8 months ago
🕯️ ዜና እረፍት
የጀግናዋ አትሌት መሠረት ደፋር እናት ከዚህ ዓለም በሞት ተለዩ 🕯️
#ethiopia | በሁለት የኦሎምፒክ የወርቅ ሜዳልያዎች እና በአራት የዓለም የቤት ውስጥ ሻምፒዮና ድሎች የሀገራችንን ሰንደቅ ዓላማ ከፍ አድርጋ ያስቀመጠችው የጀግናዋ አትሌታችን መሠረት ደፋር ወላጅ እናት ወ/ሮ አስቴር መንገሻ ጫላ በዛሬው ዕለት ማለዳ ከዚህ ዓለም ድካም አርፈዋል።
📌 ስለ እናታችን ወ/ሮ አስቴር መንገሻ፦
እናታችን ወ/ሮ አስቴር ጀግናዋን አትሌት መሠረት ደፋርን ጨምሮ የስድስት ልጆች (የ2 ወንዶችና የ4 ሴቶች) እናት ነበሩ።
በአደረባቸው ሕመም በሀገር ውስጥና በውጭ ሀገር ከፍተኛ ሕክምና ሲከታተሉ የቆዩ ቢሆንም፣ በዛሬው ዕለት ማለዳ ሕይወታቸው አልፏል።
💔 የመሠረት ደፋር መሪር ሐዘን፦
ሁልጊዜም ስለ እናታቸው ፍቅርና ታላቅነት በኩራት የምትናገረው አትሌት መሠረት ደፋር፣ እናቷን ለማዳን ያልፈነቀለችው ድንጋይና ያልደከመችበት ጥረት ባይኖርም፤ ዛሬ የምትወዳትን እናቷን በሞት መነጠቋ እጅግ መሪር ሐዘን ሆኖባታል።
🙏 የሐዘን መግለጫ፦
ለጀግናዋ አትሌታችን መሠረት ደፋር፣ ለቤተሰቦቿ፣ ለወዳጅ ዘመዶቿ እንዲሁም ለመላው የስፖርት ቤተሰብ መጽናናትን እንመኛለን። ለእናታችን ወ/ሮ አስቴር መንገሻ አምላክ ዘላለማዊ እረፍትን ይስጥልን።
#meseretdefar #ethiopia #mourning #athleticsethiopia #restinpeace #getutemesgen #getu #ጌጡ #ጌጡተመስገን
የጀግናዋ አትሌት መሠረት ደፋር እናት ከዚህ ዓለም በሞት ተለዩ 🕯️
#ethiopia | በሁለት የኦሎምፒክ የወርቅ ሜዳልያዎች እና በአራት የዓለም የቤት ውስጥ ሻምፒዮና ድሎች የሀገራችንን ሰንደቅ ዓላማ ከፍ አድርጋ ያስቀመጠችው የጀግናዋ አትሌታችን መሠረት ደፋር ወላጅ እናት ወ/ሮ አስቴር መንገሻ ጫላ በዛሬው ዕለት ማለዳ ከዚህ ዓለም ድካም አርፈዋል።
📌 ስለ እናታችን ወ/ሮ አስቴር መንገሻ፦
እናታችን ወ/ሮ አስቴር ጀግናዋን አትሌት መሠረት ደፋርን ጨምሮ የስድስት ልጆች (የ2 ወንዶችና የ4 ሴቶች) እናት ነበሩ።
በአደረባቸው ሕመም በሀገር ውስጥና በውጭ ሀገር ከፍተኛ ሕክምና ሲከታተሉ የቆዩ ቢሆንም፣ በዛሬው ዕለት ማለዳ ሕይወታቸው አልፏል።
💔 የመሠረት ደፋር መሪር ሐዘን፦
ሁልጊዜም ስለ እናታቸው ፍቅርና ታላቅነት በኩራት የምትናገረው አትሌት መሠረት ደፋር፣ እናቷን ለማዳን ያልፈነቀለችው ድንጋይና ያልደከመችበት ጥረት ባይኖርም፤ ዛሬ የምትወዳትን እናቷን በሞት መነጠቋ እጅግ መሪር ሐዘን ሆኖባታል።
🙏 የሐዘን መግለጫ፦
ለጀግናዋ አትሌታችን መሠረት ደፋር፣ ለቤተሰቦቿ፣ ለወዳጅ ዘመዶቿ እንዲሁም ለመላው የስፖርት ቤተሰብ መጽናናትን እንመኛለን። ለእናታችን ወ/ሮ አስቴር መንገሻ አምላክ ዘላለማዊ እረፍትን ይስጥልን።
#meseretdefar #ethiopia #mourning #athleticsethiopia #restinpeace #getutemesgen #getu #ጌጡ #ጌጡተመስገን
8 months ago
የናፍቆት ስንክሳር፦ የአስቴር አወቀ "ሀገሬ"
የአስቴር አወቀ "ሀገሬ" የተሰኘው ዜማ ተራ የሙዚቃ ስራ አይደለም፤ ይልቁንም በስደት እና በናፍቆት መካከል የሚዋልል የሰው ልጅ ነፍስ የለቅሶ ድምፅ ነው። ይህ ዘፈን በኢትዮጵያውያን ዘንድ እንደ ብሔራዊ መዝሙር የሚቆጠር፣ የስደት ሰለባ የሆኑ ልቦችን የሚያደማና የሚፈውስ ሚስጥራዊ ኃይል አለው። አስቴር በዚህ ዜማዋ ውስጥ "ሀገር" የሚለውን ጽንሰ-ሀሳብ ከመሬት ባለቤትነት አውጥታ ወደ ስሜትና ወደ ማንነት ከፍታዋለች።
ፈላስፋው ማርቲን ሄይዴገር የሰውን ልጅ ህልውና "Dasein" (እዚህ መገኘት) በማለት ይገልጸዋል። ሄይዴገር "መኖር ማለት በዓለም ውስጥ መሆን ነው" ይላል። ሆኖም ግን፣ አስቴር "እኔም ሀገር ሀገር አለኝ ሀገር የሚታይ በሩቁ" ስትል፣ ህልውናዋ ካለችበት ቦታ (Physical space) እና ከነፍሷ መገኛ (Spiritual home) መካከል መተለሙን ያሳያል።
የናፍቆት ሜታፊዚክስ፦ ለአስቴር ሀገር "የሚታይ በሩቁ" መሆኑ፣ የሰው ልጅ ሁልጊዜም ወደ ቀደመው "ፍጹምነት" የመመለስ ፍላጎቱን ያሳያል። ፈላስፋው ፕላቶ የሰው ልጅ ነፍስ ከእውነተኛው ዓለም ተለይታ ወደ ምድር እንደመጣችና ሁልጊዜም ያንን የቀድሞ ቤቷን እንደምትናፍቅ ይናገራል። የአስቴር ዜማም ይህንኑ የነፍስ ጥማት ያንጸባርቃል።
ቤት እንደ ማንነት ማረጋገጫ፦ "ሀገር ሀገር ይላል ሀገሬ" የሚለው ድግግሞሽ፣ ሀገር ከሰውነት ውጭ ያለ ነገር ሳይሆን፣ በሰውየው ውስጥ የሚጮኽ ህያው አካል መሆኑን ያሳያል። ሄይዴገር እንደሚለው "Dwelling" (መኖር/መስፈር) የሰው ልጅ ማንነት መገለጫ ነው። ስደተኛው ግን "ቤት የሌለው" (Homeless) ሳይሆን፣ "ቤቱ በውስጡ የታመቀ" ፍጡር ነው።
ከሳይኮሎጂ አንፃር፣ "ሀገሬ" የናፍቆት (Nostalgia) እና የሀዘን (Grief) ስነ-ልቦናዊ መገለጫ ነው። ሲግመንድ ፍሮይድ "Mourning and Melancholia" በሚለው ስራው፣ አንድ ሰው የሚወደውን ነገር ሲያጣ የሚሰማውን ጥልቅ ስቃይ ይተነትናል።
የስሜት መላጋት (Cognitive Dissonance)፦ "ብደሰት ብጫወት ሳይነካ ክብሬ... እኔስ በሀገሬ" የሚለው ግጥም፣ በስደት ሀገር የሚገኝ ቁሳዊ ምቾት የነፍስን ረሃብ ሊያስታግስ እንደማይችል ያሳያል።
ሳይኮሎጂስቱ አብርሃም ማስሎ በሰብዓዊ ፍላጎቶች ደረጃው ላይ "የመካተት እና የፍቅር ፍላጎት" ከቁሳዊ ፍላጎት በላይ እንደሆኑ ይገልጻል። አስቴር "ባምር ብንቆጠቆጥ" ብትልም፣ ያ ውበት ያለ ሀገር ትርጉም አልባ መሆኑን ትገልጻለች።
የጋራ ትውስታ ፦ ካርል ጁንግ እንደሚለው፣ የሰው ልጅ ከማህበረሰቡ ጋር የሚያስተሳስሩት የጋራ ትውስታዎች አሉት። "አመት በዓል ደረሰ... በጉ ዶሮ ይቅረብ" የሚሉት ምስሎች፣ የግል ትውስታዎች ብቻ ሳይሆኑ የአንድ ማህበረሰብ የጋራ "ስነ-ልቦናዊ መልህቆች" ናቸው። እነዚህ መልህቆች ሲበጠሱ፣ ግለሰቡ የማንነት ቀውስ (Identity Crisis) ውስጥ ይገባል። የአስቴር ለቅሶ ይህን የተበጠሰ መልህቅ የመጠገን ጥረት ነው።
ደራሲያን ሀገርን እንደ መሬት ሳይሆን እንደ ህያው ገጸ-ባህሪ ነው የሚስሏት። አስቴር "ለውዲቷ እናቴ" ስትል ሀገርን ወደ እናትነት (Personification) ከፍ ታደርጋለች።
የናፍቆት ውበት (The Aesthetics of Longing)፦ እንደ ማርሴል ፕሩስት ያሉ ደራሲያን፣ ያለፈ ትውስታ በሽታና በድምፅ እንዴት እንደሚቀሰቀስ ይነግሩናል። በአስቴር ዜማ "ዳቦም ይቆረስ... ጨዋታው ሲደራ" የሚሉት ቃላት የናፍቆት ሽታ አላቸው። አስቴር ለምልክት የምትጠቀማቸው እነዚህ ምስሎች፣ አንባቢው (ወይም አዳማጩ) የራሱን የልጅነት ትውስታ እንዲቃኝ ያደርጉታል።
የተራቆተ ማንነት፦ "ሳስብሽ ይፈሳል እምባዬ በላዬ" የሚለው ስንኝ፣ በደራሲያን እይታ "የተሰበረ ልብ" (Broken Narrative) መግለጫ ነው። ስደተኛው የራሱን ታሪክ በባዕድ ሀገር መፃፍ አይችልም፤ ምክንያቱም ብዕሩና ቀለሙ የቀሩት በናፈቃት ሀገሩ ነው። አስቴር የሀገሯን ፏፏቴና አቀማመጥ ስትገልጽ፣ ልክ አንድ ሰዓሊ የሚወደውን ሰው ምስል በምናቡ እንደሚስል ያህል ጥራት አለው። ይህ "Imagery" (ምስላዊ መግለጫ) አድማጩን ከቦታው ነቅሎ ወደማይታየው "ሀገረ ብርቁ" ይወስደዋል።
ማጠቃለያ፦ የነፍስ ጥሪ
የአስቴር አወቀ "ሀገሬ" ዘፈን ከዜማነቱ ባለፈ፣ የሰው ልጅ የመርጋትና የመረጋጋት ፍለጋ መገለጫ ነው። ፈላስፋው ለትርጉም፣ ሳይኮሎጂስቱ ለፈውስ፣ ደራሲው ደግሞ ለውበት የሚጠቀሙበት የጥበብ መስተዋት ነው። አስቴር በዚሁ ዜማዋ ውስጥ "ሀገር" ማለት መሬት ሳትሆን፣ "እኛነታችን" መሆኗን ነግራናለች።
"የሚታይ በሩቁ" የተባለው ሀገር፣ በጂኦግራፊያዊ ርቀት ብቻ ሳይሆን፣ በልባችን ውስጥ ያለ የማይደረስበት የንጽህና እና የፍቅር ተምሳሌት ነው። አስቴር ስታለቅስ፣ አብረን የምናለቅሰው ለኢትዮጵያ ብቻ ሳይሆን፣ በሁላችንም ውስጥ ለጠፋው "ቀዳሚ ቤት" ጭምር ነው።
የአስቴር አወቀ "ሀገሬ" የተሰኘው ዜማ ተራ የሙዚቃ ስራ አይደለም፤ ይልቁንም በስደት እና በናፍቆት መካከል የሚዋልል የሰው ልጅ ነፍስ የለቅሶ ድምፅ ነው። ይህ ዘፈን በኢትዮጵያውያን ዘንድ እንደ ብሔራዊ መዝሙር የሚቆጠር፣ የስደት ሰለባ የሆኑ ልቦችን የሚያደማና የሚፈውስ ሚስጥራዊ ኃይል አለው። አስቴር በዚህ ዜማዋ ውስጥ "ሀገር" የሚለውን ጽንሰ-ሀሳብ ከመሬት ባለቤትነት አውጥታ ወደ ስሜትና ወደ ማንነት ከፍታዋለች።
ፈላስፋው ማርቲን ሄይዴገር የሰውን ልጅ ህልውና "Dasein" (እዚህ መገኘት) በማለት ይገልጸዋል። ሄይዴገር "መኖር ማለት በዓለም ውስጥ መሆን ነው" ይላል። ሆኖም ግን፣ አስቴር "እኔም ሀገር ሀገር አለኝ ሀገር የሚታይ በሩቁ" ስትል፣ ህልውናዋ ካለችበት ቦታ (Physical space) እና ከነፍሷ መገኛ (Spiritual home) መካከል መተለሙን ያሳያል።
የናፍቆት ሜታፊዚክስ፦ ለአስቴር ሀገር "የሚታይ በሩቁ" መሆኑ፣ የሰው ልጅ ሁልጊዜም ወደ ቀደመው "ፍጹምነት" የመመለስ ፍላጎቱን ያሳያል። ፈላስፋው ፕላቶ የሰው ልጅ ነፍስ ከእውነተኛው ዓለም ተለይታ ወደ ምድር እንደመጣችና ሁልጊዜም ያንን የቀድሞ ቤቷን እንደምትናፍቅ ይናገራል። የአስቴር ዜማም ይህንኑ የነፍስ ጥማት ያንጸባርቃል።
ቤት እንደ ማንነት ማረጋገጫ፦ "ሀገር ሀገር ይላል ሀገሬ" የሚለው ድግግሞሽ፣ ሀገር ከሰውነት ውጭ ያለ ነገር ሳይሆን፣ በሰውየው ውስጥ የሚጮኽ ህያው አካል መሆኑን ያሳያል። ሄይዴገር እንደሚለው "Dwelling" (መኖር/መስፈር) የሰው ልጅ ማንነት መገለጫ ነው። ስደተኛው ግን "ቤት የሌለው" (Homeless) ሳይሆን፣ "ቤቱ በውስጡ የታመቀ" ፍጡር ነው።
ከሳይኮሎጂ አንፃር፣ "ሀገሬ" የናፍቆት (Nostalgia) እና የሀዘን (Grief) ስነ-ልቦናዊ መገለጫ ነው። ሲግመንድ ፍሮይድ "Mourning and Melancholia" በሚለው ስራው፣ አንድ ሰው የሚወደውን ነገር ሲያጣ የሚሰማውን ጥልቅ ስቃይ ይተነትናል።
የስሜት መላጋት (Cognitive Dissonance)፦ "ብደሰት ብጫወት ሳይነካ ክብሬ... እኔስ በሀገሬ" የሚለው ግጥም፣ በስደት ሀገር የሚገኝ ቁሳዊ ምቾት የነፍስን ረሃብ ሊያስታግስ እንደማይችል ያሳያል።
ሳይኮሎጂስቱ አብርሃም ማስሎ በሰብዓዊ ፍላጎቶች ደረጃው ላይ "የመካተት እና የፍቅር ፍላጎት" ከቁሳዊ ፍላጎት በላይ እንደሆኑ ይገልጻል። አስቴር "ባምር ብንቆጠቆጥ" ብትልም፣ ያ ውበት ያለ ሀገር ትርጉም አልባ መሆኑን ትገልጻለች።
የጋራ ትውስታ ፦ ካርል ጁንግ እንደሚለው፣ የሰው ልጅ ከማህበረሰቡ ጋር የሚያስተሳስሩት የጋራ ትውስታዎች አሉት። "አመት በዓል ደረሰ... በጉ ዶሮ ይቅረብ" የሚሉት ምስሎች፣ የግል ትውስታዎች ብቻ ሳይሆኑ የአንድ ማህበረሰብ የጋራ "ስነ-ልቦናዊ መልህቆች" ናቸው። እነዚህ መልህቆች ሲበጠሱ፣ ግለሰቡ የማንነት ቀውስ (Identity Crisis) ውስጥ ይገባል። የአስቴር ለቅሶ ይህን የተበጠሰ መልህቅ የመጠገን ጥረት ነው።
ደራሲያን ሀገርን እንደ መሬት ሳይሆን እንደ ህያው ገጸ-ባህሪ ነው የሚስሏት። አስቴር "ለውዲቷ እናቴ" ስትል ሀገርን ወደ እናትነት (Personification) ከፍ ታደርጋለች።
የናፍቆት ውበት (The Aesthetics of Longing)፦ እንደ ማርሴል ፕሩስት ያሉ ደራሲያን፣ ያለፈ ትውስታ በሽታና በድምፅ እንዴት እንደሚቀሰቀስ ይነግሩናል። በአስቴር ዜማ "ዳቦም ይቆረስ... ጨዋታው ሲደራ" የሚሉት ቃላት የናፍቆት ሽታ አላቸው። አስቴር ለምልክት የምትጠቀማቸው እነዚህ ምስሎች፣ አንባቢው (ወይም አዳማጩ) የራሱን የልጅነት ትውስታ እንዲቃኝ ያደርጉታል።
የተራቆተ ማንነት፦ "ሳስብሽ ይፈሳል እምባዬ በላዬ" የሚለው ስንኝ፣ በደራሲያን እይታ "የተሰበረ ልብ" (Broken Narrative) መግለጫ ነው። ስደተኛው የራሱን ታሪክ በባዕድ ሀገር መፃፍ አይችልም፤ ምክንያቱም ብዕሩና ቀለሙ የቀሩት በናፈቃት ሀገሩ ነው። አስቴር የሀገሯን ፏፏቴና አቀማመጥ ስትገልጽ፣ ልክ አንድ ሰዓሊ የሚወደውን ሰው ምስል በምናቡ እንደሚስል ያህል ጥራት አለው። ይህ "Imagery" (ምስላዊ መግለጫ) አድማጩን ከቦታው ነቅሎ ወደማይታየው "ሀገረ ብርቁ" ይወስደዋል።
ማጠቃለያ፦ የነፍስ ጥሪ
የአስቴር አወቀ "ሀገሬ" ዘፈን ከዜማነቱ ባለፈ፣ የሰው ልጅ የመርጋትና የመረጋጋት ፍለጋ መገለጫ ነው። ፈላስፋው ለትርጉም፣ ሳይኮሎጂስቱ ለፈውስ፣ ደራሲው ደግሞ ለውበት የሚጠቀሙበት የጥበብ መስተዋት ነው። አስቴር በዚሁ ዜማዋ ውስጥ "ሀገር" ማለት መሬት ሳትሆን፣ "እኛነታችን" መሆኗን ነግራናለች።
"የሚታይ በሩቁ" የተባለው ሀገር፣ በጂኦግራፊያዊ ርቀት ብቻ ሳይሆን፣ በልባችን ውስጥ ያለ የማይደረስበት የንጽህና እና የፍቅር ተምሳሌት ነው። አስቴር ስታለቅስ፣ አብረን የምናለቅሰው ለኢትዮጵያ ብቻ ሳይሆን፣ በሁላችንም ውስጥ ለጠፋው "ቀዳሚ ቤት" ጭምር ነው።
Comments