስ ላይ አተኩሯል።

አዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ከመጀመሪያዎቹ የAHEFT Prize ተሸላሚዎች አንዱ መሆኑ፣ በመማርና ማስተማር፣ በምርምርና ፈጠራ፣ በአጋርነት እና ለወጣቶች ዕድል በመፍጠር የሚያከናውናቸውን ተቋማዊ የለውጥ ሥራዎች ለማጠናከር የሚያግዝ እውቅና ሆኗል።

​#aau #education #africa #aheft #mastercardfoundation #getutemesgen #getu #ጌጡ #ጌጡተመስገን #addisababa

#debremarkosuniversity

ደብረ ማርቆስ ዩኒቨርሲቲ በትምህርት ሚኒስቴር የመንግሥት ከፍተኛ ትምህርት ተቋማት የፕሬዝዳንቶች አሰያየም መመሪያ ቁጥር 1146/2018 መሰረት ለፕሬዝዳንት እና ለሦስት ምክትል ፕሬዝዳንት የአመራርነት ሥራ መደቦች ላይ ልምድ ያላቸውን አመልካቾች አወዳድሮ መመደብ ይፈልጋል፡፡

ለውድድር ክፍት የሆኑ የአመራርነት ሥራ መደቦች፦
➻ ፕሬዝዳንት
➻ የአካዳሚክ ጉዳዮች ምክትል ፕሬዝዳንት
➻ የምርምርና ማኅበረሰብ ጉድኝት ምክትል ፕሬዝዳንት
➻ የአስተዳደርና ቢዝነስ ልማት ምክትል ፕሬዝዳንት

ከላይ በተያያዘው ምስል የተቀመጡትን መስፈርቶች የምታሟሉ አመልካቾች ይህ ማስታወቂያ በአዲስ ዘመን ጋዜጣ ታትሞ ከወጣበት ቀን ጀምሮ ባሉት 22 ተከታታይ የስራ ቀናት በደብረ ማርቆስ ዩኒቨርሲቲ ቴዎድሮስ በካፋ ህንጻ የብቃትና ሰው ሃብት አስተዳደር ስራ አስፈጻሚ ቢሮ ቁ. 106 ወይም በአዲስ አበባ በሚገኘው የደብረ ማርቆስ ዩኒቨርሲቲ ማስተባበሪያ ጽ/ቤት ቀርባችሁ መመዝገብ የምትችሉ መሆኑን ዩኒቨርሲቲው አሳውቋል፡፡

(ዝርዝር ማስታወቂው ከላይ ተያይዟል፡፡)

@tikvahuniversity

የመንግሥት ትምህርት ቤቶች መምህራን የደረጃ ዕድገት ለማግኘት ከሚያስተምሯቸው ተማሪዎች ውስጥ ከ75 በመቶ በላይ የሚሆኑት 5ዐ በመቶ ውጤት ማስመዝገባቸው በገለልተኛ አካል መረጋገጥ አለነት፡፡ - የትምህርት ሚኒስቴር አዲስ መመሪያ

ትምህርት ሚኒስቴር በመንግሥት ትምህርት ቤቶች ከቅድመ 1ኛ እስከ 2ኛ ደረጃ በሚያስተምሩ መምህራን ላይ ተፈጻሚ የሚሆን "የአጠቃላይ ትምህርት መምህራን የደረጃ እድገት አፈጻጸም መመሪያ 1148/2018" ይፋ አድርጓል።

መመሪያው በማስተማር ሥራቸው የላቀ ውጤት የሚያስመዘግቡ መምህራንን ለማበረታታት፣ የሥራ ተነሳሽነታቸውን ለማሳደግ እንዲሁም አጠቃላይ የትምህርት ጥራትን ለማረጋገጥ ያለመ መሆኑ ተገልጿል።

በመመሪያው መሠረት የአጠቃላይ ትምህርት መምህራን የእድገት መሰላል በሰባት ደረጃዎች ማለትም፦
➻ ጀማሪ መምህር
➻ መለስተኛ መምህር
➻ መምህር
➻ ከፍተኛ መምህር
➻ ተባባሪ መሪ መምህር
➻ መሪ መምህር እና
➻ ከፍተኛ መሪ መምህር በሚሉ እርከኖች የተከፋፈሉ ናቸው።

በመመሪያው የተቀመጠው የቆይታ ጊዜም ከጀማሪ ወደ መለስተኛ መምህርነት ለመሸጋገር ሁለት ዓመት፣ በቀጣዮቹ ደረጃዎች ደግሞ በእያንዳንዱ እርከን የሦስት ዓመታት ቆይታ የሚጠይቅ ነው።

ይሁን እንጂ አንድ መምህር በተከታታይ ወይም በተለያየ ጊዜ በውድድር ሁለት ጊዜ እድገት ማግኘት ካልቻለ ለሦስተኛ ጊዜ የመወዳደር ዕድል እንደማይኖረው በመመሪያው ተደንግጓል።

መምህራን ለደረጃ እድገት ውድድር ብቁ ለመሆን ማሟላት ከሚገባቸው የጋራ መስፈርቶች መካከል በመምህርነት ሙያ ዕውቅና ካለው ተቋም የተመረቁ መሆን፣ የሙያ ፈቃድ ምስክር ወረቀት መያዝ፣ እንዲሁም ለጀማሪ መምህራን የመውጫ ምዘና ማለፍ በዋናነት ተቀምጠዋል።

ከዚህ በተጨማሪም አንድ መምህር ለደረጃ እድገት ለመብቃት ከሚያስተምራቸው ተማሪዎች ውስጥ ቢያንስ 75 በመቶ የሚሆኑት 50 በመቶ እና ከዚያ በላይ ውጤት ማስመዝገባቸው በገለልተኛ አካል መረጋገጥ እንዳለበት ሰነዱ ያትታል።

በተጨማሪም ጀማሪ መምህራን ቢያንስ የ40 ሰዓታት፣ ከመለስተኛ መምህር ጀምሮ ያሉት ደግሞ የ60 ሰዓታት ሙያ ተኮር አጫጭር ሥልጠናዎችን መከታተልና የተከታታይ ሙያ ማሻሻያ (CPD) ዕቅዳቸውን በአግባቡ መፈጸም ይጠበቅባቸዋል።

ወደ ከፍተኛ የእድገት እርከኖች ለመሸጋገር የተቀመጡት መመዘኛዎች የማስተማር ብቃትን ብቻ ሳይሆን የምርምርና የማኅበረሰብ አገልግሎት ተሳትፎንም ያካተቱ ናቸው።

አዲሱ መመሪያ የላቀ አፈጻጸም ላስመዘገቡ መምህራን የተፋጠነ የደረጃ እድገት የሚሰጥበትን አሠራርም አስቀምጧል።

(መመሪያው ከላይ ተያይዟል፡፡)

@tikvahuniversity

#wallagauniversity

ወለጋ ዩኒቨርሲቲ በትምህርት ሚኒስቴር የመንግስት ከፍተኛ ትምህርት ተቋማት የፕሬዝዳንቶች አሰያየም መመሪያ ቁጥር 1146/2018 መሰረት ፕሬዝዳንት እና ሁለት ምክትል ፕሬዝዳንቶችን አወዳድሮ ለመመደብ አመልካቾችን በመመዝገብ ላይ ይገኛል፡፡

ለውድድር ክፍት የሆኑ የአመራርነት ሥራ መደቦች፦
➻ ፕሬዝዳንት
➻ የአካዳሚክ ጉዳዮች ምክትል ፕሬዝዳንት
➻ የምርምርና ማኅበረሰብ ጉድኝት ምክትል ፕሬዝዳንት

የተቀመጡ ዝርዝር መስፈርቶችን የሚያሟሉ አመልካቾች ከከፍተኛ ትምህርት ተቋማት፣ ከመንግሥታዊ ተቋማት እንዲሁም መንግሥታዊ ካልሆኑ ድርጅቶች ልምድ ያላቸው አመልካቾች መወዳደር ይችላሉ ተብሏል፡፡

በሥራ ቀናት በወለጋ ዩኒቨርሲቲ የብቃትና ሰው ሃብት አስተዳደር ስራ አስፈጻሚ ቢሮ ቁ. 116 ወይም አዲስ አበባ በሚገኘው የወለጋ ዩኒቨርሲቲ ማስተባበሪያ ጽ/ቤት ቀርባችሁ መመዝገብ የምትችሉ መሆኑ ተገልጿል፡፡

(ዝርዝር ማስታወቂው ከላይ ተያይዟል፡፡)

@tikvahuniversity

የሚኒስትሮች ምክር ቤት በዛሬው ዕለት ባካሄደው 59ኛ መደበኛ ስብሰባ በተለያዩ ጉዳዮች ላይ ተወያይቶ ውሳኔ አሳልፏል

1. ምክር ቤቱ በቅድሚያ የተወያየው የአስፈጻሚ አካላትን አደረጃጀት፣ ሥልጣንና ተግባር ለመወሰን በቀረበ ረቂቅ አዋጅ ላይ ነው፡፡ በኢ.ፌ.ዴ.ሪ ህገ መንግስት እና ምርጫ ህግ በየአምስት አመቱ የሚደረገውን ሀገራዊ ምርጫ ተከትሎ በህገ መንግስቱ አንቀጽ 56 መሰረት አዲስ የአስፈጻሚ አካላት ስልጣንና ተግባር ማደራጀት የሚጠበቅ በመሆኑ፣ በ2018 ዓ.ም በተደረገው ሀገራዊ ምርጫ ተከትሎ የፌዴራል አስፈጻሚ አካላትን በአዲስ መልክ ለማቋቋም እንዲያስችል ረቂቁ ተዘጋጅቶ ለምክር ቤቱ ቀርቧል፡፡ ምክር ቤቱም በረቂቅ አዋጁ ላይ በሰፊው ከተወያየበት በኋላ ግብአቶችን በማከል ወደ ህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት እንዲተላለፍ በሙሉ ድምጽ ወስኗል፡፡

2. ቀጥሎም ምክር ቤቱ የተወያየው ብሔራዊ የዳታ አስተዳደር ረቂቅ አዋጅ ላይ ነው፡፡ የኢትዮጵያ የዲጂታል ትራንስፎርሜሽን ግቦችን ለማሳካት፣ የዳታ ደህንነትንና ሉዓላዊነትን ለማረጋገጥ፣ የዳታ መጋራትን፣ የዳታ ተናባቢነትንና የዳታ መልሶ አጠቃቀምን በማጠናከር የመንግሥት አገልግሎቶችን ለማዘመን፣ የአርቲፊሻል ኢንተለጀንስ ምርምርና የፈጠራ አቅምን ለማጎልበት፣ የኢኖቬሽንና የዲጂታል ኢኮኖሚ እድገትን ለማፋጠን እና በዳታ የተመራ የኢኮኖሚ ልማት ሥርዓት ለመገንባት እንዲያስችል ረቂቅ አዋጁ ተዘጋጅቶ ለሚኒስትሮች ምክር ቤት ቀርቧል፡፡ ምክር ቤቱም በረቂቁ ላይ በሰፊው ከተወያየበት በኋላ ግብአቶችን በማከል ወደ ህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት እንዲተላለፍ በሙሉ ድምጽ ወስኗል፡፡

3. ከዚያም ምክር ቤቱ የተወያየው ከዓለም አቀፍ የልማት ማህበር ጋር በተፈረመው ለኃይል ሴክተር ሪፎርም፣ ኢንቨስትመንትና ዝመና ምዕራፍ አንድ ፕሮጀክት ማስፈጸሚያ የሚውል የአንድ መቶ አርባ አምስት ሚሊዮን ስምንት መቶ ሺ ኤስ.ዲ.አር ብድር ስምምነት ማጽደቂያ ረቂቅ አዋጅ ላይ ነው፡፡ ምክር ቤቱም ስምምነቱ ከሀገራችን የብድር ፖሊሲ ጋር የሚጣጣም መሆኑን በማጋገጥ ረቂቅ አዋጁ ለህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት እንዲተላለፍ በሙሉ ድምጽ ወስኗል፡፡

4. የፌዴራል ገቢ ግብር ማሻሻያ ደንብ ሌላው ምክር ቤቱ የተወያየበት አጀንዳ ነው፡፡ ደንቡ የፌዴራል የገቢ ግብር ግልጽነትንና አስተዳደራዊ ቅልጥፍናን ለማረጋገጥ እና ከተሻሻለው የፌዴራል ገቢ ግብር አዋጅ ቁጥር 979/2008 ጋር የተጣጣመ እንዲሆን ለማድረግ እንዲቻል የተሻሻለውን የሚኒስትሮች ምክር ቤት የገቢ ግብር ደንብ ቁጥር 410/2009 እንደገና ማሻሻል አስፈላጊ ሆኖ በመገኘቱ ረቂቁ ተዘጋጅቶ ለምክር ቤቱ ቀርቧል፡፡ ምክር ቤቱም በረቂቅ ደንቡ ላይ በሰፊው ከተወያየ በኋላ ግብአቶችን በማከል በፌዴራል ነጋሪት ጋዜጣ ታትሞ ከወጣበት ቀን ጀምሮ በስራ ላይ እንዲውል በሙሉ ድምጽ ወስኗል፡፡

5. እንዲሁም ምክር ቤቱ የፌዴራል ተጨማሪ እሴት ታክስ ማሻሻያ ደንብ ላይ ተወያይቷል፡፡ ቀደም ሲል የሙያ አገልግሎት እና ሌሎች አቅርቦቶችን እየሰጡ የተርን ኦቨር ታክስ ይሰበስቡ የነበሩ ግብር ከፋዮች የተርን ኦቨር ታክስ የተሻረ በመሆኑ እነዚህ ግብር ከፋዮች ለተጨማሪ እሴት ታክስ ተመዝግበው ታክሱን እንዲሰበስቡ ለማድረግ፣ በአንዳንድ አቅርቦቶች ላይ የተጣለው ታክስ ለህብረተሰቡ በሚቀርቡ መሰረታዊ አቅርቦቶች እና በአገር ውስጥ ኢንዱስትሪዎች ተወዳዳሪነት ላይ ጫናን ያሳደረ በመሆኑ አቅርቦቶቹን ከታክሱ ነፃ ለማድረግ እንዲያስችል ማሻሻያ ደንቡ ተዘጋጅቶ ለምክር ቤቱ ቀርቧል፡፡ ምክር ቤቱም በረቂቅ ደንቡ ላይ በሰፊው ከተወያየ በኋላ ግብአቶችን በማከል በፌዴራል ነጋሪት ጋዜጣ ታትሞ ከወጣበት ቀን ጀምሮ በስራ ላይ እንዲውል በሙሉ ድምጽ ወስኗል፡፡

6. በመጨረሻም ምክር ቤቱ የተወያየው የመከላከያ ሠራዊት አዋጅን ለማሻሻል የቀረበ ረቂቅ አዋጅ ላይ ነው፡፡ ተቋሙ በኢ.ፌ.ዴ.ሪ ህገ መንግስት አንቀጽ 87 ድንጋጌዎች መሰረት የተሰጡትን ሃገራዊ ተልዕኮዎች በህግ አግባብ ለመፈፀም እንዲችል የመከላከያ ሠራዊት አዋጅ ቁጥር 1286/2015 ማሻሻል አስፈላጊ ሆኖ በመገኘቱ ረቂቁ ተዘጋጅቶ ለምክር ቤቱ ቀርቧል፡፡ ምክር ቤቱም በጉዳዩ ላይ በሰፊው ከተወያየበት በኋላ ግብአቶችን በማከል ወደ ህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት እንዲተላለፍ በሙሉ ድምጽ ወስኗል፡፡

#አሐዱ_ሬዲዮ_94 .3
#አሐዱ_የኢትዮጵያውያን_ድምጽ Photo

የትምህርት ሚኒስቴር የአጠቃላይ ትምህርት መምህራን የደረጃ እድገት አፈጻጸም መመሪያን ይፋ አደረገ።

የትምህርት ሚኒስቴር በመንግሥት ትምህርት ቤቶች ከቅድመ አንደኛ እስከ ሁለተኛ ደረጃ በሚያስተምሩ መምህራን ላይ ተፈጻሚ የሚሆን "የአጠቃላይ ትምህርት መምህራን የደረጃ እድገት አፈጻጸም መመሪያ ቁጥር 1148/2018" አውጥቷል።

ሚኒስቴሩ በአጠቃላይ ትምህርት አዋጅ ቁጥር 1368/2017 በተሰጠው ሥልጣን መሠረት ያዘጋጀው ይህ መመሪያ፣ በማስተማር ሥራቸው የላቀ ውጤት የሚያስመዘግቡ መምህራንን ለማበረታታት፣ የሥራ ተነሳሽነታቸውን ለማሳደግ እንዲሁም አጠቃላይ የትምህርት ጥራትን ለማረጋገጥ ያለመ መሆኑ ተገልጿል።

በመመሪያው ድንጋጌ መሠረት የአጠቃላይ ትምህርት መምህራን የእድገት መሰላል በሰባት ደረጃዎች የተከፋፈለ ሲሆን፤ እነሱም ፦
- ጀማሪ መምህር፣
- መለስተኛ መምህር፣
- መምህር፣
- ከፍተኛ መምህር፣
- ተባባሪ መሪ መምህር፣
- መሪ መምህር እና ከፍተኛ መሪ መምህር ናቸው።

በመመሪያው የተቀመጠው የቆይታ ጊዜም ከጀማሪ ወደ መለስተኛ መምህርነት ለመሸጋገር 2 ዓመት፣ በቀጣዮቹ ደረጃዎች ደግሞ በእያንዳንዱ እርከን የ3 ዓመታት ቆይታ የሚጠይቅ ነው።

ይሁን እንጂ አንድ መምህር በተከታታይ ወይም በተለያየ ጊዜ በውድድር ሁለት ጊዜ እድገት ማግኘት ካልቻለ ለሦስተኛ ጊዜ የመወዳደር ዕድል እንደማይኖረው በመመሪያው ተደንግጓል።

መምህራን ለደረጃ እድገት ውድድር ብቁ ለመሆን ማሟላት ከሚገባቸው የጋራ መስፈርቶች መካከል በመምህርነት ሙያ ዕውቅና ካለው ተቋም የተመረቁ መሆን፣ የሙያ ፈቃድ ምስክር ወረቀት መያዝ፣ እንዲሁም ለጀማሪ መምህራን የመውጫ ምዘና ማለፍ በዋናነት ተቀምጠዋል።

ከዚህ በተጨማሪም አንድ መምህር ለደረጃ እድገት ለመብቃት ከሚያስተምራቸው ተማሪዎች ውስጥ ቢያንስ 75 በመቶ የሚሆኑት 50 በመቶ እና ከዚያ በላይ ውጤት ማስመዝገባቸው በገለልተኛ አካል መረጋገጥ እንዳለበት ሰነዱ ያትታል።

በተጨማሪም ጀማሪ መምህራን ቢያንስ የ40 ሰዓታት፣ ከመለስተኛ መምህር ጀምሮ ያሉት ደግሞ የ60 ሰዓታት ሙያ ተኮር አጫጭር ሥልጠናዎችን መከታተልና የተከታታይ ሙያ ማሻሻያ (CPD) ዕቅዳቸውን በአግባቡ መፈጸም ይጠበቅባቸዋል።

ወደ ከፍተኛ የእድገት እርከኖች ለመሸጋገር የተቀመጡት መመዘኛዎች የማስተማር ብቃትን ብቻ ሳይሆን የምርምርና የማኅበረሰብ አገልግሎት ተሳትፎንም ያካተቱ ናቸው።

በዚህም መሠረት መምህራን ከደረጃ ወደ ደረጃ ሲሸጋገሩ ከ70 እስከ 90 በመቶ የሚደርስ የሥራ አፈጻጸም ውጤት ማስመዝገብ፣ የተደራጀ ማኅደረ-ተግባር (Portfolio) መያዝ፣ ጀማሪ መምህራንን በአማካሪነት መደገፍ እንዲሁም ልዩ ፍላጎት ያላቸውንና ተጋላጭ ተማሪዎችን መርዳት ግዴታ ተጥሎባቸዋል።

በተለይም ከመካከለኛ ደረጃ ጀምሮ ባሉት ከፍተኛ እርከኖች ለመወዳደር የመማሪያና የመምሪያ መጻሕፍትን መገምገም፣ አጋዥ የትምህርት ጽሑፎችን ማዘጋጀት እና በመማር ማስተማር ችግሮች ዙሪያ ተግባራዊ ጥናትና ምርምሮችን (Action Research) ማካሄድ የግድ እንደሚል ሰነዱ በዝርዝር አስቀምጧል።

አዲሱ መመሪያ የላቀ አፈጻጸም ላስመዘገቡ መምህራን የተፋጠነ የደረጃ እድገት የሚሰጥበትን አሠራርም አስተዋውቋል።

በዚህም መሠረት ከመምህርነት እስከ መሪ መምህርነት ባለው እርከን የሚገኝ ማንኛውም መምህር የሚያስተምራቸው ተማሪዎች በሙሉ 85 በመቶ እና ከዚያ በላይ ውጤት በተከታታይ ሁለት ዓመታት እንዲያስመዘግቡ ካደረገ እና ይህም በገለልተኛ አካል ሲረጋገጥ፣ የሦስት ዓመት የቆይታ ጊዜውን ሳይጠብቅ በሁለት ዓመት ውስጥ እንዲያድግ ይደረጋል።

በተመሳሳይም የተማሪዎቹን ውጤት 90 በመቶ እና ከዚያ በላይ ለተከታታይ ሦስት ዓመታት ያደረሰ መምህር አንድ የደረጃ መሰላል ዘሎ እንዲያድግ የሚፈቀድ ሲሆን፤ በከፍተኛ መሪ መምህርነት ደረጃ ላሉት ደግሞ የሁለት እርከን ደመወዝ ጭማሪ እንደሚሰጥ ተመላክቷል።

በሌላ በኩል መመሪያው የወሊድ ፈቃድ ላይ ያሉ መምህራንን፣ በጤና እክል ምክንያት በቦርድ ውሳኔ ከክፍል የተገለሉ ባለሙያዎችን እና በመምህራን ማኅበራት በአመራርነት የሚያገለግሉ አባላትን የደረጃ እድገት አፈጻጸም በልዩ ሁኔታ አካቷል።

የደረጃ እድገቱ በየዓመቱ በሁለት ዙር ማለትም በጥር አንድ እና በሐምሌ አንድ ቀን ተግባራዊ የሚደረግ ሲሆን፣ ሂደቱም በትምህርት ቤት ቴክኒክ ኮሚቴና በደረጃ እድገት ኮሚቴ ተጣርቶ በወረዳ ትምህርት ጽሕፈት ቤት አማካይነት ይጸድቃል።

አሠራሩ ፍትሐዊና ገለልተኛ እንዲሆን የጥቅም ግጭትን የሚከላከሉ ድንጋጌዎች የተካተቱበት ሲሆን፣ በውሳኔው ላይ ቅሬታ ያላቸው መምህራንም ደብዳቤው በደረሳቸው በ10 የሥራ ቀናት ውስጥ አቤቱታ ማቅረብ እንደሚችሉ ተደንግጓል።

ቲክቫህ ኢትዮጵያ
አዲስ አበባ
መስከረም 17 ቀን 2019 ዓ/ም

@tikvahethiopia

የዩኒቨርሲቲ መውጫ ፈተና ክፍያ ከ750 ወደ 2,000 ብር ከፍ አለ።

የትምህርት ምዘናና ፈተናዎች አገልግሎት ለሚሰጣቸው ልዩ ልዩ አገልግሎቶች የሚከፈል ክፍያን የሚያሻሽል አዲስ ደንብ ወጥቷል።

በዚህም ቀደም ሲል 750 ብር የነበረው የዩኒቨርሲቲ መውጫ ፈተና (Exit Exam) ክፍያ ወደ 2,000 ብር ከፍ ብሏል። ከዚህ ውስጥ 500 ብር የምዝገባ፣ 1,500 ብር ደግሞ የፈተና ክፍያ ሲሆን፣ ለውጭ ዜጎች 100 ዶላር ተወስኗል።

በተጨማሪም፦

👉 የድህረ-ምረቃ መግቢያ ፈተና (NGAT) ፦ ለኢትዮጵያውያን 3,500 ብር፤ 500 ብር የምዝገባና 3,000 ብር የፈተና ክፍያ። ለውጭ ዜጎች 100 ዶላር።

👉 የ12ኛ ክፍል ፈተና ምዝገባ ፦ ለኢትዮጵያውያን 950 ብር፤ ለውጭ ዜጎች 100 ዶላር።

👉 የሙያ ፈቃድና ብቃት ምዘና ፦ ለኢትዮጵያውያን 3,500 ብር፤ 1,000 ብር የምዝገባና 2,500 ብር የፈተና ክፍያ። ለውጭ ዜጎች 150 ዶላር።

👉 የትምህርት ማስረጃ ምትክ ሰርተፊኬት ፦ ለኢትዮጵያውያን 600 ብር ፤ ለውጭ ዜጎች 115 ዶላር።

👉 ምትክ ሰርተፊኬትና ማረጋገጫ ፦ ለኢትዮጵያውያን 900 ብር ፤ ለውጭ ዜጎች 170 ዶላር።

👉 የትምህርት ማስረጃ ማረጋገጥ/ማጣራት ፦ ለኢትዮጵያውያን 400 ብር፤ ለውጭ ዜጎች 75 ዶላር።

👉 በስም ላይ የፊደል ግድፈት ለማስተካከል ፦ ለኢትዮጵያውያን 700 ብር፤ ለውጭ ዜጎች 130 ዶላር።

👉 ኦፊሴላዊ ትራንስክሪፕት መላክ ፦ ለኢትዮጵያውያን 750 ብር፤ ለውጭ ዜጎች 50 ዶላር።

የፈተና ውጤት መረጃን ለምርምር ለሚጠይቁ ተቋማት በአንድ ጥናት 10,000 ብር፣ ለውጭ ተቋማት 1,875 ዶላር ክፍያ ተወስኗል። ለግለሰቦች ደግሞ ለኢትዮጵያውያን 1,000 ብር፣ ለውጭ ዜጎች 190 ዶላር እንደሚከፈል ተገልጿል።

በተጨማሪም ያገለገሉ የምዘና መሳሪያዎችን ለመጠቀም ከጠቅላላ ወጪው 5 በመቶ፣ አዲስ የምዘና መሳሪያ ለማዘጋጀት ደግሞ 10 በመቶ ክፍያ እንደሚፈጸም ደንቡ ያስቀምጣል።

ደንቡ ለሌሎች የምዘናና የማረጋገጫ አገልግሎቶችም አዳዲስ የክፍያ ተመኖችን አካቷል።

የተሻሻለው ደንብ ቁጥር 593/2018 ሙሉ ይዘት ከላይ በተያያዘው ምስል ላይ ይገኛል።

@tikvahethiopia

የኢትዮጵያ የማይበገር የደኅንነት ቁመና እና የተቋማዊ ሪፎርም ስኬቶች
***************

ሰፊ መልክዓ ምድር እና ትልቅ የሕዝብ ቁጥር ያላት ኢትዮጵያ ብሔራዊ ህልውናዋን ለማስጠበቅ እና ዘላቂ ሰላሟን ለማረጋገጥ አስተማማኝ የመከላከያ እና የደኅንነት አቅም መገንባት መሠረታዊ ጉዳይ ነው።

የኢፌዴሪ መከላከያ ሠራዊት፣ የፌዴራል ፖሊስ እና የደኅንነት ተቋማት ላለፉት ስምንት ዓመታት ያካሄዱት መዋቅራዊ እና ቴክኖሎጂያዊ ማሻሻያ የሀገር ውስጥ ወታደራዊ ምርትን በማሳደግ፣ የሳይበር ምህዳር ጥበቃን በማጠናከር፣ ዘመናዊ የፖሊስ አወቃቀርን በመዘርጋት እና የባሕር ኃይልን እንደገና በመገንባት ረገድ ሙሉ ዝግጁነት ያለው ቁመና ፈጥሯል።

ይህ ሁለንተናዊ አቅም ኢትዮጵያ በምሥራቅ አፍሪካ ያላትን የፀረ-ሽብርተኝነት እና የሰላም ማስከበር ሚና ከማጠናከሩ ባሻገር፣ የቀይ ባሕር እና የቀጣናውን ደኅንነት በአስተማማኝ ሁኔታ ለመጠበቅ የሚያስችል የጽናት መሠረት ጥሏል።

በመከላከያ ሪፎርም የተገኘው ትልቁ ስኬት በራስ አቅም የመቆም እና የቴክኖሎጂ ሽግግርን የማፋጠን አቅም ነው።

የመከላከያ ኢንዱስትሪው በተደረገለት መዋቅራዊ ማሻሻያ የሠራዊቱን የወታደራዊ ቁሳቁስ እና የትጥቅ ፍላጎት በሀገር ውስጥ የማምረት አቅሙን በከፍተኛ ደረጃ አሳድጓል።

የመከላከያ ሎጂስቲክስ መዋቅር በምርምር እና ልማት ውስብስብ ወታደራዊ መሣሪያዎችን የመጠገን፣ የማሻሻል እና የመገጣጠም አቅም ገንብቷል።

ይህ የቴክኖሎጂ ሽግግር ለወታደራዊ ፍላጎት ብቻ ሳይሆን ለሲቪል ኢንዱስትሪ ዕድገት መሠረት በመሆን ለኢኮኖሚው ትልቅ አቅም ፈጥሯል።

ከሁሉም በላይ ደግሞ ለትጥቅ ግዢ የሚወጣውን የውጭ ምንዛሬ በመቀነስ ኢትዮጵያ በውጭ ገበያ ላይ የነበራትን ወታደራዊ ጥገኝነት በእጅጉ እንድትቀንስ አድርጓል።

ዘመናዊ የውጊያ ቴክኖሎጂዎችን ከሀገር ውስጥ ምርት ጋር በማቀናጀት የመከላከል አቅምን ወደ ላቀ ደረጃ አሸጋግሮታል።

በሀገር ውስጥ የተመረቱ ዘመናዊ ሰው አልባ አውሮፕላኖች፣ የላቀ የአየር ኃይል ቁመና እና የመድፎች ሥርዓት የተቀናጀ አሠራርን በመፍጠር ማንኛውንም ስጋት በአጭር ጊዜ ውስጥ የማክሸፍ አቅም ተገንብቷል።

ሌላው የደኅንነት መዋቅሩን ጥንካሬ ይበልጥ የተሟላ የሚያደርገው ደግሞ በፌዴራል ፖሊስ ላይ የተተገበረው ስኬታማ ሪፎርም ነው።

የኢትዮጵያ ፌዴራል ፖሊስ ባለፉት ዓመታት ባደረገው መዋቅራዊ እና ቁመናዊ ለውጥ፣ የራሱን ዘመናዊ የአቪዬሽን ኃይል በማቋቋም፣ የፎረንሲክ ምርመራ አቅሙን በቴክኖሎጂ በማዘመን እና የሰው ኃይሉን በከፍተኛ ሁኔታ በማብቃት የውስጥ ሰላምን በማስከበር ረገድ ትልቅ እመርታ አሳይቷል።

የደንብ ልብስ እና ትጥቅ ማሻሻያዎችን ከማድረግ አልፎ፣ ከሌሎች የጸጥታ አካላት ጋር በመቀናጀት የተደራጁ ወንጀሎችን፣ የኢኮኖሚ አሻጥሮችን እና ቀውሶችን በፍጥነት የመቆጣጠር አቅም ፈጥሯል።

የፌዴራል ፖሊስ ሪፎርም በሕዝብ ዘንድ የፈጠረው አመኔታ የኢትዮጵያን የውስጥ ደኅንነት ይበልጥ አስተማማኝ አድርጎታል።

የፖሊስ እና የመከላከያ አቅም ከደኅንነት ተቋማት ጋር ያለው ጠንካራ አጋርነት ሌላው የሪፎርሙ ስኬት ነው።

የኢንፎርሜሽን መረብ ደኅንነት አስተዳደር (INSA) እና የብሔራዊ መረጃና ደኅንነት አገልግሎት (NISS) የሳይበር እና መረጃ ምህዳሩን ከመጠበቃቸውም በላይ መረጃን መሠረት ያደረገ ቅድመ-መከላከል በመተግበር ብሔራዊ እና ቀጣናዊ ደኅንነትን በአስተማማኝ ሁኔታ አስጠብቀዋል።

የመከላከያ፣ የፖሊስ፣ የደኅንነት እና የሳይበር ተቋማት ጥምረት ለብሔራዊ ህልውና የማይበገር የብረት ክንድ ሆኗል።

በሌላ በኩል ፈርሶ የነበረው የኢትዮጵያ ባሕር ኃይል እንደገና ተደራጅቶ ወደ ሥራ መግባቱ የቀጣናውን የባሕር ደኅንነት ለማስጠበቅ ትልቅ ምዕራፍ ነው።

ባሕር ኃይሉ ባከናወናቸው የተቋም ግንባታ እና የሰው ኃይል ሥልጠናዎች የወደፊት የባሕር ላይ ደኅንነትን የሚያስከብር አቅም ፈጥሯል።

በቅርቡ በደቡብ አፍሪካ የባሕር ወሰን ላይ በተካሄደው የብሪክስ ፕላስ የባሕር ኃይል ልምምድ ላይ መሳተፉ ዓለም አቀፍ ዕውቅናው፣ የሎጅስቲክስ ቅንጅቱ እና የቴክኒክ ብቃቱ ከፍተኛ ደረጃ ላይ ለመድረሱ ማረጋገጫ ነው።

በሀገር ውስጥ የሚመረት ወታደራዊ ኢንጂነሪንግ እና የተቀናጀ የደኅንነት ተቋማት ቁመና ኢትዮጵያ በውጭ ኃይሎች ላይ ያላትን ጥገኝነት በመቀነስ፣ የውጭ ፖሊሲዋን እና የማክሮ ኢኮኖሚ ውሳኔዎቿን ያለ ውጫዊ ጫና በገለልተኝነት እንድትወስድ ስትራቴጂያዊ ነፃነት ሰጥቷታል።

ይህ ነፃነት እና የተቀናጀ የደኅንነት አቅም የውስጥ እና የውጭ ስጋቶችን የመመከት ሙሉ ብቃት በመፍጠር ለቀጣናው እና ለቀይ ባሕር አካባቢ ዘላቂ ሰላም እና መረጋጋት የማይበገር ምሰሶ ሆኖ ይቀጥላል።

በለሚ ታደሰ
#ethiopia #endf #defensereform #strategicautonomy #hornofafrica #redseasecurity #insa #niss #brics






























የኢትዮጵያ የማይበገር የደኅንነት ቁመና እና የተቋማዊ ሪፎርም ስኬቶች
***************

ሰፊ መልክዓ ምድር እና ትልቅ የሕዝብ ቁጥር ያላት ኢትዮጵያ ብሔራዊ ህልውናዋን ለማስጠበቅ እና ዘላቂ ሰላሟን ለማረጋገጥ አስተማማኝ የመከላከያ እና የደኅንነት አቅም መገንባት መሠረታዊ ጉዳይ ነው።

የኢፌዴሪ መከላከያ ሠራዊት፣ የፌዴራል ፖሊስ እና የደኅንነት ተቋማት ላለፉት ስምንት ዓመታት ያካሄዱት መዋቅራዊ እና ቴክኖሎጂያዊ ማሻሻያ የሀገር ውስጥ ወታደራዊ ምርትን በማሳደግ፣ የሳይበር ምህዳር ጥበቃን በማጠናከር፣ ዘመናዊ የፖሊስ አወቃቀርን በመዘርጋት እና የባሕር ኃይልን እንደገና በመገንባት ረገድ ሙሉ ዝግጁነት ያለው ቁመና ፈጥሯል።

ይህ ሁለንተናዊ አቅም ኢትዮጵያ በምሥራቅ አፍሪካ ያላትን የፀረ-ሽብርተኝነት እና የሰላም ማስከበር ሚና ከማጠናከሩ ባሻገር፣ የቀይ ባሕር እና የቀጣናውን ደኅንነት በአስተማማኝ ሁኔታ ለመጠበቅ የሚያስችል የጽናት መሠረት ጥሏል።

በመከላከያ ሪፎርም የተገኘው ትልቁ ስኬት በራስ አቅም የመቆም እና የቴክኖሎጂ ሽግግርን የማፋጠን አቅም ነው።

የመከላከያ ኢንዱስትሪው በተደረገለት መዋቅራዊ ማሻሻያ የሠራዊቱን የወታደራዊ ቁሳቁስ እና የትጥቅ ፍላጎት በሀገር ውስጥ የማምረት አቅሙን በከፍተኛ ደረጃ አሳድጓል።

የመከላከያ ሎጂስቲክስ መዋቅር በምርምር እና ልማት ውስብስብ ወታደራዊ መሣሪያዎችን የመጠገን፣ የማሻሻል እና የመገጣጠም አቅም ገንብቷል።

ይህ የቴክኖሎጂ ሽግግር ለወታደራዊ ፍላጎት ብቻ ሳይሆን ለሲቪል ኢንዱስትሪ ዕድገት መሠረት በመሆን ለኢኮኖሚው ትልቅ አቅም ፈጥሯል።

ከሁሉም በላይ ደግሞ ለትጥቅ ግዢ የሚወጣውን የውጭ ምንዛሬ በመቀነስ ኢትዮጵያ በውጭ ገበያ ላይ የነበራትን ወታደራዊ ጥገኝነት በእጅጉ እንድትቀንስ አድርጓል።

ዘመናዊ የውጊያ ቴክኖሎጂዎችን ከሀገር ውስጥ ምርት ጋር በማቀናጀት የመከላከል አቅምን ወደ ላቀ ደረጃ አሸጋግሮታል።

በሀገር ውስጥ የተመረቱ ዘመናዊ ሰው አልባ አውሮፕላኖች፣ የላቀ የአየር ኃይል ቁመና እና የመድፎች ሥርዓት የተቀናጀ አሠራርን በመፍጠር ማንኛውንም ስጋት በአጭር ጊዜ ውስጥ የማክሸፍ አቅም ተገንብቷል።

ሌላው የደኅንነት መዋቅሩን ጥንካሬ ይበልጥ የተሟላ የሚያደርገው ደግሞ በፌዴራል ፖሊስ ላይ የተተገበረው ስኬታማ ሪፎርም ነው።

የኢትዮጵያ ፌዴራል ፖሊስ ባለፉት ዓመታት ባደረገው መዋቅራዊ እና ቁመናዊ ለውጥ፣ የራሱን ዘመናዊ የአቪዬሽን ኃይል በማቋቋም፣ የፎረንሲክ ምርመራ አቅሙን በቴክኖሎጂ በማዘመን እና የሰው ኃይሉን በከፍተኛ ሁኔታ በማብቃት የውስጥ ሰላምን በማስከበር ረገድ ትልቅ እመርታ አሳይቷል።

የደንብ ልብስ እና ትጥቅ ማሻሻያዎችን ከማድረግ አልፎ፣ ከሌሎች የጸጥታ አካላት ጋር በመቀናጀት የተደራጁ ወንጀሎችን፣ የኢኮኖሚ አሻጥሮችን እና ቀውሶችን በፍጥነት የመቆጣጠር አቅም ፈጥሯል።

የፌዴራል ፖሊስ ሪፎርም በሕዝብ ዘንድ የፈጠረው አመኔታ የኢትዮጵያን የውስጥ ደኅንነት ይበልጥ አስተማማኝ አድርጎታል።

የፖሊስ እና የመከላከያ አቅም ከደኅንነት ተቋማት ጋር ያለው ጠንካራ አጋርነት ሌላው የሪፎርሙ ስኬት ነው።

የኢንፎርሜሽን መረብ ደኅንነት አስተዳደር (INSA) እና የብሔራዊ መረጃና ደኅንነት አገልግሎት (NISS) የሳይበር እና መረጃ ምህዳሩን ከመጠበቃቸውም በላይ መረጃን መሠረት ያደረገ ቅድመ-መከላከል በመተግበር ብሔራዊ እና ቀጣናዊ ደኅንነትን በአስተማማኝ ሁኔታ አስጠብቀዋል።

የመከላከያ፣ የፖሊስ፣ የደኅንነት እና የሳይበር ተቋማት ጥምረት ለብሔራዊ ህልውና የማይበገር የብረት ክንድ ሆኗል።

በሌላ በኩል ፈርሶ የነበረው የኢትዮጵያ ባሕር ኃይል እንደገና ተደራጅቶ ወደ ሥራ መግባቱ የቀጣናውን የባሕር ደኅንነት ለማስጠበቅ ትልቅ ምዕራፍ ነው።

ባሕር ኃይሉ ባከናወናቸው የተቋም ግንባታ እና የሰው ኃይል ሥልጠናዎች የወደፊት የባሕር ላይ ደኅንነትን የሚያስከብር አቅም ፈጥሯል።

በቅርቡ በደቡብ አፍሪካ የባሕር ወሰን ላይ በተካሄደው የብሪክስ ፕላስ የባሕር ኃይል ልምምድ ላይ መሳተፉ ዓለም አቀፍ ዕውቅናው፣ የሎጅስቲክስ ቅንጅቱ እና የቴክኒክ ብቃቱ ከፍተኛ ደረጃ ላይ ለመድረሱ ማረጋገጫ ነው።

በሀገር ውስጥ የሚመረት ወታደራዊ ኢንጂነሪንግ እና የተቀናጀ የደኅንነት ተቋማት ቁመና ኢትዮጵያ በውጭ ኃይሎች ላይ ያላትን ጥገኝነት በመቀነስ፣ የውጭ ፖሊሲዋን እና የማክሮ ኢኮኖሚ ውሳኔዎቿን ያለ ውጫዊ ጫና በገለልተኝነት እንድትወስድ ስትራቴጂያዊ ነፃነት ሰጥቷታል።

ይህ ነፃነት እና የተቀናጀ የደኅንነት አቅም የውስጥ እና የውጭ ስጋቶችን የመመከት ሙሉ ብቃት በመፍጠር ለቀጣናው እና ለቀይ ባሕር አካባቢ ዘላቂ ሰላም እና መረጋጋት የማይበገር ምሰሶ ሆኖ ይቀጥላል።

በለሚ ታደሰ
#ethiopia #endf #defensereform #strategicautonomy #hornofafrica #redseasecurity #insa #niss #brics

የዩኒቨርሲቲ መውጫ ፈተና ክፍያ ከ750 ወደ 2,000 ብር ከፍ አለ።

የትምህርት ምዘናና ፈተናዎች አገልግሎት ለሚሰጣቸው ልዩ ልዩ አገልግሎቶች የሚከፈል ክፍያን የሚያሻሽል አዲስ ደንብ ወጥቷል።

በዚህም ቀደም ሲል 750 ብር የነበረው የዩኒቨርሲቲ መውጫ ፈተና (Exit Exam) ክፍያ ወደ 2,000 ብር ከፍ ብሏል። ከዚህ ውስጥ 500 ብር የምዝገባ፣ 1,500 ብር ደግሞ የፈተና ክፍያ ሲሆን፣ ለውጭ ዜጎች 100 ዶላር ተወስኗል።

በተጨማሪም፦

👉 የድህረ-ምረቃ መግቢያ ፈተና (NGAT) ፦ ለኢትዮጵያውያን 3,500 ብር፤ 500 ብር የምዝገባና 3,000 ብር የፈተና ክፍያ። ለውጭ ዜጎች 100 ዶላር።

👉 የ12ኛ ክፍል ፈተና ምዝገባ ፦ ለኢትዮጵያውያን 950 ብር፤ ለውጭ ዜጎች 100 ዶላር።

👉 የሙያ ፈቃድና ብቃት ምዘና ፦ ለኢትዮጵያውያን 3,500 ብር፤ 1,000 ብር የምዝገባና 2,500 ብር የፈተና ክፍያ። ለውጭ ዜጎች 150 ዶላር።

👉 የትምህርት ማስረጃ ምትክ ሰርተፊኬት ፦ ለኢትዮጵያውያን 600 ብር ፤ ለውጭ ዜጎች 115 ዶላር።

👉 ምትክ ሰርተፊኬትና ማረጋገጫ ፦ ለኢትዮጵያውያን 900 ብር ፤ ለውጭ ዜጎች 170 ዶላር።

👉 የትምህርት ማስረጃ ማረጋገጥ/ማጣራት ፦ ለኢትዮጵያውያን 400 ብር፤ ለውጭ ዜጎች 75 ዶላር።

👉 በስም ላይ የፊደል ግድፈት ለማስተካከል ፦ ለኢትዮጵያውያን 700 ብር፤ ለውጭ ዜጎች 130 ዶላር።

👉 ኦፊሴላዊ ትራንስክሪፕት መላክ ፦ ለኢትዮጵያውያን 750 ብር፤ ለውጭ ዜጎች 50 ዶላር።

የፈተና ውጤት መረጃን ለምርምር ለሚጠይቁ ተቋማት በአንድ ጥናት 10,000 ብር፣ ለውጭ ተቋማት 1,875 ዶላር ክፍያ ተወስኗል። ለግለሰቦች ደግሞ ለኢትዮጵያውያን 1,000 ብር፣ ለውጭ ዜጎች 190 ዶላር እንደሚከፈል ተገልጿል።

በተጨማሪም ያገለገሉ የምዘና መሳሪያዎችን ለመጠቀም ከጠቅላላ ወጪው 5 በመቶ፣ አዲስ የምዘና መሳሪያ ለማዘጋጀት ደግሞ 10 በመቶ ክፍያ እንደሚፈጸም ደንቡ ያስቀምጣል።

ደንቡ ለሌሎች የምዘናና የማረጋገጫ አገልግሎቶችም አዳዲስ የክፍያ ተመኖችን አካቷል።

የተሻሻለው ደንብ ቁጥር 593/2018 ሙሉ ይዘት ከላይ በተያያዘው ምስል ላይ ይገኛል።

ቲክቫህ ኢትዮጵያ
መስከረም 17 ቀን 2019 ዓ/ም

@tikvahethiopia

በኢትዮጵያ የ11ኛው የአዩርቬዳ ቀን ተከበረ
#ethiopia | በኢትዮጵያ የ11ኛው የአዩርቬዳ ቀን ከ120 በላይ ተሳታፊዎችን በማሰባሰብ በኢንዲያ ኤምባሲ ግቢ ተከበረ።

በመርሃ ግብሩ ላይ የሕንድ አምባሳደር ዴቬሽ ኡታም በሰጡት ንግግር፣ አዩርቬዳ ከዘመናዊው የኑሮ ዘይቤ ጋር ያለው ተዛምዶ እየጨመረ መምጣቱን አውስተዋል።

አምባሳደሩ በኤምባሲው የሚገኘውን የAYUSH መረጃ ማዕከልም ጠቅሰው፣ ማዕከሉ የአካባቢው ሕዝብ ስለ አዩርቬዳና ሌሎች የAYUSH የጤና ሥርዓቶች የበለጠ እንዲያውቅ ዕድል እንደሚፈጥር ገልጸዋል።

በመርሃ ግብሩ ላይ ስለ አዩርቬዳ የተዘጋጀ የቪዲዮ ማቅረቢያ ቀርቧል። በቪዲዮው አዩርቬዳ ከጥንታዊ ባህላዊ ዕውቀት በላይ እንደሆነና ዛሬም በምርምርና በዘመናዊ የጤና አጠባበቅ ልምዶች እየተሻሻለ የሚገኝ የዕውቀት ሥርዓት መሆኑ ተብራርቷል።

በተጨማሪም በግብዣ የተገኙ ተናጋሪዎች ስለ አዩርቬዳ፣ አመጋገብና ተጨማሪ የጤና አጠባበቅ ልምዶች ያላቸውን ዕውቀትና ልምድ አካፍለዋል። ውይይቶቹም አዩርቬዳ በዕለት ተዕለት ኑሮ ያለውን ጠቀሜታና በዘመናዊው ዓለም እያደገ የመጣውን ተገቢነት ለመረዳት ዕድል ሰጥተዋል።

የAYUSH የሕክምና ሥርዓቶችን የሚያስተዋውቁ መረጃ ሰጪ ባነሮችና በራሪ ጽሑፎችም በስፍራው በጉልህ ተቀምጠዋል።

የሕንድ ኤምባሲ ለመርሃ ግብሩ ተናጋሪዎችና ተሳታፊዎች ላደረጉት አስተዋፅዖ ምስጋና አቅርቧል።
#ayurveda #ayurvediclifestyle #indiainethiopia #ayush

ኦፕንኤአይ የሰራው ኤአይ ኤጀንት የአውስትራሊያ መንግስት ድረ-ገጽን ጥሶ መግባቱን ጠቅላይ ሚኒስትሩገለፁ

​በኦፕንኤአይ (OpenAI) የበለፀገ የሰው ሰራሽ አስተውሎት ኤጀንት ባለፈው ሰኔ ወር የፈቃድ ወሰኑን አልፎ ወደ አውስትራሊያ መንግስት ድረ-ገጽ በመግባት ይፋዊ እና ሚስጥራዊ የሆኑ መረጃዎችን ማግኘት መቻሉን ጠቅላይ ሚኒስትር አንቶኒ አልባኔዝ አስታውቀዋል።

ጠቅላይ ሚኒስትሩ ድርጊቱን በኤአይ ኤጀንት የመንግስት ስርዓት የተሰበረበት የመጀመሪያው የሚታወቅ አጋጣሚ ሲሉ ገልፀውታል።

​ራሱን ችሎ የሚሰራው የኦፕንኤአይ ፕሮግራም ባለፈው ሰኔ ወር የአውስትራሊያ መንግስት የጤና ድረ-ገጽን ጥሶ የገባው ተቀባይነት የሌለው በሆነ መንገድ መሆኑን ጠቅላይ ሚኒስትር አንቶኒ አልባኔዝ ተናግረዋል። ​ጠቅላይ ሚኒስትሩ ረቡዕ ዕለት በኒውዮርክ ለጋዜጠኞች እንደተናገሩት፣ ይህ የሰው ሰራሽ አስተውሎት ኤጀንት የጤና ስታቲስቲክስ አገልግሎቱን ይፋዊ እና ሚስጥራዊ ፋይሎች ማግኘት ችሏል።

​ኦፕንኤአይ ስለ ሁኔታው ለአውስትራሊያ መንግስት ጥቆማ የሰጠው እስከ መስከረም ወር ድረስ ባለው ጊዜ ውስጥ ሲሆን፣ ያንንም ያደረገው ክስተቱን የሚያብራራ ኢሜይል ለማንኛውም ሰው ክፍት ወደሆነ አጠቃላይ የኢሜይል አድራሻ በመላክ ነበር። ​ዛሬ ከኦፕንኤአይ ዋና ስራ አስፈፃሚ ሳም ኦልትማን ጋር በመነጋገር አውስትራሊያ በዚህ ክስተት ላይ ያላትን ከፍተኛ ስጋት ገልጬላቸዋለሁ ብለዋል አልባኔዝ።

​አክለውም ኩባንያው የሂደቱን ዝርዝር ለስርዓታችን ለማሳወቅ ይህን ያህል ረጅም ጊዜ በመውሰዱ የተሰማኝን ቅሬታ ገልጫለሁ ብለዋል። ምንም ዓይነት ማሳወቂያ ከመደረጉ በፊት እስከ መስከረም 10 ድረስ ፈጅቷል፤ የተደረገውም ማሳወቂያ ቢሆን ለሕዝብ ክፍት ወደሆነ የኢሜይል ሳጥን የተላከ ኢሜይል ብቻ ነበር።

​ከኦፕንኤአይ እና ከተፎካካሪው አንትሮፒክ ኤአይ ሞዴሎች ጋር በተያያዙ ተከታታይ የሳይበር ጥቃቶች ምክንያት፣ በላቀ የኤአይ መሳሪያዎች ኃይል ላይ ያለው ዓለም አቀፋዊ ስጋት እየጨመረ መጥቷል። ​የኦፕንኤአይ መሳሪያው የተከለከሉ መረጃዎችን ለማግኘት ሲሞክር የጤና ምርምር እያካሄደ እንደነበር አልባኔዝ ተናግረዋል። ጠቅላይ ሚኒስትሩ አክለውም መረጃውን እንዳያገኝ በተከለከለ ጊዜ፣ እገዳውን ያልፍ ዘንድ ሌሎች መንገዶችን ፈልጓል ብለዋል።ኦፕንኤአይ የተሻሉ የአሰራር ደንቦች ሊኖሩት እንደሚገባ የሚያውቅ ይመስለኛል ያሉት ጠቅላይ ሚኒስትሩ፣ ይህ መግባት ወደሌለበት ቦታዎች የገባ የምርምር ፕሮጀክት ነው ሲሉ አብራርተዋል።

ሰላማዊ ነጋሲ
#ዳጉ_ጆርናል

#debremarkosuniversity

ደብረ ማርቆስ ዩኒቨርሲቲ በፎክሎር የ3ኛ ዲግሪ ፕሮግራም ለማስጀመር የስርዓተ ትምህርት ግምገማ አካሂዷል፡፡

ፕሮግራሙ ከጀርመኑ ሃምቡርግ ዩኒቨርሲቲ ጋር በመተባበር የሚጀመር መሆኑ ተገልጿል።

በመርሐግብሩ ላይ ከአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ እና ከጅማ ዩኒቨርሲቲ የተጋበዙ ምሁራን በገምጋሚነት ተሳትፈዋል፡፡

በፎክሎር ዘርፍ ጥናትና ምርምር በማድረግ የአካባቢውን ማኅበረሰብ ተጠቃሚ ለማድረግና ባህሉን ለማበልፀግ የፕሮግራሙ መከፈት የጎላ ፋይዳ እንዳለው ተገልጿል፡፡

@tikvahuniversity

#werabeuniversity

ወራቤ ዩኒቨርሲቲ 2ኛ የምርምር ጆርናሉን ለህትመት አብቅቷል፡፡

Werabe Journal of Society and Development (WJSD) የተሰኘው ጆርናሉ፣ በቅፅ 1 እትሙ ማኅበራዊ፣ ባህላዊ እና የልማት ጉዳዮችን ይዳስሳል ተብሏል፡፡

ጆርናሉ ለተመራማሪዎች፣ አንባቢዎች እና ለትምህርት ማኅበረሰብ አዳዲስ ግኝቶችን እና የምርምር ውጤቶችን ለመጋራት ዕድል የሚሰጥ መሆኑ ተገልጿል፡፡

ጆርናሉን ኦንላይን ለማግኘት 👇
https://www.journal.wru.ed...

@tikvahuniversity

#jimmauniversity

የጅማ ዩኒቨርሲቲ የሥራ አመራር ቦርድ ለሁለት የተቋሙ ምሁራን የሙሉ ፕሮፌሰር የማዕረግ እድገት ሰጥቷል፡፡

የሙሉ ፕሮፌሰር የማዕረግ እድገት የተሰጣቸው ምሁራን፦

1. ዶ/ር ዮሐንስ ከበደ ለሙ - በጤና ትምህርትና ፕሮሞሽን
2. ዶ/ር ነጋልኝ ብርሃኑ ባዩ - በጤና ፖሊሲና ሲስተም

የማዕረግ እድገቱ ምሁራኑ በየዘርፋቸው በምርምር፣ በማስተማር እና በአመራር ላደረጉት አበርክቶ የተሰጠ መሆኑ ተገልጿል።

@tikvahuniversity

“ጀግኖች በሕይወት እያሉ ታሪካቸው ሊመዘገብ እና ለትውልድ ሊተላለፍ ይገባል” - ፊልድ ማርሻል ብርሃኑ ጁላ
*******************

ለቀጣዩ ትውልድ አርአያ የሚሆኑ ጀግኖችን ታሪክ መጻፍ እና ማሻገር ለሀገር ግንባታ ወሳኝ መሆኑን የኢፌዴሪ ጦር ኃይሎች ጠቅላይ ኢታማዦር ሹም ፊልድ ማርሻል ብርሃኑ ጁላ ተናግረዋል።

ኢታማዦር ሹሙ ይህንን የተናገሩት የሕይወት እና የውትድርና ጉዟቸውን የሚያስቃኘው “ድል ቁርሱ” የተሰኘ መጽሐፍ የምረቃ ሥነ-ሥርዓት ላይ ነው።

ፊልድ ማርሻሉ እንዳሉት፣ እንደ በላይ ዘለቀ፣ ባልቻ አባ ነፍሶ እና አብዲሳ አጋ ያሉ አኩሪ ጀግኖችን ታሪክ ከሞት በኋላ ማስታወስ መልካም ቢሆንም፣ አሁን በሕይወት ያሉ ሀገር ያቆሙ እና ለሉዓላዊነት ዋጋ የከፈሉ የመከላከያ መሪዎችን ታሪክ በጽሑፍ አስፍሮ ማቆየት ለነገው ተተኪ ትውልድ ጠንካራ የሀገር ወዳድነት መሠረት ይጥላል።

በመከላከያ ሠራዊት ውስጥ የነበሩ እና አሁንም ያሉ ከፍተኛ የጦር መሪዎች ታሪካቸውን በጽሑፍ የማስቀመጥ ክፍተት እንዳለ ጠቁመዋል፡፡

ለአብነትም እንደ ጄኔራል ሳሞራ ዩኑስ ያሉ የጦር መሪዎች የነበራቸውን የውጊያ ልምድ፣ የዲፕሎማሲ ተሳትፎ እና የሕይወት ገጠመኝ በምርምር እና በታሪክ ሰነድነት ለትውልድ ማስተላለፍ እንደሚገባቸው አሳስበዋል።

በተመሳሳይ ሌሎች ከፍተኛ የጦር ጄኔራሎች እና መኮንኖችም ታሪካቸውን በጽሑፍ በማስፈር ተመሳሳይ ተግባር እንዲፈጽሙ ጥሪ አቅርበዋል።

የታሪክ እና የትምህርት መጻሕፍት ሲዘጋጁ ዋና ትኩረታቸው ሀገር ወዳድ ዜጋን መቅረጽ መሆን እንዳለበት የጠቀሱት ኢታማዦር ሹሙ፣ ከመጻሕፍት ሽያጭ የሚገኝ ገቢም ለንግድ ወይም ለግል ጥቅም ከመዋል ይልቅ የተቸገሩ ወገኖችን ለመደገፍ እና ማኅበራዊ ኃላፊነትን ለመወጣት መዋል እንዳለበት አስገንዝበዋል።

በሃና ምንዳሁን
#ethiopia #ebc #booklaunch #ethiopianpatriots

“የኢሮብ ሕዝብ”፦ ታሪክ፣ ባህልና የመኖር ትግልን የዳሰሰ መጽሐፍ
#ethiopia | አዲስ አበባ — “The Irob People: History, Culture, and the Struggle for Survival” የተሰኘው መጽሐፍ የኢሮብ ሕዝብን ታሪክ፣ ባህል፣ ቋንቋ፣ የአመጣጥ ትርክቶችን እና በኢትዮጵያ–ኤርትራ ድንበር አካባቢ የተጋረጡበትን የጂኦፖለቲካ ፈተናዎች በስፋት የሚዳስስ ሥራ ነው።

መጽሐፉ በግርማይ ተስፋገርጊስ የተዘጋጀ ሲሆን፣ ዋና ዓላማው የኢሮብ ወጣቶችና ቀጣዩ ትውልድ ስለ ቅርሳቸው፣ ስለ ታሪካቸው እና ስለ ባህላቸው በጥልቀት እንዲያስቡና በምርምር እንዲመረምሩ ማነሳሳት መሆኑ በመግቢያው ተገልጿል።

ታሪክን ከትውፊት መለየት

የመጽሐፉ ዋና መልዕክቶች አንዱ በአፍ ትውፊት የተላለፉ ታሪኮችን ከተመዘገበ ወይም በማስረጃ ከተደገፈ ታሪካዊ እውነታ ለይቶ መመልከት እንደሚገባ ያተኩራል።

በመጽሐፉ የተጠቀሱት አንዳንድ የአመጣጥ ትርክቶች ከኢሮብ ሕዝብ የቃል ትውፊት ጋር የተያያዙ ሲሆኑ፣ እነዚህ ትርክቶች በቀጥታ እንደ ታሪካዊ ማስረጃ ከመውሰድ ይልቅ በጥናትና በትችት መመርመር እንዳለባቸው ደራሲው ያሳስባል።

ለምሳሌ፣ “የሮም ንጉሥ መግድር” እና “የእስራኤሉ ንጉሥ ዳዊት ልጅ ንግሥት ኢሌኒ” የኢሮብ ሕዝብ ቅድመ አያቶች እንደነበሩ የሚነገረው ታሪክ በማስረጃ መመርመር እንደሚገባው መጽሐፉ ይጠቁማል።

በተመሳሳይም፣ በኢሮብ ትውፊት ጋይሶላ በእንስት አጋዘን ተንከባክባ ወተቷን እየጠባች አደገች የሚለውን ታሪክ ደራሲው እንደ ባህላዊ ተረት ማስቀመጥ እንደሚቻል እንጂ በቀጥታ እንደ ታሪካዊ እውነታ መቀበል እንደማይገባ ያብራራል።

ይህ አቀራረብ የትውፊትን ዋጋ ለመቀነስ ሳይሆን፣ ትውፊትን ከታሪካዊ ማስረጃ ጋር በመለየት በጥናት መመልከትን ለማበረታታት መሆኑ በመጽሐፉ መግቢያ ተገልጿል።

የኢሮብ ቋንቋና የቃል ባህል

መጽሐፉ የኢሮብ ሕዝብ ባህላዊ ማንነት የሚገለጽባቸውን የቃል ባህል መንገዶችም በስፋት ያካትታል።

ኢሮቦች ስሜታቸውን፣ ሐሳባቸውንና ልምዳቸውን በምትና በሥነ-ግጥም መልክ በሚቀርቡ “አዶር” በተባሉ ግጥሞች እንደሚገልጹ መጽሐፉ ያብራራል።

ከዋናው የመጽሐፉ ይዘት ጋር ተያያዥነት ያላቸው የአዶር ግጥሞች፣ ተጨማሪ ግጥሞችና የልቅሶ ግጥሞች በአባሪነት ተካተዋል። ደራሲው እንደሚገልጸው፣ የግጥሞቹ ምርጫ በጥብቅ የሥነ-ጥበብ ወይም የይዘት መስፈርት ላይ ሳይመሠረት በደራሲው እጅ በነበረው የመረጃ ተደራሽነት ላይ በከፊል የተመሠረተ ነው።

ደራሲው የአዶር እና የማይቃስ ግጥሞችን ለመተርጎም ከመሞከር ይልቅ በመጀመሪያ ቋንቋቸው ለመጠበቅ መርጧል። ይህም ለወደፊት ትውልድ የአካባቢውን ቋንቋዊና ባህላዊ ይዘት ለማስቀመጥ የታለመ ነው።

የሳሆ ቋንቋ ጽሑፎችም ለንባብ ቀላልነት በግዕዝ ፊደልና በላቲን ፊደል ቀርበዋል።

ምሳሌዎች፣ እንቆቅልሾችና ባህላዊ እውቀት

የኢሮብ ሕዝብ ከትውልድ ወደ ትውልድ ያስተላለፋቸው ምሳሌዎችና እንቆቅልሾችም በመጽሐፉ አባሪ ውስጥ ተካተዋል።

እነዚህ የቃል ቅርሶች በሕዝቡ ውስጥ የተስፋፉ እምነቶችን፣ የአስተሳሰብ መንገዶችንና የዕለት ተዕለት ባህላዊ እውቀቶችን ለመመልከት መስኮት እንደሚሆኑ መጽሐፉ ያቀርባቸዋል።

ከዚህ በተጨማሪ፣ በ“ናባራ” የተጠቀሱ ግለሰቦች ዝርዝርም በአባሪው ውስጥ ተካትቷል። ደራሲው ግን ዝርዝሩ በግል ማጣቀሻዎች ላይ የተመሠረተ መሆኑንና ሙሉ ዝርዝር እንዳልሆነ ገልጿል።

የድንበር ጦርነቶችና የሕዝቡ ፈተና

መጽሐፉ ከባህላዊ ይዘቱ ባሻገር የኢሮብ ሕዝብ የተጋረጠበትን የፖለቲካና የጂኦፖለቲካ ፈተና ያነሳል።

የኢሮብ ሕዝብ በሰሜን ምሥራቅ ትግራይ ከኢትዮጵያ–ኤርትራ ድንበር አካባቢ የሚኖር ኢትኖ-ሊንጉስቲክ አናሳ ማኅበረሰብ መሆኑን መጽሐፉ ይገልጻል። በቅርብ ዓመታት በአካባቢው በተከሰቱ ጦርነቶች ማኅበረሰቡ ከባድ ተጽዕኖ እንደደረሰበትም ይዳስሳል።

በመጽሐፉ አቀራረብ መሠረት፣ የኢሮብ ባህላዊና ታሪካዊ መኖሪያ አካባቢ በሁለት ሀገራት መካከል መከፈሉ የማኅበረሰቡን የግዛት ትስስር በመፈታተን ላይ እንደሚገኝ ይተነትናል።

መጽሐፉ በተለይ የኢትዮጵያ–ኤርትራ ድንበር ጦርነትና ውጤቱ በኢሮብ ማኅበረሰብ ላይ ያሳደረውን ተጽዕኖ በማተኮር የማኅበረሰቡን የመኖር ትግል ለማሳየት ይሞክራል።

የኢሮብ አስተዋጽዖ

ደራሲው በመጽሐፉ የኢሮብ ሕዝብ በኢትዮጵያ ታሪክ ውስጥ ያደረገውን አስተዋጽዖ ለማሳየት ሞክሯል።

የኢሮብ ሕዝብ ታሪክን በአካባቢያዊ የቃል ትውፊት ብቻ ሳይሆን ከኢትዮጵያ ሰፊ ታሪክ አንፃር መመልከት እንደሚገባም መጽሐፉ ያነሳል።

በዚህ ረገድ፣ ሥራው የኢሮብ ታሪክና ባህል በተለይም ለወጣቱ ትውልድ እንዲተዋወቅ የሚያግዝ የመረጃ ምንጭ ለመሆን ያለመ ነው።

የወጣቱ ትውልድ ሚና

ደራሲው በመጽሐፉ የሚያነሳው አንዱ ትልቅ ጉዳይ የወጣቱ ትውልድ የቅርስ ጥናት ላይ የሚኖረው ሚና ነው።

ያለፈውን ታሪክ ማወቅ አስፈላጊ ቢሆንም፣ የተላለፉ ትርክቶችን ያለጥያቄ ከመቀበል ይልቅ ምንጫቸውን፣ ማስረጃቸውንና ታሪካዊ አውዳቸውን መመርመር እንደሚገባ ደራሲው ያስገነዝባል።

በተለይም የዘር ሐረግን ከአዳም ጀምሮ እስከ ዛሬ ያለውን ትውልድ ያለማስረጃ መቀበል ምክንያታዊነቱን መመርመር እንደሚጠይቅ መጽሐፉ ይጠቁማል።

ይህም ሥራው የተለመዱ ትርክቶችን ብቻ ለማስተላለፍ ሳይሆን፣ የኢሮብ ወጣቶች ስለ ታሪካቸው በጥያቄ፣ በምርምርና በክፍት አስተሳሰብ እንዲያስቡ ለማነሳሳት የተዘጋጀ መሆኑን ያሳያል።

የመጽሐፉ ልዩ ይዘቶች

መጽሐፉ የኢሮብ ሕዝብን ታሪክና ባህል በጽሑፍ ብቻ ሳይወሰን በፎቶግራፎች፣ በምስሎች፣ በቋንቋ አነባበብ መመሪያዎች፣ በግጥሞች፣ በምሳሌዎችና በእንቆቅልሾች ያቀርባል።

ይህ አቀራረብ አንባቢዎች የኢሮብ ሕዝብን ባህላዊ ሕይወት በተለያዩ ገጽታዎች እንዲመለከቱ ለማስቻል የታሰበ ሲሆን፣ በተለይም በቃል ትውፊት የተጠበቁ ባህላዊ ይዘቶች ለወደፊት ትውልድ እንዲተላለፉ የሚያግዝ ሰነድ ለመፍጠር ያለመ ነው።

ደራሲው በዩናይትድ ስቴትስ የሚኖር የኢሮብ ተወላጅ ሲሆን፣ ለረጅም ጊዜ የኢትዮጵያ ታሪክንና የሀገሪቱን ውስብስብ የፖለቲካ ታሪክ ሲያጠና እንደቆየ መጽሐፉ ይገልጻል።

“The Irob People: History, Culture, and the Struggle for Survival” በዚህ መልኩ የኢሮብ ሕዝብን ታሪክና ባህል ከዘመናዊ የትችት አስተሳሰብ ጋር ለማያያዝ፣ የቃል ትውፊቶችን ለመመዝገብ እና ማኅበረሰቡ በድንበር ጦርነቶችና በጂኦፖለቲካዊ ለውጦች ያሳለፈውን ተሞክሮ ለማስቀመጥ የተሞከረ ሥራ ሆኖ ቀርቧል።

The Irob People

History, Culture, and the Struggle for Survival

Ghirmay Tesfagherghis

***
Introduction

The main purpose of this brief appraisal of Irob society is to inspire the younger generation to engage critically with their heritage. While understanding ancestral history and culture is important, including the appreciation of time-honored legends, it is equally vital to distinguish between folklore and historical facts.

For instance, legends claiming that "King Megdir of Rome and Queen Illeni, daughter of King David of the Israelites" were ancestors of the Irob people require critical evaluation to determine their factual basis.

Similarly, the tale of Gaiysola, who, according to Irob tradition, was raised by a she-deer and nursed on her milk, and other such stories should not be taken as literal history. However, there is nothing wrong with preserving and retelling them as folklore.

Some aspects of this text may appear unconventional or even controversial, especially to those with traditional views. These elements have been included deliberately to stimulate critical thinking and to encourage thoughtful research and reflection, particularly among Irob students and the younger generation. For example, the practice of tracing genealogy from Adam to the present day and accepting it without question may not be entirely rational or reasonable. In essence, this work seeks to inspire the new generation to explore their heritage with discernment and an open mind.

XII

The Irob people traditionally express their feelings, thoughts, and ideas through rhythmic verses known as ador (poems). A selection of these poems, chosen for their thematic relevance to the main text, is included in the appendix. Their purpose is to illustrate the popularity of the book's central figures.

The appendix also contains a small number of additional poems and eulogies that the author deemed significant. It should be noted, however, that the selection was guided primarily by the availability of material to the author, rather than by strict content or artistic criteria.

Similarly, the individuals listed as Nabara were identified through personal referrals. Their inclusion does not imply endorsement, and the list is not intended to be exhaustive. Furthermore, the few photographs and illustrations featured were selected based on their availability at the time of publication.

A collection of proverbs and riddles preserved through generations is included in the appendix to offer a glimpse into the cultural beliefs of the Irob people.

The author did not attempt to translate the poems (the ador and maiqas) but instead included them in their original language to preserve them for future local generations. To aid readability, the Saho texts are presented in both Ethiopic and Latin scripts.

***
The Irob people are an ethno-linguistic minority group from northeastern Tigray, Ethiopia. Situated on the Ethio-Eritrean border, this community has been uniquely devastated by the recent wars. In addition to suffering the ravages of war, the Irob have witnessed their ancestral lands and community baselessly and unjustly divided between two nations, threatening their territorial integrity and leaving their continuation as a significant ethno-political entity in question.

This book offers a rare look into the history, culture and geopolitical challenges of this little-known, fascinating minority group. It narrates theories about their origin story and details their significant contributions to the Ethiopian state throughout time. Readers will immerse themselves in Irob culture and language through pronunciation guides, photographs, vivid descriptions of cultural practices, and an appendix of poems, proverbs and riddles displaying their rich cultural heritage expressed through storytelling, poetry and oral history. Readers will also come away from this book with a deep insight into the causes and impact of the Ethio-Eritrean border war with a particular focus on how it has pushed this invaluable community to the brink of extinction.

An Irob native currently residing in the United States, the author is a lifelong Ethiopian history enthusiast who has dedicated much of his life to studying the nation’s rich history and exploring its complex political landscape.

***

‹ጋቢሶ - አመሰግናለሁ! … Gabyohso

"ግብፅ አፍሪካን በመሸወድ የናይል ውሃ ብቸኛ ተጠቃሚ የመሆን አባዜ ተጠናውቷታል" - ኡስታዝ ጀማል በሽር
*****************

በተፋሰስ ወንዞቿ የውሀ ተጠቃሚ ሉአላዊነቷን ለማስከበር እየሰራች ያለችው ኢትዮጵያ የጎረቤት ሀገራትን የጋራ ተጠቃሚነት በማረጋገጥ የልማት ትብብር እያደረገች ነው።

ሀገራችን አሁን ላይ የማድረግ አቅሟን በማሳደግ የማይበገር ብልፅግናን በማረጋገጥ ሉአላዊነቷንና የፖሊሲ ነፃነቷን እያስከበረች በልማት ጎዳና እየተጓዘችም ትገኛለች።

ኢትዮጵያ ባላት የውሃ ሃብት ልክ ለልማት ሳትጠቀም የቆየችባቸው በርካታ ዓመታትን አሳልፋለች። በተፈጥሮ ሃብቷ የበይ ተመልካች ሆና መቆየቷን የተረዳችው ኢትዮጵያ ከቅርብ ዓመታት ወዲህ የውሃ ሃብቷን ለሃገር እና ለህዝብ ጥቅም ለማዋል በበርካታ ዘርፎች እየሰራች ትገኛለች።

ኢትዮጵያ ያላትን ከፍተኛ የውሃ ሃብት በአግባቡና በዘላቂነት ለኢኮኖሚ እድገት መጠቀም እንድትችል የመሰረተ ልማት ግንባታ ማስፋፋት የተቀናጀ የተፋሰስ እና የአካባቢ ጥበቃ የፖሊሲ የህግ እና የተቋማት ማሻሻያ ቴክኖሎጂ እና ምርምር እንዲሁም የውሃ ዲፕሎማሲና ቀጠናዊ ትብብር ላይ በርካታ ተግባራትን እያከናወነ ትገኛለች።

ኢትዮጵያ ሌሎች ሃገራትን በማይጎዳ መልኩ የውሃ ሃብት ሉዓላዊነቷን ለማስከበር በምታደርገው እርምጃ ከዚህ በፊት ያልተገባ ጥቅም ሲሰበስቡ የነበሩ ሃገራት ግን አይዋጥላቸውም።

በዚህ ጉዳይ ላይ ከኢቲቪ ጋር ቆይታ ያደረጉት የኢትዮጵያ ኤሌክትሪክ ኃይል ዋና ሥራ አስፈፃሚ ኢንጂነር አሸብር ባልቻ፤ ኢትዮጵያ የሃይል ልማቷ ላይ የምታደርገውን ጥረት ለማስተጓጎል የሚደረጉ የውጭ ጫናዎች ህጋዊ መሰረት የሌላቸው እና ኢትዮጵያ በድህነት እንድትቀጥል የሚፈልጉ አካላት ሴራ መሆናቸውን ገለጸዋል።

ኢትዮጵያ ያላትን ሀብት ለጎረቤት ሀገራት እያካፈለች ልማቷን አጠናክራ እንደምትቀጥልም ተናግረዋል፡፡

የ«ኪንግ ኦፍ አባይ» ሚዲያ መስራች ኡስታዝ ጀማል በሽር በበኩላቸው፣ ግብፅ አፍሪካን በመሸወድ የናይል ውኃ ብቸኛ ተጠቃሚ የመሆን አባዜ እንደተጠናወታት አስረድተዋል።

አፍሪካውያን የኢትዮጵያን የልማት ፍላጎት ሊረዱ እንደሚገባ ጠቁመው፤ ኢትዮጵያ ከመጀመሪያውም ጀምሮ "አብረን እንስራ፣ አብረን እናልማ" የሚል ግልጽ አካሄድ መከተሏን አንስተዋል።

የአፍሪካ 2063 አጀንዳ እንዲፈጸም በቁርጠኝነት ከሚሰሩ ሃገራት አንዷ የሆነችው ኢትዮጵያ ለቃጠናዊ ትብብር ትኩረት በመስጠት ሃገራዊ ጥቅሟን ለማስከበር እየሰራች ካለች ዘርፍ አንዱ የውሃ አጠቃቀም ዲፕሎማሲ ላይ ነው።

በመደመር እሳቤና በሰጡና በመቀበል መርህ ከጎረቤት አገራት ጋር እየተደረገ ያለው ቀጠናዊ የልማት ትስስር የጋራ ሁለንተናዊ ተጠቃሚነትን ለማረጋገጥ ያለመ መሆኑን፣ ታላቁ የህዳሴ ግድብም ለዚህ ትልቁ ማሳያ መሆኑ ተገልጿል።

በሀይማኖት ከበደ

ሳዲዮ ማኔ በሃገሩ ሴኔጋል በ20 ሚሊዮን ዶላር ወጪ ግዙፍ የግብርና እና ኢንዱስትሪ ፕሮጀክት አስጀመረ
#fastmereja I የሴኔጋል የእግር ኳስ ኮከብ ሳዲዮ ማኔ በደቡባዊ ሴኔጋል በሚገኘውና በተወለደበት ባምባሊ መንደር የ20 ሚሊዮን ዶላር ግዙፍ የግብርና ኢንዱስትሪ ፕሮጀክት መሠረት ድንጋይ አኖረ። እንደ DW Africa እና የአካባቢው መገናኛ ብዙኃን ዘገባ፣ ማኔ በራሱ ኩባንያ 'SM10 Agro' በኩል የሚመራውን ይህን ፕሮጀክት ሙሉ በሙሉ በራሱ የግል ገንዘብ የሚሸፍነው ነው።

በ500 ሄክታር መሬት ላይ ያረፈው ይህ ግዙፍ ፕሮጀክት የማንጎ እርሻዎችን፣ አራት የማቀናበሪያ ፋብሪካዎችን፣ የግብርና ሥልጠና ማዕከልን እንዲሁም የምርምርና ልማት ክፍሎችን ያካተተ ነው።

ፕሮጀክቱ ሥራ ሲጀምር ከ1,000 በላይ ለሚሆኑ ዜጎች ቀጥተኛ የሥራ ዕድል እንደሚፈጥር የሚጠበቅ ሲሆን፣ በዓመት እስከ 8,500 ቶን ማንጎ የማቀናበር አቅም ይኖረዋል። ፋብሪካው ማንጎን ወደ ተለያዩ ተጨማሪ እሴት ያላቸው ምርቶች እንደ የማንጎ ጭማቂ፣ ደረቅ ማንጎ እና የማንጎ ቅቤ በመቀየር ለአገር ውስጥና ለውጭ ኤክስፖርት ገበያ ያቀርባል።

ማኔ ቀደም ሲል በትውልድ መንደሩ ትምህርት ቤት፣ ሆስፒታል፣ መስጊድ፣ የነዳጅ ማደያ እና የዳቦ ቤት በመገንባት የሚታወቅ ሲሆን፤ አዲሱ የግብርና ፕሮጀክት ደግሞ ዘላቂ የሥራ ዕድልና ኢኮኖሚያዊ ጥቅም ለህብረተሰቡ ለማስገኘት ያለመ ነው። ተጫዋቹ የባምባሊ አካባቢ የሚመረተው በርካታ ማንጎ ማቀናበሪያ በማጣቱ ምክንያት ይባክን እንደነበር ገልጾ፣ "የምድራችን ፍሬ እዚሁ እንዲቀር እና እሴት እንዲፈጠርበት እፈልጋለሁ" ሲል ስለ ፕሮጀክቱ አስፈላጊነት ተናግሯል።

በአሜሪካ የዘረመል ማሻሻያ ከተደረገለት አሳማ የተወሰደ ኩላሊት በሰው ሰውነት ውስጥ 271 ቀናት በመሥራት እስካሁን ከተመዘገቡት ረጅሙ ጊዜ ሆኗል።

66 ዓመቱ ቲም አንድሪውስ በደረሰበት የኩላሊት ሕመም ምክንያት ዲያሊሲስ ይደረግለት ነበር። ከአሳማ የተወሰደው ኩላሊት በ2017 ጥር ወር ተተክሎለት ወዲያውኑ መሥራት ጀምሯል።

ኩላሊቱ ለ271 ቀናት ከሠራ በኋላ ተወግዶ፣ አንድሪውስ ለ82 ቀናት ወደ ዲያሊሲስ ተመልሷል። በኋላም ከሰው ለጋሽ የተገኘ ኩላሊት ተተክሎለት አሁን በጥሩ ሁኔታ እየሠራ ነው።

ይህ ሂደት ዜኖትራንስፕላንቴሽን ይባላል፤ ማለትም ከሌላ የእንስሳት ዝርያ የተወሰደ አካልን በሰው ላይ መትከል ነው። አሳማዎች የአካላቸው መጠን ከሰው ጋር በመመሳሰሉ ለዚህ ምርምር ተስማሚ እንስሳት ናቸው።

ችግሩ የሰውነት መከላከያ ሥርዓት የአሳማውን ኩላሊት እንደ "እንግዳ አካል" በመቁጠር ሊያጠቃው መቻሉ ነው። ስለዚህ ሳይንቲስቶች 69 የዘረመል ማሻሻያዎች የተደረጉባቸውን አሳማዎች በማዘጋጀት ኩላሊታቸው ከሰው አካል ጋር እንዲስማማ ለማድረግ ሞክረዋል።

የምርምሩ ትልቁ ተስፋ፣ የሰው ኩላሊት ለጋሾች እስኪገኙ ድረስ የአሳማ ኩላሊቶችን እንደ ጊዜያዊ መፍትሔ መጠቀም መቻል ነው።

በአሜሪካ ብቻ ወደ 100 ሺህ ሰዎች የኩላሊት ለጋሽ በመጠባበቅ ላይ ሲሆኑ፣ በዓመት የሚከናወኑት ንቅለ ተከላዎች ወደ 25 ሺህ ብቻ ናቸው። ይህም እንደዚህ ያሉ የአሳማ አካላት ምርምሮች ለምን እየተሰፋፉ እንደሆነ ያሳያል።

Seledadotio
Seledadotio

ሰቨን ስታር ጤና ሳይንስና ቢዝነስ ኮሌጅ 849 ተማሪዎችን አስመረቀ
‎
‎#ethiopia | በአዲስ አበባ የሚገኘው ሰቨን ስታር ጤና ሳይንስና ቢዝነስ ኮሌጅ ለሦስተኛ ጊዜ ባዘጋጀው የምረቃ ሥነ-ሥርዓት 849 ተማሪዎችን በዛሬው እለት በአራዳ ፖርክ አስመርቋል።
‎
‎በምረቃ መርሐግብር ላይ 560 ተማሪዎች በመጀመሪያ ዲግሪ፣ 289 ተማሪዎች ደግሞ በደረጃ አራት የቴክኒክና ሙያ ፕሮግራሞች ተመርቀዋል። ከዲግሪ ተመራቂዎቹ 447 በጤና ሳይንስ፣ 113 ደግሞ በቢዝነስ ፕሮግራሞች የተመረቁ ሲሆን፣ ከአጠቃላይ ተመራቂዎች 597ቱ ወይም 70.31 በመቶዎቹ ሴቶች መሆናቸው ተገልጿል።
‎
‎የኮሌጁ ፕሬዝዳንት ዶ/ር ውባለም ፍቃዱ በመርሐግብሩ ላይ እንደገለጹት፣ የዘንድሮው ምረቃ የተማሪዎችን የትምህርት ስኬት ከማክበር ባለፈ የወላጆችን ድጋፍ፣ የመምህራንን ጥረትና የተቋሙን የትምህርት ጥራት ጉዞ የሚያሳይ መሆኑን ገልጸዋል። በተለይም የሴት ተመራቂዎች ቁጥር ከጠቅላላው 70.31 በመቶ መድረሱ ሴቶች በትምህርትና በሙያ ሥልጠና ያላቸውን ተሳትፎ የሚያሳይ መሆኑንም አመላክተዋል።
‎
‎ኮሌጁ ከ2013 ዓ.ም ጀምሮ በጤና ሳይንስና በቢዝነስ ዘርፎች ባለሙያዎችን በማፍራት ላይ መሆኑን የኮሌጁ አካዳሚክ ዲን አቶ ሞላ ይስማው ገልጸዋል። ተቋሙ ትምህርትና ሥልጠና፣ ምርምርና የማኅበረሰብ አገልግሎትን በዋና ተልዕኮዎቹ በመያዝ እየሠራ መሆኑንም ጠቁመዋል።
‎
‎አቶ ሞላ እንደገለጹት፣ በ2018 ዓ.ም በተሰጠው የመውጫ ፈተና የኮሌጁ ተማሪዎች 67.2 በመቶ የማለፊያ ውጤት አስመዝግበዋል። ተማሪዎችን ለመውጫ ፈተናና ለሙያ ብቃት ምዘና በተሻለ ሁኔታ ለማዘጋጀትም የማጠናከሪያ መርሐ ግብሮች እየተከናወኑ መሆኑን ገልጸዋል።
‎
‎ኮሌጁ እስካሁን 1,300 ተማሪዎችን በመጀመሪያ ዲግሪ እና 730 ተማሪዎችን በቴክኒክና ሙያ በማስመረቅ፣ ከዘንድሮው ምረቃ በፊት በድምሩ 2,030 ተማሪዎችን ለሥራ ዓለምና ለሀገር አገልግሎት ማብቃቱን አስታውቋል።
‎
‎በቀጣይም በጤና ሳይንስ የሚሰጡ ፕሮግራሞችን በተግባር ትምህርት ለማጠናከር በኮሌጁ አቅራቢያ የሆስፒታል ግንባታ ለመጀመር ዝግጅት መደረጉን የኮሌጁ ሥራ አስኪያጅ አቶ አማረ ማለደ ገልጸዋል። እንደ እሳቸው ገለጻ፣ ይህም ለተማሪዎች የተግባር ልምምድ እድል ከመፍጠር ባለፈ ለአካባቢው ማኅበረሰብ የጤና አገልግሎትን ለማስፋፋት ያግዛል።
‎
‎በምረቃው ላይ በየፕሮግራሙ ከፍተኛ ውጤት ላመጡ ተማሪዎች ዋንጫ፣ ሜዳሊያ፣ ሰርተፊኬትና ልዩ ስጦታዎች የተበረከቱ ሲሆን በቴክኒክና ሙያ ከፍተኛ ውጤት ላመጡ ሦስት ተማሪዎች በነፃ የመጀመሪያ ዲግሪ ትምህርት እንዲከታተሉ ዕድል ሲመቻች፣ በዲግሪ መርሐግብር ፕሮግራም ከፍተኛ ውጤት ላመጡ ሦስት ተመራቂዎች ደግሞ በኮሌጁ የሥራ ዕድል መመቻቸቱ በምረቃው መርሐግብር ላይ ተገልጿል።
‎
‎ጌትነት ተመስገን
‎📷 ከበደ መክብብ
‎
‎#sevenstarcollege #graduation #graduationceremony #ethiopia #addisababa #highereducation #healthscience #businesseducation #tvet #education

ዮ…ዮ… ጊፋታ!

የወላይታ ዘመን መለወጫ በዓል — ከትውፊት ወደ ዓለም የተሻገረ የአንድነት ቅርስ

ዮ…ዮ… ጊፋታ!
ዮ…ዮ…!
#ethiopia | እንኳን ለወላይታ ሕዝብ የዘመን መለወጫ በዓል ጊፋታ በሰላም አደረሳችሁ! አደረሰን!

በደቡባዊ ኢትዮጵያ የሚገኘው የወላይታ ምድር በተፈጥሮ ውበቷ፣ በጥንታዊ ታሪኳ፣ በልዩ ቋንቋዋ እና በሕያው ባህሏ የምትታወቅ ናት። ከእነዚህ የባህል ሀብቶቿ መካከል ጊፋታ ልዩ ስፍራ ይይዛል።

ጊፋታ የወላይታ ሕዝብ የአዲስ ዓመት በዓል ሲሆን፣ የአሮጌውን ዓመት ተሰናብቶ አዲሱን ዓመት በተስፋ፣ በደስታ፣ በምስጋና እና በአብሮነት የሚቀበሉበት ታላቅ የባህል ወቅት ነው። UNESCO እንደሚገልጸው ጊፋታ በወላይታ ማኅበረሰብ በመስከረም አጋማሽ እስከ ጥቅምት መጀመሪያ ባለው ወቅት የሚከበር የአዲስ ዓመት በዓል ነው።

ጊፋታ — ከአሮጌው ወደ አዲሱ

የጊፋታ ትልቁ መልዕክት የዘመን መለወጥ ብቻ አይደለም። በውስጡ የተያዙት የሰላም፣ የዕርቅ፣ የመከባበር፣ የመረዳዳት፣ የቤተሰብ አንድነት እና የትውልድ ትስስር እሴቶች ናቸው።

በበዓሉ ዋዜማ ሰዎች ቤታቸውንና አካባቢያቸውን ያጸዳሉ፤ ከሩቅ የሚኖሩ የቤተሰብ አባላትም ወደ ቤታቸው ይመለሳሉ። ከዚህ በላይ በሰዎች መካከል የነበሩ ግጭቶችና አለመግባባቶች በሰላማዊ መንገድ እንዲፈቱ የሚደረግበት ወቅት ነው። UNESCO ይህንን እርቅና ሰላማዊ መፍትሔ ከጊፋታ ዋና የማኅበራዊ እሴቶች አንዱ አድርጎ ይጠቅሰዋል።

ስለዚህ ጊፋታ አሮጌውን ዓመት በአሮጌ ቂምና ጥላቻ ሳይሆን፣ በይቅርታና በእርቅ ለመሰናበት እና አዲሱን ዘመን በንጹሕ ልብ ለመቀበል የሚጠራ ትውፊት ነው።

የጨረቃ ዑደትና የወላይታ የጊዜ ቀመር

ጊፋታ ከዘመን መለወጥ ጋር ብቻ የሚያያዝ በዓል አይደለም። የወላይታ የጊዜ አቆጣጠር እና የሰማይ አካላት ምልከታ ከበዓሉ የተያያዙ ጥንታዊ እውቀቶች ናቸው።

የወላይታ ዞን አስተዳደር የባህል መረጃ እንደሚያሳየው የወላይታ የቀን መቁጠሪያ ከጨረቃና ከፀሐይ ዑደት ጋር የሚያያዝ ሲሆን፣ ጊፋታም የዘመን መለወጫ በዓል ነው።

ቤተሰብ ወደ ቤት፣ ልብ ወደ ልብ

ጊፋታ በወላይታ ማኅበረሰብ ውስጥ የመመለስ በዓልም ነው። በየአቅጣጫው የተበተኑ የቤተሰብ አባላት ወደ ትውልድ ቀዬአቸው ይመለሳሉ። ዘመድ ከዘመድ፣ ጎረቤት ከጎረቤት ይገናኛል።

በዚህም በዓሉ የቤተሰብ ግንኙነትን ከማደስ ባለፈ የማኅበረሰቡን የጋራ መኖር የሚያጠናክር ማኅበራዊ ሥርዓት ሆኖ ይታያል። UNESCO በጊፋታ ውስጥ የአዛውንቶች ሚናን እና እውቀቱ ከትውልድ ወደ ትውልድ መተላለፉን በተለይ ያጎላል።

እርቅ — ከጊፋታ ዋና መልዕክቶች አንዱ

አዲስ ዓመትን በአዲስ ልብ መቀበል፤ የድሮ ጥላቻን ከኋላ መተው፤ በቂም የተራራቁ ሰዎችን ማቀራረብ — እነዚህ የጊፋታ ጥልቅ ማኅበራዊ መልዕክቶች ናቸው።

በበዓሉ ዋዜማ ግጭቶችን በሰላም መፍታት የበዓሉ ዋና የዝግጅት አካል መሆኑን UNESCO ይገልጻል።

ይህም ጊፋታን ከአንድ የዘመን መለወጫ በዓል በላይ ያደርገዋል፤ ማኅበራዊ ትስስርን የሚያድስ የሕይወት ፍልስፍና ያደርገዋል።

የምግብ፣ የመጠጥ፣ የዜማና የውዝዋዜ ድምቀት

የጊፋታ ዋና ቀን ሲደርስ ቤተሰቦች ይሰበሰባሉ። ባህላዊ ምግቦች ይዘጋጃሉ፤ የበዓሉ ልዩ የምግብና የመጠጥ ሥርዓቶች ይከናወናሉ። UNESCO በዋናው የበዓል ቀን ቤተሰቦች በመሰባሰብ ሥጋና የአካባቢውን መጠጥ በመካፈል ከአዛውንት በረከት እንደሚቀበሉ ይገልጻል።

በሌሊትም ማኅበረሰቡ በእሳት ዙሪያ በመሰባሰብ ሥርዓታዊ ዝግጅቶችን፣ ዜማንና ውዝዋዜን ያከናውናል።

የባህላዊ አልባሳት ውበት፣ የጨዋታና የውዝዋዜ ትርኢቶች፣ የባህላዊ ዜማዎች ድምጽ እና የበዓሉ የማኅበረሰብ ስብሰባ ወላይታን በእጅጉ ያደምቃሉ።

የጊፋታ የቁጠባ ጥበብ

ጊፋታ በደስታ እና በውዝዋዜ ብቻ የሚያልፍ በዓል አይደለም። በውስጡ የቤተሰብ ኢኮኖሚን የሚያጠናክሩ የቁጠባና የመረዳዳት ባህሎችም ይገኛሉ።

የጊፋታ ዝግጅት በቤተሰብ ደረጃ ከቀደም ብሎ ስለሚጀመር ሰዎች ለበዓሉ የሚያስፈልጉ ወጪዎችን አስቀድመው ያዘጋጃሉ። ይህ ባህል በዓሉን ከማክበር ባለፈ የቤተሰብ የኢኮኖሚ ዕቅድን እና የመረዳዳት ባህልን ያጠናክራል።

ለትውልድ የሚተላለፍ ቅርስ

ጊፋታ የአንድ ትውልድ ብቻ በዓል አይደለም። አዛውንት የሚያስተላልፉት፣ ወጣቶች የሚማሩት፣ ልጆች የሚመለከቱትና በቀጣዩ ዘመን የሚያስቀጥሉት ሕያው ባህላዊ ትውፊት ነው።

UNESCO በጊፋታ የአዛውንቶች ሚና፣ የትምህርት ተቋማትና የቅርስ ክለቦች ተሳትፎ፣ የምርምር መድረኮችና የባህል ቦታዎችን መጠበቅ የበዓሉን ቀጣይነት ከሚያጠናክሩ ሥራዎች መካከል እንደሆኑ ይጠቅሳል።

2025 — ወደ UNESCO የዓለም መድረክ

በጊፋታ ታሪክ ውስጥ ትልቅ ምዕራፍ የተከፈተው በ2025 ነው። የUNESCO የማይዳሰስ የባህል ቅርስ መንግሥታት ኮሚቴ በኒው ዴልሂ በተካሄደው 20ኛ ስብሰባ ጊፋታን በRepresentative List of the Intangible Cultural Heritage of Humanity ላይ አስመዝግቧል።

ይህ ማለት ጊፋታ የሚከበረው በወላይታ ሕዝብ ዘንድ ብቻ ሳይሆን፣ በUNESCO የሰው ልጅ የማይዳሰስ ባህላዊ ቅርስ ተወካይ ዝርዝር ውስጥ የተካተተ ሕያው ባህላዊ እሴት መሆኑን ያሳያል።

ኢትዮጵያ አሁን በUNESCO የማይዳሰስ ባህላዊ ቅርስ ዝርዝሮች ላይ ሰባት የተመዘገቡ እሴቶች አሏት፤ ጊፋታም በ2025 የተጨመረው አዲሱ አካል ነው።

የዓለም ቅርስ መሆን ለወላይታ ምን ይሰጣል?

የUNESCO ምዝገባ ለጊፋታ ዓለም አቀፍ ዕውቅና ከመስጠት ባለፈ የቅርሱን ጥበቃና ትውልድ-ተሻጋሪ ቀጣይነት ማጠናከር እንደ ዋና አላማ ያለው ነው።

ይህ ዕውቅና ወላይታን በባህላዊ ቱሪዝም ዘርፍ ይበልጥ ለማስተዋወቅ፣ የአካባቢውን ባህላዊ ፈጠራዎች ለዓለም ለማቅረብ እና በቅርስ ላይ የተመሠረተ የጎብኚ ልምድ ለማሳደግ እድል ይፈጥራል።

የወላይታ ዞን እና የደቡብ ኢትዮጵያ ቱሪዝም ቢሮም ጊፋታን ከወላይታ ሌሎች የተፈጥሮ፣ የታሪክና የባህል መስህቦች ጋር በማጣመር የቱሪዝም መዳረሻ ለማድረግ እየሠሩ፤ እየታተሩ ናቸው።

ጊፋታን ከበዓል በላይ ማየት

ጊፋታ ሲከበር ወደ ወላይታ መጓዝ ማለት አንድ ቀን የሚከበር በዓልን ብቻ መመልከት አይደለም።

የዳሞታ ተራራን፣ የአጆራ ፏፏቴን፣ የኤግዘር ድልድይን እና ሌሎች የወላይታ የተፈጥሮና የታሪክ መስህቦችን ከባህላዊ ልምዱ ጋር ማየት ይቻላል። የደቡብ ኢትዮጵያ ቱሪዝም ቢሮ እነዚህን መዳረሻዎች ከጊፋታ ጋር የሚያያዙ የጎብኚ ልምዶች አድርጎ ይዘረዝራል።

ስለዚህ ወደ ወላይታ ሂዱ።

በጊፋታ ወቅት ባህሉን ይመልከቱ፤ የወላይታን ሙዚቃ ይስሙ፤ የባህላዊ ውዝዋዜውን ይመልከቱ፤ ከሕዝቡ ጋር ይገናኙ፤ የበዓሉን የእርቅና የአብሮነት መልዕክት ይረዱ።

ከዚያም የወላይታን ተፈጥሮ፣ ታሪክና ሕያው ባህል ለመረዳት ዓመቱን ሙሉ መመለስ ይቻላል።

ጊፋታ — የወላይታ ኩራት፣ የኢትዮጵያ ቅርስ፣ የዓለም ሕያው ባህል

ከትውልድ ወደ ትውልድ የተላለፈው ጊፋታ የወላይታ ሕዝብ የዘመን መለወጫ በዓል ብቻ አይደለም።

የተራራቁን የሚያቀራርብ፣
የተጣሉትን የሚያስታርቅ፣
የተረሳውን የሚያስታውስ፣
ቤተሰብን የሚያሰባስብ፣
ትውልድን ከትውልድ የሚያገናኝ፣
ያለፈውን በይቅርታ ተሻግሮ የወደፊቱን በተስፋ ለመቀበል የሚያስችል ሕያው የባህል ቅርስ ነው።

ዮ…ዮ… ጊፋታ!
ዮ…ዮ… ወላይታ!

እንኳን ለጊፋታ በዓል አደረሳችሁ፤ አደረሰን!

ሀሹ ቆሬናን ሻኬናን ኡባካ ሳሮ ጋቴስ!

የጊፋታ በዓል የሰላም፣ የዕርቅ፣ የፍቅር፣ የአንድነት፣ የአብሮነትና የተስፋ ይሁንልን!
#gifaataa #wolaita #unesco #wolaitadunguzza #culturalheritage #visitwolaita #visitethiopia