በግንኙነት ውስጥ የታማኝነት መጉደል እና የዕድሜ ምስጢር፡ ሳይንሳዊ ትንታኔ
በትዳር ወይም በማንኛውም የፍቅር ግንኙነት ውስጥ "ታማኝነት" ትልቁ የጥንካሬ ምሰሶ ነው። ሆኖም ግን፣ "ሰዎች ለምን ይከዳሉ?" የሚለው ጥያቄ ለዘመናት የብዙዎች መነጋገሪያ ሆኖ ቆይቷል። በቅርብ ጊዜ የወጡ ሳይንሳዊ ጥናቶች እንደሚያመለክቱት፣ ክህደት በዘፈቀደ የሚከሰት ሳይሆን፣ ከሰው ልጅ የዕድሜ እድገት እና የስነ-ልቦና ለውጥ ጋር የተያያዘ መሆኑን ያሳያሉ።
በተለይም የአንድን አስርተ ዓመት ማብቂያ የሚጠቁሙ የእድሜ ክልሎች ለዚህ ከፍተኛ ተጋላጭነት አላቸው።
1. የ"9" ቁጥር ምስጢር፡ ለምን 29፣ 39 እና 49?
በኒው ዮርክ ዩኒቨርሲቲ (NYU) እና በካሊፎርኒያ ዩኒቨርሲቲ (UCLA) ተመራማሪዎች የተደረገ ጥናት እንደሚጠቁመው፣ ሰዎች እድሜያቸው በ "9" ቁጥር በሚያልቅበት ወቅት ለየት ያለ ስነ-ልቦናዊ ለውጥ ውስጥ ያልፋሉ። ይህ ወቅት "The 9-enders" ተብሎ ይጠራል።
እድሜ 29 (የወጣትነት ስንብት)፦ አንድ ሰው ወደ 30 ዓመት ሊገባ ሲል "በወጣትነቴ ማሳካት ያለብኝን አሳክቻለሁ? ህይወቴን በትክክል እየመራሁ ነው?" የሚሉ ጥያቄዎችን ይጠይቃል። በዚህ ወቅት ያለው ግንኙነት አሰልቺ መስሎ ከታየው፣ አዲስ ደስታን ፍለጋ ወደ ሌላ ግንኙነት የመሄድ እድሉ ይጨምራል።
እድሜ 39 (ከፍተኛው የክህደት ወቅት)፦
ጥናቶች እንደሚያመለክቱት 39 ዓመት በዓለም አቀፍ ደረጃ ከፍተኛው የትዳር ክህደት የሚፈጸምበት እድሜ ነው። ይህ ወቅት "የመካከለኛ እድሜ ቀውስ" (Midlife Crisis) መጀመሪያ ተደርጎ ይወሰዳል። ሰዎች "ውበቴ እየቀነሰ ነው? አሁንም ተፈላጊ ነኝ?" የሚለውን ለማረጋገጥ አዳዲስ ግንኙነቶችን ይሞክራሉ።
እድሜ 49 (የህይወት ግምገማ)፦ ወደ 50 ዓመት ሊሸጋገሩ ጥቂት ሲቀራቸው፣ ሰዎች የደረሱበትን ስኬትና ያጡትን ነገር ያመዛዝናሉ። "በህይወቴ የፈለኩትን አላገኘሁም" የሚል ስሜት ካላቸው፣ ያንን ክፍተት በሌላ ሰው ለመሙላት ይሞክራሉ።
2. በወንዶች እና በሴቶች መካከል ያለው ልዩነት
ክህደት በሁለቱም ጾታዎች ዘንድ ቢከሰትም፣ ምክንያቶቹና የሚከሰቱባቸው ወቅቶች ግን ይለያያሉ።
የሴቶች ሁኔታ
ሴቶች አብዛኛውን ጊዜ በ30ዎቹ መጀመሪያ ላይ ለክህደት የመጋለጥ እድላቸው ይጨምራል። ይህ የሚሆነው ከወሊድ በኋላ ወይም የትዳር ህይወት "መለመድ" (Routine) ሲጀምር ነው። ሴቶች በግንኙነት ውስጥ ስሜታዊ ትኩረት ካጡ፣ ያንን ስሜት የሚሰጣቸውን ሌላ ሰው የመፈለግ ዝንባሌ አላቸው። በ50ዎቹ እና 60ዎቹ እድሜያቸው ደግሞ ልጆች አድገው ቤት ሲለቁ (Empty Nest Syndrome) የሚፈጠረውን ባዶነት ለመሙላት ለክህደት ሊጋለጡ ይችላሉ።
የወንዶች ሁኔታ
ወንዶች በበኩላቸው በ40ዎቹ መገባደጃ እና በ50ዎቹ መጀመሪያ ላይ ከፍተኛ ተጋላጭነት ይታይባቸዋል። የወንዶች ክህደት አብዛኛውን ጊዜ ከ"ወንድነት ብቃት" እና "ተፈላጊነት" ጋር የተያያዘ ነው። እድሜ እየገፋ ሲሄድ የሚመጣውን የተፈጥሮ ለውጥ ለመቀበል ከመቸገር የተነሳ፣ ወጣት ከሆኑ ሴቶች ጋር ግንኙነት በመመሥረት እንደገና ወጣት እንደሆኑ ለማሰብ ይሞክራሉ።
3. ለክህደት የሚገፋፉ ስነ-ልቦናዊ እና ማህበራዊ ምክንያቶች
ጥናቱ እንደሚያሳየው እድሜ ብቻውን ምክንያት አይደለም፤ ይልቁንም ከእድሜ ጋር ተያይዘው የሚመጡ ሁኔታዎች ናቸው፦
የመሰላቸት ስሜት (Boredom)፦ የረጅም ጊዜ ግንኙነቶች ውስጥ የሚፈጠር መደጋገም እና አዳዲስ ነገሮች ማጣት ሰዎችን ለሌላ አማራጭ ያጋልጣል።
ስሜታዊ ርቀት (Emotional Disconnect)፦ በትዳር አጋሮች መካከል ግልጽ ውይይት ሲጠፋና አንዱ ሌላውን እንደማይረዳው ሲሰማው ክፍተት ይፈጠራል።
የማህበራዊ ሚዲያ ተጽዕኖ፦ እንደ አሽሊ ማዲሰን ያሉ ድረ-ገጾች እና ማህበራዊ ሚዲያዎች ክህደትን ቀላልና ሚስጥራዊ እንዲሆን አድርገውታል።
የስራ አካባቢ ተጋላጭነት፦ ብዙ ሰዓት በስራ ቦታ ማሳለፍና ከስራ ባልደረቦች ጋር የሚፈጠር ጥልቅ መቀራረብ ለተሳሳተ ግንኙነት በር ይከፍታል።
4. ግንኙነትን እንዴት መጠበቅ ይቻላል? (የባለሙያዎች ምክር)
ምንም እንኳን እድሜያችን "9" ላይ ቢደርስም፣ የግድ እንከዳለን ማለት አይደለም። ግንኙነትን በጤናማ መንገድ ለመቀጠል የሚከተሉት ነጥቦች ወሳኝ ናቸው፦
ኢንቨስት ማድረግ፦ ግንኙነት ልክ እንደ ተክል ነው፤ ካልተኮተኮተ ይደርቃል። አዳዲስ ትዝታዎችን መፍጠር፣ አብሮ መዝናናት እና የፍቅር ህይወትን ማደስ ያስፈልጋል።
ግልጽ ውይይት፦ በውስጣችን የሚፈጠሩትን ፍራቻዎች፣ የፍላጎት መቀነስ ወይም የመሰላቸት ስሜቶች ለትዳር አጋራችን በግልጽ መንገር። "ክህደት የሚጀምረው ሚስጥር ሲኖር ነው" ይላሉ ባለሙያዎች።
ራስን ማሳደግ፦ በግንኙነት ውስጥ ራስን መርሳት ለድብርትና ለሌላ ፍላጎት ይዳርጋል። የራስ ስራ፣ የትርፍ ጊዜ ማሳለፊያና ጓደኞች መኖር ግንኙነቱ ጤናማ እንዲሆን ይረዳል።
አድናቆት መግለጽ፦ የትዳር አጋርን ማድነቅና አሁንም ተፈላጊ እንደሆኑ እንዲሰማቸው ማድረግ ለሌላ ፍለጋ እንዳይሄዱ ትልቅ መከላከያ ነው።
ማጠቃለያ
በ39 ወይም በ49 ዓመት እድሜ ላይ መሆን የግድ ክህደትን አያመጣም። ይሁን እንጂ በእነዚህ የእድሜ ክልሎች ውስጥ የሚፈጠሩትን ስነ-ልቦናዊ ጫናዎች ቀድሞ መረዳት ለግንኙነቱ ጥንቃቄ ለማድረግ ይረዳል። ዋናው ቁልፍ ያለው እርስ በእርስ በመደማመጥ እና ሁልጊዜም ግንኙነቱን አዲስ ለማድረግ በሚደረግ ጥረት ላይ ነው።
በትዳር ወይም በማንኛውም የፍቅር ግንኙነት ውስጥ "ታማኝነት" ትልቁ የጥንካሬ ምሰሶ ነው። ሆኖም ግን፣ "ሰዎች ለምን ይከዳሉ?" የሚለው ጥያቄ ለዘመናት የብዙዎች መነጋገሪያ ሆኖ ቆይቷል። በቅርብ ጊዜ የወጡ ሳይንሳዊ ጥናቶች እንደሚያመለክቱት፣ ክህደት በዘፈቀደ የሚከሰት ሳይሆን፣ ከሰው ልጅ የዕድሜ እድገት እና የስነ-ልቦና ለውጥ ጋር የተያያዘ መሆኑን ያሳያሉ።
በተለይም የአንድን አስርተ ዓመት ማብቂያ የሚጠቁሙ የእድሜ ክልሎች ለዚህ ከፍተኛ ተጋላጭነት አላቸው።
1. የ"9" ቁጥር ምስጢር፡ ለምን 29፣ 39 እና 49?
በኒው ዮርክ ዩኒቨርሲቲ (NYU) እና በካሊፎርኒያ ዩኒቨርሲቲ (UCLA) ተመራማሪዎች የተደረገ ጥናት እንደሚጠቁመው፣ ሰዎች እድሜያቸው በ "9" ቁጥር በሚያልቅበት ወቅት ለየት ያለ ስነ-ልቦናዊ ለውጥ ውስጥ ያልፋሉ። ይህ ወቅት "The 9-enders" ተብሎ ይጠራል።
እድሜ 29 (የወጣትነት ስንብት)፦ አንድ ሰው ወደ 30 ዓመት ሊገባ ሲል "በወጣትነቴ ማሳካት ያለብኝን አሳክቻለሁ? ህይወቴን በትክክል እየመራሁ ነው?" የሚሉ ጥያቄዎችን ይጠይቃል። በዚህ ወቅት ያለው ግንኙነት አሰልቺ መስሎ ከታየው፣ አዲስ ደስታን ፍለጋ ወደ ሌላ ግንኙነት የመሄድ እድሉ ይጨምራል።
እድሜ 39 (ከፍተኛው የክህደት ወቅት)፦
ጥናቶች እንደሚያመለክቱት 39 ዓመት በዓለም አቀፍ ደረጃ ከፍተኛው የትዳር ክህደት የሚፈጸምበት እድሜ ነው። ይህ ወቅት "የመካከለኛ እድሜ ቀውስ" (Midlife Crisis) መጀመሪያ ተደርጎ ይወሰዳል። ሰዎች "ውበቴ እየቀነሰ ነው? አሁንም ተፈላጊ ነኝ?" የሚለውን ለማረጋገጥ አዳዲስ ግንኙነቶችን ይሞክራሉ።
እድሜ 49 (የህይወት ግምገማ)፦ ወደ 50 ዓመት ሊሸጋገሩ ጥቂት ሲቀራቸው፣ ሰዎች የደረሱበትን ስኬትና ያጡትን ነገር ያመዛዝናሉ። "በህይወቴ የፈለኩትን አላገኘሁም" የሚል ስሜት ካላቸው፣ ያንን ክፍተት በሌላ ሰው ለመሙላት ይሞክራሉ።
2. በወንዶች እና በሴቶች መካከል ያለው ልዩነት
ክህደት በሁለቱም ጾታዎች ዘንድ ቢከሰትም፣ ምክንያቶቹና የሚከሰቱባቸው ወቅቶች ግን ይለያያሉ።
የሴቶች ሁኔታ
ሴቶች አብዛኛውን ጊዜ በ30ዎቹ መጀመሪያ ላይ ለክህደት የመጋለጥ እድላቸው ይጨምራል። ይህ የሚሆነው ከወሊድ በኋላ ወይም የትዳር ህይወት "መለመድ" (Routine) ሲጀምር ነው። ሴቶች በግንኙነት ውስጥ ስሜታዊ ትኩረት ካጡ፣ ያንን ስሜት የሚሰጣቸውን ሌላ ሰው የመፈለግ ዝንባሌ አላቸው። በ50ዎቹ እና 60ዎቹ እድሜያቸው ደግሞ ልጆች አድገው ቤት ሲለቁ (Empty Nest Syndrome) የሚፈጠረውን ባዶነት ለመሙላት ለክህደት ሊጋለጡ ይችላሉ።
የወንዶች ሁኔታ
ወንዶች በበኩላቸው በ40ዎቹ መገባደጃ እና በ50ዎቹ መጀመሪያ ላይ ከፍተኛ ተጋላጭነት ይታይባቸዋል። የወንዶች ክህደት አብዛኛውን ጊዜ ከ"ወንድነት ብቃት" እና "ተፈላጊነት" ጋር የተያያዘ ነው። እድሜ እየገፋ ሲሄድ የሚመጣውን የተፈጥሮ ለውጥ ለመቀበል ከመቸገር የተነሳ፣ ወጣት ከሆኑ ሴቶች ጋር ግንኙነት በመመሥረት እንደገና ወጣት እንደሆኑ ለማሰብ ይሞክራሉ።
3. ለክህደት የሚገፋፉ ስነ-ልቦናዊ እና ማህበራዊ ምክንያቶች
ጥናቱ እንደሚያሳየው እድሜ ብቻውን ምክንያት አይደለም፤ ይልቁንም ከእድሜ ጋር ተያይዘው የሚመጡ ሁኔታዎች ናቸው፦
የመሰላቸት ስሜት (Boredom)፦ የረጅም ጊዜ ግንኙነቶች ውስጥ የሚፈጠር መደጋገም እና አዳዲስ ነገሮች ማጣት ሰዎችን ለሌላ አማራጭ ያጋልጣል።
ስሜታዊ ርቀት (Emotional Disconnect)፦ በትዳር አጋሮች መካከል ግልጽ ውይይት ሲጠፋና አንዱ ሌላውን እንደማይረዳው ሲሰማው ክፍተት ይፈጠራል።
የማህበራዊ ሚዲያ ተጽዕኖ፦ እንደ አሽሊ ማዲሰን ያሉ ድረ-ገጾች እና ማህበራዊ ሚዲያዎች ክህደትን ቀላልና ሚስጥራዊ እንዲሆን አድርገውታል።
የስራ አካባቢ ተጋላጭነት፦ ብዙ ሰዓት በስራ ቦታ ማሳለፍና ከስራ ባልደረቦች ጋር የሚፈጠር ጥልቅ መቀራረብ ለተሳሳተ ግንኙነት በር ይከፍታል።
4. ግንኙነትን እንዴት መጠበቅ ይቻላል? (የባለሙያዎች ምክር)
ምንም እንኳን እድሜያችን "9" ላይ ቢደርስም፣ የግድ እንከዳለን ማለት አይደለም። ግንኙነትን በጤናማ መንገድ ለመቀጠል የሚከተሉት ነጥቦች ወሳኝ ናቸው፦
ኢንቨስት ማድረግ፦ ግንኙነት ልክ እንደ ተክል ነው፤ ካልተኮተኮተ ይደርቃል። አዳዲስ ትዝታዎችን መፍጠር፣ አብሮ መዝናናት እና የፍቅር ህይወትን ማደስ ያስፈልጋል።
ግልጽ ውይይት፦ በውስጣችን የሚፈጠሩትን ፍራቻዎች፣ የፍላጎት መቀነስ ወይም የመሰላቸት ስሜቶች ለትዳር አጋራችን በግልጽ መንገር። "ክህደት የሚጀምረው ሚስጥር ሲኖር ነው" ይላሉ ባለሙያዎች።
ራስን ማሳደግ፦ በግንኙነት ውስጥ ራስን መርሳት ለድብርትና ለሌላ ፍላጎት ይዳርጋል። የራስ ስራ፣ የትርፍ ጊዜ ማሳለፊያና ጓደኞች መኖር ግንኙነቱ ጤናማ እንዲሆን ይረዳል።
አድናቆት መግለጽ፦ የትዳር አጋርን ማድነቅና አሁንም ተፈላጊ እንደሆኑ እንዲሰማቸው ማድረግ ለሌላ ፍለጋ እንዳይሄዱ ትልቅ መከላከያ ነው።
ማጠቃለያ
በ39 ወይም በ49 ዓመት እድሜ ላይ መሆን የግድ ክህደትን አያመጣም። ይሁን እንጂ በእነዚህ የእድሜ ክልሎች ውስጥ የሚፈጠሩትን ስነ-ልቦናዊ ጫናዎች ቀድሞ መረዳት ለግንኙነቱ ጥንቃቄ ለማድረግ ይረዳል። ዋናው ቁልፍ ያለው እርስ በእርስ በመደማመጥ እና ሁልጊዜም ግንኙነቱን አዲስ ለማድረግ በሚደረግ ጥረት ላይ ነው።
6 months ago
