ተጠንቀቁ! የጓደኞችዎ ወይም የስራ ባልደረቦችዎ "መርዛማ" (Toxic) መሆናቸውን የሚያሳዩ 5 ምልክቶች
የጓደኝነት እና የማህበራዊ ግንኙነት ጉዳይ በትምህርት ቤት ወይም በኮሌጅ ብቻ የሚያበቃ አይደለም። በስራ ቦታም ቢሆን ከተለያዩ የስራ ባልደረቦች ጋር የጓደኝነት ግንኙነቶች መፈጠራቸው የማይቀር ነው።
በተለይም እድሜያቸው ከእርስዎ ጋር የሚቀራረብ የስራ ባልደረቦች ካሉዎት፣ ከእነሱ ጋር ከመግባባት መቆጠብ አስቸጋሪ ሊሆን ይችላል። ከስራ ወሬ ባለፈም፣ እንደ አንድ ሰራተኛ ሰላምታ መለዋወጥና መቀራረብ የተለመደ ነው።
ነገር ግን፣ በትምህርት ቤት እንደሚያጋጥሙን ሁሉ በስራ ቦታም የተለያዩ አይነት ሰዎች አሉ። እውነተኛ ታማኝ ከሆኑት ጀምሮ፣ ጉረኛ እንዲሁም ከጀርባዎ ሴራ የሚጠነስሱ ሊያጋጥሙዎት ይችላሉ። ስለዚህ፣ የትኛው የቅርብ ጓደኛ መሆን እንዳለበትና የትኛው ደግሞ ተራ የስራ ባልደረባ ብቻ ሆኖ መቅረት እንዳለበት መለየት ብልህነት ነው።
News24 እና Huff Post እንደዘገቡት፣ አንድ የስራ ባልደረባ ወይም ጓደኛ "መርዛማ" ወይም ለጤናዎ የማይበጅ መሆኑን የሚያሳዩ 5 ዋና ዋና ምልክቶች እነሆ፦
1. ሁልጊዜ "ጥበቃ" መጠበቅ (Expectation of Defense)
መርዛማ ጓደኞች ምንም አይነት ስህተት ቢሰሩ ሁልጊዜ እርስዎ እንዲከላከሉላቸው ይጠብቃሉ። እርግጥ ነው፣ ጓደኛ ሲበደል መከላከል ተገቢ ቢሆንም፣ በስራ ዓለም ግን ነገሮች በጓደኝነት ብቻ አይወሰኑም።
ጓደኛዎ በስራ አፈጻጸምም ሆነ በስነ-ምግባር ስህተት እየሰራ፣ እርስዎ ግን በማንኛውም ሁኔታ ከጎኑ እንዲቆሙ የሚፈልግ ከሆነ ይህ ሰው መርዛማ ሊሆን ይችላል። ስራ ላይ በፍትሃዊነት እና በሙያዊ ብቃት መመዘን ያለባቸውን ጉዳዮች በግል ግንኙነት ለመሸፈን መሞከር አደገኛ ነው።
2. ድርጊታቸውን መፍራት (Fear of Action)
ከጓደኛዎ ጋር ባለዎት ግንኙነት ውስጥ ስጋት የሚያድርብዎት ከሆነ ነገሩ መስመር ስቷል ማለት ነው። ጓደኝነት እኩልነትንና መተማመንን የሚጠይቅ ቢሆንም፣ "ይህንን ሰው ብቀየመው ምን ሊያደርገኝ ይችላል?" የሚል ስጋት ካለዎት ጓደኛው መርዛማ ነው።
ከእሱ ጋር ያለውን ግንኙነት ለማቋረጥ ቢፈልጉ እንኳ "ምን አይነት ጥቃት ያደርስብኝ ይሆን?" ብለው የሚጨነቁ ከሆነ፣ ይህ ሰው ለደህንነትዎ ጠንቅ መሆኑን ያሳያል።
3. በእርስዎ ላይ የሚታይ የባህሪ ለውጥ (Behavioral Changes)
አብረውት የሚውሉት ሰው ባህሪ በእርስዎ ላይ ተጽዕኖ ማሳደሩ የማይቀር ነው። ቀደም ሲል ለስራዎ ቅድሚያ የሚሰጡ እና በሙያዎ የታወቁ ሆነው ሳለ፣ ከዚህ ሰው ጋር መዋል ከጀመሩ በኋላ ባህሪዎ ከተቀየረ ቆም ብለው ያስቡ።
ሀሜት ማብዛት፣ ሌሎችን ማቃለል ወይም ስራን በቸልተኝነት መመልከት ከጀመሩ፣ የጓደኛዎ መርዛማ ባህሪ ወደ እርስዎ እየተጋባ መሆኑን የሚያሳይ የጥንቃቄ ደወል ነው።
4. ጭንቀትና ያለመረጋጋት (Worried and Anxious)
ጓደኝነት ደስታንና ሰላምን ሊሰጥ ይገባል። ነገር ግን ከዚህ ሰው ጋር በሚሆኑበት ጊዜ፣ ወሬ በሚያወሩበት ወይም አጠገቡ በሚቀመጡበት ወቅት ጭንቀት የሚሰማዎት ከሆነ ግንኙነቱ ጤናማ አይደለም።
ውስጥዎ ከእሱ ጋር ለመቆየትና ላለመቆየት በሚያደርገው ግብግብ ምክንያት ግራ መጋባትና የመረበሽ ስሜት የሚሰማዎት ከሆነ፣ ይህ ግልጽ የሆነ የመርዛማነት ምልክት ነው።
5. ክህደት (Betrayal)
ክህደት በእርስዎ ላይ ወይም በሌሎች ጓደኞች ላይ ሊፈጸም ይችላል። ጓደኛዎ በሌሎች ላይ መጥፎ መረጃዎችን የሚፈልግ፣ ጥቅምን ለማግኘት ብቻ ሰዎችን የሚቀርብ ወይም የሌሎችን ምስጢር ለበላይ አለቆች አሳልፎ የሚሰጥ ከሆነ መርዛማ ሰው ነው።
ምናልባት እስካሁን በእርስዎ ላይ ጉዳት አላደረሰ ይሆናል፤ ነገር ግን እንደዚህ አይነት ባህሪ ያለው ሰው ነገ በእርስዎ ላይም ተመሳሳይ ድርጊት ከመፈጸም አይመለስም።
ማጠቃለያ
እነዚህን ምልክቶች በስራ ባልደረባዎ ወይም በጓደኛዎ ላይ ካዩ፣ ራስዎን ለመጠበቅ መራቅ ወይም ግንኙነቱን በስራ ጉዳይ ላይ ብቻ የተገደበ ማድረግ (Professionalism) የተሻለው አማራጭ ነው። በስራ ቦታ ሰላምዎና ውጤታማነትዎ የሚወሰነው አብረዋቸው በሚውሏቸው ሰዎች ጭምር መሆኑን አይዘንጉ።
የጓደኝነት እና የማህበራዊ ግንኙነት ጉዳይ በትምህርት ቤት ወይም በኮሌጅ ብቻ የሚያበቃ አይደለም። በስራ ቦታም ቢሆን ከተለያዩ የስራ ባልደረቦች ጋር የጓደኝነት ግንኙነቶች መፈጠራቸው የማይቀር ነው።
በተለይም እድሜያቸው ከእርስዎ ጋር የሚቀራረብ የስራ ባልደረቦች ካሉዎት፣ ከእነሱ ጋር ከመግባባት መቆጠብ አስቸጋሪ ሊሆን ይችላል። ከስራ ወሬ ባለፈም፣ እንደ አንድ ሰራተኛ ሰላምታ መለዋወጥና መቀራረብ የተለመደ ነው።
ነገር ግን፣ በትምህርት ቤት እንደሚያጋጥሙን ሁሉ በስራ ቦታም የተለያዩ አይነት ሰዎች አሉ። እውነተኛ ታማኝ ከሆኑት ጀምሮ፣ ጉረኛ እንዲሁም ከጀርባዎ ሴራ የሚጠነስሱ ሊያጋጥሙዎት ይችላሉ። ስለዚህ፣ የትኛው የቅርብ ጓደኛ መሆን እንዳለበትና የትኛው ደግሞ ተራ የስራ ባልደረባ ብቻ ሆኖ መቅረት እንዳለበት መለየት ብልህነት ነው።
News24 እና Huff Post እንደዘገቡት፣ አንድ የስራ ባልደረባ ወይም ጓደኛ "መርዛማ" ወይም ለጤናዎ የማይበጅ መሆኑን የሚያሳዩ 5 ዋና ዋና ምልክቶች እነሆ፦
1. ሁልጊዜ "ጥበቃ" መጠበቅ (Expectation of Defense)
መርዛማ ጓደኞች ምንም አይነት ስህተት ቢሰሩ ሁልጊዜ እርስዎ እንዲከላከሉላቸው ይጠብቃሉ። እርግጥ ነው፣ ጓደኛ ሲበደል መከላከል ተገቢ ቢሆንም፣ በስራ ዓለም ግን ነገሮች በጓደኝነት ብቻ አይወሰኑም።
ጓደኛዎ በስራ አፈጻጸምም ሆነ በስነ-ምግባር ስህተት እየሰራ፣ እርስዎ ግን በማንኛውም ሁኔታ ከጎኑ እንዲቆሙ የሚፈልግ ከሆነ ይህ ሰው መርዛማ ሊሆን ይችላል። ስራ ላይ በፍትሃዊነት እና በሙያዊ ብቃት መመዘን ያለባቸውን ጉዳዮች በግል ግንኙነት ለመሸፈን መሞከር አደገኛ ነው።
2. ድርጊታቸውን መፍራት (Fear of Action)
ከጓደኛዎ ጋር ባለዎት ግንኙነት ውስጥ ስጋት የሚያድርብዎት ከሆነ ነገሩ መስመር ስቷል ማለት ነው። ጓደኝነት እኩልነትንና መተማመንን የሚጠይቅ ቢሆንም፣ "ይህንን ሰው ብቀየመው ምን ሊያደርገኝ ይችላል?" የሚል ስጋት ካለዎት ጓደኛው መርዛማ ነው።
ከእሱ ጋር ያለውን ግንኙነት ለማቋረጥ ቢፈልጉ እንኳ "ምን አይነት ጥቃት ያደርስብኝ ይሆን?" ብለው የሚጨነቁ ከሆነ፣ ይህ ሰው ለደህንነትዎ ጠንቅ መሆኑን ያሳያል።
3. በእርስዎ ላይ የሚታይ የባህሪ ለውጥ (Behavioral Changes)
አብረውት የሚውሉት ሰው ባህሪ በእርስዎ ላይ ተጽዕኖ ማሳደሩ የማይቀር ነው። ቀደም ሲል ለስራዎ ቅድሚያ የሚሰጡ እና በሙያዎ የታወቁ ሆነው ሳለ፣ ከዚህ ሰው ጋር መዋል ከጀመሩ በኋላ ባህሪዎ ከተቀየረ ቆም ብለው ያስቡ።
ሀሜት ማብዛት፣ ሌሎችን ማቃለል ወይም ስራን በቸልተኝነት መመልከት ከጀመሩ፣ የጓደኛዎ መርዛማ ባህሪ ወደ እርስዎ እየተጋባ መሆኑን የሚያሳይ የጥንቃቄ ደወል ነው።
4. ጭንቀትና ያለመረጋጋት (Worried and Anxious)
ጓደኝነት ደስታንና ሰላምን ሊሰጥ ይገባል። ነገር ግን ከዚህ ሰው ጋር በሚሆኑበት ጊዜ፣ ወሬ በሚያወሩበት ወይም አጠገቡ በሚቀመጡበት ወቅት ጭንቀት የሚሰማዎት ከሆነ ግንኙነቱ ጤናማ አይደለም።
ውስጥዎ ከእሱ ጋር ለመቆየትና ላለመቆየት በሚያደርገው ግብግብ ምክንያት ግራ መጋባትና የመረበሽ ስሜት የሚሰማዎት ከሆነ፣ ይህ ግልጽ የሆነ የመርዛማነት ምልክት ነው።
5. ክህደት (Betrayal)
ክህደት በእርስዎ ላይ ወይም በሌሎች ጓደኞች ላይ ሊፈጸም ይችላል። ጓደኛዎ በሌሎች ላይ መጥፎ መረጃዎችን የሚፈልግ፣ ጥቅምን ለማግኘት ብቻ ሰዎችን የሚቀርብ ወይም የሌሎችን ምስጢር ለበላይ አለቆች አሳልፎ የሚሰጥ ከሆነ መርዛማ ሰው ነው።
ምናልባት እስካሁን በእርስዎ ላይ ጉዳት አላደረሰ ይሆናል፤ ነገር ግን እንደዚህ አይነት ባህሪ ያለው ሰው ነገ በእርስዎ ላይም ተመሳሳይ ድርጊት ከመፈጸም አይመለስም።
ማጠቃለያ
እነዚህን ምልክቶች በስራ ባልደረባዎ ወይም በጓደኛዎ ላይ ካዩ፣ ራስዎን ለመጠበቅ መራቅ ወይም ግንኙነቱን በስራ ጉዳይ ላይ ብቻ የተገደበ ማድረግ (Professionalism) የተሻለው አማራጭ ነው። በስራ ቦታ ሰላምዎና ውጤታማነትዎ የሚወሰነው አብረዋቸው በሚውሏቸው ሰዎች ጭምር መሆኑን አይዘንጉ።
5 months ago
