🚨 #እንድታውቁት

የኢትዮጵያ የምግብ እና መድኃኒት ባለሥልጣን /EFDA በካንሰር ሕክምና ላይ የሚውለው "Avastin 400 mg/16 mL" የተሰኘው መድኃኒት ሐሰተኛ ቅጅ በሀገሪቱ ገበያ ውስጥ መገኘቱን በማረጋገጥ ማስጠንቀቂያ አውጥቷል።

የካንሰር ሕክምና መድኃኒቱን ሕጋዊ አምራች ከሆነው «F. Hoffmann-La Roche Ltd» ከተገኘው መረጃና ከተደረገው የድህረ-ገበያ ቁጥጥር በተገኘው ግኝት መሠረት፤ የፓኬጁ ባች ቁጥር H1180A34 የሆነውና የምርት እንዲሁም የማብቂያ ቀኑ 01/2026 እና 05/2029 ተብሎ የተጻፈበት መድኃኒት ሐሰተኛ መሆኑ ተረጋግጧል ብሏል።

ትክክለኛው «Avastin 400 mg/16 mL» መድኃኒት በውስጡ «bevacizumab» የተሰኘውን ይዘት የያዘና የአንጀት፣ የጡት፣ የኦቫሪ እንዲሁም የኩላሊት ካንሰር ሕክምናዎች ላይ የሚውል ነው።

ይህንን የተጭበረበረ ምርት መጠቀም በሕሙማን ላይ ከፍተኛ የጤና አደጋና የሕይወት ስጋት የሚያስከትል በመሆኑ የሕክምና ተቋማት፣ የጤና ባለሙያዎችና ሕሙማን ከስርጭትና ጥቅም ላይ ከመዋል እንዲያግዱት ባለሥልጣኑ ጥሪ አቅርቧል።

ኅብረተሰቡ ወይም የጤና ባለሙያዎች ይህን ምርት ሲያገኙ ወይም ጉዳት ሲያጋጥማቸው በነፃ ስልክ መስመር 8482፣ በኢሜይል pharmacovigilanceefda.gov.et፣ በ«Med Safety» ሞባይል መተግበሪያ ወይም በባለሥልጣኑ ድረ-ገጽ (www.efda.gov.et) ጥቆማ መስጠት ይችላሉ ተብሏል።

@TikvahethMagazine

በጥርስ ሕክምና የላቀ አፈጻጸም ላላቸው ተቋማትና ባለሙያዎች እውቅና ሊሰጥ ነው!
#fastmereja I በጥርስ ሕክምና አገልግሎት አሰጣጥ የላቀ አፈጻጸም ላስመዘገቡ የሕክምና ተቋማትና ባለሙያዎች እውቅና ለመስጠት የተዘጋጀ አዲስ የሽልማት መርሃ-ግብር በዛሬዉ እለት በሳፋየር አዲስ ሆቴል በተሰጠ መግለጫ ይፋ ተደርጓል።

መርሃ-ግብሩ በአዲስ አበባ ምግብና መድኃኒት ባለሥልጣን (AAFDA) እና በሮባ መልቲ ሚድያና ኢቬንትስ ትብብር የተዘጋጀ ሲሆን፣ ትግበራው በቀጣዩ ዓመት ጥቅምት 2019 ዓ.ም እንደሚከናወን ተገልጿል።

የአዲስ አበባ ምግብና መድኃኒት ባለስልጣን ዋና ስራ አስኪያጅ ዶክተር ሙሉእመቤት ታደሰ እንደገለጹት፤ መርሃ-ግብሩ በህግ ከተሰጣቸው ቁጥጥርና ፈቃድ የመስጠት ኃላፊነት ባሻገር፣ ጥራታቸውን ጠብቀው የሚሰሩ የጤና ተቋማትን በማበረታታት ለአገልግሎት ተቀባዩ ማህበረሰብ የተሻለ የጤና ዋስትና ለመስጠት ያለመ መሆኑን አስረድተዋል።

አክለውም፣ መርሃ-ግብሩ የጥርስ ሕክምና ማዕከላትን አቅም በመገንባት፣ የልምድና የዕውቀት ሽግግር በመፍጠር እንዲሁም የሀገሪቱን የሕክምና ቱሪዝም (Medical Tourism) በማሳደግ አዲስ አበባን በአፍሪካ የጥርስ ሕክምና ማዕከል ለማድረግ ያለመ መሆኑን ጠቁመዋል።

አሸናፊዎች የሚለዩባቸው ዋና ዋና የምዘና መስፈርቶች፦የባለስልጣኑ ሙያዊ ምዘና (70%)፦ በኢትዮጵያ ስታንዳርድ ኤጀንሲ መስፈርት መሰረት ተመዝነው 75% እና ከዚያ በላይ ያገኙ ተቋማት የሚካተቱ ሲሆን ሌላኛዉ
የሕዝብና የደንበኞች ድምፅ (30%)፦ አገልግሎት በሚያገኙ ደንበኞች የቀጥታ ድምፅ (Vote) እንደሚወሰንም ነዉ የተገለፀዉ።

በአጠቃላይ በ15 የሙያ ዘርፎች እውቅና የሚሰጥ ሲሆን፤ በዘመናዊ ቴክኖሎጂ አጠቃቀም፣ በኢንፌክሽን ቁጥጥር፣ ለህጻናትና ለአካል ጉዳተኞች ምቹ አካባቢ በመፍጠር፣ በኮስሞቲክ ሕክምና፣ በላቦራቶሪ ብቃት ፣በማህበረሰብ ግንዛቤ ማሳደግ እንዲሁም በሌሎችም ዘርፎች የተሻለ አፈጻጸም ያላቸው ተቋማትና ባለሙያዎች የሚሸለሙ ይሆናል።

ለመጀመሪያ ጊዜ የተዘጋጀው ይህ የእውቅና መርሃ-ግብር በየዓመቱ ደረጃውን ጠብቆ የሚቀጥል ሲሆን፣ የውድድሩን ሂደትና መረጃዎች ለማህበረሰቡ ተደራሽ ለማድረግ ይፋዊ ድህረገጽ እና የማህበራዊ ሚዲያ ቻናሎች መከፈታቸው ተገልጿል።
#ኹነት

ጤና ልማትና ፀረ‐ወባ ማህበር በአማርኛ የተዘጋጀ የመጀመሪያውን የትምባሆ ቁጥጥር ዲጂታል ዳሽቦርድ ይፋ አደረገ!
#fastmereja :-በኢትዮጵያ በትምባሆ ቁጥጥር ዙሪያ ያሉ የተበታተኑ መረጃዎችን በአንድ ማዕከል ለማደራጀትና ተደራሽነታቸውን ለማስፋት ያለመው «የትምባሆ ቁጥጥርዳታ ኢኒሺዬቲቭ» (TCDI Ethiopia) ዳሽቦርድ፣ የአማርኛ ገጾቹን በይዘት በማበልፀግ በዛሬው ዕለት በይፋ ተመረቀ።

ይህ አገራዊ የዲጂታል ዳሽቦርድ ይፋ የተደረገው የጤና፣ ልማት እና ፀረ-ወባ ማህበር (HDAMA) ከኢትዮጵያ ምግብ እና መድኃኒት ባለሥልጣን (EFDA) ጋር በመተባበር ባዘጋጁት ልዩ የመክፈቻ መርሃ-ግብር ላይ ነው፡፡

የዳሽቦርዱ በይፋ መከፈት በኢትዮጵያ የትምባሆ ቁጥጥር ፖሊሲዎችን፣ ስትራቴጂዎችን እና ሕጋዊ ውሳኔዎችን ሙሉ በሙሉ በምርምርና በፅኑ መረጃ (Data-driven decision making) ላይ የተመሰረቱ ለማድረግ ትልቅ አቅም እንደሚፈጥር ተገልጿል።

ቀደም ሲል በተለያዩ ተቋማት እና ተመራማሪዎች ዘንድ ተበታትነው ይገኙ የነበሩ መረጃዎች በአንድ ቋት መደራጀታቸው፣ ፖሊሲ አውጪዎችና የሕብረተሰብ ጤና ባለሙያዎች ትክክለኛ አገራዊ ስታቲስቲክሶችን በመጠቀም ፈጣንና ውጤታማ እርምጃዎችን እንዲወስዱ እንደሚያስችላቸዉ ተገልጿል።

የቋንቋ ተደራሽነትና የባለድርሻ አካላት ምክክር የዳሽቦርዱ ገጾች በአማርኛ ቋንቋ ተበልፅገው መቅረባቸው የመረጃ ተደራሽነትን ከመጨመሩ ባለፈ፣ ለመገናኛ ብዙኃን፣ ለተመራማሪዎችና ለመላው ህብረተሰብ የግንዛቤ ማሳደጊያ ቁልፍ መሳሪያ ሆኖ እንደሚያገለግል ታውቋል።

በማስጀመርያ ስነ-ስርዓቱ ላይ የተገኙት የየዘርፉ ባለድርሻ አካላት የዳሽቦርዱን መመረቅ ተከትሎ በስፋት ዉይይት የተካሄደባቸዉ ሲሆን በውይይቱም ዳሽቦርዱ የሚያቀርባቸውን ዳታዎች ለሕግና ፖሊሲ ማሻሻያ አግባብነት ባለው መልኩ ጥቅም ላይ ማዋል በሚቻልበት ሁኔታ ላይ አስተያየቶችን ተለዋውጠዋል።

ይህንን ጠቃሚ ዳሽቦርድ ወደ አማርኛ በመተርጎም፣ በማበልፀግ እና ለዛሬው ማስተዋወቂያ መድረክ የቴክኒክና የመረጃ ማዕከል ድጋፍ ላደረጉት የኢትዮጵያ የምግብ እና መድኃኒት ባለስልጣን፣ HDAMA፣ Development Gateway (DG) A Center for the Study of the Economies of Africa (CSEA) እንዲሁም ለሌሎች አጋር አካላት ምስጋና ቀርቧል።

በአሜሪካ በሳይክሎስፖሪያሲስ (Cyclosporiasis) ወረርሽኝ የመጀመሪያ ሞት ተመዘገበ
#ethiopia | አሜሪካ ውስጥ በCyclospora cayetanensis ተውሳክ የሚከሰተው የሳይክሎስፖሪያሲስ (Cyclosporiasis) ወረርሽኝ ከተጀመረ በኋላ ለመጀመሪያ ጊዜ ከዚህ በሽታ ጋር በተያያዘ ሁለት ሰዎች በሚሺጋን ግዛት መሞታቸውን የግዛቱ የጤና ባለሥልጣናት አስታውቀዋል። ይህ በአሜሪካ ታሪክ ከዚህ ወረርሽኝ ጋር በተያያዘ የተመዘገበ የመጀመሪያው የሞት ክስተት ነው።

ባለሥልጣናቱ እንደገለጹት፣ ሁለቱም ሟቾች ከዚህ ቀደም ከባድ የጤና ችግሮች የነበሯቸው ሲሆን፣ በተደጋጋሚ ተቅማጥና በውኃ እጥረት (dehydration) ምክንያት የነበራቸው ሁኔታ ተባብሶ ለሞት እንዳደረሳቸው ተገልጿል። የግል መረጃቸው አልተገለጸም።

በሚሺጋን ግዛት ብቻ እስካሁን ከ11,000 በላይ ተጠርጣሪ ወይም የተመዘገቡ ኬሶች ሲኖሩ፣ 193 ሰዎች ሆስፒታል ገብተዋል። በመላው አሜሪካ ደግሞ ከ6,700 በላይ በላብራቶሪ የተረጋገጡ ኬሶች ተመዝግበዋል፣ ተጨማሪ ብዙ ሺህ ጉዳዮችም እየተመረመሩ ይገኛሉ።

የበሽታው ምንጭ ምንድን ነው?

የአሜሪካ የበሽታ መከላከልና መቆጣጠሪያ ማዕከል (CDC) እና የምግብና መድኃኒት ባለሥልጣን (FDA) እያካሄዱት ባለው ምርመራ፣ ወረርሽኙ በዋነኝነት ከተበከለ የአይስበርግ ሰላጣ (iceberg lettuce) ጋር የተያያዘ ሊሆን እንደሚችል ተጠርጥሯል። ሆኖም ምርመራው አሁንም በመቀጠል ላይ ሲሆን የመጨረሻ ማረጋገጫ አልተሰጠም።

የበሽታው ምልክቶች

ከባድ የውኃ ተቅማጥ

የሆድ ህመም

ማቅለሽለሽ

ድካም

የምግብ ፍላጎት መቀነስ

አንዳንድ ጊዜ ትኩሳት

በጤናማ ሰዎች ላይ በአብዛኛው ሕክምና በመውሰድ ይድናል፤ ነገር ግን አረጋውያን፣ የበሽታ መከላከያ አቅማቸው ዝቅተኛ የሆኑ ሰዎች እና ሌሎች ከባድ የጤና ችግሮች ያሉባቸው ሰዎች ለከፍተኛ አደጋ ሊጋለጡ ይችላሉ።

የጤና ባለሥልጣናት የሰጡት ምክር

ጥሬ አትክልቶችንና ፍራፍሬዎችን በደንብ በማጠብ ይጠቀሙ።

የተጠረጠሩ የሰላጣ ምርቶችን አይጠቀሙ።

ተቅማጥ ከቀጠለ ወይም የውኃ እጥረት ምልክቶች ከታዩ በፍጥነት ወደ ጤና ተቋም ይሂዱ።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)

🚨 ከስድስት የአሜሪካ ግዛቶች 1.6 ሚሊዮን እንቁላሎች እንዲሰበሰቡ ኤፍዲኤ ማስጠንቀቂያ አወጣ | በአሜሪካ የሚኖሩ ወዳጆቻችሁ እንዲጠነቀቁ ሼር አድርጉላቸው! #usanews #eggrecall #salmonella #fda #ethiopiansinusa

የኢትዮጵያ ምግብና መድኃኒት ባለሥልጣን ያከናወናቸውን አዳዲስ የጥራት መቆጣጠሪያና የላብራቶሪ ሥራዎች አስተዋወቀ!
#fastmereja :-የኢትዮጵያ ምግብና መድኃኒት ባለሥልጣን (EFDA) ወደ ሀገር ውስጥ የሚገቡና በሀገር ውስጥ የሚመረቱ የሕክምና ግብዓቶችን ጥራት በላቀ ደረጃ ለመቆጣጠር የሚያስችሉ የላብራቶሪ ምርመራ ሥራዎቹን አስተዋወቀ።

ጥራቱን ያልጠበቀ እና ሀሰተኛ መድኃኒት ወደ ሕብረተሰቡ እንዳይደርስ የሚያደርገውን የቁጥጥር ሥርዓት ይበልጥ ግልጽ ለማድረግ አጠቃላይ ዕድሳት የተደረገለትና ዓለም አቀፍ ዕውቅና ያገኘው የመድኃኒት ጥራት መቆጣጠሪያ ላብራቶሪ በይፋ ሥራ መጀመሩ ተገልጿል።

የባለሥልጣኑ ዋና ዳይሬክተር ወይዘሮ ሄራን ገርባ እንደገለጹት፣ ተቋሙ ባከናወናቸው ሰፊ ሥራዎች ዉጤታማ መሆናቸዉን ገልፀዉ የቁጥጥር ሥርዓቷን የዓለም ጤና ድርጅት (WHO) ML Maturity Level 3 (ML3) ደረጃ ላይ ማድረስ ተችሏል ሲሉ ተናግረዋል።

ይህ የ-ML3 ደረጃ ተቋሙ የተረጋጋና በሚገባ የሚሠራ የቁጥጥር ሥርዓት እንዳለው ማረጋገጫ ሲሆን፣ በመላው ዓለም 70 የሚጠጉ፣ በአፍሪካ ደግሞ ኢትዮጵያን ጨምሮ 9 አገራት ብቻ ናቸው ይህንን ማሟላት የቻሉት። ይህም አገሪቱ በዘርፉ የአፍሪካ የልህቀት ማዕከል ለመሆን ለጀመረችው ጉዞ ትልቅ እምርታ መሆኑ ተገልጿል።

ይህ የ-WHO Maturity Level 3 (ML3) የብቃት ደረጃ ተቋሙ አስተማማኝ፣ በሚገባ የተደራጀና ውጤታማ የቁጥጥር ስርአት (Stable and well-functioning regulatory system) እንዳለው የሚያረጋግጥ መሆኑ ነዉ የተገለፀዉ።

ይህ ጠንካራ አሠራር የሕዝብን ጤና ከመጠበቅ ባለፈ የአገር ውስጥ ምርትን በማበረታታት ለውጭ ንግድና ለኢንቨስትመንት በር የሚከፍት ከፍተኛ ኢኮኖሚያዊ ፋይዳ እንዳለዉ ተነግሯል።

እንዲሁም የተቀነባበሩ ምግቦች፣ መድኃኒቶች፣ የሕክምና መሣሪያዎች፣ የውበት መጠበቂያዎች እና የትንባሆ ምርቶች ላይ ጥብቅ ቁጥጥር ማድረግ የባለሥልጣኑ ቀዳሚ ኃላፊነት መሆኑ ተገልፆ በአሁኑ ወቅት ምርቶች ወደ ገበያ ከመግባታቸው በፊት ጥብቅ ፍተሻ እንዲሁም ክትትል እየተከናወነ እንደሚገኝ ተገልጿል።

እንዲሁም ህብረተሰቡ''የእኔ ጤና፣ በእኔ እጅ" የሚለውን መርህ በመከተል ራሱን ጥራታቸውን ካልጠበቁና አስመስለው ከተሠሩ (Falsified) የሕክምና ምርቶች እንዲጠብቅ አሳስቧል።
#ጤና

በምግብ ወለድ በሽታዎች በዓለም ላይ በየዓመቱ እስከ 1.5 ሚሊዮን ሕዝብ ይሞታል ተባለ!
#fastmereja I በዓለም ላይ በየዓመቱ ወደ 866 ሚሊዮን የሚጠጉ ሰዎች በምግብ ወለድ በሽታዎች (Foodborne illnesses) የሚጠቁ ሲሆን፣ ከእነዚህም ውስጥ እስከ 1.5 ሚሊዮን የሚሆኑት ሕይወታቸውን እንደሚያጡ የዓለም ጤና ድርጅት (WHO) አዲስ ያወጣው መረጃ አመለከተ።

ይህ አስደንጋጭ የወረርሽኝ ጫና በተለይ ዕድሜያቸው ከ5 ዓመት በታች የሆኑ ሕፃናትን እና በማደግ ያሉ አገራትን በከፍተኛ ሁኔታ እያጠቃ እንደሚገኝ ተገልጿል።

ይህ የተገለጸው የኢትዮጵያ ምግብና መድኃኒት ባለሥልጣን (EFDA) ከዓለም የምግብ ፕሮግራም (WFP) ጋር በመተባበር “ከምግብ ደህንነት ችግሮች ወደ መፍትሔዎች በሁሉም ቦታ ደህንነቱ የተጠበቀ ምግብ” በሚል መሪ ቃል በዛሬዉ እለት በስካይላይት ሆቴል ባዘጋጁት የዉይይት መድረክ ላይ ነው።

መድረኩ በዓለም አቀፍ ደረጃ ለ8ኛ ጊዜ፣ በኢትዮጵያ ደግሞ ለ7ኛ ጊዜ የተከበረውን የዓለም የምግብ ደህንነት ቀንን ምክንያት በማድረግ የተዘጋጀ ሲሆን፣ ከፍተኛ የመንግሥት የሥራ ኃላፊዎችና ባለድርሻ አካላት ተገኝተዋል።

በመድረኩ ላይ ንግግር ያደረጉት በኢትዮጵያ የደብሊውኤፍፒ (WFP) የሰፕላይ ቼይን ኃላፊ የሆኑት ክላራ ሲልቫ እንደገለፁት ፣ እነዚህ ቁጥሮች ዝም ብለው ቁጥር ብቻ ሳይሆኑ አስቸኳይ የድርጊት ጥሪዎች መሆናቸውን ገልጸዋል።

ድርጅታቸው በአሁኑ ወቅት በኢትዮጵያ ለ3 ሚሊዮን ተጋላጭ ወገኖች ድጋፍ እያደረገ መሆኑን ጠቅሰው፣ ከ2026 እስከ 2030 ባለው ስትራቴጂካዊ ዕቅድ ምግብን ከውጭ ከማስገባት ይልቅ ወደ ሀገር ውስጥ ምርት ግዢ (Local Sourcing) ለማሸጋገር እየተሠራ መሆኑን አስታውቀዋል።

የኢትዮጵያ ምግብና መድሀኒት ባለስልጣን በበኩሉ የምግብ ቁጥጥር ሥርዓቱን "ከቅድመ-ገበያ እስከ ድኅረ‐ገበያ" ለማዘመን በርካታ ስኬቶችን ማስመዝገቡን ይፋ ያደረገ ሲሆን በተጨማሪም በኬላዎች ላይ ያለውን ቁጥጥር የሚያጠናክር ግዙፍና ዘመናዊ የላቦራቶሪ ኮምፕሌክስ ግንባታ ወደ ማጠናቀቂያው መድረሱ ተገልጿል።

እንዲሁም ማንኛውም ያልታወቀ ወይም ያልተረጋገጠ የምግብ ምርት ወደ አገር ውስጥ እንዳይገባ፣ ይዘቱና የአመራረት ሂደቱ በጥልቀት የሚገመገምበት ዘመናዊ የሰነድ ምዝገባ ሥርዓት ወደ ሥራ መግባቱን አስታዉቋል።

የባለሥልጣኑ ዋና ዳይሬክተር ወ/ሮ ሄራን ገርባ በመርሃ-ግብሩ ላይ እንደተናገሩት፣ ይህንን የጥራት ማረጋገጫና የቁጥጥር ሥርዓት ወደ ክልሎች፣ በተለይም የተቀናጁ የግብርና ማቀነባበሪያና የኢንዱስትሪ ፓርኮች ወደሚገኙባቸው አካባቢዎች የማውረድ ሥራ መጀመሩን ገልፀዋል።

ዋና ዳይሬክተሯ አክለዉም ክልሎች የችርቻሮ ንግዱንና የአቅርቦት መስመሩን የሚቆጣጠሩ በመሆናቸው፣ በታችኛው መዋቅር ላይ የጥራት ማረጋገጫ ሥርዓት መዘርጋት "የመደራደሪያ ጉዳይ አይደለም" ሲሉ ገልፀዋል።

ችግሩን በዘላቂነት ለመቅረፍም የክትትል ሥርዓትን ማጠናከር፣ በሳይንስ ላይ የተመሰረቱ ውሳኔዎችን መውሰድ፣ አርቴፊሻል ኢንተለጀንስን (AI) ጨምሮ አዳዲስ ቴክኖሎጂዎችን መጠቀም እና ከዓለም አቀፍ ተቋማት ጋር ያለውን ትብብር ማሳደግ እንደሚገባ በመድረኩ ላይ አቅጣጫ ተቀምጧል።

እንዲሁም በመርሀ-ግብሩ ላይ ባለድርሻ አካላት በጉዳዩ ዙሪያ የተለያዩ ገለፃዎችን ያቀረቡ ሲሆንየ2026 (እ.ኤ.አ) የዓለም የምግብ ደህንነት ቀን ዋና መሪ ቃል የሆነውን “ከችግር ወደ መፍትሄ - አስተማማኝ ምግብ በየትኛውም ቦታ” (From Burden to Solutions - Safe Food Everywhere) የሚለውን ሀሳብ መሰረት ያደረገ የፓናል ዉይይትም ተካሂዷል።

ኢትዮጵያ የሕክምና ሙከራና የቁጥጥር ሥርዓቷን ዲጂታል አደረገች!
#fastmereja I ኢትዮጵያ በሕክምና ምርምርና ክሊኒካዊ ሙከራዎች (Clinical Trials) ያላትን ዓለም አቀፍ ተወዳዳሪነት ለማሳደግና የቁጥጥር ሥርዓቷን ዘመናዊ ለማድረግ ያለመ አዲስ የዲጂታል መረጃ ሥርዓት በይፋ ሥራ አስጀመረች።

የኢትዮጵያ ምግብና መድኃኒት ባለሥልጣን (EFDA) ይፋ ያደረገው ይህ የኦንላይን ሥርዓት፣ ቀደም ሲል በወረቀትና በአካል ንክኪ ይከናወን የነበረውን የፈቃድ አሰጣጥና ቁጥጥር ሂደት ሙሉ በሙሉ በዲጂታል ቴክኖሎጂ የሚተካ ነው።

ይህንን አዲስ የቴክኖሎጂ ሥርዓት ይፋ ለማድረግና ተያያዥ የባለድርሻ አካላት የምክክር መድረክን ለመክፈት በተዘጋጀው ታላቅ ሥነ-ሥርዓት ላይ የጤና ሚኒስቴር ሚኒስትር ዴኤታ ክብርት ፍሬህይወት አበበ፣ የባለሥልጣኑ ዋና ዳይሬክተር ሄራን ገርባን ጨምሮ ከፍተኛ የሥራ ኃላፊዎች፣ ታዋቂ ተመራማሪዎች፣ የአካዳሚክ ማኅበረሰብ አባላትና የስፖንሰር ተወካዮች ተገኝተዋል።

አዲሱ ሥርዓት ተመራማሪዎች ባሉበት ሆነው በኦንላይን እንዲያመለክቱና የጉዳያቸውን ደረጃ በቀጥታ (Tracking) እንዲከታተሉ የሚያስችል ሲሆን ከዚህም ባሻገር ፈቃድ ከተሰጠ በኋላም ቢሆን የደኅንነት (Safety) ሪፖርቶች፣ የጂሲፒ (GCP) ኢንስፔክሽን መረጃዎች እና ተያያዥ ግብረ‐መልሶች በጥብቅ የቁጥጥር ሰንሰለት ውስጥ እንዲያልፉ የሚያደርግ መሆኑ ተገልጿል።

የጤና ሚኒስቴር ሚኒስትር ዴኤታ ክብርት ፍሬህይወት አበበ በመክፈቻ ንግግራቸው እንዳመለከቱት፣ ድንገት የሚከሰቱ ወረርሽኞች፣ የፀረ-ተህዋሲያን መላመድ (Antimicrobial Resistance) ተላላፊ ያልሆኑ በሽታዎች በወቅቱ ሳይንሳዊ ማስረጃዎችን ማመንጨት የሚችል ጠንካራ የሕክምና ሙከራ ምርምር አቅምን ይሻል ሲሉ ገልፀዋል።

ሚኒስትር ዲኤታዋ አክለዉም ይህ ሥርዓት ጊዜን፣ ወጪን እና ጉልበትን በመቆጠብ ረገድ የጎላ ሚና እንዳለዉ አስረድተዋል።

በተጨማሪም ኢትዮጵያ የሕክምና ሙከራ ሥርዓቷን በዓለም አቀፍ መመዘኛዎች ለማሟላት ባደረገችው መጠነ-ሰፊ የአደረጃጀትና የአሰራር ለውጥ፣ በዓለም ጤና ድርጅት (WHO) የሕክምና ሙከራ የቁጥጥር ሥርዓት የብስለት ደረጃ 3 (Maturity Level 3 – ML3)ማግኘት መቻሏ በዕለቱ ተገልጿል።

ቀጣዩ ግብ ባለሥልጣኑን የልህቀት ማዕከልና የብስለት ደረጃ ወደላቀ ደረጃ ማድረስ እንደሆነ ሚኒስትር ዴኤታዋ ጠቁመዋል።

ባለሥልጣኑ ማንኛውም በሰው ልጅ ላይ የሚደረግ የሕክምና ወይም የመድኃኒት ሙከራ ከባለሥልጣኑ ይፋዊ ፈቃድ ውጪ ሊጀመር እንደማይችልና ያለ ፈቃድ የሚከናወኑ ማናቸውም ሙከራዎች በሕግ “ሕገ-ወጥ” ተብለው በጥብቅ እንደሚቀጡ አስገንዝቧል።

አዲሱ ሥርዓት የቢል ኤንድ ሜሊንዳ ጌትስ ፋውንዴሽንን ጨምሮ በተለያዩ ዓለም አቀፍ ተቋማት በጋራ ድጋፍ የተዘጋጀ መሆኑ ተገልጿል።

ቆይ... አይስክሬምህ ውስጥ የብረት ስብርባሪ አለ እንዴ?! 🍦🚨
'ስትራውስ ፋሚሊ ክሬመሪ' (Straus Family Creamery) በ17 የተለያዩ የአሜሪካ ግዛቶች ያቀረባቸውን የኦርጋኒክ አይስክሬም ምርቶች በአስቸኳይ ከገበያ እየሰበሰበ ነው! 😱 የኤፍዲኤ (FDA) ማስጠንቀቂያ #icecreamrecall #foodsafety #strausfamilycreamery #newsupdate #icecream

ቆይ... አይስክሬምህ ውስጥ የብረት ስብርባሪ አለ እንዴ?! 🍦🚨
'ስትራውስ ፋሚሊ ክሬመሪ' (Straus Family Creamery) በ17 የተለያዩ የአሜሪካ ግዛቶች ያቀረባቸውን የኦርጋኒክ አይስክሬም ምርቶች በአስቸኳይ ከገበያ እየሰበሰበ ነው! 😱 የኤፍዲኤ (FDA) ማስጠንቀቂያ #icecreamrecall #foodsafety #strausfamilycreamery #newsupdate #icecream
ቆይ... አይስክሬምህ ውስጥ የብረት ስብርባሪ አለ እንዴ?! 🍦🚨
'ስትራውስ ፋሚሊ ክሬመሪ' (Straus Family Creamery) በ17 የተለያዩ የአሜሪካ ግዛቶች ያቀረባቸውን የኦርጋኒክ አይስክሬም ምርቶች በአስቸኳይ ከገበያ እየሰበሰበ ነው! 😱 የኤፍዲኤ (FDA) ማስጠንቀቂያ #icecreamrecall #foodsafety #strausfamilycreamery #newsupdate #icecream

ዓለም አቀፍ የቪያግራ ቀን ዛሬ እየታሰበ ነው።

​FastMereja I መጋቢት 18 ቀን 2018 ዓ.ም

​የአሜሪካው የምግብ እና የመድኃኒት ቁጥጥር ባለስልጣን (FDA) ቪያግራን ለወንዶች የብልት መቆም ችግር (ED) ማከሚያነት እንዲውል በይፋ የፈቀደበትን ዕለት በማሰብ፣ ዛሬ በዓለም አቀፍ ደረጃ "የቪያግራ ቀን" ሆኖ እየታሰበ ይገኛል። መድኃኒቱ ከ28 ዓመታት በፊት በዛሬዋ ዕለት መፈቀዱ፣ በሕክምናው ዘርፍ የቀዶ ጥገና ያልሆነና በቀላሉ በአፍ የሚወሰድ የመጀመሪያው ውጤታማ መፍትሔ ተደርጎ ይወሰዳል።

​በአሁኑ ወቅት በአሜሪካ ብቻ ቁጥራቸው እስከ 30 ሚሊዮን የሚደርሱ ወንዶች የብልት መቆም ችግር እንደሚያጋጥማቸው መረጃዎች ያሳያሉ። ይህ የጤና እክል ወንዶች የግብረ-ሥጋ ግንኙነት ለማድረግ የሚያስችል ዝግጁነት ወይም ስሜትን ዘላቂ ማድረግ ሲሳናቸው የሚከሰት ሲሆን፣ በተለይም ዕድሜ እየገፋ ሲሄድ የችግሩ ተጋላጭነት እንደሚጨምር የሕክምና ባለሙያዎች ያስረዳሉ።

​እንደ የልብ በሽታ፣ ስኳር፣ ከፍተኛ የደም ግፊት እና የነርቭ ችግሮች ያሉ የጤና እክሎች ለችግሩ ዋነኛ መንስኤ እንደሆኑ ይገለጻል። በተጨማሪም የአንዳንድ መድኃኒቶች የጎንዮሽ ጉዳት እና የስነ-ልቦና ጭንቀት (Anxiety) ለብልት መቆም ችግር መከሰት ከፍተኛ ድርሻ እንዳላቸው በጥናት ተረጋግጧል። ቪያግራ ወደ ገበያ መውጣቱ ቀደም ሲል በዝምታ ይታለፍ የነበረውን ይህን የጤና ጉዳይ በግልጽ ለመወያየትና ሕክምና ለማግኘት ትልቅ በር የከፈተ ክስተት ተደርጎ ይቆጠራል።

የአሜሪካው የዕድሜ ማራዘሚያ መድኃኒት ሙከራ

​የአሜሪካ የምግብና መድኃኒት አስተዳደር (FDA) "Life Biosciences" ለተባለ ኩባንያ ER-100 የተሰኘ የዕድሜ ማራዘሚያ የጂን ሕክምና በሰዎች ላይ እንዲሞክር ፈቃድ ሰጠ።

ይህ ሕክምና የኖቤል ተሸላሚው ሺንያ ያማናካ ባገኙት የሴል ቅንጅት ላይ የተመሠረተ ሲሆን፣ ዓላማውም በዕድሜ ምክንያት የሚመጡ የዓይን ሕመሞችን ማከም ነው።

​ሕክምናው ሴሎችን ወደ ቀድሞው ወጣትነት እንዲመለሱ የሚያደርግ ቢሆንም፣ የካንሰር ስጋትን ለመቀነስ ሲባል ሴሎቹን በከፊል የማደስ (partial reprogramming) ዘዴን ይጠቀማል።

ይህም ሴሎች የቆየ ጉዳታቸውን አስወግደው እንደ አዲስ እንዲሰሩ ያስችላቸዋል።

​ምንጭ፦ Telegraph.bg

10ኛው "ኢትዮ ኸልዝ" ዓለምአቀፍ አውደርዕይ እና ጉባኤ በአዲስ አበባ ሊካሄድ ነው

​#fastmereja I በአስርተ ዓመታት የጤናው ዘርፍ ጉዞ ታላቅ ስም ያተረፈው ኢትዮ ኸልዝ ዓለምአቀፍ አውደርዕይና ጉባኤ፣ ለ10ኛ ጊዜ ከመጋቢት 24 እስከ 26 ቀን 2018 ዓ.ም. በአዲስ ኢንተርናሽናል ኮንቬንሽን ሴንተር (AICC) እንደሚካሄድ ዛሬ መጋቢት 08 ቀን 2018 ዓ.ም በስካይላይት ሆቴል በተሰጠ መግለጫ ተገልጿል።

​ፕራና ኢቨንትስ ከጤና ጥበቃ ሚኒስቴር እና ከአርማወር ሀንሰን የምርምር ኢንስቲትዩት (AHRI) ጋር በመተባበር ባዘጋጁት በዚህ መድረክ ላይ፣ ከ8 ሀገራት የተውጣጡ ከ90 በላይ ኩባንያዎች ምርትና አገልግሎታቸውን ያቀርባሉ።

​የዘንድሮው ኹነት 2ኛው የሀገር ውስጥ የሕክምና ግብዓት ምርትና ኢኖቬሽን ኤግዚቢሽን ጎን ለጎን የሚካሄድ ሲሆን፣ ዓላማውም የሀገር ውስጥ አምራቾችን አቅም ማሳየትና ከውጭ የሚገቡ ምርቶችን መተካት ነው።

​ከ20 በላይ ከሚሆኑ የሙያ ማኅበራት ጋር በመተባበር፣ ከ40 በላይ የሙያ ማጎልበቻ ስልጠናዎች ለጤና ባለሙያዎች ይሰጣሉ።

​2ኛው ዓመታዊ ሳይንሳዊ ፎረም፣ የጤና አመራር ጉባኤ እና 3ኛው የዲጂታል ኸልዝ ሃካቶን በኹነቱ ውስጥ የተካተቱ አቢይ መድረኮች ናቸው።

​ከኢትዮጵያ በተጨማሪ ከባንግላዴሽ፣ ቻይና፣ ህንድ፣ ሩሲያ፣ ቱርክ፣ የተባበሩት ዓረብ ኤምሬትስ እና አሜሪካ የመጡ ኩባንያዎች ይሳተፋሉ።

​ይህ መድረክ በኢትዮጵያ የጤናው ዘርፍ የቴክኖሎጂ ሽግግር እንዲፋጠን፣ የንግድ ትስስር እንዲጎለብትና የሕክምና አገልግሎት ጥራት እንዲሻሻል ከፍተኛ ሚና እንደሚጫወት ይጠበቃል። በጤና ጥበቃ ሚኒስቴር፣ በኢትዮጵያ ምግብ እና መድኃኒት ባለሥልጣን (EFDA) እና በሌሎችም ተቋማት ሙሉ ዕውቅና የተሰጠው ይህ አውደርዕይ፣ የዘርፉ ተዋናዮች የሚገናኙበት ትልቁ ሀገራዊ መድረክ ነው።
#ኹነት

10ኛው የኢትዮ ሄልዝ ዓለም አቀፍ ኤግዚቢሽንና ጉባኤ ሊካሄድ ነው
#ethiopia | ​በኢትዮጵያ የጤናውን ዘርፍ ለማዘመንና የሕክምና ግብዓቶችን አቅርቦት ለማሳለጥ ያለመው 10ኛው የኢትዮ ሄልዝ ዓለም አቀፍ ኤግዚቢሽንና ጉባኤ፣ እንዲሁም 2ኛው የአገር ውስጥ የሕክምና ግብዓቶች ምርትና ኢኖቬሽን ኤግዚቢሽን ከመጋቢት 24 እስከ 26 ቀን 2018 ዓ.ም በአዲስ አበባ በሚገኘው በአዲስ ኢንተርናሽናል ኮንቬንሽን ሴንተር እንደሚካሄድ አዘጋጆቹ በዛሬው እለት በሰጡት ጋዜጣዊ መግለጫ ላይ ገልጸዋል።

በዚህ መድረክ በጤና ጥበቃ ሚኒስቴር፣ በአርማወር ሀንሰን የምርምር ኢንስቲትዩት እና በፕራና ኤቨንትስ አዘጋጅነት የሚቀርብ ሲሆን፣ ከስምንት አገራት የተውጣጡ ከ90 በላይ ዓለም አቀፍና አገር በቀል ኩባንያዎች ምርትና አገልግሎቶቻቸውን ለታዳሚዎች ያቀርባሉ።

በኤግዚቢሽኑ ላይ ከእንግሊዝ፣ ከቻይና፣ ከህንድ፣ ከቱርክ፣ ከታይላንድ፣ ከተባበሩት ዓረብ ኤምሬትስና ከአሜሪካ የመጡ ታዋቂ ድርጅቶች የሚሳተፉ በመሆኑ፣ የውጭውን ቴክኖሎጂ ከአገር ውስጥ አምራቾች ጋር ለማስተሳሰርና የገበያ ትስስር ለመፍጠር ምቹ ሁኔታን ይፈጥራል ተብሎ ይጠበቃል።

​ከንግድ ትርኢቱ ጎን ለጎን የጤና ባለሙያዎችን አቅም ለማሳደግ የሚረዱ ከ40 በላይ ቀጣይነት ያለው የሙያ ማሳደጊያ (CPD) ስልጠናዎች የሚሰጡ ሲሆን፣ ከ20 በላይ የሚሆኑ የዘርፉ የሙያ ማህበራትም በዝግጅቱ ላይ የነቃ ተሳትፎ ያደርጋሉ።

በተጨማሪም የጤና አመራር ጉባኤ፣ የዲጂታል ሄልዝ ፎረም እና የሳይንሳዊ መድረኮች የሚካሄዱ ሲሆን፣ እነዚህም በጤናው ዘርፍ ያሉ ችግሮችን በምርምርና በቴክኖሎጂ ለመፍታት የሚያስችሉ ምክክሮች የሚደረጉባቸው መድረኮች ይሆናሉ።

​ይህ ዝግጅት በተለይም የሀገር ውስጥ የሕክምና መሣሪያዎችና የመድኃኒት አምራቾች ምርቶቻቸውን ለገበያ በማቅረብ በጤናው ዘርፍ ያላቸውን ድርሻ እንዲያሳድጉና ከውጭ የሚገቡ ምርቶችን በአገር ውስጥ ለመተካት የሚደረገውን ጥረት የሚያግዝ መሆኑ ተገልጿል።

በጤና ጥበቃ ሚኒስቴር፣ በኢትዮጵያ የምግብና መድኃኒት ባለሥልጣን (EFDA) እና በሌሎችም መንግስታዊ ተቋማት ሙሉ እውቅናና ድጋፍ የሚደረግለት ይህ ጉባኤ፣ የኢትዮጵያን የጤና አገልግሎት ጥራትና ተደራሽነት ወደ ላቀ ደረጃ ለማሸጋገር ትልቅ ሚና ይጫወታል።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን) #getutemesgen #getu #ጌጡ

​#ethiohealth2026 #healthcareethiopia #medicalexhibition #pranaevents #ahri #digitalhealth #medicalinnovation #ethiopiahealthconference

የኔ ሄልዝ ከባለድርሻ አካላት ጋር ተወያየ
#ethiopia | በኢትዮጵያ የሴቶችን የጤና አገልግሎት እና የመድኃኒት አቅርቦት ስርአትን ለማቃለል በቴክኖሎጂ የታገዘ ስራ የጀመረው "የኔ ሄልዝ" ፣ አገልግሎቱን ይበልጥ ተደራሽ የሚያደርጉ አዳዲስ አሰራሮችን ይፋ አደረገ።

የድርጅቱ መስራችና ስራ አስኪያጅ ቅድስት ተስፋዬ እንደገለጹት፣ "የኔ ሄልዝ" ባለፉት አራት ዓመታት በሴቶች ጤና እና በፋርማሲዩቲካል ዘርፍ ላይ ትኩረት አድርጎ ሲሰራ ቆይቷል። ድርጅቱ በተለይ በሞባይል መተግበሪያው (App) አማካኝነት ለሴቶች ሦስት ዋና ዋና አገልግሎቶችን ይሰጣል፡

* የጤና መረጃ፡ ስለ እርግዝና፣ ስለ የወር አበባ ዑደትና ስለ ተለያዩ መድኃኒቶች ግንዛቤ የሚሰጡ መረጃዎች።

* የቴሌ ሄልዝ (Tele-Health) አገልግሎት፡ ታካሚዎች በቪዲዮ፣ በቻት ወይም በስልክ ከሐኪሞችና ከፋርማሲስቶች ጋር በቀጥታ በመገናኘት ምክክር የሚያደርጉበትና መድኃኒት የሚታዘዝበት ሥርዓት።

* የኦንላይን ፋርማሲ፡ የታዘዘላቸውን መድኃኒት ወይም የውጭ አገር የሕክምና ትዕዛዝ (Prescription) በመተግበሪያው ላይ በመጫን መድኃኒቱን ባሉበት ቦታ ድረስ እንዲመጣላቸው የሚያደርግ አገልግሎት።

ድርጅቱ አሁን ላይ አገልግሎቱን በማስፋት ከባንኮች ጋር በመተባበር ለፋርማሲዎችና ለጤና ተቋማት የብድር አቅርቦት ማመቻቸት መጀመሩን ገልጿል። ይህ አሰራር ፋርማሲዎች የገንዘብ እጥረት ሳይገጥማቸው መድኃኒቶችን በቋሚነት እንዲያቀርቡና ህብረተሰቡ የመድኃኒት እጥረት እንዳይገጥመው ለማድረግ ያለመ ነው።

በተጨማሪም "የኔ ሄልዝ" ከ60 በላይ ከሚሆኑ አምራቾች፣ አስመጪዎችና የጤና ተቋማት ጋር የጅምላ ግብይት ትስስር (Online Wholesale Platform) መፍጠሩ ተጠቁሟል።

በአገሪቱ ያለውን ዝቅተኛ የዲጂታል ቴክኖሎጂ ግንዛቤ (Digital Literacy) ለመቅረፍ፣ ድርጅቱ ለጤና ባለሙያዎች፣ ለተማሪዎችና ለተጠቃሚዎች መተግበሪያውን እንዴት መጠቀም እንደሚችሉ ስልጠናዎችን እየሰጠ ሲሆን መተግበሪያውም ተጠቃሚዎች እንዳይሰላቹ በቀላልና ምቹ በሆነ መንገድ (User Friendly) እንዲዘጋጅ ተደርጓል።

"የኔ ሄልዝ" ዛሬ ባካሄደው ዓመታዊ የውይይት መድረክ ላይ ከመንግሥት አካላት (ከኢትዮጵያ መድኃኒትና ምግብ ቁጥጥር ባለሥልጣን - EFDA) እና ከኢትዮጵያ መድኃኒት ማህበር ጋር በመሆን የኦንላይን መድኃኒት ግብይትና አቅርቦት ሕጋዊ ማዕቀፎች እንዲጠናከሩ ውይይቶችን አድርጓል።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu #ጌጡ #የኔ_ሄልዝ #የሴቶች_ጤና #ቴክኖሎጂ #ጤና #ኢትዮጵያ #yenehealth #telehealth #digitalhealth

የሙያ ፈቃድ‼️
የጤና ባለሙያዎች  የሙያ ፈቃድ ባወጡበት መስራታቸውን የሚገልፅ ስራ ልምድና አስፈላጊውን መስፈርት ካሟሉ በሰለጠኑበት ሙያ ሁሉ የሙያ ፈቃድ ሊያድሱ  የሚችሉበት ሁኔታ መኖሩን ተመላከተ፡፡-
የጤና ባለሙያዎች ምዝገባ እና የሙያ ስራ ፈቃድ አሰጣጥ አስተዳደርና ቁጥጥር መመሪያ 770/2013  ስለ ጤና ባለሙያ  የሚያስቀምጣቸው ነጥቦች ·
       .አንድ ባለሙያ የትምህርት ዝግጅቱ  የተለያየ ሆኖ የሙያ ፍቃዱን በማውጣት በሙያ ፈቃዱ እየሰራበት መሆኑን የሚገልፅ የስራ ልምድ የሚያቀርብ ከሆነ በሰለጠነበት ሙያ ሁሉ ሙያ ፈቃድ ማውጣት የሚችልባቸው ሁኔታዎች መኖራቸውን ፡፡·     
. አንድ ባለሙያ በሰለጠነበት ሙያ ሁሉ  የሙያ ፍቃዱን ለማደስ   ግን በሙያ ፈቃዱ እየሰራበት መሆኑን የሚያሳይ የስራ ልምድ የሚያስፈልግ መሆኑንና ለሁሉም ት/ት ዝግጅት የስራ ልምድ ማቅረብ የሚችል ከሆነ እና የተማረው ሙያ   ደግሞ የተለያዩ የሙያ መስኮች ከሆነ የሙያ ፍቃድ ማደስ የሚችልባቸው ሁኔታዎች መኖሩን ይገልጻል ፡፡· 

     በሁለት ሙያ የሙያ ስራ ፈቃድ ስለማውጣትና የስራ ልምድ አያያዝ በተመለከተ 

በክሊኒካል መስክ እየሰራ ያለ ባለሙያ MPH ቢማር በሁለቱም ሙያ ፈቃድ ማውጣት ይችላል።

ጠቅላላ ሐኪም (GP) የነበረና MPH የተማረ ባለሙያ ፐብሊክ ሄልዝ ስፔሻሊስት የሚለውን ጨምሮ  ለሁለቱም ሙያዎች ፈቃድ ማውጣት ይችላል፤

የዲፕሎማ ነርስ ሆኖ ቆይቶ በጤና መኮንንነት (HO) ዲግሪ አግኝቶ የብቃት ምዘና ያለፈ ባለሙያ መምረጥ የሚችለው አንዱን ፈቃድ ብቻ ነው።

ዲፕሎማውን ከመረጠ ለዲግሪ ትምህርት ያሳለፈው ጊዜ እንደ ስራ ልምድ ይያዝለታል።

የጤና መኮንን (HO) የነበረና ህክምና (MD) ተምሮ የብቃት ምዘና ያለፈ ባለሙያ መምረጥ የሚችለው አንዱን ፈቃድ ብቻ ነው። የጤና መኮንንነቱን ከመረጠ ለህክምና ትምህርት ያሳለፈው ጊዜ እንደ ስራ ልምድ ይያዝለታል።

የስራ ልምድን በተመለከተ ተዛማጅ ለሆኑ ሙያዎች ባለሙያው በትምህርት ላይ የቆየበት ጊዜ ለሌላኛው ሙያ (ቀድሞ ይሰራበት ለነበረው ሙያ ) የስራ ልምድ መሆን ይችላል·     

.አንድ ባለሙያ መጀመሪያ የሙያ ፈቀድ ቢሰጠውም ከ3 ዓመት በኋላ ሙያ ፈቃዱን ለማሳደስ ሲመጣ በሶስት ዓመት ጊዜ ውስጥ በሁለቱም ሙያ እየሰራ ከሆነ ስለመስራቱ ደግሞ  ተገቢ እና ህጋዊ የሆነ የስራ ልምድ ማቅረብ ከቻለ የሙያ ፈቃድ ሊታደስለትና ሊሰጠው የሚችለው በሙያው መስራት ከቻለ ብቻ  ነው፡፡ ነገር ግን በሙያው መስራት ካልቻለ ትምህርቱ ሊረሳ ስለሚችል የሙያ ፈቃድ የማይታደስበት እንደሆነ ያብራራል ፡፡· 

     በተጨማሪም አንድ ባለሙያ ሶስትና ከዚያ በላይ ሙያ ያለው ቢሆንም  ባለሙያው በቀን ሊሰራ የሚችለው 8 ሰኣት ነው፡፡ ባለሙያው በ3ቱ ሙያ ስራውን በአግባቡ 8 ሰዓት እንዳይሰራ ሰዓቱ ይገድበዋል፣ ውጤታማም አይሆንም ስለዚህ ትምህርቱን መማር ብቻ ሳይሆን በተማረበት ሙያ ማገልገል እችላለሁ ወይ የሚለውን ማጤን እንደሚያስፈልግ እና  የጤና ሙያ እንደሌላው የሙያ አይነት ሳይሆን የሰው ህይወት ላይ ስለሚሰራ ለሰው ልጅ ትልቅ ቦታ ስለሚሰጥ በምንም መልኩ ሰው መጎዳት ስለሌለበት ለጥንቃቄ ሲባል  አንዱ ሙያ ሊገደብ እንደሚገባ መመሪያው ይገልጻል፡፡

ለበለጠ መረጃ መመሪያውን እና አስፈላጊ መረጃዎችን www.aafda.gov et በሚለው ዌብ ሳይት ላይ ያስቀመጥን ስለሆነ ገብታችሁ ማንበብና ሙሉ መረጃ የምታገኙ መሆኑን ለመጠቆም እንወዳለን ፡፡

seledadotio
seledadotio

ማስክ የአንጎል ውስጥ መትከያዎችን በብዛት ማምረት ጀመረ

​ቺፑ ተጠቃሚዎች በአእምሮአቸው ኃይል ብቻ የጠፉ የአካል ክፍሎችን ተግባራት እንዲመልሱ ያስችላቸዋል

​የኢለን ማስክ ኩባንያ የሆነው ኒውራሊንክ በዚህ አመት የአንጎል ውስጥ መትከያ መሣሪያውን በከፍተኛ ደረጃ ማምረት እንደሚጀምር ማስክ በኤክስ (X) ገጹ ባሰፈረው ጽሁፍ ገልጿል።

​የኒውራሊንክ መትከያ ከአንጎል የሚመነጩ የኤሌክትሪክ ምልክቶችን በማንበብና ወደ ዲጂታል ትዕዛዞች በመቀየር አንጎልን ከኮምፒውተር ጋር ለማገናኘት የተነደፈ ነው።

ዋና ዓላማውም ተጠቃሚዎች የተለያዩ መሣሪያዎችን እንዲቆጣጠሩ ወይም በአእምሮአቸው ኃይል ብቻ የጠፉ የአካል ክፍሎችን ተግባራት እንዲመልሱ ማስቻል ነው።

​በኒውራሊንክ ድረ-ገጽ ላይ በዝርዝር እንደተቀመጠው፣ የአንጎል ሴሎችን መረጃ ለመተርጎም ኤሌክትሮዶች በአንጎል ውስጥ በሚገኙ የነርቭ ሴሎች አቅራቢያ ይቀመጣሉ።

​ድረ-ገጹ አክሎም “ለምሳሌ ያህል፣ ከእንቅስቃሴ ጋር በተያያዙ የአንጎል ክፍሎች ውስጥ የሚገኙ የነርቭ ሴሎች የታቀዱ እንቅስቃሴዎችን ይወክላሉ። በአንጎላችን ውስጥ ስለምናየው፣ ስለሚሰማን፣ ስለምንነካው ወይም ስለምናስበው ነገር ሁሉ መረጃ የሚሸከሙ የነርቭ ሴሎች አሉ” ይላል።

​ይህ ቺፕ ሙሉ በሙሉ በአንጎል ውስጥ የሚቀበርና ከውጭ የማይታይ ሲሆን፣ ውፍረቱም 1.75 ኢንች ብቻ እንደሆነ ተገልጿል።

​ኩባንያው በምግብና መድኃኒት አስተዳደር (FDA) በኩል የቀረቡለትን የደህንነት ስጋቶች መፍትሄ ከሰጠ በኋላ፣ በ2024 በሰዎች ላይ ሙከራ ማድረግ ጀምሯል። መጀመሪያ በ2022 ያቀረበው ማመልከቻ ውድቅ ተደርጎበት እንደነበር ይታወሳል።

seledadotio
seledadotio

ማስክ የአንጎል ውስጥ መትከያዎችን በብዛት ማምረት ጀመረ

​ቺፑ ተጠቃሚዎች በአእምሮአቸው ኃይል ብቻ የጠፉ የአካል ክፍሎችን ተግባራት እንዲመልሱ ያስችላቸዋል

​የኢለን ማስክ ኩባንያ የሆነው ኒውራሊንክ በዚህ አመት የአንጎል ውስጥ መትከያ መሣሪያውን በከፍተኛ ደረጃ ማምረት እንደሚጀምር ማስክ በኤክስ (X) ገጹ ባሰፈረው ጽሁፍ ገልጿል።

​የኒውራሊንክ መትከያ ከአንጎል የሚመነጩ የኤሌክትሪክ ምልክቶችን በማንበብና ወደ ዲጂታል ትዕዛዞች በመቀየር አንጎልን ከኮምፒውተር ጋር ለማገናኘት የተነደፈ ነው።

ዋና ዓላማውም ተጠቃሚዎች የተለያዩ መሣሪያዎችን እንዲቆጣጠሩ ወይም በአእምሮአቸው ኃይል ብቻ የጠፉ የአካል ክፍሎችን ተግባራት እንዲመልሱ ማስቻል ነው።

​በኒውራሊንክ ድረ-ገጽ ላይ በዝርዝር እንደተቀመጠው፣ የአንጎል ሴሎችን መረጃ ለመተርጎም ኤሌክትሮዶች በአንጎል ውስጥ በሚገኙ የነርቭ ሴሎች አቅራቢያ ይቀመጣሉ።

​ድረ-ገጹ አክሎም “ለምሳሌ ያህል፣ ከእንቅስቃሴ ጋር በተያያዙ የአንጎል ክፍሎች ውስጥ የሚገኙ የነርቭ ሴሎች የታቀዱ እንቅስቃሴዎችን ይወክላሉ። በአንጎላችን ውስጥ ስለምናየው፣ ስለሚሰማን፣ ስለምንነካው ወይም ስለምናስበው ነገር ሁሉ መረጃ የሚሸከሙ የነርቭ ሴሎች አሉ” ይላል።

​ይህ ቺፕ ሙሉ በሙሉ በአንጎል ውስጥ የሚቀበርና ከውጭ የማይታይ ሲሆን፣ ውፍረቱም 1.75 ኢንች ብቻ እንደሆነ ተገልጿል።

​ኩባንያው በምግብና መድኃኒት አስተዳደር (FDA) በኩል የቀረቡለትን የደህንነት ስጋቶች መፍትሄ ከሰጠ በኋላ፣ በ2024 በሰዎች ላይ ሙከራ ማድረግ ጀምሯል። መጀመሪያ በ2022 ያቀረበው ማመልከቻ ውድቅ ተደርጎበት እንደነበር ይታወሳል።

በአሜሪካ የውፍረት መቀነሻው 'ዊጎቪ' (Wegovy) በክኒን መልክ እንዲሰጥ ተፈቀደ

• መድሃኒቱ በኪኒን መልክ መፈቀዱ አዲስ የሕክምና ምዕራፍ መከፈቱን ማብሰሪያ ነው ተብሏል
ምንጭ፦ CNN

የአሜሪካ የምግብና መድኃኒት ቁጥጥር ባለሥልጣን (FDA)፣ በዓለም አቀፍ ደረጃ በውጤታማነቱ የሚታወቀውን "ዊጎቪ" (Wegovy) የተሰኘ የክብደት መቀነሻ መድኃኒት በክኒን (Pill) መልክ ለገበያ እንዲቀርብ ፈቃድ ሰጥቷል። ይህም እስካሁን በመርፌ መልክ ብቻ ይሰጥ የነበረውን የ"GLP-1" መድኃኒቶች ዘርፍ ወደ አዲስና ቀለል ያለ አጠቃቀም አሸጋግሮታል ተብሏል።

የአሜሪካ የምግብና መድኃኒት ቁጥጥር ባለሥልጣን (FDA)፣ ዊጎቪ (Wegovy) የተሰኘውንና በዓለም ላይ በከፍተኛ ፍላጎት ላይ የሚገኘውን የውፍረት መቀነሻ መድኃኒት በክኒን መልክ እንዲሰጥ ትላንት ዕውቅና መስጠቱን የዘገበው ሲኤንኤን ነው።

ይህ ውሳኔ በውፍረትና ተያያዥ በሆኑ የጤና ችግሮች ለሚሰቃዩ በሚሊዮን የሚቆጠሩ ሰዎች ትልቅ የምሥራች ሆኖ ተመዝግቧል።
እስካሁን ድረስ ይህ መድኃኒት በሳምንት አንድ ጊዜ በመርፌ መልክ ብቻ ይሰጥ የነበረ ሲሆን፣ አሁን ግን ታካሚዎች በቀን አንድ ጊዜ በሚወሰድ ክኒን ተመሳሳይ ውጤት ማግኘት የሚችሉበት ዕድል ይፈጥራል ተብሏል።

መድኃኒቱን የሚያመርተው "ኖቮ ኖርዲስክ" (Novo Nordisk) የተሰኘው ኩባንያ እንደገለጸው፣ ይህ አዲስ የክኒን አማራጭ በመርፌ ለመወጋት ፍላጎት የሌላቸውን ታካሚዎች ተጠቃሚ የሚያደርግና መድኃኒቱን በስፋት ለማሰራጨት የሚረዳ ነው።
መድኃኒቱ በክኒን መልክ መቅረቡ ችግሩ ያለባቸው ሰዎች ሆስፒታል አልያም ክሊኒክ ሳይሄዱ በቤት ውስጥ በቀላሉ ለመውሰድ ይረዳቸዋል ብሏል ዘገባው።

• ውጤታማነት፦ በክሊኒካዊ ሙከራዎች እንደተረጋገጠው፣ ክኒኑ በመርፌ እንደሚሰጠው ዊጎቪ ሁሉ የምግብ ፍላጎትን በመቀነስና የሰውነት ክብደትን በአስተማማኝ ሁኔታ በማውረድ ረገድ ከፍተኛ ውጤት አሳይቷል።

• የገበያ ውድድር፦ የዚህ መድኃኒት መፈቀድ ሌሎች የሕክምና ኩባንያዎችም ተመሳሳይ የውፍረት መቀነሻ ክኒኖችን ወደ ገበያ እንዲያመጡ በር የከፈተ ሲሆን፣ ይህም በዘርፉ አዲስ የንግድና የሕክምና ውድድር እንደሚፈጥር ይጠበቃል።

የጤና ባለሙያዎች እንደሚሉት፣ ይህ ግኝት ውፍረትን እንደ ግል የአኗኗር ዘይቤ ችግር ብቻ ሳይሆን እንደ ከባድ የሕክምና ጉዳይ (Medical Condition) ለማከም ለሚደረገው ጥረት ትልቅ እመርታ ነው ብለዋል።

የንባብ መነፅርን ታሪክ የሚያሰናብተው የአይን ጠብታ

የንባብ መነፅር ታሪክ ሊሆን የሚችልበት ጊዜ እየተቃረበ ነው ተብሏል።

ሳይንቲስቶች ለቅርብ እይታ ማስተካከያ የሚሆኑ የአይን ጠብታዎችን በማዘጋጀት የዘርፉን ገጽታ እየለወጡ ነው። እነዚህ ጠብታዎች፣ ብዙዎች ከዚህ ቀደም ከጠበቁት ጊዜ ቀደም ብሎም፣ በዓለም ዙሪያ ገበያ ላይ መዋል ጀምረዋል ነው የተባለው።

እነዚህ የእይታ ማሻሻያ ጠብታዎች የሚሠሩት የአይን ብሌን (Pupil) መጠንን በእርጋታ በማጥበብ ነው። ይህ ዘዴ በአይን ውስጥ 'የፒንሆል ውጤት' (pinhole effect) እንዲፈጠር በማድረግ፣ የቅርብ ነገሮችን የማተኮር ችሎታን በእጅጉ ያሻሽላል ነው የተባለው።

በክሊኒካዊ ሙከራዎች ላይ ተጠቃሚዎች ጠብታውን ከተጠቀሙ በደቂቃዎች ውስጥ ትናንሽ ፊደላትን፣ ስልኮችን እና ኮምፒውተሮችን ያለ መነፅር ማየት እንደቻሉ ተረጋግጧል።

እንደ መነፅር ወይም ቀዶ ጥገና ሳይሆን፣ ጠብታዎቹ ወራሪ ያልሆኑ ሲሆኑ፣ ውጤታቸውም ከጥቂት ሰዓታት በኋላ በራሱ ይጠፋል፤ ይህም ለዕለታዊ አገልግሎት ምቹ አማራጭ ያደርገዋል።

ቴክኖሎጂው በተለይ የተነደፈው ፕረስባዮፒያ (Presbyopia) ለተባለው እና ዕድሜያቸው ከ40 ዓመት በላይ የሆኑ ሰዎችን ሁሉ የሚያጠቃ የተለመደ ሁኔታን ለማከም መሆኑ ተመላክቷል።

ምንም እንኳን በአሁኑ ሰዓት በርካታ አዳዲስ የአይን ጠብታዎች በ2025 መጨረሻ ወደ ገበያ እንዲገቡ ቢጠበቅም፣ የመጀመሪያው በኤፍዲኤ (FDA) የጸደቀው የፕረስባዮፒያ የአይን ጠብታ "ቪዊቲ" (Vuity) የተባለው ምርት በጥቅምት ወር 2021 ዓ.ም ጀምሮ አገልግሎት እየሰጠ ይገኛል።

seledadotio
seledadotio

Deigo is the only one who can compete with Maradona
#ethiopia | የርገን ክሎፕ በ2024 ባወጡት መፀሀፍ ላይ "... ስለ እግር ኳስ ስናወራ ሌሎች ተጨዋቾችን ለብቻ እሱን ደግሞ ለብቻ ነው መጥቀስ ያለብን። እሱን ማነፃፀር የሚቻለው ከራሱ ጋር ብቻ ነው (Deigo is the only one who can compete with Maradona)" ብለዋል።
.
ማራዶና በ1986ቱ የአለም ዋንጫ በራሱ ከፍ ያለ ጥረት ሀገሩን ለዋንጫ ካበቃ በኋላ ... በ1990ውም ለፍፃሜ ደርሶ ለዋንጫው ሲቀርብ የወቅቱ የፊፋ ፕሬዚዳንት ጆ ሀቫላንጅ የፍፃሜውን ጨዋታ ለሚዳኙት ዳኛ ቃል በቃል "ዋንጫዋ ማራዶና እጅ እንድትገባ አልፈልግም!" ነበር ያሉት። ... ዳኛውም የተባሉትን አድርገው ገሀድ በወጣ አድሎ ጀርመን 1-0 አሸንፋ ዋንጫ ወሰደች። ...
ሞራሉ ተነክቶ ከጨዋታ የራቀው ማራዶና ለ1994ቱ የአለም ዋንጫ አሰቃቂ ልምምድን ሰርቶ፣ ከምንግዜውም በላይ fit ሆኖ ውድድሩን ሲጀምር እሱም፣ በሱ የሚመራው የአርጀንቲና ቡድንም የማይቀመሱ ሆኑ። ...

ይሄኔ ፊፋ ማራዶናን በውሸት አበረታች መድሀኒት መጠቀሙን በሽንት ምርመራ አረጋገጥኩ ብሎ ከውድድሩ ውጪ አደረገው። የውድድሩ አሸናፊ ይሆናል የተባለችው የአርጀንቲና ብ/ቡድንም በግዜ ተሰናበተ። (በወቅቱ ማራዶና የወሰደው ግን የአሜሪካ የመድሀኒት ቁጥጥር ባለስልጣን (FDA) መደበኛ መድሀኒት ነው ብሎ እውቅና የሰጠውንና የአሜሪካ ብ/ቡድን ተጨዋቾችም ይጠቀሙበት የነበረውን መድሀኒት ነበር። ... ያውም የአለም ዋንጫ ውድድሩ እዛው አሜሪካ ላይ ነበር።)
.
በነገራችን ላይ በአለማችን ላይ እስከዛሬ በአንድ ቶርናመንት ብዙ ፋውል የተሰራበት ቀዳሚው ተጨዋች ዲያጎ አርማንዶ ማራዶና ነው። ... በ1986ቱ የአለም ዋንጫ 53 ፋውሎች ተሰርተውበታል። ...
.
በመቀጠል የሚገኘውም ማራዶና ነው። በ1990ው የአለም ዋንጫ በድምሩ 50 ፋውሎች ተሰርተውበታል። ...
.
ሶስተኛ ላይ የሚገኘውም ማራዶና ነው። ... በ1982ቱ የዓለም ዋንጫ 36 ፋውሎች ተሰርተውበታል። ...

The one and only, Maradona ❤

ፍርድያውቃል ንጉሤ

ወጣቶች ላይ እየጨመረ የመጣው ካንሰር

ጤናማ የአኗኗር ዘይቤን መከተል፣ የሕክምና መረጃዎችን እና ስታቲስቲክስን በጥንቃቄ መከታተል፣ እንዲሁም የባህሪ ለውጥ ማድረግ እንደ ካንሰር ያሉ ከባድ በሽታዎችን የመጋለጥ እድልን ለመቀነስ ወሳኝ ናቸው።
የቀድሞ የሕፃናት ሐኪም ባለቤቴ ፋሪዳ “በወጣቶች ላይ የአንጀትና የሌሎች የጨጓራና ትራክት ካንሰሮች ለምን እየጨመሩ ነው?” የሚል አሳሳቢ የሕክምና ጽሑፍ ልካልኝ ነበር።
ግልጽ የሆነው የመጀመሪያ ጥያቄ “ለምን?” የሚለው ነው። ምክንያቱም አብዛኛዎቹ የካንሰር ዓይነቶች ከ60 ዓመት በላይ በሆኑ ሰዎች ላይ የሚታዩ ናቸው። በብሔራዊ የጤና ተቋማት (National Institutes of Health) መሠረት በአሁኑ ጊዜ ከ100 ሰዎች መካከል አንዱ በካንሰር ይታመማል። በ2025 በአሜሪካ ውስጥ 18.6 ሚሊዮን የሚሆኑ ሰዎች የካንሰር ታሪክ ይዘው እየኖሩ ነው።

ባለቤቴ የላከችልኝ የኤም.ኤን.ቲ. ማጠቃለያ የሚከተለው ነው፦

“እድሜ እየጨመረ መሄድ ለሁሉም የካንሰር ዓይነቶች ትልቁ አደጋ መንስኤ ሲሆን፣ አብዛኛዎቹ ጉዳዮች ከ60 ዓመት በላይ በሆኑ ሰዎች ላይ ይታወቃሉ።
ይሁን እንጂ ከ50 ዓመት በታች በሆኑ ሰዎች ላይ የምግብ መፈጨት ሥርዓት ካንሰሮች ወይም የጨጓራና ትራክት ካንሰሮች በዓለም ዙሪያ በፍጥነት እየጨመሩ መጥተዋል።
ምንም እንኳን አሁንም ቢሆን ከትልልቆች ያነሰ ቢሆንም፣ ገና በወጣትነት ዕድሜ የሚከሰተው የአንጀት ካንሰር በአሁኑ ጊዜ በዩናይትድ ስቴትስ ውስጥ ለወንዶች የካንሰር ሞት ዋነኛ መንስኤ ሲሆን፣ ለሴቶች ደግሞ ሁለተኛው ነው።
ትክክለኛው መንስኤ አይታወቅም፣ ነገር ግን በብሪቲሽ ጆርናል ኦፍ ሰርጀሪ ላይ የታተመው አዲስ ግምገማ ፀሀፊዎች እንደሚጠቁሙት ከመጠን በላይ መወፈር፣ የምዕራባውያን የአመጋገብ ዘይቤ፣ ጉበት በሽታ፣ ማጨስ፣ ከመጠን በላይ አልኮል መጠጣት፣ እና የማይክሮፕላስቲክስ ተጋላጭነት አስተዋጽኦ እያደረጉ ሊሆን ይችላል።

(ለስላሳ መጠጦች፣ ተዘጋጅተው ያለፉ ምግቦች እና ከመጠን በላይ የተጠበሱ ባርቤኪው ምግቦች በወጣቶችም ሆነ በትልልቆች ላይ ለሚታየው ችግር አስተዋፅዖ የሚያደርጉ ሌሎች ነገሮች ናቸው።)

በኔቸር ሜዲስን የታተመ ሌላ ጥናት በሚቀጥሉት ጥቂት አሥርተ ዓመታት ውስጥ 15.6 ሚሊዮን የሚደርሱ የጨጓራ ካንሰር ጉዳዮች ሊከሰቱ እንደሚችሉ ገምቷል።

አብዛኛዎቹም በተለመደው ባክቴሪያ በሄሊኮባክተር ፓይሎሪ ከሚከሰት ኢንፌክሽን ጋር የተያያዙ ናቸው።

መረጃውም እንዲህ ይላል፦ “ተመራማሪዎቹ እንዳመለከቱት በለጋ ዕድሜ የሚጀምሩት የአንጀት ካንሰሮች ከፍተኛ ጭማሪ አሳይተዋል። በ1990 የተወለዱ ሰዎች በ1950 ከተወለዱት ይልቅ የአንጀት ካንሰር የመያዝ ዕድላቸው በእጥፍ የሚበልጥ ሲሆን፣ የፊንጢጣ ካንሰር የመያዝ ዕድላቸው ደግሞ በአራት እጥፍ ይበልጣል። በአለም አቀፍ ደረጃ የአንጀት ካንሰሮች መጨመራቸውን አረጋግጠዋል።
በ20 የአውሮፓ አገሮች ላይ የተደረገ ጥናት እንዳመለከተው በ2004 እና 2016 መካከል ከ20-29 ዓመት ዕድሜ ባሉ ሰዎች ላይ የአንጀት ካንሰር በ8% ገደማ፣ ከ30-39 ዓመት ዕድሜ ባሉ ሰዎች ላይ በ5% ገደማ፣ እና ከ40-49 ዓመት ዕድሜ ባሉ ሰዎች ላይ ደግሞ በ1.6% ጨምሯል።

ከዚህም በላይ አስደንጋጭ የሆኑት ከዩ.ኤስ. የበሽታ መቆጣጠሪያና መከላከያ ማዕከል (Center for Disease Prevention and Control Wonder database) የተገኙ አሃዞች ናቸው፤ እነዚህም ከ15 እስከ 19 ዓመት ዕድሜ ባሉ ወጣቶች ላይ የአንጀት ካንሰር የመከሰት መጠን በ333% ጭማሪ ማሳየቱን፣ እና ከ20 እስከ 24 ዓመት ዕድሜ ባሉ ሰዎች ላይ ደግሞ በ185% ጭማሪ ማሳየቱን ያመለክታሉ።”

ይህ አስፈሪ ግኝት ሁሉንም ሰው ሊያስጨንቅ ይገባል። ጤናማ የአኗኗር ዘይቤን መከተል፣ የሕክምና መረጃዎችን እና ስታቲስቲክስን በጥንቃቄ መከታተል፣ እንዲሁም የባህሪ ለውጥ ማድረግ እንደ ካንሰር ያሉ ከባድ በሽታዎችን የመጋለጥ እድልን ለመቀነስ ወሳኝ ናቸው። ከዘረመል (genetics) ውጭ፣ ሁሉም ማለት ይቻላል የአደጋ መንስኤዎች ሊለወጡ የሚችሉ ናቸው፣ ይህም የሕክምና “እጣ ፈንታችንን” በእጅጉ በእጃችን እንዳለ ያስቀምጣል።

‘ሶዳ’ የተባለ መርዝ

ከግማሽ ምዕተ ዓመት በላይ በንግግሮቼና በጋዜጣ አምዶቼ ስለ ለስላሳ መጠጦችና ዳይት ሶዳዎች መርዛማነት ሰዎችን አስጠንቅቄያለሁ። በውስጣቸው ያለው መርዛማ ፎስፎሪክ አሲድ በተለይ ለወጣቶች በእነዚህ መጠጦች ውስጥ ከሚገኙት ጤናማ ያልሆኑ ንጥረ ነገሮች አንዱ ነው፤ ይህ ደግሞ ለሜታቦሊክ ሲንድረም የመጋለጥ ዕድላቸውን ይጨምራል፤ ሜታቦሊክ ሲንድረም “የልብ በሽታ፣ ስትሮክ እና ዓይነት 2 የስኳር በሽታ የመጋለጥ እድልን የሚጨምሩ የሁኔታዎች ስብስብ ነው።”

ለስላሳ መጠጦችን መጠጣት ጤናማ እንዳልሆነ ሁሉም እንደሚያውቅ እገምታለሁ፣ እና ጥያቄው ዳይት ሶዳ ጤናማ አማራጭ ይሁን አይሁን የሚለው ነው። ያለፉ ጥናቶች ዳይት ለስላሳ መጠጦችን (ከአስፓርታም እና ሱክራሎስ ጋር) መጠጣትን ከተለያዩ አደጋዎች ጋር አያይዘውታል፤ እነዚህም ዓይነት 2 የስኳር በሽታ፣ የልብ በሽታ፣ የኩላሊት ሕመም፣ ሜታቦሊክ ሲንድረም እና ካንሰርን ያካትታሉ።

አዲስ ጥናት እንዳመለከተው ዓይነት 2 የስኳር በሽታ ያለባቸው ሴቶች ዳይት ሶዳን ከመጠጣት ይልቅ ውኃን የመረጡ ከሆነ “ክብደታቸውን የመቀነስ እና የስኳር በሽታን የማስወገድ ዕድላቸው ከፍ ያለ ሊሆን ይችላል”

ኩፍኝ ሊገድል ይችላል

በጣም ተላላፊ የሆነው የቫይረስ በሽታ ኩፍኝ በዩናይትድ ስቴትስ እና በሌሎች አንዳንድ አገሮች እየተስፋፋ ሲሆን ከባድ ስጋት ፈጥሯል። በአየር የሚተላለፍ ሲሆን በአውቶቡሶች፣ በባቡሮች እና በአውሮፕላኖች ውስጥ በፍጥነት ሊተላለፍ ይችላል።
ኩፍኝ በአየር ውስጥ ባሉ ቅንጣቶች (በማስነጠስ እና በማሳል)፣ በመንካት እና በተበከሉ ቦታዎች ጋር በመገናኘት ሊሰራጭ ይችላል። በተለይ ለበሽታው የተጋለጡት ሕፃናት፣ አረጋውያን፣ ያልተከተቡ ሰዎች፣ ተጓዦች እና የመከላከል አቅማቸው የተዳከመባቸው ግለሰቦች ናቸው።

ከ20 የኩፍኝ ታካሚዎች አንዱ የሳንባ ምች ያጋጥመዋል፣ እና ከ1000 አንዱ ደግሞ መስማት አለመቻልን እና የአእምሮ ዝግመትን ሊያስከትል የሚችል የአንጎል እብጠት ያጋጥመዋል። ከ1000 ውስጥ ወደ 3 የሚጠጉ ኩፍኝ የያዛቸው ሰዎች ይሞታሉ። ኩፍኝ ከ5 ዓመት በታች ባሉ ሕፃናት ላይ ምንም ጉዳት የሌለው ቢመስልም ሊገድል ይችላል። በአዋቂዎች ላይ ደግሞ ይበልጥ ገዳይ ነው።
ከኩፍኝ ለመከላከል ምርጡ መንገድ ክትባት ነው። ኤምኤምአር ክትባቶች (ሁለት መጠን) ከኩፍኝ የዕድሜ ልክ ጥበቃ ይሰጣሉ።

ስለጤናዎ ከሐኪምዎ ጋር ይነጋገሩ።

ለአልዛይመር አዲስ ምርመራ

በዓለም ዙሪያ ከ55 ሚሊዮን በላይ የሚሆኑ ሰዎች በአልዛይመር በሽታ ይሰቃያሉ፣ በዚህ ዓመት ብቻ በዩናይትድ ስቴትስ ውስጥ 7.2 ሚሊዮን ያህሉ ይገኛሉ።
የአልዛይመር በሽታን ለመመርመር የሚፈጠሩ ችግሮች ባለፈው ግንቦት በዩኤስ-ኤፍዲኤ (US-FDA) በተፈቀደው አዲስ የደም ምርመራ፣ ሉሚፑልስ (Lumipulse)፣ ሊቀንሱ ይችላሉ። ይህ ምርመራ በአንጎል ውስጥ ያልተለመዱ የፕሮቲን ስብስቦችን፣ አሚሎይድ ፕላኮች (amyloid plaques) በመባል የሚታወቁትን፣ ያገኛል። እነዚህ ፕላኮች የአንጎልን ሥራ ያበላሻሉ እና የአልዛይመር ምልክት ናቸው። ቀደም ሲል ሐኪሞች ፒኢቲ ስካን (PET scans) እና የአከርካሪ ፈሳሽን ተጠቅመው ፕላኮችን ያገኙ ነበር።