(ዘ-ሐበሻ ዜና) በመቀሌ የክልሉን ፕሬዝደንት ቢሮ ጨምሮ በርካታ መስሪያ ቤቶች መዘረፋቸው ገለፀ፡፡ በትግራይ ክልል ዋና ከተማ መቀሌ የሚገኙ የክልሉን ፕሬዝደንት ቢሮና ፖሊስ ጣቢያዎችን ጨምሮ በርካታ የመንግስት መስሪ ቤቶች ዘረፋና ወረራ ተፈፀመባቸው፡፡ ቢቢሲ በትግርኛ ባሰራጨው ዘገባ እንደገለፀው ይህ ድርጊትም በነዋሪዎቹ ላይ ትልቅ ስጋትን የፈጠረ ሆኗል፡፡

ፍፁም ብርሀኔ የተባለ የከተማው ነዋሪ ለዜና ምንጩ ሲናገር ‹‹ባለፉት 10 ቀናት ውስጥ በከተማው ውስጥ ያለው ሁኔታ እንደሲኦል ነበር፡፡ ሁኔታው ካለፈው ጦርነት ጋር ሲነፃፀር እጅግ የከፋ ነው ማለት ይቻላል›› በማለት ጠቅሶ ከ24 ሰአታት በፊት በከተማው ዝርፊያዎች መከናወናቸውን አስረድቷል፡፡ የትግራይ የሰላም ሀይሎች ወደከተማዋ ከገቡ በኋላ የከተማው ፀጥታ እየተሻሻለ መምጣቱንም ገልፆ በአሁኑ ወቅት በመቀሌ በአንፃራዊነት መረጋጋት እንዳለ ተናግሯል፡፡ ፍፁምና ሌላ የከተማው ነዋሪ ለቢቢሲ እንተናገሩት የፌዴራል ሀይሎች በከተማዋ ዳርቻ የሚገኙ ሲሆን እስካሁን ወደመሀል ከተማው አልገቡም፡፡

በሌላ በኩል በትላንትናው እለት በነበረው ዘረፋ ወቅት አንድ የጥበቃ ሰራተኛን ጨምሮ 3 ሰዎች መገ*ደ*ላ* ቸውን መስማቱን ፍፁም ተናግሯል፡፡ ሆኖም የአሟሟታቸው ሁኔታና ማንነታቸው የተባለ ነገር የለም፡፡ ሌላ የከተማው ነዋሪ እንደተናገረው ደግሞ ከተማው በአንፃራዊነት የተረጋጋ ቢሆንም ከሩቅ የሚሰማ የተኩስ ድምፅ አለ፡፡ ሲናገርም ‹‹ከሩቅ የተኩስ ድምፅ ይሰማል፡፡ ሰዎች ሁኔታው ወዴት ሊያመራ ይችላል ብለው በመጨነቅ ላይ ናቸው፡፡ የትግራይ ሀይሎች እንደታዘዙት በተደራጀ መልኩ ወደኋላ አፈግፍገዋል ብዬ አላስብም›› ብሏል፡፡ ዳዊት ሀይሌ የተባለው ነዋሪ በበኩሉ የመንግስት መስሪያ ቤቶች ከመዘረፋቸውም በላይ መውደማቸውን ገልፆ በፍጥነት ወደስራ መመለሳቸው አስቸጋሪ እንደሚሆን አስረድቷል፡፡






(ዘ-ሐበሻ ዜና) በመቀሌ የክልሉን ፕሬዝደንት ቢሮ ጨምሮ በርካታ መስሪያ ቤቶች መዘረፋቸው ገለፀ፡፡ በትግራይ ክልል ዋና ከተማ መቀሌ የሚገኙ የክልሉን ፕሬዝደንት ቢሮና ፖሊስ ጣቢያዎችን ጨምሮ በርካታ የመንግስት መስሪ ቤቶች ዘረፋና ወረራ ተፈፀመባቸው፡፡ ቢቢሲ በትግርኛ ባሰራጨው ዘገባ እንደገለፀው ይህ ድርጊትም በነዋሪዎቹ ላይ ትልቅ ስጋትን የፈጠረ ሆኗል፡፡

ፍፁም ብርሀኔ የተባለ የከተማው ነዋሪ ለዜና ምንጩ ሲናገር ‹‹ባለፉት 10 ቀናት ውስጥ በከተማው ውስጥ ያለው ሁኔታ እንደሲኦል ነበር፡፡ ሁኔታው ካለፈው ጦርነት ጋር ሲነፃፀር እጅግ የከፋ ነው ማለት ይቻላል›› በማለት ጠቅሶ ከ24 ሰአታት በፊት በከተማው ዝርፊያዎች መከናወናቸውን አስረድቷል፡፡ የትግራይ የሰላም ሀይሎች ወደከተማዋ ከገቡ በኋላ የከተማው ፀጥታ እየተሻሻለ መምጣቱንም ገልፆ በአሁኑ ወቅት በመቀሌ በአንፃራዊነት መረጋጋት እንዳለ ተናግሯል፡፡ ፍፁምና ሌላ የከተማው ነዋሪ ለቢቢሲ እንተናገሩት የፌዴራል ሀይሎች በከተማዋ ዳርቻ የሚገኙ ሲሆን እስካሁን ወደመሀል ከተማው አልገቡም፡፡

በሌላ በኩል በትላንትናው እለት በነበረው ዘረፋ ወቅት አንድ የጥበቃ ሰራተኛን ጨምሮ 3 ሰዎች መገ*ደ*ላ* ቸውን መስማቱን ፍፁም ተናግሯል፡፡ ሆኖም የአሟሟታቸው ሁኔታና ማንነታቸው የተባለ ነገር የለም፡፡ ሌላ የከተማው ነዋሪ እንደተናገረው ደግሞ ከተማው በአንፃራዊነት የተረጋጋ ቢሆንም ከሩቅ የሚሰማ የተኩስ ድምፅ አለ፡፡ ሲናገርም ‹‹ከሩቅ የተኩስ ድምፅ ይሰማል፡፡ ሰዎች ሁኔታው ወዴት ሊያመራ ይችላል ብለው በመጨነቅ ላይ ናቸው፡፡ የትግራይ ሀይሎች እንደታዘዙት በተደራጀ መልኩ ወደኋላ አፈግፍገዋል ብዬ አላስብም›› ብሏል፡፡ ዳዊት ሀይሌ የተባለው ነዋሪ በበኩሉ የመንግስት መስሪያ ቤቶች ከመዘረፋቸውም በላይ መውደማቸውን ገልፆ በፍጥነት ወደስራ መመለሳቸው አስቸጋሪ እንደሚሆን አስረድቷል፡፡

ሩሲያ ባለፈው መስከረም ወር ከ 46ሺ በላይ ወታደሮቿን በማጣት የከፋውን የሰው ኃይል ጉዳት አስተናግዳለች

የዩክሬን ጦር እንዳስታወቀው፣ ሩሲያ በመስከረም ወር 46ሺ 230 ወታደሮቿ ሲገደሉ ወይም ሲቆስሉ፣ እ.ኤ.አ. በ2026 ከፍተኛውን የሰው ኃይል ጉዳት አስተናግዳለች።

ይህ አዲስ ከፍተኛ ቁጥር የተመዘገበው ከሰኔ ወር ጀምሮ የሩሲያ የሰው ኃይል ጉዳት በወር በግምት 40ሺ ከደረሰ በኋላ ነው። ይህም የዩክሬኑ ፕሬዝዳንት ቮሎዲሚር ዘለንስኪ በጥር ወር ያስቀመጡትን በወር 50ሺ የሩሲያ ወታደሮችን የመደምሰስ ግብ የተቀራረበ ነው።

ሩሲያ በመስከረም 28 ዕለት ብቻ 2ሺ 90 ወታደሮችን ያጣች ሲሆን፣ ይህም በጦርነቱ ታሪክ በ24 ሰዓት ውስጥ የደረሰባት ከፍተኛው የሰው ኃይል ጉዳት እንደሆነ ተዘግቧል።

ዩክሬን በበኩሏ ከ90 በመቶ በላይ የሚሆነው ጉዳት የተከሰተው በሰው ሰራሽ ተቆጣጣሪ ቀጥታ ዕይታ ባላቸው ድሮኖች በመሆኑ፣ ለእያንዳንዱ ጉዳት የቪዲዮ ማስረጃ እንዳላት ተናገራለች።

#ዳጉ_ጆርናል

(ዘ-ሐበሻ ዜና) አገራችን በበርካታ የፖለቲካ ትኩሳቶች እና የውስጥ አለመረጋጋት ተጠምዳ ባለችበት በዚህ የፈተና ዘመን ከተፈጥሮ በኩል ሌላ የህልውና አደጋ ከደጃፋችን እያንዣበበ መሆኑን የዘርፉ ተመራማሪዎች አስጠነቀቁ። የውሃ ሃብት እና የአየር ንብረት ባለሙያው ዶ/ር ጥሩሰው አሰፋ ይፋ ባደረጉት አስደንጋጭ መረጃ፣ ኢትዮጵያ በታሪኳ አይታው የማታውቀው እጅግ የከፋ የድርቅ አደጋ ሊገጥማት እንደሚችል አመላክተዋል።

እንደ ዶ/ር ጥሩሰው ትንታኔ በአሁኑ ወቅት ያለው የአየር ንብረት ሙቀት መጠን ከ2.5 ዲግሪ ሴንቲግሬድ በላይ በማለፉ፣ ክስተቱ "ሱፐር ኤልኒኖ" ወደሚባል አደገኛ ደረጃ ተሸጋግሯል። ይህ የአየር ፀባይ መዛባት፣ በ1975ቱ (እ.ኤ.አ 1982/83) እና በ2008ቱ (እ.ኤ.አ 2015/16) ኢትዮጵያን ከመታው እና በሚሊዮኖች የሚቆጠሩ ሰዎችን ለረሃብ ካጋለጠው አስከፊ ድርቅ የከፋ መሆኑን ባለሙያው አብራርተዋል። አልፎ ተርፎም ይህ ሁኔታ ይበልጥ እየተጠናከረ መጥቶ ወደ "ሀይፐር ኤልኒኖ" ሊያድግ እንደሚችልም ስጋታቸውን አጋርተዋል።

ጉዳዩን ይበልጥ አሳሳቢ እና ውስብስብ የሚያደርገው ደግሞ፣ ከተፈጥሮ ቁጣው ጎን ለጎን በአገሪቱ ያለው የጸጥታ መደፍረስ እና የነዳጅ አቅርቦት እጥረት፣ አደጋውን በእጅጉ ሊያባብሱት መቻላቸው ነው።

የፖለቲካ ሽኩቻችን እና የርስበርስ መገፋፋቱ የአብዛኛውን ሰው ትኩረት ቢሰርቀውም፣ ተፈጥሮ ግን የራሷን ነጋሪት እያንጓጓች መሆኑን ልብ ልንል ይገባል። ይሁን እንጂ ዶ/ር ጥሩሰው በመልእክታቸው ማጠቃለያ ላይ "አሁንም ለመዘጋጀት ጊዜ አለን!" በማለት፣ መንግስት፣ የሰብዓዊ መብት ተቋማት እና መላው ህዝብ ከወዲሁ የቅድመ ማስጠንቀቂያ እና የመከላከል ስራ ላይ ርብርብ እንዲያደርጉ አገራዊ ጥሪ አቅርበዋል።









(ዘ-ሐበሻ ዜና) አገራችን በበርካታ የፖለቲካ ትኩሳቶች እና የውስጥ አለመረጋጋት ተጠምዳ ባለችበት በዚህ የፈተና ዘመን ከተፈጥሮ በኩል ሌላ የህልውና አደጋ ከደጃፋችን እያንዣበበ መሆኑን የዘርፉ ተመራማሪዎች አስጠነቀቁ። የውሃ ሃብት እና የአየር ንብረት ባለሙያው ዶ/ር ጥሩሰው አሰፋ ይፋ ባደረጉት አስደንጋጭ መረጃ፣ ኢትዮጵያ በታሪኳ አይታው የማታውቀው እጅግ የከፋ የድርቅ አደጋ ሊገጥማት እንደሚችል አመላክተዋል።

እንደ ዶ/ር ጥሩሰው ትንታኔ በአሁኑ ወቅት ያለው የአየር ንብረት ሙቀት መጠን ከ2.5 ዲግሪ ሴንቲግሬድ በላይ በማለፉ፣ ክስተቱ "ሱፐር ኤልኒኖ" ወደሚባል አደገኛ ደረጃ ተሸጋግሯል። ይህ የአየር ፀባይ መዛባት፣ በ1975ቱ (እ.ኤ.አ 1982/83) እና በ2008ቱ (እ.ኤ.አ 2015/16) ኢትዮጵያን ከመታው እና በሚሊዮኖች የሚቆጠሩ ሰዎችን ለረሃብ ካጋለጠው አስከፊ ድርቅ የከፋ መሆኑን ባለሙያው አብራርተዋል። አልፎ ተርፎም ይህ ሁኔታ ይበልጥ እየተጠናከረ መጥቶ ወደ "ሀይፐር ኤልኒኖ" ሊያድግ እንደሚችልም ስጋታቸውን አጋርተዋል።

ጉዳዩን ይበልጥ አሳሳቢ እና ውስብስብ የሚያደርገው ደግሞ፣ ከተፈጥሮ ቁጣው ጎን ለጎን በአገሪቱ ያለው የጸጥታ መደፍረስ እና የነዳጅ አቅርቦት እጥረት፣ አደጋውን በእጅጉ ሊያባብሱት መቻላቸው ነው።

የፖለቲካ ሽኩቻችን እና የርስበርስ መገፋፋቱ የአብዛኛውን ሰው ትኩረት ቢሰርቀውም፣ ተፈጥሮ ግን የራሷን ነጋሪት እያንጓጓች መሆኑን ልብ ልንል ይገባል። ይሁን እንጂ ዶ/ር ጥሩሰው በመልእክታቸው ማጠቃለያ ላይ "አሁንም ለመዘጋጀት ጊዜ አለን!" በማለት፣ መንግስት፣ የሰብዓዊ መብት ተቋማት እና መላው ህዝብ ከወዲሁ የቅድመ ማስጠንቀቂያ እና የመከላከል ስራ ላይ ርብርብ እንዲያደርጉ አገራዊ ጥሪ አቅርበዋል።

የቀጣናው ሰላምና የአፍሪካ ትንሳዔ በሴረኞች ምኞት አይቆምም

አዲስ አበባ፣ መስከረም 22፣ 2019 (ኤፍ ኤም ሲ) ኢትዮጵያ የታሪኳ፣ የጂኦግራፊያዊ አቀማመጧ እና የቀጣናው ስትራቴጂካዊ ሚዛን የጀርባ አጥንት ናት።

በታሪኳ ለራሷ ሉዓላዊነትና ነጻነት ብቻ ሳይሆን ለመላው ጥቁር ሕዝብ ነጻነት፣ ለአፍሪካ ህብረት ምስረታ እና ለቀጣናው ሰላም ማስከበር ቀደምት ተጋዳይ ሆና አልፋለች።

ዛሬም ቢሆን ኢትዮጵያ ያላትን አቅም፣ የተፈጥሮ ሀብት እና የሕዝብ ቁጥር ተጠቅማ አፍሪካን ከድህነት ለማላቀቅ፣ ቀጣናውን በኢኮኖሚና በሰላም ለማስተሰረር እና "የአፍሪካን ትንሳኤ" እውን ለማድረግ ሌት ተቀን እየሰራች ትገኛለች።

ይሁን እንጂ ይህንን ታላቅ ሀገራዊና አህጉራዊ ህልም እውን ለማድረግ የሚደረገውን ጉዞ ለማደናቀፍ የሚሰሩ ሃይሎች አልጠፉም። በተለይም የኤርትራ መንግሥት እና አጃግሬዎቹ ኢትዮጵያ የምታደርገውን የሰላምና የልማት እንቅስቃሴ ለማናጋት፣ ሉዓላዊነቷን በመድፈርና አፍራሽ ሚና በመጫወት ረገድ ግንባር ቀደም ሆነው ይገኛሉ።

ኤርትራ ለምን የኢትዮጵያንና የአፍሪካን ትንሳኤ ትቃወማለች?
የኤርትራ አስተዳደር ባለፉት አስርት ዓመታት የተከተለው የፖለቲካ ፍልስፍና በዋናነት የተገነባው "ኢትዮጵያን ማዳከም እና ሰላሟን ማናጋት" በሚል እኩይ ስትራቴጂ ላይ ነው።

ጠንካራ፣ የበለጸገች እና ሰላማዊ ኢትዮጵያ መኖር ለራሱ ስልጣንና የፖለቲካ ሕልውና ስጋት እንደሆነ የሚያስበው የኤርትራ ባለስልጣን፣ የኢትዮጵያን እድገትና የቀጣናውን ትስስር በበጎ አይን ሊመለከተው አልቻለም።

የኤርትራ መሪዎች የኢትዮጵያ ማደግና በሰላም መራመድ የነሱ ውድቀት እንደሆነ አድርገው ይስላሉ። በመሆኑም ኢትዮጵያ ሰላም አግኝታ አቅሟን ወደ ልማት እንዳታዞር ለማድረግ ሁልጊዜም የስጋት እና የጦርነት ደመና እንዲያንዣብብ ይፈልጋሉ።

ኤርትራ ታሪኳን በሙሉ ኢትዮጵያን ለማድማት በሚሰሩ የውጭ ታሪካዊ ጠላቶች እና የሀገር ውስጥ አፍራሽ ሃይሎች (ባንዳዎች) ጋር በመተባበር አሳልፋለች። የኢትዮጵያን ሃብት ከመዝረፍና ከመቀማት ጀምሮ፣ የሀገሪቱን ሉዓላዊነት የሚደፍሩ እንቅስቃሴዎችን ስታስተናግድ ቆይታለች።

ኢትዮጵያ ለቀጣናው ሰላም ካላት ፅኑ አቋም የተነሳ፣ ኤርትራ የምታደርገውን ተደጋጋሚ ትንኮሳና የሉዓላዊነት ጥሰት በዲፕሎማሲያዊ መንገድ እና በሰላም ለመፍታት ከፍተኛ ትዕግስት አሳይታለች።

ይህ የኢትዮጵያ ትዕግስት ከፍርሃት የመጣ ሳይሆን፣ የሁለቱን ሀገራት ህዝቦች ታሪካዊና ደማዊ ትስስር ያገናዘበ፣ የቀጣናውን ሰላም አደጋ ላይ ላለመጣል የተደረገ ጥረት ነበር።

ይሁን እንጂ ኤርትራ ይህንን የሰላም እጅ እንደ ድክመት በመቁጠር የከፋ የጥፋት መንገድን መርጣለች።

ይበልጥ አሳዛኙና ቁጣን የሚቀሰቅሰው ድርጊት ደግሞ፣ በአዲስ አበባ የሚገኙ የኤርትራ ዲፕሎማቶች የሀገሪቱን አስተናጋጅነት እና የዲፕሎማሲያዊ ከበሬታ መብት ሽፋን በማድረግ፣ በኢትዮጵያ ጉያ ስር ሆነው ያልተገቡ ተግባራትን በማድረግ የሀገርን የሰላም ፅኑ አቋም ሲፈታተኑት ይስተዋላል፡፡

ይህን ተከትሎም ኢትዮጵያ በትናንትናው ዕለት በአስመራ የሚገኘው ኤምባሲዋ እንዲዘጋ የወሰነች ሲሆን ፥10 የኤርትራ ዲፕሎማቶች በ48 ሰዓታት ውስጥ ኢትዮጵያን ለቀው እንዲወጡም አሳስባለች።

የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ኤርትራ በኢትዮጵያ ላይ ለፈጸመችው ቀጥተኛ እና ተዘዋዋሪ የጠብ አጫሪነት እና የትንኮሳ ድርጊቶች ምላሽ ለመስጠት በአስመራ፣ ኤርትራ የሚገኘውን የኢትዮጵያ ኤምባሲ ለመዝጋት መወሰኑን አስታውቋል።

ኤርትራና አጃግሬዎቿ ምንም ያህል የሀሰት መረጃ ቢያሰራጩ፣ ከውጭና ከውስጥ ጠላቶች ጋር ቢተባበሩና አብረው ቢሰሩ ኢትዮጵያን ለማድማት ቢሞክሩም፣ የኢትዮጵያ የሰላምና የብልፅግና ጉዞ የሚገታ አይደለም።

ኢትዮጵያ የዲፕሎማሲያዊ ትዕግስቷን እንደጠበቀች፣ በጉያዋ ስር ሆነው የሚያሴሩባትን አፍራሽ ሃይሎች የእውነት መረጃን በመያዝ፣ ሕጋዊና ዲፕሎማሲያዊ እዠርምጃዎችን በመውሰድ ማጋለጥ አለባት።

የቀጣናው ሰላምና የአፍሪካ ትንሳኤ በሴረኞች ምኞት አይቆምም፤ ኢትዮጵያም ለቀጣናው ሰላምና ለሕዝቦቿ ታላቅነት የምታደርገውን ተጋድሎ በጽናት ትቀጥላለች።

በታሪኩ ለገሰ




የቀጣናው ሰላምና የአፍሪካ ትንሳዔ በሴረኞች ምኞት አይቆምም

አዲስ አበባ፣ መስከረም 22፣ 2019 (ኤፍ ኤም ሲ) ኢትዮጵያ የታሪኳ፣ የጂኦግራፊያዊ አቀማመጧ እና የቀጣናው ስትራቴጂካዊ ሚዛን የጀርባ አጥንት ናት።

በታሪኳ ለራሷ ሉዓላዊነትና ነጻነት ብቻ ሳይሆን ለመላው ጥቁር ሕዝብ ነጻነት፣ ለአፍሪካ ህብረት ምስረታ እና ለቀጣናው ሰላም ማስከበር ቀደምት ተጋዳይ ሆና አልፋለች።

ዛሬም ቢሆን ኢትዮጵያ ያላትን አቅም፣ የተፈጥሮ ሀብት እና የሕዝብ ቁጥር ተጠቅማ አፍሪካን ከድህነት ለማላቀቅ፣ ቀጣናውን በኢኮኖሚና በሰላም ለማስተሰረር እና "የአፍሪካን ትንሳኤ" እውን ለማድረግ ሌት ተቀን እየሰራች ትገኛለች።

ይሁን እንጂ ይህንን ታላቅ ሀገራዊና አህጉራዊ ህልም እውን ለማድረግ የሚደረገውን ጉዞ ለማደናቀፍ የሚሰሩ ሃይሎች አልጠፉም። በተለይም የኤርትራ መንግሥት እና አጃግሬዎቹ ኢትዮጵያ የምታደርገውን የሰላምና የልማት እንቅስቃሴ ለማናጋት፣ ሉዓላዊነቷን በመድፈርና አፍራሽ ሚና በመጫወት ረገድ ግንባር ቀደም ሆነው ይገኛሉ።

ኤርትራ ለምን የኢትዮጵያንና የአፍሪካን ትንሳኤ ትቃወማለች?
የኤርትራ አስተዳደር ባለፉት አስርት ዓመታት የተከተለው የፖለቲካ ፍልስፍና በዋናነት የተገነባው "ኢትዮጵያን ማዳከም እና ሰላሟን ማናጋት" በሚል እኩይ ስትራቴጂ ላይ ነው።

ጠንካራ፣ የበለጸገች እና ሰላማዊ ኢትዮጵያ መኖር ለራሱ ስልጣንና የፖለቲካ ሕልውና ስጋት እንደሆነ የሚያስበው የኤርትራ ባለስልጣን፣ የኢትዮጵያን እድገትና የቀጣናውን ትስስር በበጎ አይን ሊመለከተው አልቻለም።

የኤርትራ መሪዎች የኢትዮጵያ ማደግና በሰላም መራመድ የነሱ ውድቀት እንደሆነ አድርገው ይስላሉ። በመሆኑም ኢትዮጵያ ሰላም አግኝታ አቅሟን ወደ ልማት እንዳታዞር ለማድረግ ሁልጊዜም የስጋት እና የጦርነት ደመና እንዲያንዣብብ ይፈልጋሉ።

ኤርትራ ታሪኳን በሙሉ ኢትዮጵያን ለማድማት በሚሰሩ የውጭ ታሪካዊ ጠላቶች እና የሀገር ውስጥ አፍራሽ ሃይሎች (ባንዳዎች) ጋር በመተባበር አሳልፋለች። የኢትዮጵያን ሃብት ከመዝረፍና ከመቀማት ጀምሮ፣ የሀገሪቱን ሉዓላዊነት የሚደፍሩ እንቅስቃሴዎችን ስታስተናግድ ቆይታለች።

ኢትዮጵያ ለቀጣናው ሰላም ካላት ፅኑ አቋም የተነሳ፣ ኤርትራ የምታደርገውን ተደጋጋሚ ትንኮሳና የሉዓላዊነት ጥሰት በዲፕሎማሲያዊ መንገድ እና በሰላም ለመፍታት ከፍተኛ ትዕግስት አሳይታለች።

ይህ የኢትዮጵያ ትዕግስት ከፍርሃት የመጣ ሳይሆን፣ የሁለቱን ሀገራት ህዝቦች ታሪካዊና ደማዊ ትስስር ያገናዘበ፣ የቀጣናውን ሰላም አደጋ ላይ ላለመጣል የተደረገ ጥረት ነበር።

ይሁን እንጂ ኤርትራ ይህንን የሰላም እጅ እንደ ድክመት በመቁጠር የከፋ የጥፋት መንገድን መርጣለች።

ይበልጥ አሳዛኙና ቁጣን የሚቀሰቅሰው ድርጊት ደግሞ፣ በአዲስ አበባ የሚገኙ የኤርትራ ዲፕሎማቶች የሀገሪቱን አስተናጋጅነት እና የዲፕሎማሲያዊ ከበሬታ መብት ሽፋን በማድረግ፣ በኢትዮጵያ ጉያ ስር ሆነው ያልተገቡ ተግባራትን በማድረግ የሀገርን የሰላም ፅኑ አቋም ሲፈታተኑት ይስተዋላል፡፡

ይህን ተከትሎም ኢትዮጵያ በትናንትናው ዕለት በአስመራ የሚገኘው ኤምባሲዋ እንዲዘጋ የወሰነች ሲሆን ፥10 የኤርትራ ዲፕሎማቶች በ48 ሰዓታት ውስጥ ኢትዮጵያን ለቀው እንዲወጡም አሳስባለች።

የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ኤርትራ በኢትዮጵያ ላይ ለፈጸመችው ቀጥተኛ እና ተዘዋዋሪ የጠብ አጫሪነት እና የትንኮሳ ድርጊቶች ምላሽ ለመስጠት በአስመራ፣ ኤርትራ የሚገኘውን የኢትዮጵያ ኤምባሲ ለመዝጋት መወሰኑን አስታውቋል።

ኤርትራና አጃግሬዎቿ ምንም ያህል የሀሰት መረጃ ቢያሰራጩ፣ ከውጭና ከውስጥ ጠላቶች ጋር ቢተባበሩና አብረው ቢሰሩ ኢትዮጵያን ለማድማት ቢሞክሩም፣ የኢትዮጵያ የሰላምና የብልፅግና ጉዞ የሚገታ አይደለም።

ኢትዮጵያ የዲፕሎማሲያዊ ትዕግስቷን እንደጠበቀች፣ በጉያዋ ስር ሆነው የሚያሴሩባትን አፍራሽ ሃይሎች የእውነት መረጃን በመያዝ፣ ሕጋዊና ዲፕሎማሲያዊ እዠርምጃዎችን በመውሰድ ማጋለጥ አለባት።

የቀጣናው ሰላምና የአፍሪካ ትንሳኤ በሴረኞች ምኞት አይቆምም፤ ኢትዮጵያም ለቀጣናው ሰላምና ለሕዝቦቿ ታላቅነት የምታደርገውን ተጋድሎ በጽናት ትቀጥላለች።

በታሪኩ ለገሰ

(ዘ-ሐበሻ ዜና ትንታኔ) እስራኤል በታሪኳ አይታው የማታውቀውንና የመካከለኛው ምስራቅን ፖለቲካዊ መልክ የቀየረውን የሀማስን የ'ኦክቶበር 7' ድንገተኛ ጥቃት ተከትሎ፤ የእስራኤል የፖለቲካ አመራሮች ከጥቃቱ ጥቂት ቀናት በፊት ከግብጽ የስለላ ተቋም የተሰጣቸውን ጥብቅ ማስጠንቀቂያ በቸልታ ማለፋቸውን አንድ አዲስ ሪፖርት አጋለጠ።

ታዋቂው 'ዋል ስትሪት ጆርናል' ስማቸው ያልተጠቀሰ አረብ ባለስልጣናትን ዋቢ አድርጎ ባወጣው ሰፊ የምርመራ ዘገባ፣ የግብጽ የስለላ ተቋም አዛዥ አባስ ካሜል ሀማስ ጥቃት ከመክፈቱ ጥቂት ቀናት ቀደም ብሎ ለእስራኤሉ ጠቅላይ ሚኒስትር ቤንጃሚን ኔታንያሁ በቀጥታ ስልክ በመደወል አደጋው አፋፍ ላይ መድረሱን አሳውቀው ነበር።

እንደ ዘገባው ከሆነ፣ ይህ ለእስራኤል የተሰጠ የመጀመሪያው ማስጠንቀቂያ አልነበረም። የግብጽ ባለስልጣናት ገና በሰኔ 2023 በጋዛ ያለው ሁኔታ እጅግ አደገኛና ተለዋዋጭ መሆኑን በመጥቀስ፣ እስራኤል ከሀማስ ጋር የእስረኞች ልውውጥ ድርድር እንድትጀምር መክረው ነበር። ሁኔታው እየከፋ ሲመጣ በመስከረም ወር አባስ ካሜል በአካል እስራኤል ድረስ በመጓዝ፣ "በጋዛ ያለው ሁኔታ እጅግ አስከፊ ነው፤ በማንኛውም ሰዓት የሁሉንም ፊት ሊያጠፋ በሚችል መልኩ ሊፈነዳ ይችላል" የሚል ጥብቅ መልዕክት አስተላልፈው ነበር።

ሆኖም የእስራኤል ባለስልጣናት "ሁኔታው በቁጥጥር ስር ነው" በማለት የግብጽን ስጋት አጣጥለውታል። ይህ የባለስልጣናቱ ንቀት አባስ ካሜል በጥቅምት ወር ከጥቃቱ 48 ሰዓታት በፊት ለኔታንያሁ ቢሮ በድጋሚ ስልክ እንዲደውሉ አስገድዷቸዋል።

ከግብጽ በተጨማሪ፣ የተባበሩት አረብ ኤምሬትስ መሪ መሐመድ ቢን ዛይድ በመስከረም ወር ለኔታንያሁ ደውለው የሀማስን ጥቃት አመላካች መረጃዎች ማጋራታቸውን ጆርናሉ አክሎ አጋልጧል። ጠቅላይ ሚኒስትር ኔታንያሁ በበኩላቸው፣ ከጥቃቱ በፊት ከካሜል ጋር መነጋገራቸውን አስተባብለዋል። የጠቅላይ ሚኒስትሩ ጽህፈት ቤትም ሆነ የግብጽ እና የኤምሬትስ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴሮች ለዘገባው አስተያየት ከመስጠት ተቆጥበዋል።

ይህ ሪፖርት እስራኤል ለዓመታት ስትገነባው የኖረችውን "የማይበገር የደህንነት እና የስለላ አቅም" ትርክት ክፉኛ የሚፈታተን ሆኗል። ክስተቱ በግልጽ እንደሚያሳየው፣ የጥቅምት 7ቱ ጥቃት የቴክኖሎጂ ወይም የስለላ መዋቅር ውድቀት ሳይሆን፣ የፖለቲካ አመራሩ ከልክ ያለፈ በራስ መተማመንና ንቀት ያመጣው ታሪካዊ ስህተት ነው።

የጥቃቱን ትክክለኛ ቀን እና መጠን የሚገልጽ ዝርዝር መረጃ ባይኖርም፣ የራስን ኃይል አግዝፎ የተቃራኒን አቅም አሳንሶ መመልከት በደህንነት ዓለም ውስጥ ዋጋው እጅግ ውድ መሆኑን የኔታንያሁ አስተዳደር ቸልተኝነት አሳይቷል። መሪዎች ከትዕቢት ወርደው እውነታውን ለመጋፈጥ ፈቃደኛ ካልሆኑ፣ የዓለም ምርጡ የስለላ መዋቅር እንኳን ከጥፋት ሊያድናቸው እንደማይችል፤ አሁንም ድረስ በሺዎች የሚቆጠሩ ሰዎችን ህይወት እየቀጠፈ ያለው አውዳሚ ጦርነት ህያው ምስክር ነው።







(ዘ-ሐበሻ ዜና ትንታኔ) እስራኤል በታሪኳ አይታው የማታውቀውንና የመካከለኛው ምስራቅን ፖለቲካዊ መልክ የቀየረውን የሀማስን የ'ኦክቶበር 7' ድንገተኛ ጥቃት ተከትሎ፤ የእስራኤል የፖለቲካ አመራሮች ከጥቃቱ ጥቂት ቀናት በፊት ከግብጽ የስለላ ተቋም የተሰጣቸውን ጥብቅ ማስጠንቀቂያ በቸልታ ማለፋቸውን አንድ አዲስ ሪፖርት አጋለጠ።

ታዋቂው 'ዋል ስትሪት ጆርናል' ስማቸው ያልተጠቀሰ አረብ ባለስልጣናትን ዋቢ አድርጎ ባወጣው ሰፊ የምርመራ ዘገባ፣ የግብጽ የስለላ ተቋም አዛዥ አባስ ካሜል ሀማስ ጥቃት ከመክፈቱ ጥቂት ቀናት ቀደም ብሎ ለእስራኤሉ ጠቅላይ ሚኒስትር ቤንጃሚን ኔታንያሁ በቀጥታ ስልክ በመደወል አደጋው አፋፍ ላይ መድረሱን አሳውቀው ነበር።

እንደ ዘገባው ከሆነ፣ ይህ ለእስራኤል የተሰጠ የመጀመሪያው ማስጠንቀቂያ አልነበረም። የግብጽ ባለስልጣናት ገና በሰኔ 2023 በጋዛ ያለው ሁኔታ እጅግ አደገኛና ተለዋዋጭ መሆኑን በመጥቀስ፣ እስራኤል ከሀማስ ጋር የእስረኞች ልውውጥ ድርድር እንድትጀምር መክረው ነበር። ሁኔታው እየከፋ ሲመጣ በመስከረም ወር አባስ ካሜል በአካል እስራኤል ድረስ በመጓዝ፣ "በጋዛ ያለው ሁኔታ እጅግ አስከፊ ነው፤ በማንኛውም ሰዓት የሁሉንም ፊት ሊያጠፋ በሚችል መልኩ ሊፈነዳ ይችላል" የሚል ጥብቅ መልዕክት አስተላልፈው ነበር።

ሆኖም የእስራኤል ባለስልጣናት "ሁኔታው በቁጥጥር ስር ነው" በማለት የግብጽን ስጋት አጣጥለውታል። ይህ የባለስልጣናቱ ንቀት አባስ ካሜል በጥቅምት ወር ከጥቃቱ 48 ሰዓታት በፊት ለኔታንያሁ ቢሮ በድጋሚ ስልክ እንዲደውሉ አስገድዷቸዋል።

ከግብጽ በተጨማሪ፣ የተባበሩት አረብ ኤምሬትስ መሪ መሐመድ ቢን ዛይድ በመስከረም ወር ለኔታንያሁ ደውለው የሀማስን ጥቃት አመላካች መረጃዎች ማጋራታቸውን ጆርናሉ አክሎ አጋልጧል። ጠቅላይ ሚኒስትር ኔታንያሁ በበኩላቸው፣ ከጥቃቱ በፊት ከካሜል ጋር መነጋገራቸውን አስተባብለዋል። የጠቅላይ ሚኒስትሩ ጽህፈት ቤትም ሆነ የግብጽ እና የኤምሬትስ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴሮች ለዘገባው አስተያየት ከመስጠት ተቆጥበዋል።

ይህ ሪፖርት እስራኤል ለዓመታት ስትገነባው የኖረችውን "የማይበገር የደህንነት እና የስለላ አቅም" ትርክት ክፉኛ የሚፈታተን ሆኗል። ክስተቱ በግልጽ እንደሚያሳየው፣ የጥቅምት 7ቱ ጥቃት የቴክኖሎጂ ወይም የስለላ መዋቅር ውድቀት ሳይሆን፣ የፖለቲካ አመራሩ ከልክ ያለፈ በራስ መተማመንና ንቀት ያመጣው ታሪካዊ ስህተት ነው።

የጥቃቱን ትክክለኛ ቀን እና መጠን የሚገልጽ ዝርዝር መረጃ ባይኖርም፣ የራስን ኃይል አግዝፎ የተቃራኒን አቅም አሳንሶ መመልከት በደህንነት ዓለም ውስጥ ዋጋው እጅግ ውድ መሆኑን የኔታንያሁ አስተዳደር ቸልተኝነት አሳይቷል። መሪዎች ከትዕቢት ወርደው እውነታውን ለመጋፈጥ ፈቃደኛ ካልሆኑ፣ የዓለም ምርጡ የስለላ መዋቅር እንኳን ከጥፋት ሊያድናቸው እንደማይችል፤ አሁንም ድረስ በሺዎች የሚቆጠሩ ሰዎችን ህይወት እየቀጠፈ ያለው አውዳሚ ጦርነት ህያው ምስክር ነው።

ጃፓን ህወሓት/TPLF ወስዷል ያለችውን ወታደራዊ እርምጃ እንደምታወግዝ ገለጸች።

የጃፓን መንግሥት በሰሜናዊ ኢትዮጵያ  እየተባባሰ የመጣውን የጸጥታ ሁኔታ አስመልክቶ ጥልቅ ስጋቱን ገልጿል።

ህዝባዊ ወያኔ ሓነት ትግራይ (TPLF) በክልሉ የሚገኙ አውሮፕላን ማረፊያዎችን መቆጣጠርን ጨምሮ የወሰዳቸውን ወታደራዊ እርምጃዎች አውግዟል።

ሁሉም አካላት ወታደራዊ ውጥረትን እንዲያረግቡና አለመግባባቶችን በውይይት እንዲፈቱ ጥሪ አቅርቧል።

በተጨማሪም እ.አ.አ በ2022 የተፈረመው የፕሪቶሪያ ስምምነት መከበርና ተግባራዊ መሆን ወሳኝ መሆኑን የገለጸው የጃፓን መንግሥት በአፍሪካ ህብረት (AU) የሚመራውን የሰላም ድርድር ሂደት እንደሚደግፍ አሳውቋል።

ሁኔታውን ከሚያባብሱ ድርጊቶች በመቆጠብ ለተጎዱ ወገኖች የሰብአዊ እርዳታ እንዲደርስም አሳስቧል።

ቲክቫህ ኢትዮጵያ
መስከረም 17 ቀን 2019 ዓ/ም

@tikvahethiopia የካታር መንግሥት በኢትዮጵያ ፌዴራል ኃይሎች ላይ ወታደራዊ እርምጃ መካሄዱን በመግለጽ ድርጊቱን አወገዘ። የኢትዮጵያ ፌዴራል ኃይሎች ላይ የተፈጸመው ድርጊት የሀገሪቱን አንድነትና ሉዓላዊነት እንዲሁም የአፍሪካ ቀንድ ሰላም እና መረጋጋት ላይ የከፋ ሥጋት መደቀኑን ገለጿል። ወታደራዊ ውጥረቱን እና ጠብ አጫሪ ድርጊቶችን በአስቸኳይ ማቆም፣ ሲቪሎችን መጠበቅ እንዲሁም የፕሪቶሪያን የሰላም ስምምነት አክብሮ መንቀሳቀስ…

የካታር መንግሥት በኢትዮጵያ ፌዴራል ኃይሎች ላይ ወታደራዊ እርምጃ መካሄዱን በመግለጽ ድርጊቱን አወገዘ።

የኢትዮጵያ ፌዴራል ኃይሎች ላይ የተፈጸመው ድርጊት የሀገሪቱን አንድነትና ሉዓላዊነት እንዲሁም የአፍሪካ ቀንድ ሰላም እና መረጋጋት ላይ የከፋ ሥጋት መደቀኑን ገለጿል።

ወታደራዊ ውጥረቱን እና ጠብ አጫሪ ድርጊቶችን በአስቸኳይ ማቆም፣ ሲቪሎችን መጠበቅ እንዲሁም የፕሪቶሪያን የሰላም ስምምነት አክብሮ መንቀሳቀስ አስፈላጊ መሆኑን የኳታር መንግሥት አፅንዖት ሰጥቷል።

ውጥረቱን ለማርገብና አለመግባባቶችን በንግግር እና በሰላማዊ መንገድ እንዲፈቱ ለሚደረጉ ጥረቶች ሁሉ የኳታር መንግሥት ሙሉ ድጋፉን እንደሚሰጥ አረጋግጧል።

ቲክቫህ ኢትዮጵያ
መስከረም 17 ቀን 2019 ዓ/ም

@tikvahethiopia #russia የውጭ አካላት በኢትዮጵያ የውስጥ ጉዳይ ጣልቃ ከመግባት እንዲቆጠቡ ሩስያ አሳሰበች። ሩሲያ በኢትዮጵያ ትግራይ፣ አፋር እና አማራ ክልሎች እንደገና ስለተባባሰው የጸጥታ ሁኔታ ስጋት እንደገባት ገልጻለች። በመንግሥት ኃይሎች እና ሕገወጥ ስትል በጠራችው የትግራይ ታጣቂ ቡድኖች መካከል ግጭት እንደገና መከሰቱን የሚገልጹ ሪፖርቶች ደርሷት ጉዳዩን እየተከታተለች መሆኗን አሳውቃለች። ሩሲያ በግጭቱ…

በሚሌይ የስልጣን ዘመን የአርጀንቲና የድህነት መጠን ወደ አንድ ሶስተኛ ገደማ አሻቀበ

​የህዝብ ገቢ ከጊዜ ወደ ጊዜ ከሚጨምረው የዋጋ ንረት ጋር እኩል መጓዝ ባለመቻሉ፣ በ 2026 የመጀመሪያ አጋማሽ የአርጀንቲና የድህነት መጠን ባለፉት ስድስት ወራት ከነበረበት 28.2 በመቶ ወደ 32.3 በመቶ ከፍ ማለቱን ሐሙስ ዕለት የወጣው ይፋዊ መረጃ አመልክቷል።

እጅግ አስከፊ ሁኔታ ውስጥ የሚገኘው የከፋ ድህነት መጠን ደግሞ ከ6.3 በመቶ ወደ 7.5 በመቶ አድጓል። ዕድሜያቸው 14 እና ከዚያ በታች ከሆኑ ህፃናት መካከል ደግሞ 44.5 በመቶ ያህሉ በድህነት ውስጥ ይገኛሉ።

​ሐሙስ ዕለት የወጡ ይፋዊ ስታቲስቲክሶች እንደሚያሳዩት፣ የዜጎች ገቢ ከዋጋ ንረቱ ጋር መጣጣም ባለመቻሉ በ2026 የመጀመሪያ አጋማሽ የአርጀንቲና የድህነት መጠን ወደ 32.3 በመቶ አሻቅቧል፤ ይህም ፕሬዝዳንት ሀቪየር ሚሌይ ያስመዘገቧቸውን አንዳንድ በጎ ለውጦች ወደኋላ መልሷቸዋል።

​የብሔራዊ ስታቲስቲክስ ኤጀንሲ እንዳስታወቀው፣ የድህነት መጠኑ ከ2025 ሁለተኛ አጋማሽ ጋር ሲነፃፀር የ4.1 ነጥብ እድገት አሳይቷል። የከፋ ድህነት መጠንም በተመሳሳይ ከ6.3 በመቶ ወደ 7.5 በመቶ ጨምሯል። ህፃናት የዚህ ችግር ዋነኛ ሰለባ የሆኑ ሲሆን፣ ዕድሜያቸው 14 እና ከዚያ በታች ከሆኑ የአርጀንቲና ህፃናት መካከል 44.5 በመቶ የሚሆኑት በድህነት፣ 10.8 በመቶ የሚሆኑት ደግሞ በከፋ ድህነት ውስጥ ይገኛሉ።

​ኢንዴክ (Indec) በወር ገደማ 340 ዶላር የሚያወጡ መሰረታዊ ሸቀጣ ሸቀጦችን እና አገልግሎቶችን ማሟላት የማይችሉ አዋቂዎችን በድህነት ውስጥ እንዳሉ የሚመድብ ሲሆን፤ 150 ዶላር ገደማ የሚያወጣውን የመሰረታዊ ምግብ ቅርጫት ብቻ እንኳ ማሟላት የማይችሉትን ደግሞ በከፋ ድህነት ውስጥ እንዳሉ ይቆጥራቸዋል።

​ይህ መረጃ የነፃ ገበያ ኢኮኖሚ አቀንቃኙ ሚሌይ ላስመዘገቡት ስኬት ማሽቆልቆልን ያሳያል፤ ሚሌይ በስልጣን ዘመናቸው የመጀመሪያ ሁለት ዓመታት ውስጥ በዋነኝነት ስር የሰደደውን ከፍተኛ የዋጋ ንረት በመቀነስ የድህነት መጠኑን ወደ እጥፍ ገደማ አውርደውት ነበር።

​ደካማ የሆነውን የሀገሪቱን ኢኮኖሚ በከባድ የወጪ ቅነሳ እና በነፃ ገበያ መመሪያዎች ለማንሰራራት ቃል ገብተው ወደ ስልጣን ከመጡ ወዲህ የድህነት መጠኑ በከፍተኛ ሁኔታ ከፍ እና ዝቅ ሲል ቆይቷል።

ሰላማዊ ነጋሲ
#ዳጉ_ጆርናል

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በሱዳን ጉዳይ ላይ አሜሪካ ከባድ የዲፕሎማሲ ቦምብ አፈነዳች! በተባበሩት መንግስታት ድርጅት ጠቅላላ ጉባኤ ላይ፣ የፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ አስተዳደር የሱዳን ጦርንም ሆነ የፈጥኖ ደራሽ ኃይሉን (አር.ኤስ.ኤፍ) "ህጋዊ የሀገር መሪዎች አይደሉም" ሲል በይፋ አወገዘ። ጉዳዩን በጥልቀት እንመልከተው።

የአሜሪካ የአረብ እና አፍሪካ ጉዳዮች ከፍተኛ አማካሪ እንዲሁም የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ቃል አቀባይ ቶማስ ፒጎት ዛሬ ባወጡት ጥብቅ መግለጫ፣ ተፋላሚዎቹ የሱዳን ኃይሎች ያለምንም ቅድመ ሁኔታ የሰብዓዊ ተኩስ አቁም ከማድረግ ይልቅ፣ በንጹሃን ላይ የሚያደርሱትን የድሮን እና የከባድ መሳሪያ ጥቃት አጠናክረው ቀጥለዋል ሲሉ በጽኑ ኮንነዋል። በዚህም የተነሳ አሜሪካ አንድ ቁርጥ ያለ አቋም ይዛለች፤ ይኸውም የሱዳን ጦርም ሆነ ፈጥኖ ደራሽ ኃይሉ እንዲሁም መሪዎቻቸው ስልጣን የያዙት በጠመንጃ አፈሙዝ ብቻ በመሆኑ፣ የትኛውም ኃይል ሱዳንን የመምራት ህጋዊም ሆነ ሞራላዊ ብቃት የለውም የሚል ነው።

ይህንን እልቂት ለማስቆም የትራምፕ አስተዳደር የተባበሩት መንግስታት የጦር መሳሪያ ማዕቀብ በሱዳን ላይ እንዲሰፋ እና ጦርነቱን በሚያቀጣጥሉ ሁሉም አካላት ላይ ከባድ የኢኮኖሚ እና የፖለቲካ ዋጋ የሚያስከፍል እርምጃ እንደሚወስድ አስጠንቅቋል። የዋሽንግተን የመጨረሻ ግብ ጀነራሎቹን ከስልጣን በማራቅ ስልጣን ሙሉ በሙሉ ለሱዳን ህዝብ ተላልፎ የሲቪል የሽግግር መንግስት እንዲመሰረት ማድረግ ነው።

አሜሪካ በሱዳኑ ጦርነት ላይ የወሰደችው አቋም ጀነራል አል-ቡርሃንን እና ሄሜድቲን ከሀገር መሪነት ወደ ተራ የጦር አበጋዝነት ዝቅ ያደረገ ነው። ሁለቱንም ኃይሎች "ለስልጣን የማይመጥኑ እና ህገ-ወጥ ናቸው" በማለት እና የጦር መሳሪያ ማዕቀብ በማስፈራራት፣ ዋሽንግተን ከለዘብተኛ ዲፕሎማሲ ወደ ከባድ ጫና ተሸጋግራለች። ነገር ግን ይህ የአሜሪካ ጠንካራ ጫና ጀነራሎቹን አስገድዶ ወደ ጠረጴዛ ያመጣቸዋል ወይስ ፊታቸውን ወደ ሌሎች የዓለም ኃያላን ሀገራት እንዲያዞሩ ያደርጋቸዋል? ፖለቲከኞች የስልጣን ሽኩቻቸውን ሲገፉበት፣ ምስኪኑ የሱዳን ህዝብ ግን አሁንም የዓለማችን የከፋው የሰብዓዊ ቀውስ ሰለባ ሆኖ ቀጥሏል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የኢትዮጵያ መንግስት ሰሞኑን የተመሰረተውን እና ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አህመድን ከስልጣን ለማስወገድ ያለመውን የሰባት ታጣቂ ቡድኖች ጥምረት በገንዘብ የምትደግፈው ኤርትራ መሆኗን በመግለጽ ጉዳዩን ወደ አዲስ ቀጣናዊ የፖለቲካ ፍጥጫ አሸጋግሮታል።

ሮይተርስ የዜና አግልግሎት ባወጣው ዘገባ የጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አህመድ ቃል አቀባይ ቢለኔ ስዩም የጥምረቱ አባላት የኢትዮጵያ ታሪካዊ ተቀናቃኝ ከሆነችው ኤርትራ በሚደረግላቸው የገንዘብ ድጋፍ ለተወሰነ ጊዜ ሲተባበሩ እንደቆዩ ተናግረዋል። ቃል አቀባይዋ አክለውም፣ በቅርቡ የተሰጠው የጥምረቱ የምስረታ መግለጫ የኢትዮጵያ መንግሥት በቡድኖቹ የውስጥ ትብብር እና በውጭ ሀገራት ድጋፍ ዙሪያ ደጋግሞ ሲያነሳው የቆየውን ጉዳይ በተጨባጭ የሚያረጋግጥ ነው ብለዋል።

መስከረም 10 ቀን ይፋ የተደረገው ይህ ስብስብ፣ የብልጽግና ፓርቲን አገዛዝ በማብቃት ሁሉን አቀፍ የሽግግር መንግስት ለመመስረት ዓላማ ሰንቆ "የኢትዮጵያ ህዝቦች ኃይሎች የህልውና ጥምረት" የሚል ስያሜ ይዞ ብቅ ብሏል። ጥምረቱ ህወሓት፣ የአማራ ፋኖ ብሔራዊ ንቅናቄ፣ የኦሮሞ ነጻነት ሰራዊት (ኦነሳ)፣ የኦጋዴን ብሔራዊ ነጻ አውጪ ግንባር፣ የአፋር አብዮታዊ ዴሞክራሲያዊ አንድነት ግንባር፣ የቤንሻንጉል ህዝቦች ነጻ አውጪ ንቅናቄ እና የጉምዝ ህዝቦች ዴሞክራሲያዊ ንቅናቄን በአንድ ጥላ ስር ያሰባሰበ ነው።

ይሁን እንጂ የዚህ ጥምረት አባላት እርስ በእርስ የሚጋጭ የፖለቲካ ዓላማ እና ደም አፋሳሽ ታሪክ ያላቸው መሆናቸው ጥምረቱን እንቆቅልሽ ያደርገዋል። ለአብነት ያህል፣ በትግራይ እና በአማራ ኃይሎች መካከል በሰሜን ኢትዮጵያ በተካሄደው የሁለት ዓመት ጦርነት እርስ በእርስ ተቃራኒ ጎራ ተሰልፈው ሲገዳደሉ የነበሩ መሆናቸው፣ አሁን የመሰረቱትን የትብብር መሰረት እና የጋራ የፖለቲካ ራዕይ አጠያያቂ ያደርገዋል።

የፌደራል መንግስቱ አዲሱን ክስ ተከትሎ፣ ቀድሞውኑ ክፉኛ የሻከረው የአዲስ አበባ እና አስመራ ግንኙነት ወደ የከፋ ውጥረት ውስጥ ገብቷል። ምንም እንኳን የኢትዮጵያ መንግስት ታጣቂዎቹን በገንዘብ የምታደራጀው አስመራ ናት ብሎ ቢከስም፣ ኤርትራ ግን የኢትዮጵያን ፌደራላዊ መንግስት ለማተራመስ የሚንቀሳቀሱ ታጣቂዎችን እደግፋለሁ የሚለውን ክስ ማስተባበሏን ሮይተርስ በዘገባው አስነብቧል። እስካሁንም ድረስ ኤርትራ ለቡድኖቹ የገንዘብ ድጋፍ ስለማድረጓ የሚያረጋግጥ ገለልተኛ መረጃ አለመገኘቱ፣ ጉዳዩን ከቀጣናዊ የፖለቲካ ፕሮፓጋንዳ ጦርነት እና የዲፕሎማሲ ፍጥጫ አንጻር ይበልጥ አሳሳቢ ያደርገዋል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ በ81ኛው የተባበሩት መንግስታት ድርጅት (ተመድ) ጠቅላላ ጉባኤ ላይ ባደረጉት ንግግር፣ የዓለም አቀፉ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት (አይ.ሲ.ሲ) አባል የሆኑ ሀገራት በሙሉ ከዚህ ተቋም ራሳቸውን እንዲያገሉ ጥሪ አቀረቡ። ፕሬዝዳንቱ ዓለም አቀፉን ፍርድ ቤት "ክፉ የሰዎች ስብስብ" በማለት በጽኑ ኮንነውታል።

ፕሬዝዳንት ትራምፕ በኒውዮርኩ ጉባኤ ባሰሙት ጠንካራ ንግግር፣ "በእኛ ላይ ምንም ዓይነት የስልጣን ክልል በሌለው ፀረ-አሜሪካ ፍርድ ቤት፣ የአሜሪካ ወታደሮችም ሆኑ ማንም ሰው እንዲመረመሩ ወይም የይስሙላ ፍርድ እንዲሰጥባቸው ፈጽሞ አንፈቅድም" ብለዋል። በመቀጠልም ሁሉም የፍርድ ቤቱ አባል ሀገራት ከዚህ "ከህግ ውጭ ከሆነ ተቋም" በአፋጣኝ እና በይፋ እንዲለቁ ጠይቀዋል። የሚገርመው ግን፣ መሪዎቿ በፍርድ ቤቱ የጦር ወንጀል ክስ የገጠማቸው እስራኤል በዚህ የትራምፕ ንግግር ውስጥ አንድም ጊዜ አለመነሳቷ ነው።

ከዚሁ ጉዳይ ጋር በተያያዘ የሮይተርስ የዜና ወኪል ትናንት ባወጣው ዘገባ፣ የትራምፕ አስተዳደር ሙሉ የዓለም አቀፉ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት ተቋም ላይ ማዕቀብ ለማጣል ዝግጅቱን ማጠናቀቁን እና በቅርቡም ይፋ እንደሚያደርግ አስታውቋል። ይህ እርምጃ አሜሪካ በዓለም ዙሪያ የጦር ወንጀል እና የዘር ማጥፋት ወንጀሎችን በሚመረምረው ፍርድ ቤት ላይ የከፈተችውን ጥቃት ወደ አዲስ እና የከፋ ደረጃ የሚያሸጋግር ነው። የአሜሪካ ባለስልጣናት ይህንን ጫና የሚያደርጉት፣ ፍርድ ቤቱ በእስራኤል መሪዎች ላይ ያወጣውን የእስር ማዘዣ እንዲሁም በአፍጋኒስታን በነበሩ የአሜሪካ ወታደሮች ላይ የጀመረውን ምርመራ እንዲያቋርጥ ለማስገደድ ነው።

ከዚህ ቀደም አሜሪካ ትጥል የነበረው ማዕቀብ በግለሰብ የፍርድ ቤቱ ባለስልጣናት ላይ ብቻ ያተኮረ ቢሆንም፣ የአሁኑ እርምጃ ግን ሙሉ ተቋሙን ኢላማ ያደረገ መሆኑ ተገልጿል። የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ማርኮ ሩቢዮ ባለፈው ሀምሌ ወር ሌሎች ሀገራት ከፍርድ ቤቱ እንዲወጡ በመጠየቅ ተቋሙን የማግለል ዘመቻ ማወጃቸው ይታወሳል።
በተጨማሪም ባለፈው ወር የትራምፕ አስተዳደር በፍርድ ቤቱ ፕሬዝዳንት እና በአንድ ከፍተኛ አቃቤ ህግ ላይ የጣለው ማዕቀብ፣ ግለሰቦቹ በአሜሪካ ግዛት ውስጥ ያላቸውን ወይም ከአሜሪካ የፋይናንስ ስርዓት ጋር ንክኪ ያለውን ማንኛውንም ሃብት የሚያግድ መሆኑ ዜናው አክሎ አብራርቷል። አጠቃላይ ሂደቱ አሜሪካ ዓለም አቀፍ የፍትህ ተቋማትን ከራሷ እና ከአጋሮቿ የፖለቲካ ፍላጎት አንጻር ብቻ ለመዘወር የምታደርገውን ጫና በግልጽ የሚያሳይ ሆኗል።

በቀይ ባሕር ላይ የተደቀነው የደኅንነት አደጋ እና የማይተካው የኢትዮጵያ ሚና
*******************

የአፍሪካ ኅብረት ኮሚሽን በቀይ ባሕር እና በባብ ኤል-መንደብ ስትራቴጂያዊ መተላለፊያ ላይ እየተባባሰ የመጣውን ወታደራዊ ውጥረት የተመለከተ መግለጫ አውጥቷል።

ኮሚሽኑ በንግድ መርከቦች እና በኢኮኖሚ መሠረተ ልማቶች ላይ የሚፈጸሙ ጥቃቶችን በማስመልከት ያወጣው ይህ ይፋዊ መግለጫ የቀጣናውን አጣዳፊ የደኅንነት ስጋት ቁልጭ አድርጎ ያሳያል።

የዓለም አቀፍ ንግድ ከፍተኛው ድርሻ በሚንቀሳቀስበት በዚህ የባሕር መስመር ላይ የተከሰተው ቀውስ በአቅርቦት ሰንሰለት፣ በኃይል አቅርቦት ደኅንነት እንዲሁም በመላው አፍሪካ ኢኮኖሚ ላይ የከፋ አደጋ ደቅኗል።

ወታደራዊ ፍጥጫዎቹ ለአህጉራዊ እና ለቀጣናዊ ኢኮኖሚ ከፍተኛ ፈተና መሆናቸውን የጠቀሰው የአፍሪካ ኅብረት አደጋው ወደ ምሥራቅ አፍሪካ እንዳይስፋፋ አጥብቆ አስጠንቅቋል።

አሁን መላው ዓለም እና የአፍሪካ ኅብረት እየሰጉበት ያለው በቀይ ባሕር ቀጣና የተደቀነ የደኅንነት ክፍተት፣ ኢትዮጵያ ከዓመታት በፊት ቀድማ ስትተነብየው እና ስታስጠነቅቅበት የነበረ እውነት ነው።

ኢትዮጵያ በምሥራቅ አፍሪካ ቀጣና ሰላም እና መረጋጋት እንዲሰፍን ሽብርተኝነትን እና ጽንፈኝነትን በመዋጋት ረገድ የከፈለችው መሥዋዕትነት በታሪክ የጎላ ስፍራ አለው።

በሶማሊያ ተንሰራፍቶ የነበረውን አሸባሪው አል-ሸባብን በመመከት እና አካባቢውን በመታደግ ረገድ የነበራት የፊት መስመር ተሰላፊነት ኢትዮጵያ ለራስ ደኅንነት ብቻ ሳይሆን ለቀጣናዊ እና ዓለም አቀፋዊ ሰላም የቆመች ጠንካራ የደኅንነት መሠረት መሆኗን አስመስክሯል።

በዚህ ታሪካዊ እውነታ ላይ የተመሠረተው የባሕር በር ፍላጎት ከ130 ሚሊዮን በላይ ለሚሆነው ሕዝብ ህልውና እና ልማት ከማስፈልጉ ባሻገር፣ የቀይ ባሕር እና የምሥራቅ አፍሪካን ሰላም በጥንካሬ ለማስጠበቅ የሚደረግ የጋራ ጥረት አካል ነው።

ኢትዮጵያ በቀይ ባሕር ላይ የባሕር ኃይል እንዲኖራት ማድረጉ ለቀጣናው የተሟላ የደኅንነት ዋስትና ይሰጣል።

ኢትዮጵያ ያላት ጠንካራ እና የተፈተነ የሠራዊት አቅም፣ የፀረ-ሽብር ትግል ልምድ እንዲሁም ብሔራዊ ጥቅሟን ከዓለም አቀፍ የንግድ መስመር ነፃነት ጋር አስተሳስራ መመልከቷ የመርከቦችን ደኅንነት ከሚያውኩ ወንበዴዎች፣ አሸባሪዎች እና ሕገ-ወጥ ታጣቂዎች ለመጠበቅ የማይተካ ሚና እንድትጫወት ያደርጋታል።

ግዙፍ የሕዝብ ቁጥር እና እያደገ ያለ ኢኮኖሚ ያላት ኢትዮጵያ በባሕር መስመሩ ደኅንነት ላይ ቀጥተኛ ባለድርሻ መሆኗ ተሳትፎዋን ታማኝ፣ ተግባራዊ እና ዘላቂ ያደርገዋል።

ይሁን እንጂ ይህን አሳታፊ እና ሰላማዊ ጥያቄ እንደ ኤርትራ እና ግብፅ ያሉ ሀገራት በበጎ ካለመመልከታቸውም በላይ፣ ኢትዮጵያን ያገለሉ ጥምረቶችን ለመፍጠር ሲሯሯጡ ተስተውለዋል።

እነዚህ ሀገራት የባሕር ዳርቻ ተጋሪነትን ብቻ መሠረት ባደረገ ጠባብ አስተሳሰብ ኢትዮጵያን ያገለለ የቀይ ባሕር ጥምረት ፈጥረው ቢንቀሳቀሱም፣ አሁን በቀይ ባሕር ላይ የተከሰተውን የቀውስ ማዕበል እና የሁቲ ጥቃቶችን ለመግታት አቅምም ሆነ ፍላጎት አጥተው ተስተውለዋል።

በውኃ ወሰን ላይ ብቻ የተመሠረተው ይህ አግላይ አካሄድ በቀጣናው ያለውን የደኅንነት ክፍተት ከመጨመር ባለፈ ምንም ዓይነት ዘላቂ መፍትሔ ማምጣት አለመቻሉን የመሬት ላይ እውነታው አረጋግጧል።

ይህ የሚያሳየው በቀይ ባሕር እና በባብ ኤል-መንደብ መስመር ላይ አስተማማኝ ሰላም እና መረጋጋትን ለማስፈን ብቸኛው መፍትሔ ኢትዮጵያን ያሳተፈ የጋራ የደኅንነት መዋቅር መገንባት ብቻ መሆኑን ነው።

በቀጣናው እና በዓለም አቀፍ ማኅበረሰብ ዘንድ ዘላቂ ሰላምን ማረጋጋት የሚቻለው የኢትዮጵያን ሕልውናዊ ስጋት፣ የደኅንነት አቅም እና ታሪካዊ ሚና ያገናዘበ አሳታፊ የደኅንነት ማዕቀፍ ሲተገበር ብቻ ነው።

በለሚ ታደሰ
#ethiopia #ebc #redsea #seaaccess #africa #maritimesecurity

አበሽጌ ወረዳን ወደ ኦሮሚያ ክልል ለማጠቃለል የታሰበ ሴራ መኖሩን አብን አስታወቀ

በአማራ ተወላጆች ላይ የሚፈጸመው ማፈናቀልና ንብረታቸውን ለአመራሮች የመከፋፈል አደገኛ ሁኔታ በማስመልከት ከአብን የተሰጠ መግለጫ

የአማራ ብሔራዊ ንቅናቄ አብን በአማራ ሕዝብ ላይ የሚፈጸመውን መዋቅራዊ የዘር ማፅዳት የሕዝብ ቁጥር ስብጥር የመቀየር የጅምላ አፈና እና የህልውና ስጋት ላይ የመጣል የተቀናጀ የፕሮፓጋንዳ ዘመቻ በማስመልከት ከባድ የአቋም መግለጫ አውጥቷል ንቅናቄው በማዕከላዊ ኢትዮጵያ ክልል በጉራጌ ዞን አበሽጌ ወረዳና ወልቂጤ ከተማ እንዲሁም በአዋሳኝ የኦሮሚያ ክልል የምዕራብ ሸዋ ደቡብ ምዕራብ ሸዋ እና ጅማ ዞኖች በታጠቁ ኃይሎችና በአካባቢው የአስተዳደር መዋቅር ጭምር በቅንጅት ጥቃት እየተፈጸመ መሆኑን ገልጿል

ይህ ጥቃት ተራ የፀጥታ መደፍረስ ሳይሆን በአካባቢው ለዘመናት የሚኖረውን የአማራ ማህበረሰብ ከቀዬው በማፈናቀል መሬትና ንብረቱን በመንጠቅ የአበሽጌ ወረዳ አስተዳደራዊ ወሰኖችን በኃይል የመለወጥ አደገኛ ስትራቴጂ አካል ነው ብሏል በምዕራብ ሸዋና ደቡብ ምዕራብ ሸዋ ዞኖች የአማራ ተወላጆች ከተፈናቀሉ በኋላ የመሬት ይዞታቸው ለየደረጃው አመራሮችና አጋር ባለሀብቶች እየተከፋፈለ እንደሚገኝና ዋና አላማውም አበሽጌ ወረዳን ወደ ኦሮሚያ ክልል ለማጠቃለል መሆኑን አብን አስታውቋል

በ2016 ዓ ም የካቲት ወር ማህበረሰቡ ከአካባቢው ፖሊስ ጋር በመተባበር ቀጠናውን ከኦነግ ሸኔ ጥቃት ለመከላከል ጥያቄ ያቀረበ ቢሆንም ከሽብር ቡድኑ ጋር ትስስር ያላቸው የፀጥታ አመራሮች የታጠቀውን መሳሪያ በመግፈፍ ህዝቡን ለጭፍጨፋ አጋልጠው ሰጥተዋል ብሏል በመቀጠልም በአመያ ወረዳ ቆታ እና በዳርጌ አካባቢዎች በኦሮሚያ አድማ ብተና እና በሸኔ ታጣቂዎች የተቀናጀ ጥቃት ከ54 በላይ ሕፃናት ነፍሰጡር እናቶች አርሶ አደሮች እንዲሁም በጊዮርጊስ ቤተክርስቲያን ውስጥ የነበሩ 6 መነኮሳትና 3 አገልጋዮች መጨፍጨፋቸውን መግለጫው ያረጋገጣል

ከሐምሌ 2016 ዓ ም ጀምሮ በወልቂጤ ከተማ እና በአበሽጌ ወረዳ የታፈሱ ከ1,000 በላይ ሰላማዊ የአማራ ተወላጆች ያለ ምንም ፍርድቤት ትዕዛዝ ታፍነው በወልቂጤ እና በዋልጋ ማሰቃያዎች ታስረው ኢሰብአዊ አካላዊና ስነ-ልቦናዊ ስቃይ ሲደርስባቸው መቆየቱ ተገልጿል ይህ አፈና ሆን ተብሎ በዋናው የእርሻና የክረምት ወቅት በመከናወኑ የተዘራው አዝመራ በየሜዳው እንዲበላሽ መደረጉንና በትራንስፖርት እገዳ ምክንያት አርሶ አደሩ ለተደራጀ የኢኮኖሚ ውድቀት መዳረጉን አብን አመልክቷል

በመንግሥት ጥሪ መሠረት ሰላምና ልማትን ሲያስከብሩ የነበሩ አርሶ አደሮችን ባለሀብቶችን እና ወጣቶችን ፋኖ ናችሁ በሚል የሐሰት ስም በመፈረጅ በሰላማዊው የአማራ ማህበረሰብ ላይ ሰፊና የተቀናጀ ማዋከብና የማጥቃት ዘመቻ መከፈቱን ንቅናቄው ኮንኗል በዚህ የጥቃት ሂደት ውስጥ ከአማራ ሕዝብ ባሻገር የጉራጌና የኦሮሞ ተወላጅ የሆኑ በርካታ ንጹኃን ዜጎች የሁከትና የፖለቲካ ሴራ ሰለባ መሆናቸውን የገለጸው አብን ድርጊቱን በጽኑ እንደሚያወግዝ አስታውቋል

ዜጎችን ከጥቃት የመጠበቅ ኃላፊነት ያለበት የመንግሥት መዋቅር ራሱ የዜጎችን ሕጋዊ መሣሪያ በመገፈፍ ለታጣቂዎች ጥቃት ማጋለጡ ጥቃቱ የፖለቲካ ሥርዓቱ አካል መሆኑን እንደሚያሳይና የፌደራል መንግሥቱ ዝምታ ለድርጊቱ ይሁንታ መስጠት እንደሆነ ጠቅሷል

አብን በመግለጫው የፌደራል መንግሥት እና የደኅንነት መዋቅሮች በአማራ ተወላጆች ላይ የሚያካሂዱትን መዋቅራዊ እስራት እና የእንቅስቃሴ ገደብ በአስቸቋይ እንዲያቆሙና በወልቂጤ እና በወልጋ ታስረው የሚገኙ ንጹሃን ያለ ምንም ቅድመ ሁኔታ እንዲፈቱ ጠይቋል

በተጨማሪም የተፈናቀሉ የአማራ ተወላጆች ወደ ቀዬአቸው እንዲመለሱ የተወሰዱ የሕዝብ መከላከል መሣሪያዎች እና የተዘረፉ ንብረቶች በአስቸቋይ ለባለቤቶቻቸው እንዲመለሱ አብን በጥብቅ ጠይቋል

በጅምላ ጭፍጨፋዎች እና በሰብዓዊነት ላይ በተፈጸሙ ወንጀሎች ላይ እጃቸው ያለበት የመንግሥት አመራሮች የፀጥታ አካላትና ታጣቂዎች ለፍትሕ እንዲቀርቡና የመከላከያ ሠራዊትና የፌደራል ፖሊስ ገለልተኛ ጥበቃ እንዲያደርጉ ጥሪ አቅርቧል

የአማራ ሕዝብ ከአካባቢው እህትና ወንድም የጉራጌና የኦሮሞ ሕዝብ ጋር ለዘመናት የገነባውን ወንድማማችነት አጠናክሮ እንዲቀጥልና የጥቂት አክራሪ ፖለቲከኞችን የከፋፍለህ ግዛ ሴራ በንቃት እንዲመክት አብን ጥሪ አስተላልፏል

የኢትዮጵያ ሰብዓዊ መብቶች ኮሚሽን የነጻ መርማሪዎች አጣሪ ቡድን ወደ ቦታው በመላክ የሚፈጸመውን የዘር ማፅዳት እንዲያጣራ እና ዓለም አቀፉ ማኅበረሰብ በኢትዮጵያ መንግሥት ላይ አስፈላጊውን ዲፕሎማሲያዊና ፖለቲካዊ ጫና እንዲያደርግ አብን ጠይቋል

በመጨረሻም የአማራ ብሔራዊ ንቅናቄ ለተበደሉና በሕገ-ወጥ መንገድ ለታሰሩ ወገኖች ፍትሕ እስኪረጋገጥ ድረስ ትግሉን አጠናክሮ እንደሚቀጥልና በህዝብ ላይ ግፍ የፈጸሙ አካላት በፍትህ አደባባይ መቆማቸው እንደማይቀር አስታውቋል

በአለም በየአመቱ 134 ሚሊዮን የሕክምና ስህተቶች ይፈፀማሉ!
#ethiopia | ዛሬ መስከረም 7 ቀን 2019 ዓ.ም. የዓለም የሕሙማን ደኅንነት ቀን እየተከበረ ይገኛል።

እለቱን አስመልክቶ የአለም ጤና ድርጅት በዓለም አቀፍ ደረጃ በየዓመቱ 134 ሚሊዮን የሕክምና ስህተቶች እንደሚፈጸሙና ይህም ለ2.6 ሚሊዮን ዜጎች ሕይወት ህልፈት ምክንያት መሆኑን ጠቅሷል።

ዛሬ መስከረም 7 ቀን የሚከበረውን የዓለም የሕሙማን ደኅንነት ቀን ምክንያት በማድረግ የወጡ መረጃዎች እንደሚያሳዩት ችግሩ በተለይም በታዳጊና መካከለኛ ገቢ ባላቸው አገራት ላይ የከፋ ጉዳት እያደረሰ እንደሚገኝ አመላክቷል።

ድርጅቱ ጥንቃቄ በጎደለውና ጥራቱን ባልጠበቀ የሕክምና ምርመራ መድኃኒት አሰጣጥ እንዲሁም የአገልግሎት ግድፈት ምክንያት ነው የሚከሰተው ብሏል።

ይህ ችግር በዝቅተኛና መካከለኛ ገቢ ባላቸው ሀገራት ላይ በየዓመቱ 1.6 ትሪሊዮን ዶላር የምርታማነት መጓደልና የኢኮኖሚ ኪሳራ እያስከተለ እንደሆነ የዓለም ባንክና የሕክምና ተቋማት ጥናቶች ጠቁመዋል።

የዓለም ጤና ድርጅት እንደገለፀው አብዛኞቹ የሕክምና ስህተቶች በቅድመ ጥንቃቄና በዘመናዊ የአሰራር ሥርዓቶች ሊቀነሱ የሚችሉ ናቸው ብሏል።

በመሆኑም በዘርፉ ላይ የሚደርሰውን የሰውና የኢኮኖሚ ኪሳራ ለማስቀረት የሕሙማንን ደኅንነት መጠበቅ የጤና አገልግሎት ዋነኛ አካል ማድረግ ይገባል ሲል ገልጿል።

የሕክምና ተቋማትን በዲጂታልና ዘመናዊ ቴክኖሎጂ ማደራጀት ያስፈልጋል ነው ያለው።

እንዲሁም የሕክምና ባለሙያዎችን አቅም ማጎልበትና ጥብቅ የጥራት ቁጥጥር ማድረግ እንደሚገባ ተጠቅሷል።

የአለም ጤና ድርጅት ሀገራት የጤና ዘርፋቸውን በማዘመን የዜጎችን የማምረት አቅም እንዲታደጉ ጥሪ አቅርቧል።

ስምንተኛው የዓለም የህሙማን ደህንነት ቀን በሀገራችን ኢትዮጵያም በዛሬው እለት በዘውዲቱ መታሰብያ ሆስፒታል በተለያዩ መርሀግብሮች ተከብሮ ውሏል።

ሔኖክ ወ/ገብርኤል

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#ethiopia #getutemesgen #worldpatientsafetyday #who #patientsafety #healthnews

(ዘ-ሐበሻ ዜና) ባለፈው ጥር ወር ሚኒያፖሊስ ውስጥ በተካሄደ ህዝባዊ ስብሰባ ላይ በኮንግረስ አባል ኢልሃን ኦማር ላይ አካላዊ ጥቃት የሰነዘረው አንቶኒ ካዝሚርቻክ፣ ከአቃቤ ህግ ጋር ባደረገው የቅጣት ስምምነት መሰረት የ14 ወራት እስራት ተላልፎበታል። ግለሰቡ ከእስር ከተፈታ በኋላ ለሶስት ዓመታት በጥብቅ ክትትል ስር እንዲቆይ የተወሰነበት ሲሆን፣ በዚህ ጊዜ ውስጥ ከኢልሃን ኦማር ጋር ምንም አይነት ግንኙነት እንዳያደርግ በፍርድ ቤቱ ጥብቅ እገዳ ተጥሎበታል።

ጥቃቱ በተፈጸመበት ዕለት ተከሳሹ ከተሰብሳቢው መካከል በድንገት በመነሳት በሲሪንጅ የተሞላ የውሃ እና የአፕል ኮምጣጤ ውህድ ወደ ኮንግረስ አባሏ የረጨ ሲሆን፣ ድርጊቱን ሲፈጽምም "ሚኒሶታን እየከፋፈልሽ ነው" በማለት ሲጮህ ነበር። የኦማር የደህንነት ጠባቂዎች ወዲያውኑ በቁጥጥር ስር ያዋሉት ሲሆን፣ እርሷም ምንም ጉዳት ሳይደርስባት ስብሰባዋን እስከመጨረሻው መምራቷ ይታወሳል። አቃቤ ህግ ለፍርድ ቤቱ ባቀረበው ማስረጃ መሰረት፣ ግለሰቡ ጥቃቱን ከመፈጸሙ በፊት ለሶስት ሰዎች ስለ እቅዱ የጽሁፍ መልዕክት ልኮ እንደነበር፣ የዋስትና ገንዘብ የሚያቀርብ ኩባንያ መረጃ ሲያፈላልግ እንደነበር፣ እና ከታሰረ ለውሻው ጠባቂ እንዲሆንለት ከጎረቤቱ ጋር አስቀድሞ ተስማምቶ እንደነበር ተረጋግጧል።

ተከሳሹ በችሎት ፊት ቀርቦ ድርጊቱን በትክክል እንደማያስታውሰው ቢገልጽም፣ በኋላ ላይ ግን ሃላፊነት በመውሰድ ለኦማር የይቅርታ ደብዳቤ ጽፏል። በተከሳሹ ላይ የቀረበው የቅጣት ማቅለያ ሰነድ እንደሚያሳየው፣ ግለሰቡ የረጅም ጊዜ የአልኮል ሱሰኝነት፣ የስነ-ልቦና ችግሮች እና እ.ኤ.አ በ2022 የተረጋገጠ የፓርኪንሰን በሽታ ታሪክ አለው። ማህበራዊ ሚዲያው ላይም ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕን የሚደግፉ እና የቀድሞ ፕሬዝዳንት ጆ ባይደንን የሚያወግዙ ጽሁፎችን ሲያጋራ ቆይቷል። ይህ ጥቃት የተፈጸመው "ኦፕሬሽን ሜትሮ ሰርጅ" በተባለው እና ከ2,000 በላይ የኢሚግሬሽን መኮንኖች መንትያ ከተሞቹን (ትዊን ሲቲስ) ባመሰቃቀሉበት ከፍተኛ የኢሚግሬሽን አፈሳ፣ ህዝባዊ ተቃውሞ እና የሁለት አሜሪካውያን ህይወት ባለፈበት የውጥረት ወቅት ነበር።

ይህ በኮንግረስ አባል ኢልሃን ኦማር ላይ የተፈጸመው ጥቃት፣ ጽንፈኛ የፖለቲካ ንግግሮች እና የተዛቡ የስነ-ልቦና ችግሮች ሲደመሩ ሊፈጥሩ የሚችሉትን አደጋ በግልጽ የሚያሳይ ነው። የሶማሊያ ስደተኛ የሆኑት ኢልሃን ኦማር ለረጅም ጊዜ በፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ኃይለኛ ፀረ-ስደተኛ ትርክቶ ሲጠቁ ቆይተዋል። ትራምፕ "ወደ መጣችበት ሀገር ትመለስ" እና "ቆሻሻ" በማለት ሲሰነዝሩት የነበረው አግላይ ፖለቲካ፣ እንደ ካዝሚርቻክ ላሉ ግለሰቦች የጥቃት የሞራል ስንቅ እንደሰጣቸው መገመት አይከብድም።

ምንም እንኳን በስፍራው የተረጨው አደገኛ ኬሚካል ሳይሆን ኮምጣጤ ቢሆንም፣ ግለሰቡ ከጥቃቱ በፊት የዋስትና ኩባንያ ማፈላለጉ እና ለውሻው ጠባቂ ማዘጋጀቱ ድርጊቱን አስቦበት እና አቅዶበት መፈጸሙን ያረጋግጣል። በተለይም ክስተቱ በተጋጋለ የኢሚግሬሽን አፈሳ እና ተቃውሞ ወቅት መፈጸሙ፣ በሀገሪቱ ያለው የፖለቲካ ፖላራይዜሽን (መከፋፈል) ምን ያህል የከረረ መሆኑን ያሳያል። ይህ አይነቱ ክስተት የጥላቻ ፖለቲካ በቀላሉ ወደ ተጨባጭ አካላዊ ጥቃት ሊሸጋገር እንደሚችል እና ፖለቲከኞች ከህዝብ ጋር በሚያደርጉት ቀጥታ ግንኙነት ላይ ከፍተኛ የደህንነት ስጋት መጋረጡን ማሳያ ነው።

"የሰው ልጅ ህልውና አደጋ ላይ ነው!"-ሳም አልትማን
#ethiopia | አርቲፊሻል ኢንቴሊጀንስ ከቁጥጥር ውጪ ሊወጣ እንደሚችል ተነገረ።

አርቲፊሻል ኢንቴሊጀንስ (AI) ለሰው ልጅ ደህንነት ስጋት ሊሆን እንደሚችል ባለሙያዎች ስጋታቸውን ገልጸዋል።

የኦፕንኤአይ ኩባንያ ዋና ሥራ አስፈፃሚ ሳም አልትማን አርቲፊሻል ኢንቴሊጀንስ (AI) ለሰው ልጅ ደህንነት ስጋት ሊሆን እንደሚችል አስጠነቀቁ።

ሳም አልትማን ስጋታቸውን በገለፁበት መድረክ ሁለት ዋና ዋና አደጋዎችን ጠቅሰዋል።

የመጀመሪያው ሰዎች ከጊዜ ወደ ጊዜ እየጎለበተ የሚሄደውን የኤአይ ቴክኖሎጂ መቆጣጠር ሊሳናቸው ይችላል ብለዋል።

ሁለተኛው ደግሞ ከፍተኛ የኤአይ ኃይል በጥቂት ግለሰቦች ወይም ኩባንያዎች እጅ ብቻ ሊወድቅ ይችላል የሚል ስጋት እንዳላቸው ገልጸዋል።

"እኛ ሙሉ በሙሉ ከሰው ልጅ ጎን ነን" ሲሉ አልትማን ተናግረዋል።

የአልትማን ማስጠንቀቂያ የመጣው በርካታ የዘርፉ ተመራማሪዎች ቴክኖሎጂው በፍጥነት እያደገ በመጣበት ሁኔታ ላይ ያላቸውን ስጋት በገለፁበት ወቅት ነው።

ይህ የኤአይ ቴክኖሎጂ ወደ ጥቂት ሰዎች እጅ ከገባ የሚፈጠረው አደጋ የከፋ ይሆናልም ነው ያሉት።

በሌላ በኩል አሜሪካ እና ቻይና በኤአይ ዘርፍ የዓለም መሪ ለመሆን ከፍተኛ ውድድር በማድረግ ላይ መሆናቸው ደግሞ ዘርፉ አደጋ ላይ መውደቁን ያሳያል ተብሏል።

ሔኖክ ወ/ገብርኤል

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#ethiopia #getutemesgen #ai #artificialintelligence #samaltman #openai #chatgpt #technews #aifuture #usa #china

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የቀድሞው የአሜሪካ ፕሬዝዳንት ባራክ ኦባማ፣ አርቴፊሻል ኢንተለጀንስ (AI) በአግባቡ ካልተመራ እና ቁጥጥር ካልተደረገበት እጅግ አደገኛ ሊሆን እንደሚችል በማስጠንቀቅ፣ የዲሞክራት ፓርቲ አባላት ቴክኖሎጂውን ለመቆጣጠር የሚያስችል ጠንካራ ፖሊሲ እንዲቀርጹ አሳሰቡ። ዘ ኒው ዮርክ ታይምስ እሁድ ዕለት እንዳስነበበው፣ ኦባማ ይህንን ማስጠንቀቂያ የሰጡት ሐሙስ ዕለት በተካሄደ አንድ የገንዘብ ማሰባሰቢያ መድረክ ላይ ነው። ይህ የኦባማ ንግግር የመጣው፣ ሁለት የ'አንትሮፒክ' ተመራማሪዎች የኤአይ ቴክኖሎጂ ፈጣን ዕድገት የሰውን ልጅ ዘር ከምድር ገጽ እስከማጥፋት ሊደርስ የሚችል አደጋ አለው ሲሉ ከባድ ማስጠንቀቂያ በሰጡበት ወቅት መሆኑ ጉዳዩን ይበልጥ አሳሳቢ ያደርገዋል።

ፕሬዝዳንቱ ቴክኖሎጂው በግል ኩባንያዎች እጅ እጅግ በፍጥነት እያደገ መሆኑን በመጠቆም፣ ፖለቲከኞች ጉዳዩን በቁጥጥር ስር ካላዋሉት አደጋው የከፋ እንደሚሆን በንግግራቸው አጽንኦት ሰጥተዋል። በተለይም ዲሞክራቶች በመጪው ህዳር 3 በሚካሄደው አጋማሽ ምርጫ የተወካዮች ምክር ቤቱን መልሰው ከተቆጣጠሩ፣ የምክር ቤቱ አናሳ መሪ የሆኑት ሃኪም ጄፍሪስ በኤአይ ፖሊሲ ዙሪያ ጠንካራ ህዝባዊ ውይይቶችን እንዲከፍቱ ኦባማ በጽኑ መክረዋል። ከዚህም ባሻገር፣ በእ.ኤ.አ የ2028 የፕሬዝዳንታዊ ምርጫ የሚወዳደሩ እጩዎች ኤአይን ዋነኛ የምርጫ አጀንዳቸው በማድረግ የደህንነት እና የኢኮኖሚ ስጋቶችን የሚፈታ ግልጽ ዕቅድ ይዘው እንዲቀርቡ ጠይቀዋል።

የሰው ልጅን ህልውና በተመለከተ የተነሳው ስጋት የመነጨው፣ አንዳንድ የኤአይ ሲስተሞች ከቁጥጥር ውጪ በመሆን የውጭ የኮምፒውተር መረቦችን ሰብረው መግባታቸውን እና የደህንነት ተመራማሪዎችም በቴክኖሎጂው አደገኛነት ስጋት ገብቷቸው ስራቸውን እየለቀቁ መሆኑን ተከትሎ ነው። በጉዳዩ ላይ መግለጫ የሰጡት የአንትሮፒክ ዋና ስራ አስፈፃሚ ዳሪዮ አሞዴይ፣ የኤአይ ኩባንያዎች የቴክኖሎጂውን አቅም የማሳደግ ስራቸውን ፍጥነት እንዲቀንሱ ያሳሰቡ ሲሆን፣ የኦፕን ኤአይ (OpenAI) መሪው ሳም አልትማን እና የኤክስ ኤአይ (xAI) ባለቤት የሆነው ኢሎን ማስክም በዚህ የፍጥነት ቅነሳ ሃሳብ መስማማታቸውን ገልጸዋል።

የኤአይ ቴክኖሎጂ ጉዳይ ከሳይንቲስቶች እና ከቴክኖሎጂ ኩባንያዎች እጅ አልፎ ከፍተኛ የፖለቲካ አጀንዳ እየሆነ መምጣቱን እያየን ነው። እንደ ባራክ ኦባማ ያሉ ተሰሚነት ያላቸው የፖለቲካ ሰዎች ጉዳዩን ወደ ምርጫ አጀንዳነት ማምጣታቸው፣ የኤአይ ደህንነት እና ቁጥጥር በቀጣዮቹ አመታት የዓለማችንን ፖለቲካዊ እና ኢኮኖሚያዊ አቅጣጫ የሚወስን ትልቁ የመሪዎች ፈተና እንደሚሆን ያመላክታል። የቴክኖሎጂው ፈጣሪዎች (እንደ አልትማን፣ ማስክ እና አሞዴይ) ራሳቸው "ፍጥነታችንን እንቀንስ" ማለታቸው አደጋው ምን ያህል ከባድ እና አፋጣኝ ምላሽ የሚሻ እንደሆነ ቁልጭ አድርጎ ያሳያል።

ጋሪ ኔቪል በማንቸስተር ዩናይትድ የዘንድሮ የማዕዘን ምቶች (ኮርና) ላይ የሰጠው ያልተጠበቀ ትንታኔ፦"...ማንቸስተር ዩናይትድ በዚህ የውድድር ዘመን በሁሉም መድረኮች 26 የማዕዘን ምቶችን አግኝቷል፤ ነገር ግን ከእነዚህ ውስጥ አንዲቷም ኳስ(ወደ ግብነት አልተቀየረችም።
"ባለፈው ዓመት ብሩኖ ፈርናንዴዝ፣ 'አሲስቶቹ (የግብ ማቀበሎቹ) በማዕዘን ምቶች ላይ ብቻ የተንጠለጠሉ ናቸው' ተብሎ እጅግ የከፋ ትችት ይዘንብበት ነበር። አንዳንዶችማ ከማዕዘን ምት ኳስን አሻግሮ ማቀበል በእግር ኳስ ዓለም ውስጥ እንደ ቀላል እና ተራ ነገር አድርገው ስለውት ነበር።
"በዚህም የተነሳ ብሩኖ ይህንን ኃላፊነት ትቶ ገለል አለ።
"ውጤቱስ? እነሆ 26 የማዕዘን ምቶች አልፈዋል፤ ዩናይትድ ግን አሁንም ከአንዱም ግብ ማግኘት ተስኖታል።
"ሀቁ ግን ይህ ነው... ጥሩ የማዕዘን ምት ማሻገር የራሱ የሆነ ጥበብ አለው። ኳሷን ወደ ግብነት ለመቀየር የተስተካከለ አሻጋሪ፣ በሳጥን ውስጥ የሚደረግ የተቀናጀ እንቅስቃሴ፣ የሰከንድ ስሌትን የጠበቀ አጨራረስ (Timing) እና ልዩ የብቃት ጥራት የግድ ያስፈልጋል።"

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የኤርትራ ውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ሥር የሚገኘው የጥናትና ሰነድ ማጠናቀሪያ ክፍል ዛሬ መስከረም 2 ቀን 2019 ዓ.ም. (ሴፕቴምበር 12፣ 2026) ባወጣው አዲስና አጭር መግለጫ፣ የኢትዮጵያ ገዥ ፓርቲ የሆነውን ብልጽግና ፓርቲን ዒላማ ያደረገ ጠንካራ ትችት ሰነዘረ።

ሚኒስቴሩ በመግለጫው ኤርትራ በሉዓላዊ ግዛቶቿ ላይ ያላት መብት እና በከፍተኛ ሕዝባዊ መስዋዕትነት ያረጋገጠችው የሀገርነት መብት ፍጹም እና በማንም ሊገሰስ የማይችል መሆኑን አጽንኦት ሰጥቷል።

ይህ መሬት ላይ ያለ የጸና እውነታ በምንም ዓይነት የፖለቲካ ሸፍጥ ሊለወጥ እንደማይችል ያስታወቀው የኤርትራ ውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር፣ ብልጽግና ፓርቲ የሚያካሂደው የሚዲያ ፕሮፓጋንዳ፣ የይዘት ማዛባት (content repackaging) እንዲሁም የዲፕሎማሲ ማጭበርበር የኤርትራን ሉዓላዊነት ፈጽሞ ሊያሳንሰው ወይም ሊቀይረው እንደማይችል ጠንከር ባለ ቃላት አስጠንቅቋል።

ይህ አጭር ነገር ግን ጥብቅ መልእክት ያዘለ መግለጫ፣ በአስመራ እና በአዲስ አበባ መካከል ያለው የፖለቲካ እና የዲፕሎማሲ ሽኩቻ ይበልጥ እየተካረረ መምጣቱን የሚያሳይ ግልጽ ማሳያ ነው። ኤርትራ የኢትዮጵያን መንግሥት ሳይሆን በቀጥታ ገዥውን "ብልጽግና ፓርቲን" በስም ጠቅሳ የዲፕሎማሲ እና የሚዲያ ዘመቻ እያካሄደብኝ ነው በማለት መክሰሷ፣ ከቅርብ ጊዜ ወዲህ በሁለቱ ኃይሎች መካከል የተፈጠረውን የከፋ የመተማመን መሸርሸር አደባባይ ያወጣ ነው። በተለይም መግለጫው «በከፍተኛ መስዋዕትነት የተረጋገጠ ሉዓላዊነት» በሚለው ሐረግ ላይ ማተኮሩ፣ አስመራ በድንበር፣ በቀይ ባሕር ጂኦ-ፖለቲካ፣ ሆነ በሌሎች አካባቢያዊ ጉዳዮች ላይ ምንም ዓይነት የድርድር በር እንደማትከፍት እና የያዘችውን ፍጹም የመከላከያ አቋም ለዓለም አቀፉ ማኅበረሰብም ሆነ ለአዲስ አበባ ለማሳወቅ የተጠቀመችበት ስትራቴጂካዊ ርምጃ መሆኑን መረዳት ይቻላል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) አቧራው ሰማይ ጠቀስ ነው፤ መንገዱ ደግሞ የተሽከርካሪዎችን የዕድሜ ልክ ጤና እና የመንገደኞችን ሕይወት የሚፈታተን የድንጋይ፣ የገደል እና የጉድጓድ ክምችት ሆኗል። ባቀረብናቸው ምስሎች ላይ በግልጽ እንደሚታየው፣ በሰዎች የተሞሉ የሕዝብ ማመላለሻ አውቶቡሶች በፈራረሰ ድልድይ እና በገደል አፋፍ ላይ በሚያሰቅቅ ሁኔታ ሲንገዳገዱ እና ሲተራመሱ ይታያሉ። ይህ ከአዲስ አበባ ተነስቶ በቡልቡላ፣ ሚቶ፣ ዲጆ አድርጎ ወደ ሀላባ የሚወስደው መስመር የዕለት ተዕለት አስፈሪ ገጽታ ነው።

ይህ መስመር ለጥቂት መንደሮች ማቋረጫ የተተወ የገጠር መንገድ አይደለም። ይልቁንም ከመላው የሀገሪቱ ክፍሎች ወደ አዲስ አበባ፣ እንዲሁም ከዋና ከተማዋ ወደ ደቡብ ክልሎች ለሚጓዙ በሺዎች ለሚቆጠሩ መንገደኞች እና ለከባድ የጭነት ተሽከርካሪዎች ዋነኛ የኢኮኖሚ የደም ሥር ነው። በ ምስሉ ላይ የሚታየው በጎርፍ የተቦረቦረ፣ አፈር የለበሰ እና ድንጋይ ያፈጠጠበት አስቸጋሪ ጠጣር (ፒስታ) መንገድ፣ በየዕለቱ የነዋሪውን ኑሮ ከማክበድ አልፎ የንግድ ፍሰቱንና የሀገርን የትራንስፖርት ዕድገት ክፉኛ እያንቀነቀው ይገኛል።

ነዋሪዎች ለዘ-ሐበሻ እንደገለጹት እውነታው ግን ከዚህም የከፋ ነው። እነዚህ ተሽከርካሪዎች የተሸከሙት የብረት ክምርን ሳይሆን የሰው ሕይወትን እና የሀገርን የኢኮኖሚ ሀብት ነው። በየወቅቱ የሚደረገው ጊዜያዊ የአፈር እና የጠጠር ጥገና፣ የችግሩን ሥር ሊነቅል ቀርቶ ለቀናትም የሚቆይ እፎይታ አላመጣም። መንገዱ ከሚሸከመው ከፍተኛ የትራፊክ መጠን እና የጭነት ተሽከርካሪዎች ክብደት አንጻር፣ ጊዜያዊ ጥገናዎች የሀገርን በጀት ከማባከን እና የሕዝቡን እንግልት ከማራዘም የዘለለ ፋይዳ የላቸውም።

በመሆኑም ይህ የጉዞ መሥመር ለነዋሪው፣ ለነጋዴው እና ለመላው ሀገሪቱ ያለውን ከፍተኛ ስትራቴጂካዊ ጠቀሜታ ከግምት ውስጥ በማስገባት አስቸኳይ ትኩረት ሊሰጠው ይገባል። መንገዱን በየጊዜው ከመጠገን አዙሪት ወጥቶ፣ ዘላቂና አስተማማኝ መፍትሔ የሆነውን ደረጃውን የጠበቀ የአስፋልት ግንባታ በፍጥነት መጀመር የግድ ይላል። የደቡቡ ጉዞ በአቧራ የታፈነ የሞትና የሕይወት ቁማር መሆኑ ዛሬውኑ ሊያበቃ ይገባል።

በአካባቢያችሁ የምትመለከቱትን የመሰረተ ልማት ችግር፣ ሙስና፣ ማንኛውንም መረጃ በዋትሳፕ፣ ቴሌግራም፣ ሲግናል ቁጥራችን +161222268326 መላክ ትችላላችሁ።

የ 2019 ዓ.ም የከፋተኛ ትምህርት አካዳሚክ ካላንደር!

👉Exit Exam --ሰኔ 3--13/2019

👉Grade 12 Exam -- ሰኔ 28--ሐምሌ 9/2019

የትምህርት  ሚንስትር  አጠቃላይ  የአመት ካላንደር ከላይ ተያይዟል

Seledadotio
Seledadotio

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የሮይተርስ የዜና ወኪል 'ጋዝባዲ' የተሰኘውን የዋጋ ተቆጣጣሪ ተቋም መረጃ ጠቅሶ እንዳወጣው፣ በአሜሪካ የናፍጣ (ዲዝል) ብሔራዊ አማካይ ዋጋ በታሪክ ለመጀመሪያ ጊዜ በአንድ ጋሎን (3.8 ሊትር) ከ6 ዶላር በላይ ሆኗል። ይህ ታሪካዊ የዋጋ ንረት የተመዘገበው፣ በኢራን ላይ በተከፈተው ጦርነት እና ዩክሬን በሩሲያ የነዳጅ ማጣሪያ ተቋማት ላይ በፈጸመቻቸው ተከታታይ ጥቃቶች ምክንያት የዓለም የነዳጅ አቅርቦት ክፉኛ በመስተጓጎሉ መሆኑ ተገልጿል። አዲሱ የዋጋ ተመን፣ ባለፈው ሳምንት ተመዝግቦ የነበረውን የ5.85 ዶላር ክብረ ወሰን በከፍተኛ ልዩነት የሰበረ ነው።

የናፍጣ ዋጋ መጨመር ከቤንዚን ዋጋ መጨመር የተለየ እና እጅግ የከፋ ስጋት አለው። ምክንያቱም የዓለም የጭነት ትራንስፖርት፣ ግዙፍ የሎጂስቲክስ መስመሮች፣ ግብርና እና የፋብሪካዎች እንቅስቃሴ በዋናነት የተመሠረቱት በናፍጣ ላይ በመሆኑ ነው። የዋጋው በዚህ ልክ ማሻቀብ፣ በቀጥታ የሸቀጦችን እና የምግብ ዋጋን በማስወደድ ዓለም አቀፍ የዋጋ ግሽበት ያስከትላል። በሌላ በኩል፣ ኢራን ላይ የተከፈተው አዲስ ጦርነት እና የሩሲያ-ዩክሬን ግጭት መባባስ፣ የዓለም የነዳጅ ፖለቲካ እና ኢኮኖሚ ከቁጥጥር ውጪ እየሆነ መምጣቱን ያሳያል። የነዳጅ ገበያው መረጋጋት አለመቻል፣ የአሜሪካን ብቻ ሳይሆን እንደ ኢትዮጵያ ያሉ ታዳጊ ሀገራትን ኢኮኖሚ በእጅጉ የሚፈታተን የጂኦፖለቲካዊ ቀውስ ነው።

በሚያሳዝን ሁኔታ የዓለም ጂኦፖለቲካዊ ውጥረቶች እና ጦርነቶች በቀጥታ የየዕለት ኑሯችንን እና ኪሳችንን እየነኩት ነው። በመካከለኛው ምሥራቅ እና በምሥራቅ አውሮፓ የሚካሄዱት ወታደራዊ ግጭቶች የነዳጅ አቅርቦትን በማስተጓጎል የዓለምን ኢኮኖሚ ወደ ከፋ የዋጋ ግሽበት አዙሪት እየከተቱት ይገኛሉ፤ ጦርነቶቹ ቶሎ ካልቆሙ የዓለም የኢኮኖሚ ቀውስ ከዚህም ሊከፋ ይችላል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ፣ የእንግሊዝ ጠቅላይ ሚኒስትር አንዲ በርንሃም በእስራኤል ሰፈራዎች ላይ ማዕቀብ ለመጣል ስላቀዱት ውሳኔ አስቀድመው ቢያሳውቋቸውም ምንም ዓይነት ተቃውሞ እንዳላቀረቡ አንድ ምዕራባዊ ባለስልጣን ለታይምስ ኦፍ እስራኤል ገለጹ።

ጠቅላይ ሚኒስትር በርንሃም በዚህ ሳምንት መጀመሪያ ላይ ከትራምፕ ጋር በነበራቸው የስልክ ውይይት፣ ሎንዶን ከእስራኤል ሰፈራዎች የሚመጡ ምርቶችን ወደ አገር ውስጥ እንዳይገቡ ለማገድ እና በዌስት ባንክ የሚታየውን የእስራኤልን የማስፋፋት ፖሊሲ ለመግታት ሌሎች እርምጃዎችን ለመውሰድ ያዘጋጀችውን እቅድ አሳውቀዋቸዋል። በወቅቱም ከአሜሪካው ፕሬዝዳንት በኩል "እርምጃውን አዘግዩት" የሚል ጥያቄ አለመቅረቡን ውይይቱን በቅርበት የሚያውቁት ባለስልጣኑ አረጋግጠዋል።

የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ማርኮ ሩቢዮ ማክሰኞ ዕለት ስለ እንግሊዝ ማዕቀብ በተጠየቁበት ወቅት፣ ዋሽንግተን ውሳኔውን እንደማትቃወም ፍንጭ ሰጥተዋል። አሜሪካ፣ እንግሊዝን እና ሌሎች አስራ አንድ ምዕራባውያን ሀገራትን ተከትላ ማዕቀብ እንደማትጥል ቢገልጹም፣ የእንግሊዝን ውሳኔ ከመንቀፍ ተቆጥበዋል። "ውሳኔውን እንደሚያሳልፉ አሳውቀውናል፤ ምክንያታቸውንም ሰምተናል። በቀጠናው መረጋጋት እንዲሰፍን ያለንን የጋራ ዓላማ እንጋራለን፤ በዚህ አስቸጋሪ ጊዜ በዌስት ባንክ ግጭት እና ውጥረት እንዲጨምር አንፈልግም" ሲሉ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትሩ ተናግረዋል።

በሌላ በኩል የእስራኤል የሰፈራ እንቅስቃሴን ለረጅም ጊዜ ሲደግፉ የቆዩት በአሜሪካ የእስራኤል አምባሳደር ማይክ ሐካቢ "እንግሊዞች ማዕቀብ እና ማግለል የሚተገብሩ ከሆነ፣ የሚያስከትለው መዘዝ ከባድ ይሆናል" በማለት ከዋሽንግተን አስተዳደር የተለየ እና እንግሊዝን የሚያስጠነቅቅ አስተያየት ለቢቢሲ ሰጥተው ነበር። ነገር ግን አንድ የዋይት ሀውስ ባለስልጣን የአምባሳደሩ አስተያየት ከዋይት ሀውስ ወይም ከውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ጋር ተቀናጅቶ የተሰጠ እንዳልሆነ እና የአስተዳደሩን ትክክለኛ ፖሊሲ እንደማይወክል ገልጸዋል።

ይሁን እንጂ ምዕራባዊው ባለስልጣን፣ አምባሳደር ሐካቢ እንዳሉት የከፋ ባይሆንም፣ በቀጣዮቹ ቀናት ከአሜሪካ በኩል ጠንከር ያለ ምላሽ ሊሰጥ እንደሚችል አመላክተዋል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) አሜሪካውያን የሰራተኞች ቀንን (Labor Day) እና የመኸሩን የምርጫ ቅስቀሳ ወቅት መጀመር በሚያከብሩበት በዚህ ወቅት፣ ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ ሁለተኛ የስልጣን ዘመናቸውን ከጀመሩበት ጊዜ አንጻር የሕዝብ ተቀባይነታቸው በከፍተኛ ደረጃ ማሽቆልቆሉን አዲስ የሕዝብ አስተያየት ጥናት አመለከተ። ሲቪክስ የተሰኘው ተቋም ከ128 ሺህ በላይ የተመዘገቡ መራጮችን በማሳተፍ ያወጣው መረጃ እንደሚያሳየው፣ ፕሬዚዳንቱ በመጪው የአጋማሽ ዘመን ምርጫ (Midterm Elections) ዋዜማ ላይ በከፍተኛ የድጋፍ ማጣት ፈተና ውስጥ ወድቀዋል።

በአገር አቀፍ ደረጃ የትራምፕ የሕዝብ ድጋፍ 34 በመቶ ብቻ ሲሆን፣ 60 በመቶው አሜሪካዊ ደግሞ አስተዳደራቸውን እንደሚቃወም ጥናቱ ያሳያል። ይህ አሃዝ ፕሬዚዳንቱ ወደ ስልጣን ከተመለሱበት ጥር 2025 ጋር ሲነጻጸር ከፍተኛ የሆነ የድጋፍ መሸርሸር የታየበት ነው። ይበልጥ አሳሳቢው ጉዳይ ደግሞ ምርጫን በመወሰን ረገድ ቁልፍ በሆኑት ተለዋዋጭ ወይም ወሳኝ (Swing) ግዛቶች ውስጥ ያለው የድጋፍ ማነስ ነው። በትራምፕ እና በሪፐብሊካን ፓርቲ ላይ ያለው ተቃውሞ በአሪዞና፣ ፍሎሪዳ፣ ጆርጂያ፣ ኔቫዳ፣ ኖርዝ ካሮላይና፣ ኦሃዮ፣ ፔንሲልቬንያ እና ዊስኮንሲን በተባሉት ወሳኝ ግዛቶች ውስጥ በከፍተኛ ደረጃ አሽቆልቁሏል። ለምሳሌ ቀደም ሲል የድጋፍ ብልጫ በነበራቸው እንደ ፍሎሪዳ፣ ኦሃዮ እና ኔቫዳ ባሉ ግዛቶች የድጋፍ መጠናቸው ከመቸውም ጊዜ በበለጠ ቀንሷል።

ምንም እንኳን ፕሬዚዳንቱ በዋዮሚንግ፣ ዌስት ቨርጂኒያ እና ኖርዝ ዳኮታ በመሳሰሉት ጠንካራ የሪፐብሊካን ግዛቶች ውስጥ የተሻለ ተቀባይነት ቢኖራቸውም፣ በእነዚህም አካባቢዎች ቢሆን ቀድሞ ከነበራቸው ጠንካራ ድጋፍ አንጻር ከፍተኛ መዳከም ታይቷል። ዋዮሚንግን ጨምሮ በኬንታኪ፣ ኦክላሆማ፣ ቴክሳስ እና አዮዋ የተመዘገበው የድጋፍ ማሽቆልቆል፣ ትራምፕ በተፎካካሪ ግዛቶች ብቻ ሳይሆን ቀደም ሲል ጠንካራ ደጀን በነበሯቸው አካባቢዎችም ድጋፋቸው እየላላ መምጣቱን ያመላክታል። በሌላ በኩል ደግሞ እንደ ሜሪላንድ፣ ቨርሞንት፣ ማሳቹሴትስ እና ካሊፎርኒያ ባሉ የዲሞክራት ጠንካራ ይዞታዎች ውስጥ ያለው የትራምፕ ተቃውሞ እንደተለመደው እጅግ ከፍተኛ ሆኖ ቀጥሏል።

የስነ-ሕዝብ መረጃው የድጋፍ ማሽቆልቆሉን ስረ-ምክንያት ይበልጥ ያብራራል። ዕድሜያቸው ከ18 እስከ 34 ከሆኑት ወጣት መራጮች መካከል የትራምፕን አስተዳደር የሚደግፉት 21 በመቶ ብቻ ሲሆኑ፣ 72 በመቶዎቹ ግን ይቃወማሉ። በተጨማሪም ገለልተኛ መራጮች፣ የድህረ-ምረቃ ትምህርት ያላቸው ዜጎች እና ሴቶች ፕሬዚዳንቱን በከፍተኛ ደረጃ ከሚቃወሙት የህብረተሰብ ክፍሎች ግንባር ቀደሞቹ ናቸው። ይህ አሁን ላይ የተመዘገበው አገር አቀፍ የድጋፍ ማነስ፣ ፕሬዚዳንቱ በመጀመሪያው የስልጣን ዘመናቸው ከገጠማቸው የ2018ቱ የአጋማሽ ዘመን ምርጫ ዋዜማ ጋር ሲነጻጸር እጅግ የከፋ መሆኑ ተገልጿል።

ይህንን አሳሳቢ የጥናት ውጤት ተከትሎ ከዋይት ሃውስ በኩል ምላሽ የተሰጠ ሲሆን፣ የፕሬዚዳንቱ ቃል አቀባይ ዴቪስ ኢንግል የሕዝብ አስተያየት ጥናቶች የትራምፕን የ2024 ምርጫ ድል ከግምት ውስጥ ያስገቡ መሆን አለባቸው በማለት ተከራክረዋል። ቃል አቀባዩ አክለውም አስተዳደሩ የሥራ ዕድል በመፍጠር፣ የዋጋ ግሽበትን በማረጋጋት እና የመኖሪያ ቤት አቅርቦትን በማሻሻል ረገድ እያመጣ ያለውን ለውጥ በመጥቀስ፤ "ትክክለኛው የሕዝብ ድምፅ 80 ሚሊዮን አሜሪካውያን ትራምፕን የመረጡበት የህዳር 2024 ምርጫ ነው" ሲሉ ፕሬዚዳንቱ ታሪክ የሰራ ሥራ እያከናወኑ መሆኑን በመግለጽ አስተዳደሩን ተከላክለዋል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) ከሁለት ዓመት ህጻን ልጇ አጠገብ ህይወቷ አልፎ የተገኘችው ወጣት እዱት (ፍጹም) ስሞን ማሉዋል (የክርስትና ስሟ ወለተ ሩፋኤል) አሳዛኝ ህልፈት፣ በሚኒሶታ እና በመላው ዓለም በሚገኙ ኢትዮጵያውያን ዘንድ ጥልቅ ሀዘን ፈጥሯል። አሁን ደግሞ የዚች ወጣት የቀብር ስነ-ስርዓት፣ እናቷ በሌሉበት ሊፈጸም መሆኑ ሀዘኑን ይበልጥ መሪር አድርጎታል። የማሕጸን ፍሬን በሞት ማጣት ከባድ ሀዘን ሲሆን፤ የራስን ልጅ አስከሬን በአካል ተገኝቶ መሸኘትና አፈር ማልበስ አለመቻል ደግሞ ከሞትም የከፋ ስብራት ነው።

የሟች እናት በስደት የካናዳን ድንበር አቋርጠው ከገቡ ገና አንድ ዓመታቸው ነው። የልጃቸውን ድንገተኛ ሞት ሲሰሙ የመጨረሻውን ስንብት ለማድረግ ወደ ሚኒሶታ ለመጓዝ ያደረጉት ጥረት በቢሮክራሲ እና የህግ ማዕቀፍ ተሰናክሏል። በሚኒሶታ የሚገኘው የኢትዮጵያ ኮምዩኒቲ እናቷ በቀብሩ ላይ እንዲገኙ በማሰብ የተለያዩ ደጋፊ ሰነዶችን አዘጋጅቶ ወደ ካናዳ ቢልክም፣ እናትየዋ በቅርቡ ስደተኛ ሆነው የገቡ በመሆናቸው አስቸኳይ የመጓጓዣ ሰነድ ማግኘት አልቻሉም። ከዚህም ባሻገር፣ ሟች እውነተኛ ልጃቸው መሆኗን የሚያረጋግጥ ህጋዊ ሰነድ ከሀገር ቤት ማቅረብ ባለመቻላቸው እና በአሁኑ ወቅት ጡት የሚጠባ ህጻን ልጅ የታቀፉ በመሆናቸው ጉዟቸው ፈጽሞ የማይታሰብ ሆኗል። በመጨረሻም አቅም ያጡት እናት፣ በምሬት እና በእንባ ታጅበው፣ እርሳቸው በሌሉበት በሚኒሶታ በሚገኙ ኢትዮጵያውያን ወንድም እና እህቶቿ አማካኝነት ቀብሯ እንዲፈጸም ከባድ ውሳኔ ላይ ደርሰዋል።

እናቱ ህይወቷ ሲያልፍ አጠገቧ የነበረው እና ይህን አሰቃቂ ክስተት ያስተናገደው የሁለት ዓመቱ ህጻን፣ በአሁኑ ወቅት በሆስፒታል ክትትል እየተደረገለት ይገኛል። በሚኒሶታ የኢትዮጵያ ኮምዩኒቲ ሊቀመንበር የሆኑት አቶ ደምሴ ከበደ እንዳረጋገጡት፣ የልጁ አባት በቴነሲ ግዛት የሚገኝ ሲሆን፤ አሁን በሆስፒታል ያለውን ልጁን ለመረከብ ከሚመለከታቸው የመንግስት አካላት ጋር የህግ ሂደቶችን በመነጋገር ላይ ይገኛል።

የወጣት እዱት ሲሞን ጸሎተ ፍትሀት እና የቀብር ስነ-ስርዓት የኮምዩኒቲው አባላት እናት እና ቤተሰብ ሆነው ባጀቧት ሁኔታ ጳጉሜን 3 ቀን 2018 ዓ.ም ይፈጸማል። የጸሎተ ፍትሀት ስነ-ስርዓቱ ሚኒያፖሊስ በሚገኘው ርዕሰ አድባራት ጽርሐ አርያም ቅድስት ሥላሴ ካቴድራል እንደ አሜሪካ ሰዓት አቆጣጠር ከጠዋቱ 11:00 ሰዓት ጀምሮ የሚካሄድ ሲሆን፣ የቀብር ስነ-ስርዓቱ ደግሞ በሴንት ፖል ከተማ በሚገኘው የኦክላንድ መካነ መቃብር ይፈጸማል።

በሰው ሀገር ላይ ያለ እናት የመጨረሻ ስንብት አፈር ለምትለብሰው ወጣት እዱት ፈጣሪ ነፍሷን በገነት እንዲያሳርፍ፣ ለእናቷ፣ ለቤተሰቦቿ እና ለቀረው ህጻን ልጇ መጽናናትን እንዲሰጥ እንመኛለን። በሚኒሶታ የምትገኙ ኢትዮጵያውያን በስፍራው በመገኘት እንድትሸኟት ጥሪ ቀርቧል።

ናይጄሪያውያን ወጣቶች ኩላሊታቸውን
በ1,000 ዶላር እየሸጡ ነው

"ኩላሊታችሁን ሳይሆን ሀሳባችሁን ሽጡ"

በናይጄሪያ በተከሰተው  የከፋ የኑሮ ውድነትና ድህነት ሳቢያ ወጣቶች ኩላሊታቸውን  በ1,100 ዶላር  እየሸጡ መሆኑ ተሰምቷል። የቀድሞው የናይጄሪያ ምክትል ፕሬዚዳንት አቲኩ አቡበከር ይህን አሳዛኝ ሁኔታ በማንሳት ጥልቅ ስጋታቸውን ገልጸዋል።

የችግሩ መንስኤ እና ወቅታዊ ሁኔታ፡

*የምግብ፣ የትራንስፖርትና የቤት ኪራይ ዋጋዎች እጅግ መናራቸው ለዚህ ችግር ዳርጓቸዋል።

* ፖሊስ ሁለት የህክምና  ባለሙያዎችን ጨምሮ በአራት ግለሰቦች ላይ ህገ-ወጥ የሰዎች አካል ዝውውር ምርመራ እያካሄደ ይገኛል።

  ምንም እንኳን ሪፖርቶቹ ሙሉ በሙሉ ባይረጋገጡም፣ የኢኮኖሚ ቀውሱ የሰውን አካል እስከ መሸጥ ማድረሱ ሁኔታውን እጅግ አሳሳቢ አድርጎታል።

የቀድሞው ምክትል ፕሬዚዳንት መልእክት፡  ወጣቶች መሸጥ የሚገባቸው አካላቸውን ሳይሆን የፈጠራ ሃሳቦቻቸውን ሊሆን ይገባል ሲሉ አቲኩ አቡበከር አሳስበዋል።

Seledadotio
Seledadotio

የ251 ሚሊዮን ህጻናት የእውቀት በር ተዘግቷል
#ethiopia | በመላው ዓለም 251 ሚሊዮን ሕፃናት ከትምህርት ገበታ ውጪ መሆናቸው ተገለጸ።

ይህ አኃዝ በዓለም አቀፍ ደረጃ በትምህርት እኩልነት ላይ ትልቅ ክፍተት መኖሩን የሚያሳይ ሲሆን በተለይም በታዳጊ እና በጦርነት በሚታመሱ ሀገራት ላይ ችግሩ እጅግ የከፋ መሆኑን አመላክቷል።

የመንግስታቱ ድርጅት ባወጣው መረጃ መሠረት በተለያዩ ሀገራት በተከሰቱ ጦርነቶች እና የፖለቲካ አለመረጋጋቶች ትምህርት ቤቶች እንዲወድሙ እንዲዘጉ ወይም ለተፈናቃዮች መጠለያነት እንዲያገለግሉ ተደርገዋል ብሏል።

ይህም ሚሊዮኖች ከትምህርት ገበታቸው እንዲፈናቀሉ ምክንያት ሆኗል።

እንደዚሁም አነስተኛ ገቢ ያላቸው ቤተሰቦች የትምህርት ቁሳቁስ የዩኒፎርም እና የትራንስፖርት ወጪዎችን መሸፈን ባለመቻላቸው ህጻናት ከትምህርት እንዲርቁ ምክንያት ሆኗል ብሏል።

በተጨማሪም ሕፃናት ለቤተሰቦቻቸው ተጨማሪ ገቢ ለማስገኘት ሲሉ ገና በለጋ እድሜያቸው ወደ ሥራ ዓለም እንዲሰማሩ ይገደዳሉ።

በገጠር አካባቢዎች በሚገኙ ትምህርት ቤቶች የሰለጠኑ መምህራን እጥረት በመኖሩ ምክንያት በርካታ ሕፃናት የመማር ዕድላቸው መዘጋቱን ድርጅቱ ገልጿል።

በዓለም አቀፍ ደረጃ በትምህርት እኩልነት ላይ ትልቅ ክፍተት መኖሩን ያሳየ ሲሆን በተለይም በታዳጊ እና በጦርነት በሚታመሱ ሀገራት ላይ ችግሩ እጅግ የከፋ መሆኑን አመላክቷል።

ሔኖክ ወ/ገብርኤል

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#ethiopia #getutemesgen #educationforeverychild #unesco #globalnews #educationmatters

(ዘ-ሐበሻ ዜና) ረቡዕ ዕለት በሚኒያፖሊስ ከተማ በሚገኝ አንድ የመኖሪያ ሕንፃ ውስጥ በተፈጸመ የጅምላ ተኩስ ቢያንስ የሁለት ንጹሐን ሕይወት ማለፉን እና በርካታ ሰዎች መቁሰላቸውን ባለስልጣናት አስታወቁ። የጸጥታ ኃይሎች ጥቃቱን ለመቆጣጠር ወደ ስፍራው ሲደርሱ ከፍተኛ የተኩስ እሩምታ እና ጭስ እንደገጠማቸው ተገልጿል።

የፖሊስ አባላት ተጎጂዎችን ለማትረፍ እና ወደ ደህንነቱ የተጠበቀ ስፍራ ለማውጣት በሚጥሩበት ወቅት ከታጣቂው ጋር የተኩስ ልውውጥ ማድረጋቸውን የሚኒያፖሊስ ፖሊስ ጊዜያዊ አዛዥ ቢል ፒተርሰን ተናግረዋል። በዚህም ሦስት የፖሊስ አባላት የቆሰሉ ሲሆን፣ ከእነዚህ ውስጥ ሁለቱ በጥይት የተመቱ ናቸው። ማንነቱ በይፋ ያልተገለጸው ጥቃት ፈጻሚም በስፍራው መገደሉ የተረጋገጠ ሲሆን፣ ጊዜያዊ አዛዡ ፒተርሰን እንዳሉት ፖሊስ ግለሰቡን አስቀድሞ ያውቀው ነበር። በክስተቱ አንድ ሰው ወዲያውኑ በስፍራው ሕይወቱ ሲያልፍ፣ ሌላኛው ደግሞ ሆስፒታል ከደረሰ በኋላ መሞቱን የከተማዋ ባለስልጣናት አረጋግጠዋል። ሌሎች ሦስት ንጹሐንም በጥይት ተመተው በሆስፒታል የህክምና ክትትል እየተደረገላቸው ይገኛል።

ይህ አሳዛኝ እና ምስቅልቅል ያለ ክስተት ሲፈጠር የሕንፃው ነዋሪዎች ኮሪደሮችን ለቀው በመሸሽ በየቤታቸው ለመደበቅ ተገደዋል። የዜና አውታሮች ያገኙት የቪዲዮ መረጃ እንደሚያሳየው፣ በደርዘን የሚቆጠሩ ፖሊሶች ወደ ሕንፃው ሲገቡ ታይተዋል። ከባድ የጦር መሳሪያ የታጠቁ የፖሊስ አባላት የውጭውን ደህንነት ሲጠብቁ፣ በርካታ ሰዎች ደግሞ በቃሬዛ ከሕንፃው ሲወጡ ታይተዋል። አካባቢው በፖሊስ ተሽከርካሪዎች፣ በታጠቁ መኪኖች እና በአምቡላንሶች ሙሉ በሙሉ ተከቦ ነበር። የሚኒያፖሊስ ከተማ ከንቲባ ጃኮብ ፍሬይ ረቡዕ ምሽት በሰጡት ጋዜጣዊ መግለጫ፣ የፖሊስ አባላት ያሳዩትን ጀግንነት አድንቀው የእነሱ ፈጣን ምላሽ ባይኖር ኖሮ የሟቾች ቁጥር ከዚህም በእጅጉ የከፋ ይሆን እንደነበር አብራርተዋል።

ይህ ጥቃት አሜሪካውያን በዕለት ተዕለት የሕዝብ መገልገያ ስፍራዎች ላይ የሚያጋጥሟቸው የጅምላ ተኩሶች ከጊዜ ወደ ጊዜ እየጨመሩ በመጡበት ወቅት የተከሰተ ነው። ክስተቱ ከተፈጸመበት ስፍራ አምስት ማይልስ ርቀት ላይ በሚገኘው የአኑንሲየሽን የካቶሊክ ቤተክርስቲያን፣ ልክ ከአንድ ዓመት በፊት በተፈጸመ ተመሳሳይ የጅምላ ተኩስ የሁለት ሕፃናት ሕይወት ማለፉ እና ሃያ ሰባት ሰዎች መቁሰላቸው የአካባቢውን ማህበረሰብ ክፉኛ ያናወጠ ክስተት እንደነበር ይታወሳል።

ጥንቃቄ አይለየን!

የአስመራ ነዋሪዎች በንጹህ ውሃ አጥረት
ምክንያት ቀይ ባህርን ለመጠጣት ተገደዋል ተባለ‼️
በኤርትራ ዋና ከተማ አስመራ የሚኖሩ ዜጎች በከባድ የውሃ እጥረት ምክንያት የዕለት ተዕለት ህይወታቸው መስተጓጎሉንና ለከፍተኛ እንግልት ተዳርገዋል።

የከተማዋ ነዋሪዎች ልብስ ማጠብ እና የንጽህና መጠበቂያ የሚሆኑ መሰረታዊ አገልግሎቶችን ለመጠበቅ ሲሉ የውሃ አጠቃቀማቸውን እጅግ ለመቀነስና አማራጭ የውሃ ምንጮችን በፍለጋ ለመንከራተት መገደዳቸውን ገልጸዋል።

​የችግሩ አሳሳቢነት የከፋባቸው አያሌ የከተማዋ ነዋሪዎች እንደሚናገሩት መደበኛ የቧንቧ ውሃ ማግኘት ካቆመ ቆይቷል፤ በዚህም ምክንያት የውሃ ቦቴዎችን በመጠበቅ በውድ ዋጋ ውሃ ለመግዛት ተገደዋል። ሁኔታው ይበልጥ አሳዛኝ የሚሆነው ደግሞ አቅም በሌላቸው ዝቅተኛ የህብረተሰብ ክፍሎች ዘንድ ሲሆን አንዳንዶቹ የዝናብ ውሃ ለመሰብሰብ ሲጠባበቁ ሌሎች ደግሞ ከቀይ ባህር የሚጓጓዘውን የጨው ውሃ ለተለያዩ ፍጆታዎች ለማዋል እስከመገደድ ደርሰዋል።

​ባለፈው ሐምሌ ወር የወጣ አንድ ጥናት እንዳመለከተው በኤርትራ እየተባባሰ ለመጣው የውሃ አቅርቦት ችግር በምክንያትነት የተጠቀሱት የአየር ንብረት ለውጥ፣ የቆዩና የወደሙ መሰረተ ልማቶች እንዲሁም ደካማ የውሃ አስተዳደር ስርዓት ናቸው።

ጥናቱ አክሎም በአሁኑ ወቅት የሚገኘው የውሃ አቅርቦት መደበኛ ያልሆነና ለጤና አስተማማኝ እንዳልሆነ በማስገንዘብ ሊከሰት የሚችለውን የጤና አደጋ ጠቁሟል።

​ይህ ደረቅ ወቅቶች በመጡ ቁጥር ተደጋገሞ የሚከሰተው የውሃ እጥረት በነዋሪዎች የኢኮኖሚ አቅም ላይም የከፋ ጫና እያሳደረ ይገኛል። የውሃ ግዥ ወጪ እየጨመረ መምጣቱ አነስተኛ ገቢ ያላቸው ቤተሰቦች ያላቸውን ትንሽ ገቢ ለውሃ እንዲያወጡ በማስገደድ ተጨማሪ የኑሮ ውድነት ፈጥሮባቸዋል።

አሁን ላይ በአስመራ እየታየ ያለው ይህ ቀውስ በከተማዋ ያለውን የዘለቀ የመሰረተ ልማት ውድቀትና የመሰረታዊ አገልግሎቶች ማጣት አጉልቶ የሚያሳይ አሳሳቢ ክስተት ሆኗል።

Seledadotio
Seledadotio

የአስመራ ነዋሪዎች በውሃ እጥረ ምክንያት ከቀይ ባህር ለመጠጣት ተገደዋል ተባለ
#ethiopia | ​በኤርትራ ዋና ከተማ አስመራ የሚኖሩ ዜጎች በከባድ የውሃ እጥረት ምክንያት የዕለት ተዕለት ህይወታቸው መስተጓጎሉንና ለከፍተኛ እንግልት ተዳርገዋል።

የከተማዋ ነዋሪዎች ልብስ ማጠብ እና የንጽህና መጠበቂያ የሚሆኑ መሰረታዊ አገልግሎቶችን ለመጠበቅ ሲሉ የውሃ አጠቃቀማቸውን እጅግ ለመቀነስና አማራጭ የውሃ ምንጮችን በፍለጋ ለመንከራተት መገደዳቸውን ገልጸዋል።

​የችግሩ አሳሳቢነት የከፋባቸው አያሌ የከተማዋ ነዋሪዎች እንደሚናገሩት መደበኛ የቧንቧ ውሃ ማግኘት ካቆመ ቆይቷል፤ በዚህም ምክንያት የውሃ ቦቴዎችን በመጠበቅ በውድ ዋጋ ውሃ ለመግዛት ተገደዋል። ሁኔታው ይበልጥ አሳዛኝ የሚሆነው ደግሞ አቅም በሌላቸው ዝቅተኛ የህብረተሰብ ክፍሎች ዘንድ ሲሆን አንዳንዶቹ የዝናብ ውሃ ለመሰብሰብ ሲጠባበቁ ሌሎች ደግሞ ከቀይ ባህር የሚጓጓዘውን የጨው ውሃ ለተለያዩ ፍጆታዎች ለማዋል እስከመገደድ ደርሰዋል።

​ባለፈው ሐምሌ ወር የወጣ አንድ ጥናት እንዳመለከተው በኤርትራ እየተባባሰ ለመጣው የውሃ አቅርቦት ችግር በምክንያትነት የተጠቀሱት የአየር ንብረት ለውጥ፣ የቆዩና የወደሙ መሰረተ ልማቶች እንዲሁም ደካማ የውሃ አስተዳደር ስርዓት ናቸው።

ጥናቱ አክሎም በአሁኑ ወቅት የሚገኘው የውሃ አቅርቦት መደበኛ ያልሆነና ለጤና አስተማማኝ እንዳልሆነ በማስገንዘብ ሊከሰት የሚችለውን የጤና አደጋ ጠቁሟል።

​ይህ ደረቅ ወቅቶች በመጡ ቁጥር ተደጋገሞ የሚከሰተው የውሃ እጥረት በነዋሪዎች የኢኮኖሚ አቅም ላይም የከፋ ጫና እያሳደረ ይገኛል። የውሃ ግዥ ወጪ እየጨመረ መምጣቱ አነስተኛ ገቢ ያላቸው ቤተሰቦች ያላቸውን ትንሽ ገቢ ለውሃ እንዲያወጡ በማስገደድ ተጨማሪ የኑሮ ውድነት ፈጥሮባቸዋል።

አሁን ላይ በአስመራ እየታየ ያለው ይህ ቀውስ በከተማዋ ያለውን የዘለቀ የመሰረተ ልማት ውድቀትና የመሰረታዊ አገልግሎቶች ማጣት አጉልቶ የሚያሳይ አሳሳቢ ክስተት ሆኗል።

በያፌት ገ/ህይወት

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu