የአትሌት መሰረት ደፋር የህይወት ታሪክና ለትውልድ
የሚሰጡት ትምህርቶች

የማይረሳ ስሟና ስራዋ ከወርቅ ፊደል ጋር የሚፃፍ
ድንቅ
አትሌት!!

"የፅናት መለያ"
አትሌት መሰረት ደፋር በኢትዮጵያ ብቻ ሳይሆን በዓለም አትሌቲክስ ታሪክ ውስጥ ከማይረሱ ስሟና ስራዋ ከወርቅ ፊደል ጋር የሚፃፍ ድንቅ አትሌት ናት። "ደፋር" የሚለውን ስሟን በሚገባ ያፀደቀችው ይህቺ ታላቅ አትሌት የብዙዎችን ልብ በአስደናቂ ብቃቷ፣ በቁርጠኝነቷና በሀገሯ ፍቅር አሸንፋለች።

መሰረት ደፋር በሩጫ ሜዳ ላይ የምትዋደቀው ለራሷ ስኬት ብቻ አልነበረም። ለኢትዮጵያ ስምና ክብር ትልቅ ዋጋ ትሰጥ ነበር። ወርቅ ሜዳሊያ ስታገኝም ሆነ ስትሸነፍ፣ ሁሌም ለአገሯ የነበራት ፍቅር የነበራት ፍቅር ቅንነት ያሳያል።

መሰረት ደፋር በውድድር ሜዳ ላይ ድል ስትቀዳጅ ለኢትዮጵያ ሰንደቅ ዓላማ ያላትን ክብርና ፍቅር ማሳየቷ፣ ስኬት የግለሰብ ብቻ ሳይሆን የሕዝብ ሁሉ ድል መሆኑን ያሳያል። ሜዳሊያ ስታገኝ የምታሳየው ስሜትና ለሀገሯ ባንዲራ ስታለቅስ የነበረው አጋጣሚ ለሁላችንም የጋራ ስኬትና የአገር ፍቅር ትልቅ ምሳሌ ነው። ይህ የሚያሳየው፣ ግለሰቦች የራሳቸውን ህልም እያሳኩ ሲሆን እንኳን የህዝባቸውንና የአገራቸውን ህልም ማሰብ እንዳለባቸው ነው። የሯጭነት ሕይወቷ የአንድ ሰው ስኬት ብቻ ሳይሆን፣ ትውልድ ሁሉ ሊማርበት የሚገባ ወርቃማ ተሞክሮ ነው።

፨ የፅናት መለያ

ይህ ስያሜ የመሰረትን ረጅም እና ስኬታማ የስፖርት ህይወት የሚያንጸባርቅ ነው። በብዙ ውጣ ውረዶች ውስጥ አልፋ፣ በሴቶች የዓለም ሪከርዶች ላይ የበላይነቷን ማስመስከር መቻሏ የፅናቷን ብርታት ያሳያል። "የፅናት መለያ" የሚለው ስም ደግሞ ከድል ይልቅ ለድል የሚያበቃውን የአትሌቷን ጠንካራ የስነ-ልቦና ጥንካሬ የሚያመለክት ነው።

፨ የወርቅ ዘመን አንበሳ

🦁 መሰረት ደፋር በኢትዮጵያ አትሌቲክስ የወርቅ ዘመን ከታዩ ታላላቅ ጀግኖች አንዷ ነች። ይህ ስያሜ እሷ በዓለም መድረክ የነበራት የበላይነት እና የሀገሯን ስም ከፍ የማድረጓን ተግባር ከጀግንነት ጋር ያያይዘዋል። አንበሳ የጥንካሬ፣ የድፍረትና የክብር ምልክት እንደመሆኑ መጠን፣ መሰረት በውድድር ሜዳ ላይ የነበራትን ቁርጠኝነት እና መሪነት በትክክል ይገልጻል። 🦁

፨ የተስፋ ምሽግ

አትሌት መሰረት ደፋር ስትሮጥ ስትመለከቱ ተስፋ የማይቆርጥ መንፈስን ያንጸባርቃል። በውድድሮች ላይ የፍጻሜውን መስመር በመድረስ የተስፋና የድል ምልክት ሆና በሀገርም ሆነ በዓለም አቀፍ ደረጃ አገልግላለች። ይህ ስያሜ ለወጣቱ ትውልድ በየትኛውም ፈተና ውስጥ ተስፋ ሳይቆርጡ የመትጋትና የመታገል አስፈላጊነትን ያሳያል።

📌 አስደናቂ የስፖርት ህይወት እና ዋና ዋና ስኬቶች

መሰረት ደፋር በ5000 ሜትር እና በ3000 ሜትር የቤት ውስጥ ውድድር ላይ ያላትን የበላይነት በተደጋጋሚ አስመስክራለች። ከስኬቶቿ መካከል ጥቂቶቹን ለመጥቀስ ያህል፡-

፨ የኦሎምፒክ ሻምፒዮን:

በ2004 የአቴንስ ኦሎምፒክ በ5000 ሜትር የወርቅ ሜዳሊያ ያገኘችበት መንገድ ለብዙዎች ትልቅ ተስፋን ሰጥቷል።

፨ የዓለም ሻምፒዮን:

በ2007 እና በ2013 የዓለም አትሌቲክስ ሻምፒዮና ላይ በ5000 ሜትር ወርቅ በመውሰድ አቅሟንና ብቃቷን አሳይታለች።

፨ የቤት ውስጥ የዓለም ሻምፒዮና:

በ3000 ሜትር የቤት ውስጥ ውድድር ላይ ለበርካታ ዓመታት የዓለም ሻምፒዮን በመሆን የበላይነቷን አረጋግጣለች።

📌 የሪከርድ ባለቤት: ለተወሰኑ ጊዜያት የዓለም ሪከርዶችን በመስበር የፍጥነት ንግስት መሆኗን አስመስክራለች።

አትሌት መሰረት ደፋር በብዙ መልኩ ልዩ የሆነች አትሌት ናት። በስልጠና እና በውድድር ያሳየችው የላቀ የዲሲፕሊን፣ የትኩረት እና የቴክኒክ ብቃት በስፖርት ስነልቦና መነጽር ስንመለከተው፣ የእሷን ስኬት ምንጮች በግልፅ መረዳት እንችላለን።

📌 ከመሰረት ደፋር የሚማሩ ወርቃማ ትምህርቶች

አትሌት መሰረት ደፋር፣ ስሟ እንደሚያመለክተው፣ በዓለም አትሌቲክስ መድረክ በድፍረትና በፅናት የኢትዮጵያን ባንዲራ ከፍ አድርጋ ያውለበለበች ታላቅ ጀግና ነች።

አትሌት መሰረት ደፋርን ከብዙ አትሌቶች ለየት የሚያደርጋት ነገር ያላት የሯጭነት ብቃት ብቻ ሳይሆን ለውድድርና ለህይወት ያላት አመለካከት ጭምር ነው። ይህ አመለካከት ለወጣቱና ለተተኪው ትውልድ ትልቅ መነሳሳት ሊሆን ይችላል።

ከረጅም ጊዜ የሩጫ ሕይወቷ እና ከማትረሳው ስኬቷ፣ ይህ ትውልድ እና መጪው ትውልድ ሊያነሳቸው የሚችሉ ወርቃማ ተሞክሮዎች አሉ። እነዚህ ተሞክሮዎች በሩጫ ሜዳ ላይ ብቻ ሳይሆን በሕይወት መንገድም ላይ እኛን ለመምራት የሚያገለግሉ ቁልፍ መርሆች ናቸው።

1. የድል ቁርጠኝነት እና የግብ አቀማመጥ
(Commitment & Goal Setting)

የመሰረት ስኬት መሰረት የጣለው ለስፖርቷ ባላት ከፍተኛ ቁርጠኝነት ነው። ይህ ቁርጠኝነት የረጅም ጊዜ ግቦችን (ለምሳሌ ኦሊምፒክን ማሸነፍ) እና የአጭር ጊዜ ግቦችን (የየቀኑን ስልጠና በትጋት ማከናወን) በመለየት እና እነሱን ለማሳካት በቋሚነት በመስራት ይገለፃል። የግብ አቀማመጥ የአትሌቱን አቅጣጫ የሚመራ እና ስልጠናውን ትርጉም ያለው የሚያደርግ ሲሆን፣ የመሰረት የላቀ ስኬትም የዚህ ፅንሰ-ሀሳብ ህያው ምሳሌ ነው።

2. የአእምሮ ዝግጁነት እና ትኩረት (Mental
Preparedness & Focus)

ውድድር ከመጀመሩ በፊት አትሌቶች ከፍተኛ የስነልቦና ጫና ያጋጥማቸዋል። የመሰረት በውድድር ወቅት የነበራት 'ንቃተ ህሊና' እና 'ትኩረት' የስፖርት ስነልቦና ውስጥ የAttentional Control (የትኩረት ቁጥጥር) ፅንሰ-ሀሳብን ያሳያል። እሷ የውድድር ስሜቷን እና የአካባቢውን ጫና ወደ ጎን በመተው በውድድሩ ስልት ላይ ብቻ በማተኮር ብቃትዋን ሙሉ በሙሉ መጠቀም ትችል ነበር።

3. የስነልቦና ጥንካሬ (Psychological
Toughness)

የአትሌቶች የላቀ ስኬት ከችሎታ እና ከጠንካራ ስልጠና በላይ የሆነ ነገር ይጠይቃል። ይህ የስነልቦና ጥንካሬ (Resilience) ሲሆን፣ መሰረት በጉዳት ወይም በሽንፈት ጊዜ ታግላ የመመለስ እና ከመቼውም ጊዜ በበለጠ ጠንክራ የመምጣት ችሎታዋ የዚህ አንዱ ማሳያ ነው። ይህም፡-

፨ የራስ መተማመን (Self-Efficacy):

፨ በችሎታዎ ላይ ያለ ጥርጥር እምነት።

፨ የስሜት ቁጥጥር (Emotional Regulation):

፨ ከፍርሃት፣ ጭንቀት ወይም ከመጠን ያለፈ ደስታ ጋር የመተሳሰር ችሎታ።

፨ ጠንካራ አስተሳሰብ (Growth Mindset):

፨ ከስህተቶች የመማር እና የማደግ አስተሳሰብን በመገንባት ይገለጻል።

4. የቴክኒክ እና የስልታዊ ብቃት (Technical &
Tactical Prowess)

የመሰረት ደፋር ልዩ ከሚያደርጓት ነገሮች መካከል፣ በሩጫው ወቅት የምትከተለው ልዩ የቴክኒክ ብቃት እና ስልት አንዱ ነው። ከሌሎች ሯጮች በተለየ መልኩ፣ የሩጫውን ፍጥነት የምታስተካክለውና የማጥቃት ስልቷን የምትመርጠው በልዩ ሁኔታ ነው። በተለይም በመጨረሻው ዙር የምታሳየው አስደናቂ ፍጥነትና ቅልጥፍና ተፎካካሪዎቿን ከኋላዋ በማስቀረት ድልን እንድትቀዳጅ አስችሏታል። ይህ የሚያሳየው፣ በእያንዳንዱ ሙያ ዘርፍ አንድ ሰው ልዩ የሆነ የራሱን አሻራ ወይም ዘዴ ሲጨምርበት፣ ከሌሎች የተለየ ስኬት ማግኘት እንደሚችል ነው። አሁን ያለው ትውልድ፣ የሌሎችን ስኬት ከመምሰል ይልቅ፣ በራሱ ላይ አተኩሮ ልዩ የብቃት ስልቶችን መፍጠርና የራሱን መንገድ መቅረጽ እንደሚችል ከመሰረት ሊማር ይችላል።

በስፖርት ስነልቦና ውስጥ፣ የአትሌት የቴክኒክ እና ስልታዊ ብቃት ከስነልቦናዊ ዝግጁነት ጋር በቅርብ የተገናኘ ነው። የመሰረት ውድድሩን የምትቆጣጠርበት እና የመጨረሻ ዙር ላይ የምትጨርስበት ልዩ ችሎታዋ ይህንን ያሳያል። ይህ ደግሞ በውድድሩ ወቅት የሌላውን ተወዳዳሪ የስነልቦና ሁኔታ መረዳት እና ለዛው ተገቢውን የስልት ለውጥ ማድረግ ትችል እንደነበር ያመለክታል።

6. ጽናትና ቁርጠኝነት ተምሳሌት

መሰረት ደፋር በስፖርት ህይወቷ ውስጥ ብዙ መሰናክሎችንና ከባድ ውድድሮችን አሳልፋለች። ከጉዳትም ሆነ ከሌሎች ተግዳሮቶች በኋላ ተመልሳ ወደ ስኬት ጎዳና መምጣቷ ያላትን የብረት ጽናትና ለስራዋ ያላትን ከፍተኛ ቁርጠኝነት ያሳያል። ይህ ደግሞ በየትኛውም የህይወት ዘርፍ ለተሰማራ ሰው ችግሮች ሲያጋጥሙት ተስፋ ሳይቆርጥ በትዕግስት መታገል እንዳለበት ያስተምራል።

7. የአእምሮ ጥንካሬ

ምንም ያህል ጠንካራ እና ተፎካካሪ ቢገጥማትም፣ አሸናፊነትን በልቧ ውስጥ ይዛ ትሮጥ ነበር። ይህ በአዕምሮ ጠንካራ የመሆን ልምምድ፣ በሕይወት ውስጥ የሚያጋጥሙን ፈተናዎችና ተግዳሮቶች ሲመጡ እንዳንደናገጥ፣ በራሳችን አቅም እንድናምን እና በትዕግስት ወደፊት እንድንገፋ ያግዘናል። በውድድሮች ላይ በተለይም በመጨረሻው ዙር ያላት ፍጥነትና አእምሮአዊ ብቃት ለብቻው የውድድሩን ውጤት የመወሰን አቅም ነበረው። በአእምሮ ጥንካሬዋና በፍላጎቷ ታስበውና ታሻግራቸው ነበር። ይህ የሚያሳየው አካላዊ ብቃት ብቻ በቂ አለመሆኑንና የአዕምሮ ጥንካሬ ወሳኝ መሆኑን ነው።

8. ለሀገር ፍቅር መሥዋዕትነት መክፈል

መሰረት ደፋር ውድድሮችን የምትሮጠው ለራሷ ስኬት ብቻ አልነበረም፤ የኢትዮጵያን ሰንደቅ ዓላማ በአለም መድረክ ከፍ ለማድረግ ታላቅ ፍላጎት ነበራት። በውድድሮች ላይ ድል ስትቀዳጅ የምታሳየው ስሜት፣ የምትሸለመውን የሜዳሊያ ሽልማት ለሀገሯ ልጆች መስጠት መፈለጓና ለወጣቶች የነበራት አክብሮት ለሀገር ፍቅር ያላትን የከበረ አመለካከት የሚያሳይ ነው።

9. ከፍተኛ ዲሲፕሊን

ለስልጠና ይሁን ለውድድር ያላት ትኩረትና ዲሲፕሊን ከስኬቶቿ ዋነኛ ምስጢሮች አንዱ ነው። ከፍተኛ ዲሲፕሊንና ተቀዳሚ ትኩረት ለተገቢው ጉዳይ መስጠት ከስኬት ለመድረስ ወሳኝ መሆኑን ከእርሷ መማር ይቻላል።

10. ትህትና እና የትውልድ ሽግግር

የመሰረት ደፋር እና ጥሩነሽ ዲባባ ፉክክር ሁሌም በስፖርት ዓለም ውስጥ ሲነሳ የሚወደድ ነበር። ይሁንና፣ ከዚህ ፉክክር ጀርባ የነበረው ወዳጅነት እና የቡድን ስራቸው ለሌሎች ትልቅ ትምህርት ነው። እርስ በእርስ በመበረታታት፣ በመደጋገፍ እና ለአገር ክብር ሲሉ አብረው በመስራት፣ በዓለም አትሌቲክስ ውስጥ ኢትዮጵያ ስም እንድትገነባ ትልቅ ሚና ተጫውተዋል። ይህም የሚያሳየው፣ ስኬታማ ለመሆን የሌላውን ስኬት ከመጠላት ይልቅ፣ እርስ በእርስ በመደጋገፍ የበለጠ ከፍታ ላይ መድረስ እንደሚቻል ነው። ትህትናን እና የቡድን መንፈስን መያዝም ለግለሰብም ሆነ ለማኅበረሰብ እድገት ወሳኝ ነው።

ምንም እንኳ በአለም አትሌቲክስ ከፍተኛ ደረጃ ላይ ብትገኝም፣ ከአትሌቶች ጋር ያላት ትህትናና በመድረኩ የነበራት ስነ-ምግባር አርአያነት ያለው ነው። በተጨማሪም አዳዲስ አትሌቶችን ማበረታታትና ማነሳሳት የትውልድ ሽግግር ወሳኝ አካል መሆኑን በተግባር አሳይታለች።

11. ለአገር ክብር መስዋዕትነት

መሰረት ደፋር በሩጫ ሜዳ ላይ የምትዋደቀው ለራሷ ስኬት ብቻ አልነበረም። ለኢትዮጵያ ስምና ክብር ታላቅ ዋጋ ትሰጥ ነበር። ወርቅ ሜዳሊያ ስታገኝም ሆነ ስትሸነፍ፣ ሁሌም ለአገሯ የነበራት ፍቅር የነበራት ፍቅር ቅንነት ያሳያል። ወጣቱ ትውልድ፣ ለራሱ ስኬት ሲጥር፣ የአገሩን ስምና ክብር ከፍ ለማድረግ ጭምር ማሰብ እንዳለበት ከዚህ ታላቅ አትሌት ሕይወት መማር ይኖርበታል።

በአጠቃላይ ፣ የአትሌት መሰረት ደፋር የሯጭነት ሕይወት ከፍቅር፣ ከቁርጠኝነት፣ ከትጋት፣ ከጽናትና ከሀገር ፍቅር የተቀዳ የአልማዝ ታሪክ ነው። ይህ ታሪክ ለዛሬውና ለነገው ተተኪ ትውልድ ስኬት በገንዘብ የማይገመት ትምህርትና መነሳሳት ይሰጣል። ስኬት የጠንካራ ስራና የአእምሮ ጥንካሬ ውጤት እንጂ የአጭር ጊዜ ስሜት እንዳልሆነ እንድናውቅ ታላቅ ትምህርት ሰጥታናለች።

እሷ በዘመኗ የላቀ የነበረችው በእግሮቿ ብቻ ሳይሆን በአዕምሮዋም ጭምር ነው። የአሁን የኢትዮጵያ አትሌቲክስ ፌዴሬሽን ስራ አስፈፃሚ ኮሚቴ አባል መሆኗም የስነልቦና ጥንካሬዋ እና የውድድር ልምዷ ለቀጣዩ ትውልድ ትልቅ ሀብት እንደሆኑ ያሳያል።እነዚህን መርሆች በመከተል፣ አዲሱ ትውልድ የራሱን አሻራ ሊያኖር ይችላል።

✍️ By Gebremichael Teklay ( መቐለ)
25/12/2017 ዓ/ም