(ዘ-ሐበሻ ዜና) የኢትዮጵያ ሀገራዊ ምክክር ኮሚሽን ያዘጋጀው ጉባኤ በአዲስ አበባ እጣ-ፈንታ እና ህጋዊ አወቃቀር ዙሪያ የመከረ ሲሆን፣ ከተማዋ የፌደራል መንግስቱ እና የኦሮሚያ ክልል የጋራ መቀመጫ እንድትሆን የተደረሰው ስምምነት ሰፊ የፖለቲካ እና የህዝብ መነጋገሪያ ሆኗል። የቀድሞው የኢትዮጵያ የንግድ ምክር ቤቶች ፕሬዚዳንት እና የኢኮኖሚክስ እና ማህበራዊ ጉዳዮች ተንታኝ አቶ ክቡር ገና ባወጡት ሰፊ ትንታኔ፣ ውይይቱ "የአዲስ አበባ ባለቤትነት የማን ነው?" በሚል የቡድን ሽኩቻ መልክ መቃኘቱ ሀገራዊ አንድነትን እና የዜግነት ፖለቲካን አደጋ ላይ የሚጥል አደገኛ አካሄድ መሆኑን አሳስበዋል።

እንደ አቶ ክቡር ገና ገለጻ፣ አዲስ አበባ የተገነባችው በአንድ ወገን ወይም በአንድ መንግስት ብቻ ሳይሆን ከመላው ኢትዮጵያ በመጡ፣ በከተማዋ ሰርተው ባደሩ፣ ግብር በከፈሉ እና ህይወታቸውን ባፈሰሱ ትውልዶች የጋራ ድምር ውጤት ነው። የኦሮሚያ ክልል ከከተማዋ ጋር ያለው ታሪካዊ፣ ጂኦግራፊያዊ፣ ባህላዊ እና ኢኮኖሚያዊ ትስስር እውቅና ሊሰጠው የሚገባ ህጋዊ ጉዳይ ቢሆንም፣ እውቅና መስጠት እና ከተማዋን የፖለቲካ ንብረት (Political possession) አድርጎ መውሰድ ግን ፍጹም የተለያዩ ናቸው። የሀገር መዲና የሆነችን ከተማ የአንድ ቡድን ድል አድርጎ ማየት ሌሎቹ ክልሎች "እኛስ ምን አገኘን?" የሚል አዲስ የካሳ እና የይገባኛል ጥያቄ እንዲያነሱ በር የሚከፍት በመሆኑ፣ ሀገሪቱን የማያባራ የቅሬታ ሽግግር ውስጥ ይከታታል ሲሉ አስጠንቅቀዋል።

አንዳንዶች የስዊዘርላንድ መዲና የሆነችውን በርንን እንደ አብነት ቢጠቅሱም፣ በርን የፌደራል መንግስቱ እና የካንቶኑ መቀመጫ ልትሆን የቻለችው በብሔር ማንነት ድል ሳይሆን ጠንካራ ተቋማዊ ቁጥጥር፣ ገለልተኛ የዳኝነት ስርዓት እና በህዝቦች ዘንድ ተቀባይነት ባለው የህግ ማዕቀፍ ምክንያት መሆኑን ትንታኔው ያብራራል። ስለዚህ ለአዲስ አበባ የሚያስፈልገው የአስተዳደር መጠሪያን መቀየር ብቻ ሳይሆን፣ ለነዋሪዎቿ ተጠሪ የሆነ የተመረጠ አስተዳደር፣ ግልጽ የመሬት አስተዳደር፣ ከፖለቲካዊ የስነ-ህዝብ (ዲሞግራፊ) ለውጥ ተጽዕኖ የጸዳ ዋስትና፣ እንዲሁም ነዋሪዎች በከተማቸው ጉዳይ ላይ ወሳኝ ድምጽ እንዲኖራቸው ማድረግ ነው።

አቶ ክቡር ገና አክለውም የፖለቲካ ልሂቃኑ የከተማዋን ባለቤትነት ሲከራከሩ ተራው ዜጋ ግን የዋጋ ግሽበትን፣ የቤት ኪራይን እና የኑሮ ውድነትን ለመቋቋም እየታገለ መሆኑን አመላክተዋል። በምክክር ሂደቱ መመለስ የነበረበት ትክክለኛው ጥያቄ "አዲስ አበባን ማን አገኘ?" የሚለው ሳይሆን "ኢትዮጵያውያን ምን ዓይነት አዲስ አበባን አገኙ?" የሚለው መሆን እንደነበረበት ያሰመሩበት ተንታኙ፣ ከተማዋ ፍትሐዊ፣ ግልጽ፣ ዴሞክራሲያዊ፣ መሬት የፖለቲካ መገበያያ ያልሆነባት እና ዜግነት ከብሔር ማንነት በላይ የገነነባት እንድትሆን ካልተደረገ ሂደቱ እንደተለመደው ሌላ ጊዜያዊ የፖለቲካ ስምምነት ሆኖ ሊቀር እንደሚችል አሳስበዋል።