(ዘ-ሐበሻ ዜና) የአሜሪካ መንግሥት ዛሬ እንዳስታወቀው፣ በእስራኤል እና በሊባኖስ (በተለይም በሄዝቦላህ) መካከል ያለው እና ደካማ መሠረት ያለው የተኩስ አቁም ስምምነት ለተጨማሪ 45 ቀናት ተራዝሟል። ይህ ማራዘሚያ ይፋ የተደረገው፣ በኢራን የሚደገፈው የሄዝቦላህ ታጣቂ ቡድን ከእስራኤል መከላከያ ሠራዊት (IDF) ጋር እያደረገ ያለውን ግጭት፣ እንዲሁም ወደ እስራኤል ግዛት የሚተኩሳቸውን ሚሳኤሎች እና ድሮኖች ባላቆመበት ሁኔታ ውስጥ መሆኑ አነጋጋሪ ሆኗል።
የስምምነቱ መራዘም የተነገረው፣ በዋሽንግተን ዲሲ ሲካሄድ የነበረው ሦስተኛው ዙር የእስራኤል እና ሊባኖስ የድርድር መድረክ ከተጠናቀቀ በኋላ ነው። የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ቃል አቀባይ ቶሚ ፒጎት ይህንኑ ድርድር “እጅግ ፍሬያማ” ሲሉ የገለጹት ሲሆን፣ የተኩስ አቁሙ መራዘም “ተጨማሪ የሰላም እርምጃዎችን ለማምጣት ያስችላል” ብለዋል።
ለተከታታይ ሁለት ቀናት በዘለቀው በዚህ ሦስተኛ ዙር ድርድር ላይ፣ ለመጀመሪያ ጊዜ ከሁለቱም ወገን የተውጣጡ የጦር መኮንኖች ተሳትፈዋል። እስራኤልን ወክለው በአሜሪካ የእስራኤል ተጠባባቂ የመከላከያ አታሼ ብርጋዴር ጄኔራል አሪክ ቤን ዶቭ እና የ IDF ስትራቴጂክ ክፍል ኃላፊ ብርጋዴር ጄኔራል አሚካይ ሌቪን ተገኝተዋል። ቃል አቀባይ ፒጎት እንዳስታወቁት፣ የድርድሩ የፖለቲካዊ ውይይት ክፍል በመጪው ጁን 2 እና 3 እንደገና የሚቀጥል ሲሆን፤ የደህንነት ጉዳዮችን የሚመለከተው ውይይት ደግሞ የሁለቱ አገራት ወታደራዊ ልዑካን በተገኙበት በፔንታጎን ሜይ 29 ይጀመራል።
በአሜሪካ የእስራኤል አምባሳደር ዬቺኤል ሌይተር በበኩላቸው፣ ውይይቱን "ግልጽ እና ገንቢ" ሲሉ በማህበራዊ ትስስር ገጻቸው ላይ ገልጸዋል። "የሚቀጥሉትን እርምጃዎች በጉጉት እጠብቃለሁ፤ ውጣ ውረዶች መኖራቸው ባይቀርም የስኬት ዕድሉ ግን ሰፊ ነው። በድርድሩ ሂደት ሁሉ ቅድሚያ የምንሰጠው ግን የዜጎቻችንን እና የወታደሮቻችንን ደህንነት ነው" ብለዋል።
የሊባኖስ ልዑካንም የተኩስ አቁሙ መራዘምን በበጎ የተቀበሉት ሲሆን፣ ወታደራዊ እና ፖለቲካዊ ጉዳዮች ተነጥለው በፔንታጎን እና በስቴት ዲፓርትመንት በተናጠል እንዲታዩ መደረጉን አድንቀዋል። "ሊባኖስ ሉዓላዊነቷን በማስከበር እና የሕዝቧን ደህንነት በመጠበቅ በድርድሩ ውስጥ ገንቢ ተሳትፎዋን ትቀጥላለች" ሲል ልዑኩ ባወጣው መግለጫ አስታውቋል። የሊባኖሱ ጠቅላይ ሚኒስትር ናዋፍ ሳላምም፣ ሊባኖስ ለውጭ ኃይሎች ፍላጎት (በተለይ ሄዝቦላህ ለኢራን ሲል የከፈተውን ጦርነት በማመልከት) የምትከፍለው ዋጋ አብቅቷል ያሉ ሲሆን፣ አረብ አገራት እና ዓለም አቀፉ ማኅበረሰብ በድርድሩ የቤሩትን አቋም እንዲደግፉ ጥሪ አቅርበዋል።
ስምምነቱ ከኤፕሪል 16 ጀምሮ በሥራ ላይ ቢሆንም፣ አሜሪካ እስራኤል በሄዝቦላህ አባላት ላይ ያነጣጠረ ጥቃት እንድትፈጽም ፈቅዳለች። በዚህም ምክንያት ሐሙስ እና አርብ ድርድሩ እየተካሄደ በነበረበት ጊዜም ጭምር የዕለት ተዕለት ጥቃቶች አልቆሙም። ሄዝቦላህ በደቡብ ሊባኖስ የጸጥታ ቀጠና የፈጠሩትን የእስራኤል ኃይሎች ኢላማ ማድረጉን ቀጥሏል። አርብ ዕለት ሄዝቦላህ ወደ ሰሜን እስራኤል በተለይም ወደ ኪሪያት ሽሞና እና መቱላ ድሮኖችን ያስወነጨፈ ቢሆንም እስካሁን የደረሰ ጉዳት አልተዘገበም።
በተመሳሳይ የእስራኤል ኃይሎች (IDF) በሊባኖስ ጥቃታቸውን አጠናክረዋል። የሊባኖስ ጤና ጥበቃ ሚኒስቴር እንዳስታወቀው፣ አርብ ዕለት እስራኤል በጢሮስ አውራጃ በፈጸመችው የአየር ጥቃት 37 ሰዎች ቆስለዋል። እስራኤል ይህንን ጥቃት የፈጸመችው ቀደም ብላ ነዋሪዎች አካባቢውን ለቀው እንዲወጡ ማስጠንቀቂያ ከሰጠች በኋላ ሲሆን፣ ጥቃቱ ሄዝቦላህ የሚጠቀምባቸውን መሠረተ ልማቶች ኢላማ ያደረገ መሆኑን ገልጻለች።
የግጭቱ አሃዞች እንደሚያሳዩት፣ እስካሁን በደቡብ ሊባኖስ 19 የእስራኤል ወታደሮች እና አንድ ሲቪል ኮንትራክተር የተገደሉ ሲሆን፤ በእስራኤል በኩል ደግሞ ከ2,000 በላይ የሄዝቦላህ ታጣቂዎች (በመቶዎች የሚቆጠሩ የ 'Radwan' ልዩ ኃይል አባላትን ጨምሮ) መገደላቸውን IDF አስታውቋል።
የስምምነቱ መራዘም የተነገረው፣ በዋሽንግተን ዲሲ ሲካሄድ የነበረው ሦስተኛው ዙር የእስራኤል እና ሊባኖስ የድርድር መድረክ ከተጠናቀቀ በኋላ ነው። የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ቃል አቀባይ ቶሚ ፒጎት ይህንኑ ድርድር “እጅግ ፍሬያማ” ሲሉ የገለጹት ሲሆን፣ የተኩስ አቁሙ መራዘም “ተጨማሪ የሰላም እርምጃዎችን ለማምጣት ያስችላል” ብለዋል።
ለተከታታይ ሁለት ቀናት በዘለቀው በዚህ ሦስተኛ ዙር ድርድር ላይ፣ ለመጀመሪያ ጊዜ ከሁለቱም ወገን የተውጣጡ የጦር መኮንኖች ተሳትፈዋል። እስራኤልን ወክለው በአሜሪካ የእስራኤል ተጠባባቂ የመከላከያ አታሼ ብርጋዴር ጄኔራል አሪክ ቤን ዶቭ እና የ IDF ስትራቴጂክ ክፍል ኃላፊ ብርጋዴር ጄኔራል አሚካይ ሌቪን ተገኝተዋል። ቃል አቀባይ ፒጎት እንዳስታወቁት፣ የድርድሩ የፖለቲካዊ ውይይት ክፍል በመጪው ጁን 2 እና 3 እንደገና የሚቀጥል ሲሆን፤ የደህንነት ጉዳዮችን የሚመለከተው ውይይት ደግሞ የሁለቱ አገራት ወታደራዊ ልዑካን በተገኙበት በፔንታጎን ሜይ 29 ይጀመራል።
በአሜሪካ የእስራኤል አምባሳደር ዬቺኤል ሌይተር በበኩላቸው፣ ውይይቱን "ግልጽ እና ገንቢ" ሲሉ በማህበራዊ ትስስር ገጻቸው ላይ ገልጸዋል። "የሚቀጥሉትን እርምጃዎች በጉጉት እጠብቃለሁ፤ ውጣ ውረዶች መኖራቸው ባይቀርም የስኬት ዕድሉ ግን ሰፊ ነው። በድርድሩ ሂደት ሁሉ ቅድሚያ የምንሰጠው ግን የዜጎቻችንን እና የወታደሮቻችንን ደህንነት ነው" ብለዋል።
የሊባኖስ ልዑካንም የተኩስ አቁሙ መራዘምን በበጎ የተቀበሉት ሲሆን፣ ወታደራዊ እና ፖለቲካዊ ጉዳዮች ተነጥለው በፔንታጎን እና በስቴት ዲፓርትመንት በተናጠል እንዲታዩ መደረጉን አድንቀዋል። "ሊባኖስ ሉዓላዊነቷን በማስከበር እና የሕዝቧን ደህንነት በመጠበቅ በድርድሩ ውስጥ ገንቢ ተሳትፎዋን ትቀጥላለች" ሲል ልዑኩ ባወጣው መግለጫ አስታውቋል። የሊባኖሱ ጠቅላይ ሚኒስትር ናዋፍ ሳላምም፣ ሊባኖስ ለውጭ ኃይሎች ፍላጎት (በተለይ ሄዝቦላህ ለኢራን ሲል የከፈተውን ጦርነት በማመልከት) የምትከፍለው ዋጋ አብቅቷል ያሉ ሲሆን፣ አረብ አገራት እና ዓለም አቀፉ ማኅበረሰብ በድርድሩ የቤሩትን አቋም እንዲደግፉ ጥሪ አቅርበዋል።
ስምምነቱ ከኤፕሪል 16 ጀምሮ በሥራ ላይ ቢሆንም፣ አሜሪካ እስራኤል በሄዝቦላህ አባላት ላይ ያነጣጠረ ጥቃት እንድትፈጽም ፈቅዳለች። በዚህም ምክንያት ሐሙስ እና አርብ ድርድሩ እየተካሄደ በነበረበት ጊዜም ጭምር የዕለት ተዕለት ጥቃቶች አልቆሙም። ሄዝቦላህ በደቡብ ሊባኖስ የጸጥታ ቀጠና የፈጠሩትን የእስራኤል ኃይሎች ኢላማ ማድረጉን ቀጥሏል። አርብ ዕለት ሄዝቦላህ ወደ ሰሜን እስራኤል በተለይም ወደ ኪሪያት ሽሞና እና መቱላ ድሮኖችን ያስወነጨፈ ቢሆንም እስካሁን የደረሰ ጉዳት አልተዘገበም።
በተመሳሳይ የእስራኤል ኃይሎች (IDF) በሊባኖስ ጥቃታቸውን አጠናክረዋል። የሊባኖስ ጤና ጥበቃ ሚኒስቴር እንዳስታወቀው፣ አርብ ዕለት እስራኤል በጢሮስ አውራጃ በፈጸመችው የአየር ጥቃት 37 ሰዎች ቆስለዋል። እስራኤል ይህንን ጥቃት የፈጸመችው ቀደም ብላ ነዋሪዎች አካባቢውን ለቀው እንዲወጡ ማስጠንቀቂያ ከሰጠች በኋላ ሲሆን፣ ጥቃቱ ሄዝቦላህ የሚጠቀምባቸውን መሠረተ ልማቶች ኢላማ ያደረገ መሆኑን ገልጻለች።
የግጭቱ አሃዞች እንደሚያሳዩት፣ እስካሁን በደቡብ ሊባኖስ 19 የእስራኤል ወታደሮች እና አንድ ሲቪል ኮንትራክተር የተገደሉ ሲሆን፤ በእስራኤል በኩል ደግሞ ከ2,000 በላይ የሄዝቦላህ ታጣቂዎች (በመቶዎች የሚቆጠሩ የ 'Radwan' ልዩ ኃይል አባላትን ጨምሮ) መገደላቸውን IDF አስታውቋል።
20 days ago
