#የናይጄሪያው ዩናይትድ ካፒታል የመጀመሪያውን የውጭ ኢንቨስትመንት ባንክ ፈቃድ ማግኘት፤ የሀገር በቀል ባንኮች ዕድልና ስጋት ምን ሊሆን ይችላል?
አዲስ ወደ ተመሠረተው የኢትዮጵያ ካፒታል ገበያ ለመቀላቀል የመጀመርያውን የውጭ ኢንቨስትመንት ባንክ ፈቃድ ናይጄሪያው ዩናይትድ ካፒታል (United Capital) ማግኘቱ ታውቋል።
ናይጄሪያው ዩናይትድ ካፒታል የመጀመሪያውን የውጭ ኢንቨስትመንት ባንክ ፈቃድ ማግኘት፤ የሀገር በቀል ባንኮች ዕድልና ስጋት ምን ሊሆን ይችላል?
ይህ ታሪካዊ እርምጃ የኢትዮጵያን የፋይናንስ ዘርፍ ወደ አዲስ ምዕራፍ የሚያሸጋግርና የውጭ ቀጥታ ኢንቨስትመንትን ለመሳብ ትልቅ በር የሚከፍት ቢሆንም፣ ገና በማቆጥቆጥ ላይ ላሉት የሀገር ውስጥ ባንኮች የራሱ የሆነ ስጋት ይዞ ይመጣል።
ከዚህ ቀደም በሀገር ውስጥ ስድስት (6) ሀገር በቀል የኢንቨስትመንት ባንኮች ማለትም CBE Capital, Wegagen Capital, First Addis Investment Bank, Awash Capital, Siinqee Investment Bank እና Prime Capital ፈቃድ ወስደው ወደ ገበያው ለመግባት በመዘጋጀት ላይ መሆናቸው የሚታወስ ሲሆን፣ አሁን ላይ የዩናይትድ ካፒታልን መግባት ተከትሎ የባንኮቹ ቁጥር ወደ ሰባት ከፍ ብሏል።
የዚህ ልምድ ያለው የውጭ ባንክ ወደ ኢትዮጵያ ገበያ መቀላቀል በሀገሪቱ የኢኮኖሚ መነቃቃት ላይ የራሱ የሆነ ሰፊ ጥቅምና ስጋት ይዞ እንደሚመጣ የዘርፉ ባለሙያዎች እየገለጹ ይገኛሉ።
የውጭ ኢንቨስትመንት ባንክ መግባት ከሚሰጣቸው ቀዳሚ ጥቅሞች መካከል የዕውቀትና የቴክኖሎጂ ሽግግር (Knowledge Transfer) ዋናው ነው።
የኢንቨስትመንት ባንክ ሥራ የረጅም ጊዜ ልምድና የዳበረ ቴክኖሎጂን የሚጠይቅ ሲሆን፣ ዩናይትድ ካፒታል በአፍሪካ የቦንድ እትም እና በሕዝብ አክሲዮን ሽያጭ (IPO) ላይ የቆየ ልምድ ያለው በመሆኑ ገበያው ዓለም አቀፍ ደረጃውን የጠበቀ እንዲሆን ያደርጋል።
ለምሳሌ ያህል፣ እንደ የኢትዮጵያ ቴሌኮም ያሉ ግዙፍ የመንግሥት የልማት ድርጅቶች አክሲዮኖቻቸውን ለሕዝብ ግልጽ በሆነ መንገድ ለመሸጥ (IPO) በሚዘጋጁበት ጊዜ፣ ባንኩ ያለውን ዘመናዊ የዋጋ ትመና እና የቴክኖሎጂ አደረጃጀት በመጠቀም ሂደቱ ስኬታማ እንዲሆን ትልቅ እገዛ ያደርጋል።
በተጨማሪም የውጭ ቀጥታ ኢንቨስትመንትና የውጭ ምንዛሬን በመሳብ ረገድ የጎላ ሚና ይኖረዋል።
የውጭ ኢንቨስትመንት ባንኮች ከዓለም አቀፍ ባለሀብቶችና የፈንድ አደራጆች ጋር ሰፊ ትስስር አላቸው።
በሌላ በኩል፣ ይህ ሂደት ሊከተሉ የሚችሉ ዋና ዋና ስጋቶችንም የደቀነ ነው። የመጀመሪያው የሀገር በቀል ባንኮች በገበያው የመዋጥ ስጋት (Infant Industry Threat) ነው።
የኢትዮጵያ ካፒታል ገበያ ገና በጅምር ላይ ያለና ፈቃድ የወሰዱት ስድስቱ የሀገር ውስጥ ባንኮች ገና በተግባር ያልተፈተኑ ድርጅቶች በመሆናቸው፣ ትልቅ ካፒታልና ሰፊ የሰው ኃይል ያለው የውጭ ባንክ ሲገባ ገበያውን የመጠቅለል ዕድሉ ከፍተኛ ነው።
ባጠቃላይ የዩናይትድ ካፒታል መግባት የኢትዮጵያን የካፒታል ገበያ በአቋራጭ መንገድ በፍጥነት እንዲያድግና ዓለም አቀፍ እውቅና እንዲያገኝ የሚያደርግ ቢሆንም፣ የሀገር ውስጥ ባንኮችን ህልውና አደጋ ላይ እንዳይጥል ከፍተኛ ጥንቃቄ ያስፈልጋል።
የኢትዮጵያ ካፒታል ገበያ ባለሥልጣን (ECMA) የሀገር ውስጥ ባንኮች ተወዳዳሪ ሆነው እስኪያድጉ ድረስ የተወሰኑ ትልልቅ የሀገር ውስጥ ሥራዎች በጋራ (Joint Venture) እንዲሠሩ ሕግ ማውጣትን ጨምሮ፣ ተገቢውን የቁጥጥርና የጥበቃ ሥርዓት መዘርጋት እንዳለበት የዘርፉ ተንታኞች በማሳሰብ ላይ ናቸው።
ይህንን ዘገባ ስናዘጋጅ የኢትዮጵያ ካፒታል ገበያ ባለሥልጣን (ECMA) ያወጣቸውን የሕግ ማዕቀፎች እና መመሪያዎች ተጠቅመናል። በተጨማሪም መሰል የውጭ ኢንቨስትመንት ባንኮች ወደ ታዳጊ ሀገራት ገበያ ሲገቡ የሚኖራቸውን ጥቅምና ስጋት፣ በተለይም በሌሎች የአፍሪካ ሀገራት የታዩትን ተጨባጭ ተሞክሮዎችና የፋይናንስ ዘርፍ መርሆዎች መሠረት በማድረግ ዘገባው ተዘጋጅቷል፡፡
Seledadotio
Seledadotio
አዲስ ወደ ተመሠረተው የኢትዮጵያ ካፒታል ገበያ ለመቀላቀል የመጀመርያውን የውጭ ኢንቨስትመንት ባንክ ፈቃድ ናይጄሪያው ዩናይትድ ካፒታል (United Capital) ማግኘቱ ታውቋል።
ናይጄሪያው ዩናይትድ ካፒታል የመጀመሪያውን የውጭ ኢንቨስትመንት ባንክ ፈቃድ ማግኘት፤ የሀገር በቀል ባንኮች ዕድልና ስጋት ምን ሊሆን ይችላል?
ይህ ታሪካዊ እርምጃ የኢትዮጵያን የፋይናንስ ዘርፍ ወደ አዲስ ምዕራፍ የሚያሸጋግርና የውጭ ቀጥታ ኢንቨስትመንትን ለመሳብ ትልቅ በር የሚከፍት ቢሆንም፣ ገና በማቆጥቆጥ ላይ ላሉት የሀገር ውስጥ ባንኮች የራሱ የሆነ ስጋት ይዞ ይመጣል።
ከዚህ ቀደም በሀገር ውስጥ ስድስት (6) ሀገር በቀል የኢንቨስትመንት ባንኮች ማለትም CBE Capital, Wegagen Capital, First Addis Investment Bank, Awash Capital, Siinqee Investment Bank እና Prime Capital ፈቃድ ወስደው ወደ ገበያው ለመግባት በመዘጋጀት ላይ መሆናቸው የሚታወስ ሲሆን፣ አሁን ላይ የዩናይትድ ካፒታልን መግባት ተከትሎ የባንኮቹ ቁጥር ወደ ሰባት ከፍ ብሏል።
የዚህ ልምድ ያለው የውጭ ባንክ ወደ ኢትዮጵያ ገበያ መቀላቀል በሀገሪቱ የኢኮኖሚ መነቃቃት ላይ የራሱ የሆነ ሰፊ ጥቅምና ስጋት ይዞ እንደሚመጣ የዘርፉ ባለሙያዎች እየገለጹ ይገኛሉ።
የውጭ ኢንቨስትመንት ባንክ መግባት ከሚሰጣቸው ቀዳሚ ጥቅሞች መካከል የዕውቀትና የቴክኖሎጂ ሽግግር (Knowledge Transfer) ዋናው ነው።
የኢንቨስትመንት ባንክ ሥራ የረጅም ጊዜ ልምድና የዳበረ ቴክኖሎጂን የሚጠይቅ ሲሆን፣ ዩናይትድ ካፒታል በአፍሪካ የቦንድ እትም እና በሕዝብ አክሲዮን ሽያጭ (IPO) ላይ የቆየ ልምድ ያለው በመሆኑ ገበያው ዓለም አቀፍ ደረጃውን የጠበቀ እንዲሆን ያደርጋል።
ለምሳሌ ያህል፣ እንደ የኢትዮጵያ ቴሌኮም ያሉ ግዙፍ የመንግሥት የልማት ድርጅቶች አክሲዮኖቻቸውን ለሕዝብ ግልጽ በሆነ መንገድ ለመሸጥ (IPO) በሚዘጋጁበት ጊዜ፣ ባንኩ ያለውን ዘመናዊ የዋጋ ትመና እና የቴክኖሎጂ አደረጃጀት በመጠቀም ሂደቱ ስኬታማ እንዲሆን ትልቅ እገዛ ያደርጋል።
በተጨማሪም የውጭ ቀጥታ ኢንቨስትመንትና የውጭ ምንዛሬን በመሳብ ረገድ የጎላ ሚና ይኖረዋል።
የውጭ ኢንቨስትመንት ባንኮች ከዓለም አቀፍ ባለሀብቶችና የፈንድ አደራጆች ጋር ሰፊ ትስስር አላቸው።
በሌላ በኩል፣ ይህ ሂደት ሊከተሉ የሚችሉ ዋና ዋና ስጋቶችንም የደቀነ ነው። የመጀመሪያው የሀገር በቀል ባንኮች በገበያው የመዋጥ ስጋት (Infant Industry Threat) ነው።
የኢትዮጵያ ካፒታል ገበያ ገና በጅምር ላይ ያለና ፈቃድ የወሰዱት ስድስቱ የሀገር ውስጥ ባንኮች ገና በተግባር ያልተፈተኑ ድርጅቶች በመሆናቸው፣ ትልቅ ካፒታልና ሰፊ የሰው ኃይል ያለው የውጭ ባንክ ሲገባ ገበያውን የመጠቅለል ዕድሉ ከፍተኛ ነው።
ባጠቃላይ የዩናይትድ ካፒታል መግባት የኢትዮጵያን የካፒታል ገበያ በአቋራጭ መንገድ በፍጥነት እንዲያድግና ዓለም አቀፍ እውቅና እንዲያገኝ የሚያደርግ ቢሆንም፣ የሀገር ውስጥ ባንኮችን ህልውና አደጋ ላይ እንዳይጥል ከፍተኛ ጥንቃቄ ያስፈልጋል።
የኢትዮጵያ ካፒታል ገበያ ባለሥልጣን (ECMA) የሀገር ውስጥ ባንኮች ተወዳዳሪ ሆነው እስኪያድጉ ድረስ የተወሰኑ ትልልቅ የሀገር ውስጥ ሥራዎች በጋራ (Joint Venture) እንዲሠሩ ሕግ ማውጣትን ጨምሮ፣ ተገቢውን የቁጥጥርና የጥበቃ ሥርዓት መዘርጋት እንዳለበት የዘርፉ ተንታኞች በማሳሰብ ላይ ናቸው።
ይህንን ዘገባ ስናዘጋጅ የኢትዮጵያ ካፒታል ገበያ ባለሥልጣን (ECMA) ያወጣቸውን የሕግ ማዕቀፎች እና መመሪያዎች ተጠቅመናል። በተጨማሪም መሰል የውጭ ኢንቨስትመንት ባንኮች ወደ ታዳጊ ሀገራት ገበያ ሲገቡ የሚኖራቸውን ጥቅምና ስጋት፣ በተለይም በሌሎች የአፍሪካ ሀገራት የታዩትን ተጨባጭ ተሞክሮዎችና የፋይናንስ ዘርፍ መርሆዎች መሠረት በማድረግ ዘገባው ተዘጋጅቷል፡፡
Seledadotio
Seledadotio
2 months ago
