(ዘ-ሐበሻ ዜና) የአውሮፓ ህብረት በኢትዮጵያ እየተባባሰ የመጣው ግጭት እንዲሁም በተለይም በኢትዮጵያ እና ኤርትራ መካከል እያደገ ያለው ቀጠናዊ ውጥረት እጅግ እንዳሳሰበው አስታውቋል። ህብረቱ የውጭ ጉዳይ ፖሊሲ ኃላፊው በኩል ባወጣው መግለጫ፣ ይህ ሁኔታ በመላው የአፍሪካ ቀንድ ሰላም እና መረጋጋት ላይ አስከፊ መዘዝ የሚያስከትል ሰፋ ያለ ቀጠናዊ ጦርነት ሊቀሰቅስ የሚችል አደገኛ አዝማሚያ መሆኑን አስጠንቅቋል።

በሁሉም ግንባሮች ውጥረቶች በአስቸኳይ እንዲረግቡ ጥሪ ያቀረበው ህብረቱ፣ የሚመለከታቸው አካላት ሁኔታዎችን ከሚያባብሱ ድርጊቶች እና ንግግሮች እንዲቆጠቡ አሳስቧል። የዘላቂ ግጭት ማቆም ስምምነት (CoHA) ፈራሚ ወገኖችም በአፍሪካ ህብረት ማዕቀፍ ስር ስምምነቱን ሙሉ በሙሉ ተግባራዊ ለማድረግ ዳግም ቁርጠኝነታቸውን ሊያሳዩ ይገባል ብሏል።

ዓለም አቀፍ የሰብዓዊ መብት ህጎች ሊከበሩ እንደሚገባ ያሳሰበው መግለጫው፣ ሲቪሎች በማንኛውም ጊዜ ሊጠበቁ እና ያልተገደበ የሰብዓዊ እርዳታ አቅርቦት ሊረጋገጥ እንደሚገባ አጽንኦት ሰጥቷል።
ከዚህም በተጨማሪ የሁሉም ሀገራት ሉዓላዊነት እና የግዛት አንድነት መከበር እንዳለበት ህብረቱ በጽኑ አሳስቧል።

የውጭ ኃይሎች ከጣልቃ ገብነት እንዲቆጠቡና ይልቁንም ያላቸውን ተፅዕኖ በመጠቀም ውጥረቱ እንዳይባባስ፣ እንዲሁም ፖለቲካዊ እና ዲፕሎማሲያዊ መፍትሄዎች እንዲመጡ ሊሰሩ እንደሚገባ ጥሪ አቅርቧል። በመጨረሻም፣ የአውሮፓ ህብረት በአፍሪካ ቀንድ ቀጠናዊ መረጋጋት፣ ሰላማዊ ትብብር እና የኢኮኖሚ ትስስር እንዲኖር ያለውን ጽኑ አቋም ገልጾ፤ ትርጉም ላለው ውይይት እና ሰላማዊ የግጭት አፈታት የሚደረጉ የዲፕሎማሲ ጥረቶችን ለመደገፍ ዝግጁ መሆኑን አረጋግጧል።

ግሪክ ለአውሮፓ ህብረት አባል ሀገራት የጥገኝነት ጥያቄዎችን በጊዜያዊነት ማገድ እንዲችሉ ጥያቄ አቀረበች
 
ግሪክ የህብረቱ ስደተኞች ስምምነት ትልቅ መሻሻል ቢያሳይም ድንገተኛ ቀውሶችን ለመቆጣጠር በቂ አለመሆኑን ገልጻለች። ኔዘርላንድም ይህንን ሀሳብ በመደገፍ እንደ ሴኡታ ያሉት መጠነ-ሰፊ የመጤዎች መረባረብ ከጥገኝነት ይልቅ እንደ ድንበር አስተዳደር ጉዳይ ሊታይ ይገባል ብላለች።

ባለፈው ሐምሌ ወር መጨረሻ ላይ ብቻ ከ72 ሺህ በላይ ስደተኞች ወደ ስፔን ከሰሜን አፍሪካዊ ግዛት ሴኡታ መግባታቸው ይገመታል። ምንም እንኳን አብዛኞቹ ቢመለሱም፣ 10 ሺህ ያህሉ አሁንም በመቆየታቸው በአውሮፓ ከተሞች ውስጥ ጠንካራ እርምጃዎችን እንዲወሰዱ ጥሪዎች እንዲጠናከሩ አድርጓል።

የአውሮፓ ህብረት የስደተኞች ኮሚሽነር ማግኑስ ብሩነር ፍልሰት የጸጥታ ጉዳይ ሊሆን እንደሚችል በመግለጽ፣ ከአለም አቀፍ ህግጋት እና መሰረታዊ መብቶች ጋር የተጣጣመ ድንበር የመጠበቅ አቅም እንደሚያስፈልግ አንስተዋል።

በዚህም ስብሰባ ላይ አባል ሀገራት ከአውሮፓ ህብረት ውጪ የመመለሻ ማዕከላት እንዲያቋቁሙ የሚያስችል አዲስ ደንብ ጸድቋል። ሩዋንዳ ከበርካታ የአውሮፓ ሀገራት ጋር እንደዚህ አይነት ማዕከልን አስተናግዳለው በሚል ቀዳሚ ውይይቶችን አድርጋለች። ግሪክ፣ ኔዘርላንድ፣ ጀርመን፣ ኦስትሪያ እና ዴንማርክን ያካተተው የአምስት ሀገራት ቡድን በጥር 2027 ዓ.ም. ዝውውሮችን ለመጀመር እቅድ ይዟል።ይህ ዜና አውሮፓ ከስደተኞች ጋር በተያያዘ ከጊዜ ወደ ጊዜ ጥብቅ እና ድንበርን አጥብቆ የመቆጣጠር አቅጣጫን እየተከተለች መሆኑን ያሳያል።
 
ትግስት ላቀው

#ዳጉ_ጆርናል

በኢትዮጵያ  አገልግሎት ሰጪ ከሆኑ ተቋማት ውስጥ በጥራት ከኢትዮጵያ አየር መንገድ ውጪ 70 ዓመታትን ያስቆጠረ ተቋም የለም ተባለ
 
 በኢትዮጵያ ጥራትን የጠበቀ አሰራርን ከመተግበር አኳያ በግልም ሆነ  በመንግስት ካሉ አገልግሎት ሰጪ ተቋማት ውስጥ ከኢትዮጵያ አየር መንገድ ውጪ 70 አመት እና ከዛ በላይ ያስቆጠረ ተቋም አለመኖሩን የኢትዮጵያ ጥራት ሽልማት ድርጅት አስታውቋል።
 
የኢትዮጵያ ጥራት ሽልማት ድርጅት ዋና ስራ አስፈፃሚ አቶ ቴዎድሮስ መብራቱ ለብስራት ሬዲዮ እንደተናገሩት ተቋማት አንድ ጊዜ ከተገነቡ በኋላ  እያደጉ መሄድ  አለባቸው።የመንግታዊም ሆኑ የግል አገልግሎት ሰጪ ተቋማት ጥራትን የጠበቀ አሰራርን ተግባራዊ ማድረግ ቢኖርባቸውም በዚህ ረገድ በርካታ ዓመታትን ማስቆጠር የቻለ ተቋም ወይም ድርጅት የለም ብለዋል፡፡
 
አቶ ቴዎድሮስ አክለውም የኢትዮጵያ ጥራት ሽልማት ድርጅት ዋና አላማው ነገን የሚሻገሩ ተቋማትን መገንባት ነው ሲሉ ገልፀዋል፡፡ በመጪው ህዳር ወር 13ኛ  ዓመቱን የሚይዘው ድርጅቱ  እስካሁን  12 ሀገራዊ የጥራት ሽልማት ውድድር  ማከናወኑን እና 13ኛው  የጥራት ሽልማት ደግሞ  በቅርብ ጊዜያት እንደሚከናወን ተናግረዋል ፡፡ለማወዳደሪያነት ጥቅም ላይ የሚውለው መስፈርት  አሜሪካን ጨምሮ የአውሮፓ ህብረት በጋራ ተስማምተው ያወጡት እንደሆነ አስረድተዋል።
 
የዚህ አሰራር ዋነኛ አላማው አምራቾች እና አገልግሎት ሰጪዎች እነዚህን መስፈርቶች አውቀዋቸው  በዛ አይነት ሁኔታ እየሠሩ ለዓለም አቀፍ ገበያ እንዲቀርቡ  ማድረግ ነው፡፡  ማህበራዊ ሀላፊነትን ከመወጣት፣ አካባቢን ከመንከባከብ ፣ ሀይልን ከመቆጠብ ፣ ከሰው ደህንነት እና ከጤንነት አንፃር የሚታዩ መስፈርቶች መኖራቸውንም አብራርተዋል፡፡
 
ጥራት  ማለት ደንበኞች የፈለጉትን ነገር በትክክል ማቅረብ  ወይም ደንበኞችን ማርካት ነው ሲሉ የኢትዮጵያ ጥራት ሽልማት ድርጅት ዋና ስራ አስፈፃሚ አቶ ቴዎድሮስ መብራቱ ለብስራት ሬዲዮ ጨምረው ተናግረዋል፡፡
 
በምህረት ታደሰ
 
#ዳጉ_ጆርናል

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የፈረንሳዩ ፕሬዝዳንት ኢማኑኤል ማክሮን በኒውዮርክ ከአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ጋር ከተወያዩ በኋላ፣ የዓለምን የኃይል (ኢነርጂ) ገበያ ለማረጋጋት እና ለግጭቶች ዲፕሎማሲያዊ መፍትሄ ለማምጣት በጋራ ለመስራት መስማማታቸውን አስታወቁ።

ማክሮን በማህበራዊ ትስስር ገጻቸው ላይ ባሰፈሩት መግለጫ ኒውዮርክ እንደደረሱ ከፕሬዝዳንት ትራምፕ ጋር ተገናኝተው በቀጣናዊ እና ዓለም አቀፋዊ ተግዳሮቶች ዙሪያ የጋራ ምላሽ ለመስጠት መምከራቸውን ገልጸዋል። የፈረንሳዩ መሪ አክለውም፣ "በመካከለኛው ምስራቅ የሚገኙ ወሳኝ የመሠረተ ልማት አውታሮችን በማስጠበቅ እና በሆርሙዝ ስትሬት የባህር ላይ ጉዞ ነጻነትን በማረጋገጥ፣ በኃይል ገበያው ላይ ያለውን ውጥረት ለማርገብ በጋራ ለመስራት ወስነናል" ብለዋል።

ከመካከለኛው ምስራቁ ውጥረት ባሻገር የሩሲያ እና ዩክሬን ጦርነትም የውይይቱ አካል ነበር። ሁለቱ መሪዎች በዩክሬን የኃይል እና የሲቪል መሰረተ ልማቶች ላይ የሚሰነዘረው ጥቃት እንዲቆም (Moratorium እንዲደረግ) የጋራ ጥረታቸውን እንደሚያስተባብሩ ማክሮን አስታውቀዋል። "የሲቪል ማህበረሰቡ ከጥቃት ሊጠበቅ ይገባል፤ እንዲሁም በሩሲያ እና በዩክሬን መካከል ለሰላም የሚያበቃ ከባድ እና እውነተኛ ድርድር በተቻለ ፍጥነት ልንጀምር ይገባል" ሲሉ ፕሬዝዳንቱ አሳስበዋል።

በአንድ በኩል ማክሮን ትራምፕን አግኝተው ስለ ሆርሙዝ ስትሬት እና ስለ መካከለኛው ምስራቅ የነዳጅ መሰረተ ልማት ደህንነት አብዝተው መምከራቸው፣ የቀጣናው ኃይሎች (በተለይም ኢራን እና ሁቲዎች) በዓለም የኢኮኖሚ የደም ስር ላይ የደቀኑትን አደጋ በጉልህ ያንጸባርቃል። አውሮፓ ያለ አሜሪካ ወታደራዊ ጥላ ይህንን የኃይል መስመር ማስጠበቅ እንደማትችልም በግልጽ ያሳያል።

በሌላ በኩል ፈረንሳይ (የአውሮፓ ህብረትን በመወከል) የዩክሬንን የሰላም ድርድር በተፋጠነ ሁኔታ ለመጀመር ከአሜሪካ ጋር መግጠሟ፣ የጦርነቱ ጫና በምዕራባውያን ኢኮኖሚ ላይ ከአቅም በላይ እየሆነ መምጣቱን የሚያሳይ ህያው ምስክር ሆኖ ይቆማል። ይህም የትራምፕ አስተዳደር በዩክሬን ጦርነት ላይ ያለውን "ጦርነቱ በአፋጣኝ በድርድር ማለቅ አለበት" የሚል ፖሊሲ፣ አውሮፓውያን በውድም በግድም እየተቀበሉት እና ስትራቴጂያቸውን እያስተካከሉ መሆኑን ያመላክታል።

(ዘ-ሐበሻ ስፖርት) ማክሰኞ ዕለት ማንቸስተር ዩናይትድን ለመልቀቅ በይፋ ደብዳቤ ያስገባው የጄጄ ገብርኤል ውሳኔ፣ በእግር ኳሱ ዓለም ያልታሰበ ማዕበል ፈጥሯል። ገና በ15 ዓመቱ በአውሮፓ ከሚገኙ እጅግ ተሰጥኦ ያላቸው ወጣቶች አንዱ ተብሎ የሚታሰበው ይህ ድንቅ አጥቂ፣ ከዘጠኝ ዓመቱ ጀምሮ ያሳለፈበትን ክለብ ለመሰናበት ቋምጧል፤ የአውሮፓ ታላላቅ ክለቦችም እሱን ለመጥለፍ አሰፍስፈዋል።

ሪያል ማድሪድ ዝውውሩን ለማጠናቀቅ በጥሩ ቁመና ላይ ሲገኝ፣ ባርሴሎና፣ ፓሪስ ሴንት ጀርሜን እና ባየር ሙኒክም ሁኔታውን በቅርበት እየተከታተሉ ነው። ዩናይትዶች ልጁን ለማቆየት ከፍተኛ ጥረት እያደረጉ ቢሆንም፣ ነገሮች ግን ከቁጥጥር ውጭ የሆኑ ይመስላሉ። ገብርኤል ባለፈው ሀሙስ በካሪንግተን የልምምድ ማዕከል ከ19 ዓመት በታች ቡድኑ ጋር በዩኤፋ የወጣቶች ሊግ ሀትሪክ ከሰራ በኋላ ወደ ስፍራው ድርሽ አላለም፤ አሁን ባለው ሁኔታም ይመለሳል ተብሎ አይጠበቅም። በዘርፉ ያሉ ባለሙያዎች ዩናይትድ ወደፊት 100 ሚሊዮን ፓውንድ ሊያወጣ የሚችልን አልማዝ በገዛ እጁ እያጣ መሆኑን ይገምታሉ።

ይህ ውሳኔ ድንገት የመጣ አይደለም። የችግሩ ጭላንጭል የታየው ባለፈው ሀሙስ ነበር። ገብርኤል በኦልድ ትራፎርድ በሻምፒዮንስ ሊግ ከሚጫወተው ዋናው ቡድን ጋር ከመሰለፍ ይልቅ፣ ከአዘርባጃኑ ሳባህ ጋር ለሚጫወተው የ19 ዓመት በታች ቡድን እንዲሰለፍ ተደረገ። በጨዋታው ሶስት ግቦችን ቢያስቆጥርም፣ እሱና ቤተሰቡ ግን የሻምፒዮንስ ሊግ ድባብን በዋናው ቡድን ውስጥ ሆኖ እንዲቀምስ ፈልገው ነበር። ይህ ክስተት ትልቅ ስብራት ፈጠረ፤ ውሳኔውም ወዲያውኑ ለክለቡ ተነገረ። ቅዳሜ ዕለት ከዋናው ቡድን አሰልጣኝ ማይክል ካሪክ ጋር ልምምድ ማድረግ ሲገባው፣ ከካሪንግተን በመቅረት ትልቅ የማስጠንቀቂያ ደወል አቃጨለ። ወዲያውም ከኢንስታግራም ገጹ ላይ ስለ ዩናይትድ የሚገልጹ መረጃዎችን በሙሉ አጠፋ። ሰኞ ዕለት ደግሞ ምዝገባው እንዲሰረዝለት የሚጠይቅ ደብዳቤ ለክለቡ አስገባ። የማንቸስተር ዩናይትድ ኃላፊዎች፣ በተለይም ዋና ስራ አስፈፃሚው ኦማር ቤራዳ እና አብሮ ባለቤቱ ሰር ጂም ራትክሊፍ በጉዳዩ ክፉኛ ተደናግጠዋል።

ሪያል ማድሪድ ይህንን ታዳጊ ለማስፈረም በስውር ሲሰራ ወራት አልፈውታል። ዕድሜው ከ18 ዓመት በታች በመሆኑ፣ የፊፋን ጥብቅ ህጎች ላለመጣስ ሲባል ክለቡ እጅግ ከፍተኛ ጥንቃቄ አድርጓል። የማድሪድ እቅድ ልጁን መጀመሪያ ለካስቲላ (የማድሪድ ሁለተኛ ቡድን) እና ከ19 ዓመት በታች ቡድን እንዲጫወት አድርጎ፣ ቀስ በቀስ ወደ ዋናው ቡድን ማሳደግ ነው። ይህ ከዚህ ቀደም በአያክሱ የ17 ዓመት ታዳጊ አብደላ ኦዋዛኔ ላይ ሊሞክሩት ያሰቡት ዓይነት ስልት ነው። የማድሪድ ሰዎች የገብርኤልን የሀሙስ ዕለት ሀትሪክ በቅርበት ሲከታተሉና ሲያከብሩ ነበር።

በህግ አግባብ ዩናይትድ የልጁን ውል የመቀደድ ፍላጎት የለውም። ነገር ግን ገብርኤል የአውሮፓ ህብረት ፓስፖርት ካገኘ፣ ልክ ጥቅምት 6 ቀን 16 ዓመት ሲሞላው ወደ ሌላ የአውሮፓ ክለብ መዘዋወር ይችላል። አባቱ ጆ ኦኬሩይል የተወለደው ለንደን ቢሆንም ለአየርላንድ ብሄራዊ ቡድን ተጫውቷል፤ እናቱም የሳይፕረስ ትውልድ አላት። ይህ ደግሞ ፓስፖርቱን በቀላሉ እንዲያገኝ በር ይከፍትለታል። ከዚህም ባሻገር፣ ገብርኤል መደበኛ የትምህርት ቤት ትምህርቱን በቤት ውስጥ የሚከታተል በመሆኑ፣ በዩናይትድ ሙሉ ጊዜ አካዳሚ ስር አይወድቅም፤ ይህም ክለቡ በልጁ ላይ ያለውን ሙሉ ቁጥጥር ያላላዋል። ገብርኤል ዩናይትድን የሚለቅ ከሆነ፣ ፊፋ ባስቀመጠው የካሳ ስሌት መሰረት ዩናይትድ ከ100,000 ፓውንድ በላይ የማሳደጊያ ካሳ ሊያገኝ ይችላል።

ገብርኤል ገና በዘጠኝ ዓመቱ የዩቲዩብ ቪዲዮዎች ላይ ሲወጣ ከሊዮኔል ሜሲ ጋር ይነጻጸር ነበር። ነገር ግን የእሱ ተወዳጅ ተጫዋች ኔይማር ሲሆን፣ ኳስን አጣብቆ የመያዝ፣ ፈጣን እንቅስቃሴ የማድረግ እና በሁለቱም እግሮቹ ግሩም አጨራረስ ያለው በመሆኑ የጨዋታ ስታይሉ ከብራዚላዊው ኮከብ ጋር በእጅጉ ይመሳሰላል። በዩናይትድ የዋናው ቡድን ልምምዶች ላይ በተደጋጋሚ በመሳተፍ፣ አንጋፋ ተጫዋቾችን ሳይቀር በቴክኒክ ብቃቱ አስገርሟል። በአካላዊ ጥንካሬ ከእሱ በሚበልጡ ተጫዋቾች ቢገፋም፣ በተፈጥሮ ያገኘው ክህሎት ወደፊት ከዓለማችን ምርጥ ተጫዋቾች ተርታ እንደሚያሰልፈው ብዙዎች ይስማሙበታል። ባለፈው ታህሳስ በኤፍኤ የወጣቶች ዋንጫ ለዩናይትድ በመሰለፍ እና ግብ በማስቆጠር ታሪካዊ ሪከርድ ሰብሯል፤ በወጣቶች ሊግ ባደረጋቸው 34 ጨዋታዎችም 31 ግቦችን እና 6 ለግብ የሚሆኑ ኳሶችን አመቻችቶ አቀብሏል።

ዩናይትድ ታዳጊዎችን ወደ ዋናው ቡድን በማሳደግ ታላቅ ታሪክ አለው። "በቂ ብቃት ካለህ፣ በቂ ዕድሜ አለህ" የሚለው የሰር ማት ባስቢ ብሂል ክለቡን ለዘመናት መርቶታል። ገብርኤልም የዚህ ታሪክ ቀጣይ አካል ይሆናል ተብሎ ሲጠበቅ ነበር። ነገር ግን በቅርብ ጊዜ የተፈጠሩ ክስተቶች ጥርጣሬን አጭረዋል። በክረምቱ የቅድመ ውድድር ዝግጅት ላይ በቂ የመጫወት ዕድል አላገኘም፤ በአትሌቲኮ ማድሪዱ ጨዋታ ከተፈጥሮ ቦታው ውጪ እንዲጫወት ሲደረግ፣ አዲሱ ፈራሚ የ18 ዓመቱ ታይናን ቶምሰን ግን በገብርኤል ተወዳጅ ቦታ በግራ ክንፍ ላይ የመሰለፍ ዕድል አግኝቷል። በሻምፒዮንስ ሊግ የ'ኤ' ዝርዝር ውስጥ ሳይካተት መቅረቱም ሌላው ቅር ያሰኘው ጉዳይ ነው። አርሰናል የ15 ዓመቱን ማክስ ዶውማንን በዝርዝሩ ውስጥ አካቶ ክብረ ወሰን ሲሰብር፣ የገብርኤል ስም ግን አልነበረም። አላማው በቋሚነት መሰለፍ ሳይሆን፣ ክለቡ በእሱ ላይ ያለውን እምነት በተጨባጭ ማየት ነበር።

ባለፈው ክረምት ማንቸስተር ሲቲ ገብርኤልን ለማስፈረም ከጫፍ ደርሶ የነበረ ቢሆንም፣ የዩናይትድ የስፖርት ዳይሬክተር ጄሰን ዊልኮክስ እና የድርድር ዳይሬክተሩ ማት ሀርግሪቭስ ጣልቃ ገብተው አክሽፈውት ነበር። ወደ ሌላ የእንግሊዝ ፕሪሚየር ሊግ ክለብ ማምራቱ በህግ አግባብ እጅግ ፈታኝ ነው። ባለፈው አንድ ዓመት ውስጥ ዩናይትድ ልጁን ለማሳመን ከቀድሞው አሰልጣኝ ሩበን አሞሪም እና ከታላቁ ሰር አሌክስ ፈርጉሰን ጋር ጭምር አገናኝቶታል። ማይክል ካሪክ በቅርበት ያሰለጠነው ሲሆን፣ የዋናው ቡድን ማሊያ ቁጥር 77ም ተሰጥቶታል።

አሁን ላይ ዩናይትዶች በቀጣዩ ወር 16ኛ ዓመት የልደት በዓሉን ሲያከብር የማበረታቻ የትምህርት ኮንትራት እና በ17 ዓመቱ ፕሮፌሽናል ውል ለማቅረብ እየተዘጋጁ ነበር። በፋይናንስ አቅርቦት ማንም ክለብ እንደማይበልጣቸው ያምናሉ። ነገር ግን የገብርኤል ውሳኔ የተቆረጠ ይመስላል፤ ስለዚህ ዩናይትድ ውጤቱን በትዕግስት ከመጠበቅ ውጪ ሌላ አማራጭ የለውም። አርብ ዕለትም ክለቡ ለቀረበው የምዝገባ ስረዛ ደብዳቤ ይፋዊ ምላሽ እንደሚሰጥ ይጠበቃል።

(ዘ-ሐበሻ ሰበር ዜና) በኔቶ ስር የተሰማራ አንድ የጣሊያን የጦር አውሮፕላን፣ በሊትዌኒያ አየር ክልል ውስጥ የሩሲያ ነው ተብሎ የተጠረጠረን ድሮን መትቶ መጣሉን ባለስልጣናት አስታወቁ።

የሊትዌኒያ ብሔራዊ የቀውስ አስተዳደር ማዕከል እንዳስታወቀው፣ ማክሰኞ ዕለት ከቤላሩስ ተነስቶ የሀገሪቱን አየር ክልል የጣሰው ይህ ድሮን፣ በሀገሪቱ ሁለተኛ ትልቅ ከተማ ካውናስ በስተሰሜን በምትገኘው ፕራትኩናይ በተባለች አነስተኛ መንደር አቅራቢያ ተመትቶ ወድቋል።

የሊትዌኒያ መከላከያ ሚኒስትር ሮበርታስ ካውናስ በማህበራዊ ሚዲያ ገጻቸው ባሰፈሩት መረጃ፣ የተመታው ድሮን ፈንጂ ታጥቆ እንደነበር ገልጸዋል። መሳሪያው የሩሲያ ወይስ የሌላ ሀገር መሆኑን ለማረጋገጥ በስብርባሪዎቹ ላይ ምርመራ እየተካሄደ ይገኛል። ሚኒስትሩ በስፍራው ከነበሩት የበረራ አባላት ጋር ከተወያዩ በኋላ፣ የጣሊያን ጦር አውሮፕላን የወሰደው እርምጃ "የአትላንቲክ ጥምረትን (ኔቶ) ትልቅ ዋጋ እና አጋር መሆን ማለት ምን ማለት እንደሆነ ያሳየ ነው" ብለዋል።

የአውሮፓ ህብረት ኮሚሽን ፕሬዝዳንት ኡርሱላ ቮን ደር ሌየን ክስተቱን በአውሮፓ ላይ እየተፈጸመ ያለ "የትንኮሳ እና የጥቃት" አካል ነው ሲሉ ኮንነውታል። የጀርመን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ዮሃን ዋዴፉል በበኩላቸው፣ የኔቶ አባላት በድርጊቱ እንደማይሸበሩ በመግለጽ ለጥቃቱ ሩሲያን ተጠያቂ አድርገዋል። የሩሲያ ባለስልጣናት በጉዳዩ ላይ ወዲያውኑ የሰጡት ምላሽ የለም።

ይህ የድሮን ክስተት የተመዘገበው፣ ሰኞ ዕለት በባልቲክ ባህር ውስጥ የሩሲያን የጦር መርከብ ሲከታተል በነበረ የዴንማርክ ወታደራዊ ሄሊኮፕተር ላይ ሩሲያ ተኩስ መክፈቷን ተከትሎ ነው። የፖላንድ መከላከያ ሚኒስትር ቭላዲላቭ ኮሲኒያክ-ካሚሽ ማክሰኞ ዕለት በኤክስ (ትዊተር) ገጻቸው ባሰፈሩት ጽሁፍ፣ "የቅርብ ቀናት ክስተቶች የሩሲያ ድርጊቶች የመላው አውሮፓን ደህንነት አደጋ ላይ የሚጥሉ መሆናቸውን ያሳያሉ" ብለዋል።

ውጥረቱ እያደገ የመጣው እሁድ ዕለት ሩሲያ ተከታታይ የድሮን ጥቃቶችን መፈጸሟን ተከትሎ ሲሆን፣ ይህ ደግሞ የኔቶ ዋና ፀሀፊ ማርክ ሩተ ለዩክሬን ተጨማሪ ድጋፍ እንዲያደርጉ ቃል እንዲገቡ ገፋፍቷቸዋል። የሩሲያ ድሮኖች ከፖላንድ ድንበር አቅራቢያ በሚገኝ ባቡር ላይ ጥቃት ያደረሱት፣ የእንግሊዝ፣ የአሜሪካ እና የአውሮፓ ህብረት የአሁኑ እና የቀድሞ ባለስልጣናት ልዑክ በጣቢያው ካለፈ ከጥቂት ደቂቃዎች በኋላ መሆኑ ተዘግቧል።

የሊትዌኒያው መከላከያ ሚኒስትር ካውናስ በሰጡት ጋዜጣዊ መግለጫ፣ የሩሲያ እና ዩክሬን ጦርነት አድማሱን እያሰፋ መሆኑን አስጠንቅቀው፣ በድርድር ሰላማዊ እልባት ካልተገኘ በስተቀር ተመሳሳይ ክስተቶች ሊቀጥሉ እንደሚችሉ ተናግረዋል። ሆኖም ሚኒስትሩ "ፑቲን ሰላማዊ እልባት አይፈልግም" ሲሉ አክለዋል።

የአውሮፓ ህብረት ከ15 ዓመት በታች ያሉ ታዳጊዎችን የማህበራዊ ሚዲያ አጠቃቀም ሊገድብ ነው
****************************

የአውሮፓ ህብረት ኮሚሽን ከ15 ዓመት በታች ያሉ ታዳጊዎችን የማህበራዊ ሚዲያ፣ የቪዲዮ ማጋሪያ እና የሰው ሰራሽ አስተውሎት (AI) አጠቃቀም የሚገድብ አዲስ የአውሮፓ ህብረት የህፃናት ህግ (EU KIDS Act) ይፋ ለማድረግ መዘጋጀቱ ገልጿል።

ይህ አህጉራዊ ውሳኔ እንደ ቲክቶክ እና ኢንስታግራም ያሉ አፕሊኬሽኖች የታዳጊዎችን አእምሯዊ ጤና በሚጎዱ አሰራሮቻቸው ላይ ከጤና ባለሙያዎች፣ ከፖለቲከኞች እና ከወላጆች ከፍተኛ ተቃውሞና ጫና እየበረታባቸው በመጣበት ወቅት የተወሰደ ነው።

ቀደም ሲል እንደ ፈረንሳይ፣ ኦስትሪያ፣ ዴንማርክ፣ ግሪክ እና ስፔን ያሉ ሀገራት ህፃናትን ከማህበራዊ ሚዲያ አሉታዊ ተፅዕኖ ለመጠበቅ በሀገር አቀፍ ደረጃ ህጎችን ማውጣት የጀመሩ ሲሆን፣ አዲሱ ህግ ደግሞ በመላው አውሮፓ ህብረት ደረጃ ወጥ የሆነ አሰራርን ለመዘርጋት ያለመ ነው።

አዲሱ ህግ እንደ እድሜ ደረጃቸው የተከፋፈሉ የመተግበሪያ አጠቃቀም ደንቦችን የሚያስቀምጥ ሲሆን፤ ከ13 ዓመት በታች ያሉ ህፃናት መተግበሪያዎችን መጠቀም የሚችሉት በወላጆች ሙሉ ቁጥጥር ስር ብቻ እንዲሆን ያደርጋል።

ከ13 እስከ 15 ዓመት ላሉ ታዳጊዎች ደግሞ ከማይታወቁ ሰዎች ጋር የሚደረጉ ግንኙነቶችን እና የሚያጠፉትን የስክሪን ጊዜ የሚገድብ፣ እንዲሁም የወላጅ ቁጥጥር የሚደረግበት አሰራር እንዲዘጋጅ ያስገድዳል። እድሜያቸው 15 እና ከዚያ በላይ የሆኑ ታዳጊዎች ደግሞ የራሳቸውን አካውንት መክፈት ይችላሉ።

ህጉ በማህበራዊ ሚዲያዎች፣ በቪዲዮ ማጋሪያዎች፣ በኦንላይን ጨዋታዎች እና በኤአይ (AI) ቻትቦቶች ላይ የሚተገበር ቢሆንም፣ የትምህርት ማግኛ ገጾችን እና መሳሪያዎችን ግን አይጨምርም።

በተጨማሪም ፕላትፎርሞቹ የተጠቃሚዎችን ትክክለኛ እድሜ የሚያረጋግጡበት የዲጂታል አሰራር እንዲኖራቸው የሚያስገድድ ሲሆን፣ ህጉን በበላይነት ለመቆጣጠርም ግዙፍ የቴክኖሎጂ ኩባንያዎች የቁጥጥር ክፍያ የሚከፍሉበት አሰራር ይዘረጋል ሲል ፖለቲኮ ዘግቧል።

በሃና ምንዳሁን
#eukidsact #socialmediarestriction #digitalsafety #techregulation #childsafetyonline

ቦሪስ ጆንሰን እና የአውሮፓ ከፍተኛ ባለስልጣናት በወጡበት የባቡር ጣቢያ ላይ ሩሲያ የሰው አልባ አውሮፕላን ጥቃት ፈጸመች

ከዩክሬን ዋና ከተማ ኪየቭ በተካሄደው የያልታ የአውሮፓ ስትራቴጂ (YES) ጉባኤ ላይ ተሳትፈው ሲመለሱ የነበሩት የቀድሞው የብሪታንያ ጠቅላይ ሚኒስትር ቦሪስ ጆንሰን፣ የብሪታንያው የብሔራዊ ደህንነት አማካሪ ጆናታን ፓወል እና ሌሎች የአውሮፓ ከፍተኛ ባለስልጣናት ከተሳፈሩበት ባቡር አልፈው ከወጡ ከግማሽ ሰዓት በኋላ ሩሲያ በዩክሬንና በፖላንድ ድንበር አቅራቢያ በሚገኘው ያሆዲን (Yahodyn) የባቡር ጣቢያ ላይ ጥቃት ሰንዝራለች। በጄት ሞተር በሚሰራ የሰው አልባ አውሮፕላን (ድሮን) በተፈጸመው በዚህ ጥቃት የባቡሩ ሞተር የተመታ ቢሆንም፣ ጥቃቱ ከመከሰቱ ከ15 ደቂቃ በፊት በጣቢያው የነበሩ ተሳፋሪዎች በሙሉ በአስቸኳይ እንዲወጡ በመደረጉ ምክንያት ምንም ዓይነት የሰው ህይወት አልጠፋም। የዩክሬን የባቡር ድርጅት (Ukrzaliznytsia) ጥቃቱ ሊሰነዘር የቻለው ዲፕሎማቶቹን የጫነው ባቡር በደህንነት ስጋት ምክንያት ፕሮግራሙን ቀይሮ አስቀድሞ በመውጣቱ እንደሆነና የሩሲያው ድሮን ኢላማ ያደረገው ይኸኑ የዲፕሎማቶች ባቡር ሊሆን እንደሚችል አስታውቋል።

በወቅቱ በሌላ ባቡር ውስጥ በጣቢያው ይገኙ የነበሩት የቀድሞው የሲ.አይ.ኤ (CIA) ዳይሬክተር ዴቪድ ፔትሬየስ ክስተቱ እጅግ የሚያስፈራ እንደነበር ገልጸው፣ የሩሲያውን ፕሬዝዳንት ቭላድሚር ፑቲንን "በዩክሬን ሲቪሎች ላይ ሽብር የሚያሰራጩ አረመኔ መሪ" ሲሉ ኮንነዋቸዋል።

ቦሪስ ጆንሰንም በበኩላቸው በኤክስ (X) ገፃቸው ባሰፈሩት መልእክት፣ ፑቲን በፖላንድ ድንበር ላይ የቆመን ባቡር ለመምታት የተጠቀሙበት ምክንያታዊነት የሌለው ውሳኔ ግራ የሚያጋባ መሆኑን ጠቅሰው፤ ይህ ጥቃት ዩክሬናውያን በየቀኑ የሚያስተናግዱት የዘፈቀደ ጥቃት ማሳያ በመሆኑ ምዕራባውያን አጋሮች አስቸኳይ የአየር መከላከያ ድጋፍ እንዲያደርጉ ጥሪ አቅርበዋል።

ከፖላንድ ድንበር በ2 ኪሎሜትር ርቀት ላይ የተፈጸመውን ይህን ጥቃት ተከትሎ የፖላንድ ጠቅላይ ሚኒስትር ዶናልድ ቱስክ የአስቸኳይ ጊዜ ስብሰባ የጠሩ ሲሆን፣ የሩሲያ የትምክህተኝነት እንቅስቃሴ ወደ ድንበራቸው እየተጠጋ መምጣቱን ገልጸዋል።

የዩክሬን ውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አንድሪይ ሲቢሃ በበኩላቸው ጥቃቱ "የፑቲን ሽብርተኝነት በቀጥታ የኔቶ እና የአውሮፓ ህብረት ደጅ ላይ መንኳኳቱን ያሳያል" ብለዋል። የሩሲያ መከላከያ ሚኒስቴር ጥቃቱ በባቡር መሰረተ ልማት ላይ የተፈጸመ መሆኑን ያረጋገጠ ሲሆን፣ የክሬምሊን ቃል አቀባይ ዲሚትሪ ፔስኮቭ ደግሞ ጦራቸው በመላው ዩክሬን የሚያካሂደውን ወታደራዊ እርምጃ አጠናክሮ እንደሚቀጥል አስታውቀዋል።

የኢትዮጵያ አዲስ ዓመት ምክንያት በማድረግ ማን ምን አለ?
#ethiopia | የኢትዮጵያ አዲስ ዓመት ምክንያት በማድረግ የተለያዩ የውጭ ሀገራት መሪዎች የዲፕሎማቲክ መሪዎችና እና አምባሳደሮች የመልካም ምኞት መልእክት አስተላልፈዋል።

የአውስትራሊያ ጠቅላይ ሚኒስትር አንቶኒ አልባኒዝ ለአዲሱ ዓመት ባስተላለፉት የአዲስ አመት መልእክት ለኢትዮጵያውያን እና አውስትራሊያውያ ውስጥ ለሚገኙ ኢትዮጵያዊያን አዲሱ አመት የሰላም የብልጽግና እና የደስታ ዓመት እንዲሆን ተመኝተዋል።

በተመሳሳይ የአውስትራሊያ የተቃዋሚ መሪ የሆኑት አንገስ ቴለር በበኩላቸው እንኳን ለ2019 የኢትዮጵያ አዲስ ዓመት አደረሳችሁ በማለት መልካም ምኞታቸውን ገልጸዋል።

በአዲስ አበባ የአውሮፓ ህብረት አምባሳደር ሶፊ ፍሮም ኤመሰበርገር
አውሮፓ ህብረት ከኢትዮጵያ ጎን እንዳለ በመግለፅ የሰላምና የደስታ ዘመን እንዲሆን ተመኝተዋል።

የካሜሩን አምባሳደር ኤዉምቡዌ ሞኖኖ አዲሱ ዓመት የተስፋ እና የእድገት እንዲሆን ምኞታቸውን አስተላልፈዋል።

የእስራኤል አምባሳደር አቭራሃም ንጉሴ የዕንቁጣጣሽ እና የእስራኤል "ሮሽ ሀሻናህ" አዲስ ዓመት በተመሳሳይ ወቅት መዋላቸውን በመጥቀስ "መልካም አዲስ ዓመት ዕንቁጣጣሽ" ብለዋል።

የተባበሩት አረብ ኤምሬትስ (UAE) አምባሳደር አብደላ ሀሰን አልሻምሲ
የሀገራቸውን እና የኢትዮጵያን ጠንካራ ወዳጅነት በማንሳት የሰላምና የፍቅር ዘመን እንዲሆን ተመኝተዋል።

የጀርመን፣ ፊንላንድ፣ ዴንማርክ፣ ስሪላንካ፣ የየመን እና ማሌዥያ ዲፕሎማቶች እና ኤምባሲዎችም በተመሳሳይ ለኢትዮጵያ ሕዝብና መንግሥት የእንኳን አደረሳችሁ መልእክት አስተላልፈዋል።

ሔኖክ ወ/ገብርኤል

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#ethiopia #getutemesgen #ethiopiannewyear #enkutatash #ethiopia #newyear2019 #peaceandunity #diplomacy

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የአውሮፓ ህብረትና የአፍሪካ ህብረት በኢትዮጵያ ወቅታዊ ጉዳይ የጋራ መግለጫ አወጡ፡፡ በኢትዮጵያ ዲፕሎማሲያዊ ልኡክ ያላቸው የአውሮፓ ህብረት አባል አገራት ማለትም ኦስትሪያ፣ ቤልጂየም፣ ቡልጋሪያ፣ ዴንማርክ፣ ፊንላንድ፣ ፈረንሳይ፣ ጀርመን፣ ግሪክ፣ ሀንጋሪ፣ አየርላንድ፣ ጣሊያን፣ ሉክዘምበርግ፣ ማልታ፣ ኔዘርላንድስ፣ ፖላንድ፣ ፖርቹጋል፣ ሮማኒያ፣ ስሎቫኪያ፣ ስፔን፣ ስዊድን እንዲሁም በአዲስ አበባ የሚገኙት የካናዳ፣ የኖርዌይና የዩናይትድ ኪንግደም ኤምባሲዎች ከአፍሪካ ህብረት ጋር በመሆን ዛሬ አጠር ያለ መግለጫ አውጥተዋል፡፡ በመግለጫቸውም በሰሜን ኢትዮጵያ ያለውን ሁኔታ በከፍተኛ ስጋት እየተከታተሉት መሆኑን ገልፀዋል፡፡

ጨምረውም ሁሉም አካላት የፕሪቶሪያን የሰላም ስምምነት ገንቢና ቅን በሆነ መንፈስ ተግባራዊ ለማድረግ እንዲሳተፉ ጥሪ አቅርበዋል፡፡ የአፍሪካ ህብረት የምስራቅ አፍሪካ ልዩ መልእክተኛ የሆኑት የቀድሞው የናይጄሪያ ፕሬዝደንት ኦሉሴጎን ኦባሳንጆ በአዲስ አበበና በመቀሌ ተገኝተው አዲስ ምክክር መጀመራቸውን እንደሚደግፉም አስታውቀዋል፡፡

በከፍተኛ ድርቅና ከፍተኛ የሰብአዊነት ፍላጎት ውስጥ ባለው ትግራይ ክልል አዲስ ጦርነት መነሳቱ በህዝቡ ላይ ሌላ ቀውስ እንደሚፈጥርም መግለጫው አሳስቧል፡፡

አውሮፓዊቷ ሀገር ኢስቶኒያ ለኢትዮጵያውያን እና ለሁሉ ዲጂታል መታወቂያ እየሰጠች ነው
#ethiopia | የኢስቶኒያ ኢ-ረዚደንሲ የውጭ ሀገር ዜጎች በአካል አውሮፓ ሳይገኙ ሙሉ በሙሉ በኢንተርኔት የሚመራና በህግ የተመዘገበ የአውሮፓ ህብረት ኩባንያ እንዲያቋቁሙና እንዲያስተዳድሩ የሚያስችል በኢስቶኒያ መንግሥት የሚሰጥ የዲጂታል መታወቂያ ፕሮግራም ነው።

በ2014 እ.ኤ.አ የተጀመረው ይህ ፕሮግራም፣ፍሪላንሰሮች፣ የቴክኖሎጂ ስታርታፖችና ዲጂታል ሥራ ፈጣሪዎች የባንክ ሂሳብ በኦንላይን እንዲያንቀሳቅሱ፣ ሰነዶችን በህጋዊ የዲጂታል ፊርማ እንዲፈርሙ፣ እንደ Stripe እና PayPal ያሉ የዓለም አቀፍ ክፍያ አገልግሎቶችን እንዲጠቀሙና በኩባንያው ውስጥ የሚቀረውን ትርፍ ከኮርፖሬት ግብር ነፃ በሆነ መልኩ እንደገና ለሥራ እንዲያውሉ ያመቻቻል።

ይሁን እንጂ ኢ-ረዚደንሲ አካላዊ የመኖሪያ ፈቃድን፣ ዜግነትን ወይም ወደ አውሮፓ ህብረት ሀገራት ያለቪዛ የመግባት መብትን እንደማይሰጥ ማወቅ ያስፈልጋል።

ይኸንን የዲጂታል መታወቂያ ለማግኘት ፍላጎት ያላቸው ግለሰቦች ኦንላይን ላይ በመመዝገብ፣ የማመልከቻ ክፍያ በመክፈልና የደህንነት ምርመራ ካለፉ በኋላ፣ ካርዳቸውን በአቅራቢያቸው ከሚገኝ የኢስቶኒያ ኤምባሲ በአካል በመገኘት በመረከብ አገልግሎቱን በይፋ መጀመር ይችላሉ።

በያፌት ገ/ህይወት

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu

(ዘ-ሐበሻ ዜና) ፈረንሳይ ለዩክሬይን አዲስ ሚሳኤል መከላከያ ልትሰጥ መሆኑን ገለፀች፡፡ ሩሲያ በዛሬው እለት የፕሬዝደንት ዘለንስኪ ትውልድ ቦታ በሆነው ክርቪ ሪህ ከተማ ላይ ሁለት ጊዜ የድሮን ጥቃት የፈፀመች ሲሆን ይህም ቢያንስ 16 ሰዎችን ገድሎ 130 ያህሉን ደግሞ አቁስሏል፡፡

ጥቃቱ በአውሮፓ መሪዎች ከፍተኛ ውግዘት ገጠመው ከመሆኑም በላይ የአውሮፓ ህብረት ከፍተኛ ዲፕሎማት የሆኑ ካጃ ካላስ ‹‹በዲዛይን የተፈጠረ ሽብር ነው›› ብለውታል፡፡ የፈረንሳዩ ፕሬዝደንት ማክሮን ጥቃቱን በተመለከተ ከዩክሬይኑ አቻቸው ጋር መወያየታቸውን ገልፀው የተፈጠረውን ክስተት ‹‹አስፈሪ›› በማለት ገልፀው ስጋት እንዳደረባቸው በኤክስ ገፃቸው ላይ ፅፈዋል፡፡

ጨምረውም ‹‹ዩክሬይን የአየር ክልሏን እንድትከላከልና ይህንን መሰል ጥቃትን እንድታከሽፍ የሚያስፈልጉትን ሁሉንም አይነት ዘዴዎች ማቅረብ ወሳኝ ነው›› ካሉ በኋላ ዘለንስኪ የፈረንሳይን ሚሳኤል መከላከያ እንዲሰጧቸው ጥያቄ እንዳቀረቡላቸው አስረድተዋል፡፡ አክለውም ‹‹ሩሲያ ጦርነቱን ለማቆምና ሰላም ለመፍጠር ፈቃደኛ እስካልሆነች ድረስ ጫና ማድረጋችንን እንቀጥላለን›› በማለት ገልፀዋል፡፡ ፕሬዝደንት ዘለንስኪ በበኩላቸው ከማክሮን ጋር ለ2 ሰአታት ያህል መነጋገራቸውን አስታውቀው ዘመናዊና አዳዲስ የፈረንሳይ ሚሳኤሎችና ሚሳኤል መከላከያዎችን እንደሚሰጧቸው ቃል እንደገቡላቸው ይፋ አድርገዋል፡፡

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የባህር ወንበዴዎች የኤርትራ ባንዲራን የሚያውለበልብ መርከብን አገቱ፡፡ ‹‹ሲቡ ዋን›› የተሰኘው ነዳጅ ጫኝ መርከብ ርዝመቱ 177.9 ሜትር ሲሆን ስፋቱ ደግሞ 28 ሜትር ሲሆን በባህር ላይ የሚጓዘው የኤርትራን ባንዲራ እያውለበለበ ነው፡፡

መርከቡ በኦማን አካባቢ ከሚገኘው ሺናስ አንቺ ወደብ የተነሳው ነሀሴ 2 ቀን 2018 ነበር፡፡ የሚጓዘው ደግሞ ወደፖርት ሱዳን እንደነበር የመርከቦችን ጉዞ የሚያሳየው ማሪን ትራፊክ ገልጿል፡፡ በተያዘለት እቅድ መሰረት ይህ መርከብ በሚቀጥለው ሳምንት ማለትም ነሀሴ 22 ፖርት ሱዳን መድረስ ነበረበት፡፡ መርከቡ በትላንትናው እለት በየመን የባህር ጠረፍ አካባቢ ጉዞውን እያደረገ እያለ ግን ያልታሰበ ነገር ገጠመው፡፡

የኤደን ባህረ ሰላጤ ታጣቂ የባህር ወንበዴዎች መርከቡንና በአጠቃላይ በመርከቡ ውስጥ የነበሩትን 20 መርከበኞች በማገት ከጉዞው አደናቅፈውታል፡፡ በህንድ ውቅያኖስ የአውሮፓ ህብረት ፀረ መርከብ እገታ ሚሽን እንደገለፀው ይህንን ነዳጅ ጫኝ መርከብ ያገቱት 6 ታጣቂዎች ናቸው፡፡ ታጣቂዎቹ ሙካላ ከተሰኘው የየመን ወደብ ጥቂት ራቅ ብሎ በሚገኝ ቦታ መርከቡ ላይ በመውጣት እገታውን የፈፀሙ መሆኑን የገለፀው ሚሽኑ መርከቡ አሁን ወደሱማሊያ እየተጓዘ እንደሚገኝ አስታውቋል፡፡

‹‹ሲቡ ዋን›› ነዳጅ ጫኝ መርከብ የኤርትራን ባንዲራ የሚያውለበልብ ቢሆንም የመርከቡ ባለቤት ማን እንደሆነ ግን በይፋ አይታወቅም፡፡ መርከቡ በአሜሪካ እገዳ የተጣለበትን የኢራን ነዳጅ በህገ ወጥ መንገድ በማጓጓዝ ስራ ላይ የተሰማራ ነው፡፡

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በአምባሳደር ጄኔራል ባጫ ደበሌ የተጻፈውና የኢትዮጵያን ብሔራዊ ደህንነት ስጋቶች አጉልቶ የሚያሳየው ዛሬ የወጣው ወቅታዊ ትንተና፣ የኤርትራ መንግሥት እና የህወሓት ጽንፈኛ አንጃ ፈጥረውታል ባሉት አደገኛ ጥምረት ላይ ከባድ ትችት ሰንዝሯል። ይህ የትንተና ጽሑፍ፣ ኢትዮጵያ ከፕሪቶሪያው የሰላም ስምምነት ወዲህ ለሁለት ዓመታት ያሳየችው ስትራቴጂካዊ ትዕግስት እያበቃለት መሆኑን በማስጠንቀቅ፣ ዓለም አቀፉ ማህበረሰብ ለጉዳዩ አስቸኳይ ትኩረት እንዲሰጠው አሳስቧል።

እንደ ጄኔራል ባጫ ማብራሪያ፣ ኦገስት 3 ቀን 2026 የኤርትራ መንግሥት ከፍተኛ የጦር አዛዦች የኢትዮጵያን ድንበር ጥሰው ወደ ዛላምበሳ ከተማ በመግባት የኤርትራን ባንዲራ በአደባባይ አውለብልበዋል። ይህ ክስተት በማህበራዊ ሚዲያ በስፋት የተሰራጨ ሲሆን፣ የኢትዮጵያን ሉዓላዊነት እና የግዛት አንድነት በግልጽ የጣሰ ድርጊት መሆኑ ተገልጿል። ከዚህም ባሻገር፣ ከሶስት ቀናት በኋላ ነሐሴ 6 ቀን 2026 ታንኮችን እና ከባድ የጦር መሳሪያዎችን ያካተተ የኤርትራ ጦር ወደ ሰሜን ኢትዮጵያ፣ በተለይም ወደ ትግራይ ክልል መግባቱን ጽሑፉ አጋልጧል።

እነዚህ ድርጊቶች ነጠላ ክስተቶች ሳይሆኑ፣ የኤርትራ መንግሥት እና በህወሓት ውስጥ የሚገኝ ጽንፈኛ አንጃ “ጽምዶ” በሚል ስያሜ የፈጠሩት ጥምረት አካል መሆኑ ተመላክቷል። ይህ የህወሓት አንጃ በፌዴራል መንግሥቱ ላይ ወታደራዊ ጥቃት ለመክፈት ዝግጅት ማጠናቀቁን በአደባባይ ያወጀ ሲሆን፣ የውጭ ኃይሎች ድጋፍን እንደ ፖለቲካዊ የህልውና ዋስትና እየቆጠረ ይገኛል። በተጨማሪም አንጃው አምባገነናዊ እና ወታደራዊ የማስገደድ ዘዴዎችን በስፋት በመጠቀም፣ እንዲሁም የትግራይ ተወላጆችን በሱዳን ጦርነት ውስጥ እንደ ቅጥር ነፍሰ ገዳይ በመሸጥ የህዝቡን ደህንነት እና መብት ክፉኛ አደጋ ላይ ጥሏል ተብሏል።

ኢትዮጵያ ቀጠናዊ አለመረጋጋትን ለማስቀረት ስትል ላለፉት ሁለት ዓመታት ከባድ ስትራቴጂካዊ እርጋታን መርጣ ቆይታለች። የካቲት 2026 በኢፌዲሪ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር በኩል የተላከውን ይፋዊ የውይይት ጥሪን ጨምሮ በርካታ የዲፕሎማሲያዊ መፍትሄ ጥረቶች በአስመራ ውድቅ ተደርገዋል። ምንም እንኳን የአውሮፓ ህብረት ያወጣቸው መግለጫዎች እና አሜሪካ በህወሓት ጽንፈኞች ላይ የጣለችው ማዕቀብ በጎ ጅምሮች ቢሆኑም፣ እርምጃዎቹ በአስመራም ሆነ በትግራይ ባሉ ተላላኪዎቿ ላይ ተጨባጭ የባህሪ ለውጥ አላመጡም። በመሆኑም የኢትዮጵያ መንግሥት ብሔራዊ ደህንነቱ፣ ሉዓላዊነቱ እና የግዛት አንድነቱ እየተረገጠ ላልተወሰነ ጊዜ ትዕግስትን ሊመርጥ እንደማይችል ጄኔራሉ አስረግጠው ተናግረዋል።

የኤርትራው ፕሬዚዳንት ኢሳያስ አፈወርቂ ኢትዮጵያን የማዳከም፣ የመከፋፈል እና በፖለቲካ ተጽዕኖ ስር የማዋል የረጅም ጊዜ ስትራቴጂካዊ ምኞታቸውን እንዳልተዉ ጄኔራል ባጫ አጥብቀው ተችተዋል። ይህ ዓይነቱ እኩይ ተግባር የሁለትዮሽ ግጭት ብቻ ሳይሆን፣ አጠቃላይ የአፍሪካ ቀንድን የፖለቲካ መዋቅር በኃይል ለማናጋት የሚደረግ አደገኛ ሙከራ መሆኑን አስገንዝበዋል።

በጽሁፋቸው የኤርትራ መንግሥት በኢትዮጵያ ግዛት ውስጥ የሚያንቀሳቅሰውን ጦር በአስቸኳይ ካላስወጣ እና ጣልቃ ገብነቱን ካላቆመ፣ ኢትዮጵያ ሉዓላዊነቷን ለማስከበር "ራስን የመከላከል ህጋዊ መብቷን" ለመጠቀም እንደምትገደድ አስጠንቅቀዋል። ይህ አጸፋዊ እርምጃ ደግሞ በራሷ በኤርትራ ውስጥ መንግሥት እስከመፍረስ እና እስከከፋ የጅምላ ስደት የሚያደርስ ቀውስ ሊፈጥር እንደሚችል አሳስበው፣ ለሚፈጠረው አጠቃላይ የቀይ ባህር እና የቀጠናው አለመረጋጋት ኃላፊነቱን የሚወስዱት ሉዓላዊነትን የሚጥሱት አካላት መሆናቸውን አበክረው ገልጸዋል።

በስደተኞች ጉዳይ ጣሊያንና ስፔን እሳትና ጭድ ሆነዋል
#ethiopia | የስፔን መንግሥት ጣሊያን የወሰደችው ውሳኔ የአውሮፓ ህብረት የሼንገን መርህና ስምምነት የሚጥስ ነው በሚል ከሷል።

በስፔኗ የሰሜን አፍሪካ ግዛት ሰኡታ አቅራቢያ አጋጥሞ የነበረውን ከፍተኛ የስደተኞች ፍሰት ተከትሎ ጣሊያን ከስፔን በሚመጡ የአየር እና የባህር መንገደኞች ላይ የጣለችውን ጊዜያዊ ቁጥጥር ይቀጥላል ብላለች።

ስፔን የአጸፋ እርምጃ እወስዳለሁ ብላ ብታስፈራራም ጣሊያን ቁጥጥሩ እንደምትቀጥልበት አስታውቃለች።

በቅርቡ ከ60,000 በላይ የሚሆኑ ህገ ወጥ ስደተኞች ከሞሮኮ ወደ ስፔኗ ሰኡታ መግባታቸውን ይታወሳል።

የጣሊያኗ ጠቅላይ ሚኒስትር ጆርጂያ ሜሎኒ የአውሮፓ ሼንገን ስምምነትን በጊዜያዊነት በማገድ ከስፔን ወደ ጣሊያን በሚገቡ መንገደኞች ላይ ቁጥጥር እንዲደረግ ወስነዋል።

የስፔን መንግሥት የጣሊያን ውሳኔ የሼንገን መርህና ስምምነት የሚጥስ ነው በሚል ከሳለች።

ጣሊያን የስፔን ዜጎችን እንደ ሌሎች የአውሮፓ ሕብረት ሀገራት ዜጎች የማታስተናግድ ከሆነ ተመሳሳይ የአጸፋ እርምጃ እንደምትወስድ ስፔን ማስጠንቀቂያ ሰጥታለች።

የጣሊያን ባለስልጣናት በበኩላቸው እርምጃው የሀገሪቱን የውስጥ ደህንነት ለመጠበቅና ቁጥጥር የሌለው የስደተኞች እንቅስቃሴ ወደ ሌሎች አውሮፓ ሀገራት እንዳይስፋፋ ለመከላከል ያለመ መሆኑን ገልጸዋል።

ሔኖክ ወ/ገብርኤል
#ethiopia #getutemesgen #getunews #europeanunion #spain #italy #migration

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የፖለቲካ ትንታኔ አቅራቢው ሬኔ ሌፎርት በኢትዮጵያ እና ሱዳን ድንበር አካባቢ ተቀሰቀሰ ስለተባለው ትጥቃዊ ግጭት የሚወጡ ዘገባዎችን ለመተንተን ከፍተኛ ጥንቃቄ ማድረግ እንደሚያስፈልግ አሳስበዋል። ተንታኙ በኤክስ ገጻቸው ባሰፈሩት ጽሁፍ፣ ለዚህ ጥንቃቄ በምክንያትነት ካነሷቸው ነጥቦች መካከል የፌደራል መንግስቱ (አዲስ አበባ) ሙሉ በሙሉ ዝምታን መምረጡ እና የህወሓት መረጃዎች ተዓማኒነት አጠያያቂ መሆኑ ይገኙበታል።

አያይዘውም ውጊያው እንደተዘገበው በሸረሪና አካባቢ የጀመረ ከሆነ፣ በግጭቱ የተሳተፉት ኃይሎች የኢትዮጵያ መከላከያ ሰራዊት (ENDF)፣ አዲስ አበባን የሚደግፉ የአማራ ሚሊሻዎች እና አጠቃላይ የትግራይ መከላከያ ኃይልን (TDF) ሳያካትት የትግራይ ሰራዊት 'አርሚ 70' ኮር ብቻ ሊሆኑ እንደሚችሉ አመላክተዋል። ይሁን እንጂ የኢትዮጵያ መከላከያ ሰራዊት በውጊያው ውስጥ በትክክል ስለመሳተፉ እስካሁን የታወቀ ነገር እንደሌለ እና ግልጽ ያልሆነ ጉዳይ መሆኑን ገልጸዋል።

ሬኔ ሌፎርት አሁን ያለውን ሁኔታ በተመለከተ ሁለት ሊሆኑ የሚችሉ ግምቶችን አስቀምጠዋል። የመጀመሪያው፣ አሜሪካ እና የአውሮፓ ህብረትን ጨምሮ ዓለም አቀፉ ማህበረሰብ ግጭቱን ለመከላከል ከፍተኛ ጫና እያደረጉ ቢሆንም፣ ይህ ክስተት በመላው የአፍሪካ ቀንድ ሊስፋፋ የሚችል አውዳሚ ጦርነት መነሻ ሊሆን እንደሚችል ነው።

ሁለተኛው ግምት ደግሞ "ያዙኝ ካለበለዚያ ጥፋት አደርሳለሁ" በሚል ስሌት፣ ሸምጋዮችን በማስገደድ የተፈጠረውን የፖለቲካ ማነቆ በድርድር ለመፍታት የተተኮሰ የማስጠንቀቂያ ተኩስ ሊሆን እንደሚችል ነው። ሆኖም ክስተቱ ከሁለቱ የትኛው እንደሆነ በእርግጠኝነት ለመናገር አሁንም በጣም ገና መሆኑን ትንታኔያቸው ያሳያል።

ስደተኞቹ ሳይገቡ ወጥተዋል
#ethiopia | በትላንትናው እለት ከሞሮኮ መነሻቸውን አድርገው ስፔንን አጥለቅልቀው የነበሩት ስደተኞች ወደ መጡበት እየተመለሱ ይገኛል።

ኪዩታ ወደ ተሰኘችው የስፔን ከተማ የገቡት 60,000 የሚጠጉ ስደተኞቹ በዛሬው እለት ወደ ሞሮኮ በፍቃደኝነት እየተመለሱ መሆናቸውን አልጀዚራ ጽፏል።

የስፔን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ጆዜ ማኑኤል አልቫሬዝ እንደገለፁት ሀገራቸው የስደተኞች ነፃነትና መብት እንደምታከብር ገልጸው ህገወጥ መንገድ ግን በየትኛውም መንገድ አንቀበልም ብለዋል።

አሁን በወጡ መረጃዎች መሠረት በህገወጥ መንገድ ከገቡት ስደተኞች መካከል 67 የሚሆኑት ህይወታቸው አልፏል ሲሉም ተናግረዋል።

የአውሮፓ ህብረት ሀላፊ ኡርሱላ ቮንደርላይን የስደተኞቹ ድርጊት ተቀባይነት እንደሌለው ተናግረው ሀገራት ድንበራቸውን ጥብቅ እንዲያደርጉ አሳስበዋል።

የፈረንሳይ የሀገር ውስጥ ሚኒስትር በበኩላቸው ሀገራቸውን ከስፔን የምትዋሰንበት ድንበር ማጠናከሯን ገልጸዋል።

የስፔኑ ጠቅላይ ሚኒስትር ፔድሮ ሳንቼዝ ድንበሮቻቸውን ክፍት አድርገው ስፔንን በስደተኞች እንድትወረር ያደረጉ ሀገራትን ክፍኛ ተችተዋል።

ሔኖክ ወ/ገብርኤል
#ethiopia #getutemesgen #getunews #spain #migrants #ceuta #europeanunion #ursulavonderleyen

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በጅቡቲ የኢትዮጵያ አምባሳደር የሆኑት አምባሳደር ለገሰ ቱሉ፣ በሰሜን ኢትዮጵያ ለተፈጠረው አውዳሚ ጦርነት መቋጫ የሆነው የፕሪቶሪያ የሰላም ስምምነት ትግበራን በተመለከተ፣ የህወሓት እሳቸው "ጽንፈኛ" ያሉት አመራሮች እያራመዱት ያለው ፖለቲካዊ ትርክት የትግራይን ህዝብ ፍላጎት የረሳ እና የሰላም ሂደቱን አደጋ ላይ የጣለ መሆኑን የሚያብራራ ትችት አወጡ። አምባሳደሩ "TPLF’s rhetoric and Ethiopia’s reality on the ground: When politics forgets people" (የህወሓት ፖለቲካዊ ትርክቶች እና የኢትዮጵያ ነባራዊ ሁኔታ፦ ፖለቲካ ህዝብን ሲረሳ" በሚል ርዕስ በኒው አፍሪካን መጽሔት ድረገጽ ላይ ዛሬ ባሳተሙት ጽሁፍ፣ ዘላቂ ሰላም ሊመጣ የሚችለው አካላት ከግል እና ከፓርቲ ፍላጎት ይልቅ የዜጎችን ደህንነት ሲያስቀድሙ ብቻ መሆኑን አስገንዝበዋል።

አምባሳደሩ በጽሁፋቸው እንዳስመዘገቡት ከጦርነቱ በኋላ እጅግ አሳሳቢ ከሆኑት ጉዳዮች አንዱ የሀገር ውስጥ ተፈናቃዮችን ወደ ቀዬአቸው የመመለስ ስራ ነው። የፌደራል መንግስት ተፈናቃዮች ያለምንም የፖለቲካ ቅድመ ሁኔታ እና መጓተት ወደ ቤታቸው ሊመለሱ ይገባል የሚል ጽኑ አቋም ቢኖረውም፣ ህወሓቶች ግን የሰብዓዊ እርዳታን እና የተፈናቃዮችን ጉዳይ ካልተፈቱ የፖለቲካ አጀንዳዎቻቸው ጋር በማያያዝ የህዝቡን ስቃይ ለፖለቲካ መደራደሪያነት እያዋሉት መሆኑን ኮንነዋል። ቤተሰቦች በፖለቲካዊ ዲስኩር ብቻ ህይወታቸውን መልሰው ሊገነቡ አይችሉም ያሉት አምባሳደሩ፣ በአከራካሪ ግዛቶች ዙሪያም የፌደራል መንግስት ጉዳዩ በህገ-መንግስታዊ ስርአቱ እና በሰላም ስምምነቱ መሰረት እንዲፈታ ጥረት ቢያደርግም፣ አመራሮቹ እነዚህን ተቋማዊ አሰራሮች ውድቅ በማድረግ እና የጊዜያዊ አስተዳደሩን ስልጣን ጥያቄ ውስጥ በማስገባት እንቅፋት እየፈጠሩ ይገኛሉ ብለዋል።

የፕሪቶሪያው ስምምነት ህገ-መንግስታዊ እና ዲሞክራሲያዊ አስተዳደርን ለመገንባት ምርጫ እንዲካሄድ ቢደነግግም፣ ህወሓቶች የፓርቲው የውስጥ ፖለቲካዊ ልዩነቶች እስኪፈቱ በሚል ሰበብ ምርጫን ላልተወሰነ ጊዜ እንዲራዘም እያደረጉ መሆኑ ተገልጿል። በተጨማሪም የፌደራል መንግስት፣ የሃይማኖት አባቶች፣ የሀገር ሽማግሌዎች እና የብሄራዊ ምክክር ኮሚሽን ያቀረቡትን የሽምግልና እና የውይይት ጥሪዎች በተደጋጋሚ ውድቅ ማድረጋቸው የእርቅ እድሎችን እያጠበበው መምጣቱን አምባሳደር ለገሰ አስረድተዋል።

ተቋማትን እያፈረሱ እና የሽግግር ፍትህ ስርአቱን እየተቃወሙ በተመሳሳይ ጊዜ ፍትህ እንፈልጋለን ማለታቸውም ግልጽ የሆነ የተግባር ተቃርኖ መሆኑን አንስተዋል።

ዳግም ወታደራዊ ቅስቀሳ እና የዓለም አቀፉ ማህበረሰብ ስጋት
የሰላም ስምምነቱ ትጥቅ መፍታት፣ ከወታደራዊ መዋቅር መውጣት እና ወደ ሰላማዊ ህይወት መቀላቀልን (DDR) ቅድሚያ ቢሰጥም፣ አመራሮቹ ግን አሁንም ወታደራዊ ቅስቀሳ እያደረጉ፣ ከባድ የጦር መሳሪያዎችን እየደበቁ እና ወጣቶችን በግዴታ እየመለመሉ መሆኑ እጅግ አሳሳቢ መሆኑን አምባሳደሩ ገልጸዋል። ከዓመታት የጦርነት ስቃይ በኋላ ወጣቶች ወደ ትምህርት እና ስራ መመለስ ሲገባቸው ዳግም ለጦርነት መመልመላቸው ተቀባይነት የሌለው ተግባር ነው። ይህ ድርጊታቸው የአውሮፓ ህብረትን እና በሰላም አደናቃፊዎች ላይ የቪዛ ማዕቀብ የጣለችውን አሜሪካን ጨምሮ ዓለም አቀፍ አጋሮችን ጭምር በእጅጉ እንዳሳሰበ አምባሳደሩ አስታውሰዋል።

የትግራይ ህዝብ ከዚህ በላይ ጦርነት እና ስቃይ እንደማይገባው ያሳሰቡት አምባሳደር ለገሰ ቱሉ፣ የፕሪቶሪያው ስምምነት ወደ ዘላቂ ሰላም መሻገሪያ ጠንካራ መሰረት መሆኑን አውቆ ማክበር እንደሚገባ አጽንኦት ሰጥተዋል። ዳግም ወደ ጦርነት እና ወታደራዊ ፉክክር መግባት ትግራይን ብቻ ሳይሆን መላው ኢትዮጵያን አደጋ ላይ የሚጥል መሆኑን በማስጠንቀቅ፣ ፖለቲከኞች የጥቃት ፖለቲካን ትተው ለኢትዮጵያ ህዝብ ሲሉ የዲሞክራሲያዊ ውድድር ፖለቲካን ሊመርጡ እንደሚገባ ጥሪያቸውን አቅርበዋል።

በአምባሳደሩ ጽሁፍ ዙሪያ፣ ይህ መረጃ እስከቀረበበት ጊዜ ድረስ ከሕወሐት ወገን የተሰጠ ምላሽ የለም።

u12e8u12a0u12cdu122eu1353 u1205u1265u1228u1275 u1235u1208 u1200u1308u122bu12ca u121du12adu12adu1229 u121du1295 u12a0u1208?","delight_ranges":[],"image_ranges":[],"inline_style_ranges":[],"aggregated_ranges":[],"ranges":[],"color_ranges":[]},"id":"UzpfSTEwMDA2OTY3MjY0MTY1OTpWSzoyMTgzMDE2ODEyNTYwNzgx
የአውሮፓ ህብረት ስለ ሀገራዊ ምክክሩ ምን አለ?

የዛሬ ምሽት ዜና መፅሔት ጉዳዮች

👉ከህዳሴ ግድብ እስከ ቀይ ባህር የድል ታሪክ ስኬትን ለመመዝገብ የውስጥ አንድነት ምን አቅም አለው?ለዚህም የምክክሩ እገዛስ?

👉 የሀገራዊ ምክክሩ የቆዩና ያልተፈቱ አስተዳደራዊ ችግሮች የሚፈቱበት ጠቃሚ የሆኑ ጉዳዮች ወደ ተግባር የምንቀይርበት እንደሆነ ፋና ሚዲያ ኮርፖሬሽን ያነጋገራቸዉ የፖለቲካ ሳይንስና ዓለም አቀፍ ግንኙነት ምሁራን ነግረዉናል፡፡

👉 ከተማዋን ማኅበራዊ ፍትሕ የሰፈነባት፤ ውብና ጽዱ በማድረግ እንዲሁም በበርካታ ዘርፎች ትልቅ ስኬት ብናስመዘግብም አሁንም ያልተሻገርናቸው የቤት ሥራዎች አሉ ብለዋል የአዲስ አበባ ከተማ ከንቲባ አዳነች አቤቤ፡፡

👉 ቻይና እና የአውሮፓ ህብረት የንግድ ጦርነት ውስጥ ሊገቡ እንደሚችሉ ትንታኔዎች እየወጡ ነው፡፡

👉ስፖርት - አዳዲስ መረጃዎች ተዘጋጅተዋል።

የዕለቱ አብይ ርእሰ ጉዳዮች በዝርዝር እና በትንታኔ ።

የዜና ክፍል ጋዜጠኞች እነዚህን ጨምሮ ሌሎች ዘገባዎችን አካተው በፋና የምሽቱ ዜና መፅሔት ሊያስደምጧችሁ ዝግጁ ናቸው ።

ጌታቸው አለሙ ይጠብቃችኋል ።

በኤፍ ኤም 98 .1 እና በተለያዩ ክልሎች በሚገኙ ኤፍ ኤሞቻችን እንዲሁም በwww.fanamc.com በመላው ሀገሪቱና በዓለም ዙሪያ ስርጭታችንን መከታተል ትችላላችሁ።

ከምሽቱ 1 ሰዓት ይጠብቁን።

በማህበራዊ ሚዲያ መተግበርያዎች ላይ የእድሜ ገደብ ሊቀመጥ ነው።
#ethiopia |የአውሮፓ ህብረት ፕሬዝዳንት ኡርሱላ ቮን ደር ሌየን የማህበራዊ ሚዲያ መተግበርያዎች ለመጠቀም ዝቅተኛ የእድሜ ገደብ ሊቀመጥ ይገባል ብለዋል።

በአውሮፓ ህብረት ሀገራት ውስጥ ለህጻናት ሱስ የሚያስይዙ እና ጎጂ የሆኑ አገልግሎቶችን የሚሰጡ መተግበርያዎች መለየትና መቆጣጠር ያስፈልጋል ብለዋል።

የማህበራዊ ሚዲያ መተግበርያዎች ህጻናትን ለመጠበቅ የተሻለ ስራ መስራት እንዳለባቸው እና በአገልግሎታቸው በሚፈጠሩ አደጋዎችም ተጠያቂ መሆን እንዳለባቸው አጽንኦት ሰጥተዋል።

ላይ ለእድሜ ተገቢ የሆነ ገደብ እንደሚያስፈልገን ግልጽ ነው።

ይህ ጉዳይ ህጻናት ማህበራዊ ሚዲያን መጠቀም ይችላሉ ወይ የሚል ሳይሆን ማህበራዊ ሚዲያዎች ህጻናት ሊያገኙ የሚችሉት መቼ እና እንዴት ነው የሚለው ነው በማለት ተናግረዋል።

የአውሮፓ ህብረት በእቅድ የያዘው የእድሜ ማረጋገጫ አፕሊኬሽን (age verification app) የእድሜ ገደቦችን ለማስፈጸም እንደ አንድ መሳሪያ ሊያገለግል እንደሚችል ገልጸዋል።

ከሶስት ዓመት በታች የሆኑ ህጻናት በስክሪን መቆየት እንደሌለባቸው ገልጸዋል።

እንደዚሁም እድሜያቸው ከፍ ያሉ ህጻናት ደግሞ ማህበራዊ ሚዲያን መጠቀም ያለባቸው በወላጆች በአሳዳጊዎች ወይም በአስተማሪዎች ቁጥጥር ስር ሆኖ በተወሰነ ጊዜ ብቻ መሆን እንዳለበት አክለዋል።

ፕሬዝዳንቷ አክለውም የአውሮፓ ህብረት በመጀመሪያ የትኞቹ መተግበርያዎች ለህጻናት ከፍተኛ አደጋ እንደሚያስከትሉ መለየት አለበት ብለዋል።

ሱስ የሚያስይዙ ባህሪያት ያላቸውን እና ለህጻናት እድሜ የማይመጥን ይዘት የሚያቀርቡ መተግበርያዎች መለየት ያስፈልጋል ሲሉ ገልጸዋል።

ሔኖክ ወ/ገብርኤል
#ethiopia #getutemesgen #getunews #eucommissionchief #ageappropriaterestrictions #socialmediaplatforms

(ዘ-ሐበሻ ስፖርት) ከሰላሳ ቀናት በፊት የዓለም ዋንጫው ሲጀመር… ከዚህ ቀደም በውድድሩ ላይ ደምቀው ከነበሩት በርካታ ኮከቦቿ የተላቀቀችው ቤልጂየም ዋንጫውን ልታነሳ ትችላለች ብሎ የገመተ ሰው አልነበረም። በተለይም በጥሎ ማለፉ ጨዋታ ከሴኔጋል ጋር ስትገናኝ እስከ ሰማንያ አምስተኛው ደቂቃ ድረስ ሁለት ለ ባዶ እየተመራች ይህንን ገደል አልፋ ትመጣለች ብሎ ማሰብ ፈጽሞ የማይቻል ነበር። ነገር ግን ቀያዮቹ ሰይጣኖች (ቤልጂየሞች) ሴኔጋልን በማሸነፍ በዓለም ዋንጫ ታሪክ ከታዩት አስገራሚ የመልሶ ማጥቃት ድሎች አንዱን ካስመዘገቡ በኋላ፣ አስተናጋጇን አሜሪካን በሜዳዋ አራት ለ አንድ በሆነ ሰፊ ውጤት በማሸነፍ በልበ ሙሉነት ወደ ሩብ ፍፃሜው ተቀላቅለዋል።

ምንም እንኳን እንደ ኤደን ሃዛርድ፣ ሙሳ ዴምቤሌ፣ ማሩዋን ፌላኒ እና ቪንሰንት ኮምፓኒ ያሉ ታላላቅ ተጫዋቾች ከቡድኑ ቢሰናበቱም፤ ቲቦ ኩርቱዋ፣ ሮሜሉ ሉካኩ፣ ኬቨን ደብሩይን እና አክሰል ዊትሰልን ያካተተው ስብስብ መካከለኛ የነበረውን የውድድር ጅማሮ ወደ ታላቅ የድል ጉዞ ቀይሮታል። ዛሬ ምሽት ለግማሽ ፍፃሜ ለማለፍ ከስፔን ጋር ለሚያደርጉት ወሳኝ ፍልሚያ ሲዘጋጁ፣ የቤልጂየም ወርቃማ ትውልድ ጊዜው አልፏል ተብሎ በቶሎ ተገምቶ ይሆን? ወይስ አሰልጣኝ ሩዲ ጋርሲያ የተጫዋቾቹን አቅም በተለየ መንገድ እየተጠቀሙበት ነው? የሚለው ጥያቄ በብዙዎች ዘንድ ይነሳል።

ቤልጂየም በሁለት ሺህ አስራ አራት በብራዚል ሩብ ፍፃሜ፣ በሁለት ሺህ አስራ ስምንት በሩሲያ ግማሽ ፍፃሜ በመድረስ በከፍተኛ ብቃት ላይ ብትገኝም፣ በኳታሩ የሁለት ሺህ ሀያ ሁለት የዓለም ዋንጫ ግን ከሞሮኮ እና ክሮኤሺያ በታች በመሆን በምድብ ድልድሉ መሰናበቷ ይታወሳል። በአራተኛ የዓለም ዋንጫው ላይ እየተሳተፈ የሚገኘው የሪያል ማድሪዱ ግብ ጠባቂ ቲቦ ኩርቱዋ ከአሜሪካው ጨዋታ በፊት በሰጠው አስተያየት፣ ይህ ለእኛ አዲስ ዘመን ነው። ከወርቃማው ዘመን የመጡ ተጫዋቾች ቢኖሩም፣ የኳታሩ የዓለም ዋንጫ ለእኛ ጥሩ አልነበረም። አሁን ግን ታላላቅ ነገሮችን ለማድረግ እና ለቤልጂየም አዲስ ታሪክ ለመጻፍ የተዘጋጁ ወጣት እና አዳዲስ ተጫዋቾችን የያዘ ሌላ ትውልድ አለን ብሏል። የኩርቱዋ ንግግር እውነትነት አለው፤ ምክንያቱም ወጣቶቹ ተጫዋቾች የቡድኑን ትልቅ ኃላፊነት ከጫንቃቸው ላይ እየተወጡ ይገኛሉ።

ከሁለት ሺህ አስራ አራት እና አስራ ስምንቱ ስብስብ ውስጥ ከተረፉት አራት ተጫዋቾች መካከል፣ የሰላሳ አራት ዓመቱ ኩርቱዋ በዚህ ውድድር ሁሉንም ደቂቃዎች ተጫውቷል። ነገር ግን ዴብሩይን፣ ሉካኩ እና ዊትሰል በቋሚነት የመሰለፍ እድላቸው ቀንሷል። የሰላሳ ሰባት ዓመቱ የመሀል ሜዳ ተጫዋች አክሰል ዊትሰል በአሜሪካው ጨዋታ መገባደጃ ላይ ለአንድ ደቂቃ ብቻ ነው የተሰለፈው። የሰላሳ ሶስት ዓመቱ ሉካኩ ሶስት ግቦችን በማስቆጠር ድንቅ ብቃት ቢያሳይም፣ አብዛኛውን ጊዜ በተቀያሪነት በመግባት ከሃምሳ በመቶ በታች የሆኑ ደቂቃዎችን ብቻ ነው የተጫወተው። በተለይም የሀያ አምስት ዓመቱ የአታላንታ አጥቂ ቻርለስ ዴኬቴላየር በሚፈጥረው ከፍተኛ ጫና የደከሙ ተከላካዮችን በመጠቀም ሉካኩ የግብ እድሎችን በሚገባ ተጠቅሟል። የሰላሳ አምስት ዓመቱ ዴብሩይን በሴኔጋሉ ጨዋታ ላይ ጉዳት ማስተናገዱ ይታወሳል። እሱ ከሜዳ ከመውጣቱ በፊት ቤልጂየም ከሶስት ጨዋታዎች አንድ ብቻ ያሸነፈች ሲሆን፣ ከዚያ በኋላ ግን በሁለት ጨዋታዎች ሰባት ግቦችን በማስቆጠር አሸንፋለች።

ይህ ማለት ግን ነባር ተጫዋቾች አስተዋጽኦ አላደረጉም ማለት አይደለም። ኩርቱዋ አሁንም ከዓለም ምርጥ ግብ ጠባቂዎች አንዱ ነው፤ የሉካኩ ግቦች ወሳኝ ነበሩ፤ ዴብሩይንም ከጉዳቱ በፊት የቡድኑ ምርጥ ተጫዋች ነበር። ነገር ግን በቡድኑ ውስጥ ያላቸው ሚና እየተቀየረ ነው። አሁን የቡድኑን አጠቃላይ የጨዋታ ጥራት ከመሸከም ይልቅ፣ በወሳኝ ጊዜያት ላይ ልዩነት በመፍጠር ላይ ትኩረት አድርገዋል። እስካሁን ባለው ሂደት አሰልጣኝ ጋርሲያ እና ቤልጂየም፣ የኮከቦቻቸውን የመዳከም የሽግግር ጊዜ ሌሎች ቡድኖች ከሚያደርጉት በተሻለ ሁኔታ እያስተዳደሩት ይገኛሉ። አሰልጣኙ የዕድሜ ጉዳይ ትኩረት ሊሰጠው እንደማይገባ ያምናሉ። በውድድሩ መጀመሪያ ላይ በሰጡት አስተያየት፣ አራቱ መሪዎቼ አዛውንት እየተባሉ ሲጠሩ አልወድም፤ ይህ አስቀያሚ እና አስከፊ ነው። አንዲት ሀገር እንዲህ አይነት ከፍተኛ ብቃት ያላቸው ተጫዋቾች በማግኘቷ እድለኛ ከሆነች፣ ሊበረታቱ ይገባል በማለት ተከላክለውላቸዋል።

ቤልጂየም አሁን ላለችበት ደረጃ.. በሁለት ሺህ አስራ አራት እና አስራ ስምንት ከፍተኛ ጫና ውስጥ ያልነበሩ፣ ነገር ግን በአውሮፓ ታላላቅ ክለቦች በመጫወት ሰፊ ልምድ ያካበቱ ተጫዋቾች ከፍተኛ አስተዋጽኦ አድርገዋል። የአርሴናሉ ሊያንድሮ ትሮሳርድ በዚህ ውድድር አስራ ሰባት የግብ እድሎችን በመፍጠር ከማንኛውም ተጫዋች የላቀ ብቃት ያሳየ ሲሆን፣ ሁለት ግቦችን በማስቆጠር እና ሁለት ኳሶችን በማመቻቸት ለቡድኑ ትልቅ አቅም ሆኗል። ዴኬቴላየር ብዙ ግብ ባያስቆጥርም፣ ሁለት ግቦችን አግብቶ አንዱን አመቻችቷል፤ እንዲሁም ለመስመር አጥቂዎች ሰፊ ቦታን ይፈጥራል። የክለብ ብሩጁ የሰላሳ ሶስት ዓመት አማካይ ሃንስ ቫናከን፣ ከቤልጂየም ውጭ ተጫውቶ ባያውቅም አንድ ግብ እና ሁለት አሲስት አስመዝግቧል። አምበሉ ዩሪ ቴሌማንስ ደግሞ በሴኔጋሉ ጨዋታ የአቻነቷን እና የማሸነፊያዋን ግብ አስቆጥሯል። ከሀያ አምስት ዓመት በታች ከሆኑ አስራ ሶስት ተጫዋቾች መካከል፣ የማንችስተር ሲቲው የመስመር አጥቂ ጀረሚ ዶኩ ከፍተኛ ብቃት ያለው ተጫዋች ተደርጎ ይወሰዳል።

ቤልጂየሞች በአስራ ስድስቱ ጥሎ ማለፍ፣ ዓለም አቀፉ የእግር ኳስ ማህበር በአሜሪካው አጥቂ ፎላሪን ባሎገን ላይ የጣለውን የአንድ ጨዋታ እገዳ ማንሳቱን ተከትሎ በተፈጠረው ውዝግብ ይበልጥ የተነሳሱ ይመስሉ ነበር። ተጫዋቾቹ ፕሬዝዳንት ትራምፕ በምርጫ ቅስቀሳቸው ላይ የሚያሳዩትን ዳንስ በሜዳ ላይ በመድገም መሳቂያ አድርገዋቸዋል። ከጨዋታው በኋላ ጋርሲያ የቡድናቸውን አንድነት ሲያወድሱ፣ ስብስቡ በጣም የበሰለ ነው፤ የሚረዱን መሪዎች አሉን ብለዋል።

የቤልጂየም መሪዎች አንዱ መለያቸው የቋንቋ ብዝሃነት መሆኑ ነው። ቤልጂየም ያላት የታሪክ ዳራ እና የአውሮፓ ህብረት ማዕከል መሆኗ፣ ቡድኑን ከተለያዩ ሀገራት ማለትም ከዲሞክራቲክ ሪፐብሊክ ኮንጎ፣ ጋና፣ ጊኒ ቢሳው፣ ሴኔጋል፣ ፈረንሳይ፣ ጣሊያን፣ ፖርቱጋል እና ስፔን ዝርያ ካላቸው ተጫዋቾች እንዲዋቀር አድርጎታል። ሉካኩ ብቻውን ስድስት ቋንቋዎችን አቀላጥፎ ይናገራል።

አንዳንድ ተጫዋቾች ከሀገሪቱ ሰሜናዊ ክፍል የመጡ እና የደች ቋንቋ ተናጋሪዎች ሲሆኑ፣ ሌሎቹ ደግሞ ከፈረንሳይኛ ተናጋሪው ክልል የመጡ ናቸው። ብዙዎቹ ሁለቱንም ቋንቋዎች ቢናገሩም፣ ሁሉም ግን አይችሉም፤ በዚህም ምክንያት ተጫዋቾቹ በጋራ ለመግባባት የእንግሊዝኛ ቋንቋን በስፋት ይጠቀማሉ። በአንትወርፕ ዩኒቨርሲቲ የቋንቋ ጥናት ከፍተኛ መምህር የሆኑት ዶክተር ጂም ዩሬል እንዳሉት፣ ይህ በጣም ስትራቴጂካዊ እርምጃ ነው። ቋንቋ በቤልጂየም ውስጥ ስሱ እና ከማንነት እንዲሁም ከፖለቲካ ጋር በጥብቅ የተቆራኘ ጉዳይ ነው። የደች ተናጋሪዎች ለፈረንሳይኛ ተናጋሪዎች ማዘንበል አይፈልጉም፣ በተቃራኒውም እንዲሁ። ስለዚህ ተጫዋቾቹ አንዱን ቢመርጡ ችግር ሊፈጥር ይችላል። በዚህ ጊዜ እንግሊዝኛ ወሳኝ መፍትሄ ይሆናል፤ በተለይም ወጣት እግር ኳስ ተጫዋቾች ይህን ቋንቋ በሚገባ ስለሚናገሩ እና አብዛኞቹም በእንግሊዝኛ ተናጋሪ ሀገራት ስለሚጫወቱ ልዩነቱን ያጠባዋል።

ቤልጂየም ስፔንን አሸንፋ ጉዞዋን ለመቀጠል ከፈለገች… ሉካኩ እና ሌሎች የቡድኑ መሪዎች በየትኛውም ቋንቋ ቢሆን ተጫዋቾቹን ይበልጥ ማነሳሳት ይጠበቅባቸዋል። ይህ የቤልጂየም ስብስብ የወርቃማው ትውልድ የመጨረሻ ሙከራ ሳይሆን፣ ልምድ ያካበቱ አንጋፋ ተጫዋቾች አዲስ አባታዊ ኃላፊነት ወስደው የነገ ተረካቢዎቻቸውን ወደ ፊት እየመሩበት ያለ አስደናቂ ጉዞ ነው።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የአውሮፓ ህብረት አውሮፕላኖች በኢራን፣ ኢራቅና ሊባኖስ አየር ክልል እንዳይበሩ ማሳሰቢያ ሰጠ፡፡ የአውሮፓ ህብረት የአቪየሽን ደህንነት ኤጀንሲ ዛሬ ባወጣው መግለጫ አውሮፕላኖች በኢራን፣ ኢራቅና ሊባኖስ አየር ክልል ከመብረር እንዲታቀቡ ጥብቅ ማስጠንቀቂያ ሰጥቷል፡፡ በመግለጫው በአካባቢው የነበረው የተኩስ አቁም እየተጣሰ መሆኑን ገልፆ ይህም ወታደራዊ ግጭትን ሊያስከት ስለሚችል ሌላ መመሪያ እስካልሰጠ ድረስ እስከ ኦገስት 31 አውሮፕላኖች በተጠቀሱት አገራት አየር ላይ እንዳይበሩ ምክር ለግሷል፡፡

ጨምሮም የተኩስ አቁሙ ሙሉ በሙሉ ከተጣሰ የኢራን አየር ክልል አስጊ እንደሚሆን አሳስቧል፡፡ ድርጅቱ ይህንን ማሳሰቢያ የሰጠው ፕሬዝደንት ትራምፕ የተኩስ አቁሙ መፍረሱን መናገራቸውን ተከትሎ ነው፡፡ ለዚህ መንስኤ የሆነው በሆርሙዝ ሰርጥ ሲያልፉ በነበሩ የንግድ መርከቦች ላይ ጥቃት መድረሱ ሲሆን ይህንን ተከትሎ አሜሪካ ወታደራዊ ጥቃት መፈፀሟ ይታወቃል፡፡

አሜሪካ በዛሬው ጥቃት ከ80 በላይ በኢራን ውስጥ የሚገኙ ኢላማዎችን መደብደቧን ስትገልፅ ኢራን በበኩሏ በባህሬንና በኩዌት ውስጥ በሚገኙ የአሜሪካ ወታደራዊ ተቋማት ላይ የአፀፋ እርምጃ ማከናወኗን ተናግራለች፡፡ ሁለቱም አገራት ተኩስ አቁሙን በመጣስ አንደኛው ሌላኛውን እየከሰሰ ቢሆንም ይህንን ተከትሎ በአለም ላይ የነዳጅ ዋጋ በ5 ፐርሰንት ጭማሪ አሳይቷል፡፡

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የተመድ ሰብአዊ መብት ምክር ቤት የኤርትራ ራፖርተርን የስራ ዘመን በአንድ አመት አራዘመ፡፡ በተመድ የኤርትራ የሰብአዊ መብት ራፖርተር የሆኑት መሀመድ አብዲሰላም ባቢከር ባለፈው 6 አመት የስራ ዘመናቸው በኤርትራዊያን በኩል በ2 መልክ ሲታዩ ቆይተዋል፡፡

አንደኛው መልክ በመላው አለም በሚገኙ ኤርትራዊያን እይታ የሚንፀባረቅ ሲሆን እሳቸው በየአመቱ በጄኔቫ የሚያቀርቡት ሪፖርት በአገራቸው ውስጥ ያለውን ስቃይ፣ ግፍና ሰቆቃ ለአለም የሚያሳይ ብቸኛው መንገድ አድርገው ይቆጥሩታል፡፡ ሁለተኛው መልክ ደግሞ በኤርትራ መንግስት በኩል ሰውየው የሚገለፁበት ነው፡፡ የኤርትራ መንግስት እኚህ ራፖርተር በተደጋጋሚ ዘልፈዋቸዋል፡፡

ከአደጉ አገራት በሚሰጣቸው ትእዛዝ በማደግ ላይ ባሉ አገራት ላይ ጫና የሚያሳድሩ፣ ብሄራዊ ሉአላዊነትን ለመጣስ የሚሞክሩና በአጠቃላይ የኤርትራን ደህንነት አደጋ ውስጥ የሚከቱ መሆናቸውንም ይገልፃሉ፡፡ በመሆኑም ራፖርተሩ ከሀላፊነታቸው እንዲነሱ ያላሰለሰ ጥያቄ ሲያቀርቡ ቆይተዋል፡፡ ይህንን ተከትሎም ሰሞኑን እኚህን ራፖርተር ለመተካት 8 እጩዎች እየተገመገሙ መሆኑን የሚገልፁ ዘገባዎች በስፋት ሲሰራጩ ነበር፡፡

ነገር ግን ዛሬ በጄኔቭ በተካሄደው የምክር ቤቱ ስብሰባ ላይ እኚህ ራፖርተር ለተጨማሪ አንድ አመት በሀላፊነታቸው እንዲቀጥሉ ውሳኔ ተላልፏል፡፡ የውሳኔውን ረቂቅ ያቀረበው የአውሮፓ ህብረት ሲሆን በተሰጠው ድምፅ አሰጣጥ 23 የምክር ቤቱ አባላት ውሳኔውን ሲደግፉ፣ 17ቱ ደግሞ ድምፀ ተአቅቦ በማድጋቸውና 6 አገራት የተቃውሞ ድምፅ በመስጠታቸው ውሳኔው ፀድቋል፡፡ ውሳኔው እንዳይፀድቅ ተቃውሞ ድምፅ የሰጡት 6 አገራት ግብፅ፣ ብሩንዲ፣ ቻይና፣ ኩባ፣ ህንድና ፓኪስታን ናቸው፡፡

(ዘ-ሐበሻ ዜና) ዘለንስኪ ‹‹በእርግጠኝነት ሩሲያን እንበቀላታለን›› አሉ፡፡ የዩክሬይኑ ፕሬዝደንት ዘለንስኪ በትላንትናው እለት በዋና ከተማቸው በተፈፀመው ጥቃት ጉዳት የደረሰባቸውን ቦታዎች ጎብኝተዋል፡፡ በጉብኝታቸው ወቅት ባደረጉት ንግግርም በሩሲያ ላይ ‹‹በእርግጠኝነት›› የበቀል እርምጃ እንደሚወስዱ አስታውቀዋል፡፡

ከጉብኝቱ በኋላ በቴሌግራም ገፃቸው ላይ ባስተላለፉት መልእክት ‹‹ትላንት በሩሲያ ጥቃት በተፈፀመባቸው 3 ቦታዎች ላይ አሁንም ህይወት የማዳን ፍለጋው ቀጥሏል፡፡ የአደጋ ጊዜ ሰራተኞች ፍርስራሾችን እየጠረጉ ቢሆንም እስካሁን 10 ሰዎች የት እንዳሉ አልታወቀም፡፡ በዚህ ጥቃት 30 ሰዎች መገደላቸው የተረጋገጠ ሲሆን ለቤተሰቦቻቸው መፅናናትን እመኛለሁ፡፡›› ያሉት ዘለንስኪ ህፃናትን ጨምሮ በመቶዎች የሚቆጠሩ መቁሰላቸውንም አስረድተዋል፡፡ ትላንት በኬይቭ ብቻም ሳይሆን በሌሎች ግዛቶች ውስጥም ድብደባ መከናወኑን ያስረዱት ፕሬዝደንቱ በክሪቪ ሪህ አንድ ጋራዥ፣ ሁለት ትምህርት ቤቶችና የመኖሪያ ህንፃዎች ጉዳት እንደደረሰባቸውና 7 ሰዎች እንቆሰሉ ጠቅሰዋል፡፡

እንዲሁም በኬርሰን ግዛት ደግሞ አንድ ሆስፒታል በሚሳኤል መመታቱን ገልፀዋል፡፡ ሲያስረዱም ‹‹ሩሲያዊያን ምን ኢላማ እንዳደረጉ ያውቁ ነበር፡፡ በኬርሰን የመቱት ምንም ወታደራዊ ጠቀሜታ የሌለው ሆስፒታል ነው፡፡ በዚህም በሚያሳዝን ሁኔታ አንድ ዶክተር ሲገደል ሌላ ነርስ ቆስላለች፡፡ በሱሚ ግዛት ደግሞ በአንድ አፓርታማ ላይ ባደረሱት ጥቃት አንዲት እናትና ሴት ልጇን ጨምሮ 4 ሰዎች ተገድለዋል፡፡›› በማለት አስታውቀዋል፡፡ ይህ በእንዲህ እንዳለ የተመድ ዋና ፀሀፊ አንቶኒዮ ጉተሬዥ የትላንቱን የሩሲያ ጥቃት አውግዘው ተኩስ አቁም እንዲደረግ በድጋሚ ጥሪያቸውን አስተላልፈዋል፡፡ ዋና ፀሀፊው ጨምረውም ‹‹በየትኛውም ቦታ በሲቪሎችና ሲቪል መሰረተ ልማት ላይ የሚደረግ ጥቃት አለም አቀፍ የሰብአዊነት ህግን የሚጥስ በመሆኑ በአስቸኳይ መቆም ይኖርበታል›› ብለዋል፡፡

በሌላ በኩል የአውሮፓ ህብረት ከፍተኛ ዲፕሎማት የሆኑት ካጃ ካላስ በዚህ ጥቃት የተነሳ በሩሲያ ላይ አዲስ ማእቀብ እንደሚጣል አስታውቀዋል፡፡ ፕሬዝደንት ዘለንስኪ በዛሬ መልእክታቸው ሩሲያ ቀንና ለሊት በዩክሬይን ላይ ጥቃት ልትፈፅም እንደምትችል ገልፀው አጋሮቻቸው አስተማማኝ የአየር መቃወሚያ እንዲሰጧቸውም ጠይቀዋል፡፡

ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ (ህወሓት) ከፌደራል መንግስት ጋር የሚደራደር ከሆነ በአዲስ አበባ ከተማ ሳይሆን “በሌላ ሶስተኛ ሀገር” እንደሚሆን ለአሜሪካ ማሳወቁን የፓርቲው ጽህፈት ቤት ኃላፊ ፈትለወርቅ ገብረእግዚአብሔር ተናገሩ።

የአሜሪካ መንግስት “ቪዛ መከልከል ይቅር እና ሌላ ቢያደርግም”፤ “የትግራይ ህዝብ ህልውናን ለማረጋገጥ” ህወሓት “እስከ መጨረሻ እንደሚታገል” ኃላፊዋ ገልጸዋል።

“ሞንጆሪኖ” በሚለው የቅጽል ስማቸው ይበልጡኑ የሚታወቁት ፈትለወርቅ ይህንን የገለጹት፤ ትላንት ማክሰኞ ሰኔ 23፤ 2018 በመቐለ ከተማ በሚገኘው የህወሓት ጽህፈት ቤት ከጋዜጠኞች ለቀረቡላቸው ጥያቄዎች በሰጡት ምላሽ ነው።

በትላንቱ ጋዜጣዊ መግለጫ ከተነሱ ጉዳዮች መካከል የፕሪቶሪያ ስምምነት ሁኔታ፣ የጦርነት ስጋት፣ የወጣቶች አፈሳ፣ የአሜሪካ ቪዛ እገዳ እንዲሁም ትግራይን በተመለከተ አሜሪካ እና የአውሮፓ ህብረት ያወጧቸው መግለጫዎች ይገኙበታል።

የፕሪቶሪያ ስምምነት “መፍረሱን” በተደጋጋሚ በሚያወጣቸው መግለጫዎች ያሳወቀው ህወሓት፤ ለዚህም ዋነኛው ተጠያቂ የፌደራል መንግስት መሆኑን ሲገልጽ ቆይቷል።

የህወሓት ጽህፈት ቤት ኃላፊ በትላንቱ መግለጫቸው፤ የፕሪቶሪያ ስምምነትን “የፌደራል መንግስት እንደ መሳርያ ነው የተጠቀመበት” ሲሉ ተመሳሳይ አቋም አንጸባርቀዋል።

“የፕሪቶሪያ ውል እንዲፈጸም ህወሓት ጥረት አድርጓል። ውሉን የሚጥሱ በርካታ ነገሮች ቢሰሩም፤ ‘የፕሪቶርያ ስምምነት ፈርሷል’ ሳይል በትእግስት ቆይቷል። በዚህ ጉዳይ ህወሓት እንደ ፓርቲ ትልቅ ትልቅ መስዋእትነት ከፍሏል” ሲሉም ፈትለወርቅ ለፓርቲው ልሳናት እና ለክልሉ ቴሌቪዥን ጣቢያ ጋዜጠኞች ተናግረዋል።

Via Ethiopia Insider

Seledadotio
Seledadotio

ህወሃት ምላሽ ሰጠ‼️
‹‹በትግራይ ዙሪያ የድሮን ክትትሉ ቀጥሏል›› ሕወሓት‼️

ሕወሓት ወታደራዊ ግዳጅ እየፈጸመ መሆኑን ካደ፡፡ ቡድኑ የአውሮፓ ህብረት ያወጣውን ማሳሰቢያ ተከትሎ ባወጣው መግለጫ፣ መሬት ላይ ያሉ እውታዎችን በመካድ፤ የፌዴራል መንግስቱ ላይ ተጨማሪ ክሶችን አቅርቧል፡፡

ህወሓት በኢትዮጵያ የአውሮፓ ሕብረት ልዑክ በትግራይ ወቅታዊ ሁኔታ ላይ ያወጣውን መግለጫና የሰነዘረውን ወቀሳ ሙሉ በሙሉ ውድቅ በማድረግ ጠንከር ያለ ይፋዊ ምላሽ ሰጥቷል። የአውሮፓ ሕብረት ልዑክ ህወሓት "ትይዩ ክልላዊ ምክር ቤት አቋቁሟል" እና "የግዳጅ ውትድርና ምልመላ እያካሄደ ነው" በማለት የሰነዘረውን ወቀሳ ያጣጣለው ድርጅቱ፣ ሕብረቱ መሬት ላይ ያለውን ነባራዊ እውነታ ወደ ጎን በመተው በተሳሳተ መረጃ ላይ የተመሠረተ መግለጫ አውጥቷል ሲል ኮንኗል።

ህወሓት በትግራይ ውስጥ "ትይዩ ክልላዊ ምክር ቤት" አቋቁሟል የሚለው ወቀሳ ሙሉ በሙሉ መሠረተ ቢስ ነው ብሏል። በትግራይ ሕዝብ ስም የተቋቋመ ሌላ አዲስ ምክር ቤት እንደሌለ የገለጸው ድርጅቱ፣ ቀደም ሲል በሕግ የተመረጠው ብቸኛው የትግራይ ክልላዊ ምክር ቤት ከከተሞች እስከ ገጠር ማኅበረሰብ ሰፊ ውይይት ከተደረገበት በኋላ ወደ መደበኛ ሥራው መመለሱንና ይህም በታችኛው መዋቅር በኩል ጭምር ተቀባይነት ያገኘ መሆኑን አስታውቋል።
ድርጅቱ አስገዳጅ ምልመላ እያካሄደ ነው መባሉ ግልጽ ያልሆነና በማስረጃ ያልተደገፈ ክስ ነው ሲል አጣጥሎታል። ይሁን እንጂ በትግራይ ዙሪያ ከፍተኛ የወታደራዊ ኃይል ስምሪት፣ ቀጣይነት ያለው የሰው አልባ አውሮፕላን (ድሮን) ጥቃቶችና የአየር ላይ ክትትሎች ባሉበት ነባራዊ ሁኔታ፣ የክልሉ ባለሥልጣናት ሕዝቡን ከዳግም ጭፍጨፋና ከህልውና አደጋ የመጠበቅና ራሱን የመከላከል ሞራላዊና ሕጋዊ ኃላፊነት እንዳለባቸው አስገንዝቧል።

Seledadotio

መንግሥት ያለ ምንም መዘግየት ወደ እውነተኛ ውይይት ይምጣ - ህወሓት

ህወሓት የአውሮፓ ህብረት ያወጣውን መግለጫ መቃወሙንና የሰላም ስምምነቱ አደጋ ላይ መውደቁን አስታወቀ

የህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ (ህወሓት) የአውሮፓ ህብረት ልዑካን ቡድን በቅርቡ በትግራይ ክልል ያለውን ሁኔታ አስመልክቶ ያወጣው መግለጫ መሬት ላይ ያለውን እውነታ አያንጸባርቅም ሲል በጽኑ ተቃወመ።

የአውሮፓ ህብረት መግለጫ የተሳሳቱ መረጃዎች ላይ የተመሰረተ ነው ብሏል በመግለጫው መሠረት ህወሓት ትይዩ ክልላዊ ምክር ቤት አቋቁሟል ተብሎ የቀረበበትን ክስ ሙሉ በሙሉ ውድቅ አድርጓል።

ድርጅቱ በክልሉ በምርጫ የተመረጠው ብቸኛው የትግራይ ክልላዊ ምክር ቤት በቅርቡ ሥራ መጀመሩን ገልጾ ይህ ምክር ቤት ወደ ሥራ ከመመለሱ በፊት በከተሞችና በገጠር ማህበረሰቦች ዘንድ ሰፊ ውይይት ተደርጎበት በነዋሪዎች በወረዳና በጣቢያ ምክር ቤቶች ሙሉ ድጋፍ ያገኘ መሆኑን አስታውቋል።

ህወሓት በጊዜያዊ አስተዳደሩ እና በፌዴራል መንግስቱ ላይ ጠንከር ያለ ትችት ሰንዝሯል የትግራይ ጊዜያዊ አስተዳደር የህዝቡን ጥቅም ማስጠበቅ ተስኖታል ያለው ድርጅቱ ይልቁንም እንደ ፌዴራል መንግስት አስፈጻሚ እየሰራ ነው ሲል ወቅሷል።

በተጨማሪም የሰላም ስምምነቱ (CoHA) ከተፈረመበት ጊዜ ጀምሮ የፌዴራል መንግስት ስምምነቱን ለማዳከም እየሰራ መሆኑንና ጠቅላይ ሚኒስትሩን ጨምሮ ከፍተኛ የመንግስት ባለስልጣናት የስምምነቱን መሠረታዊ ሃሳቦች በተደጋጋሚ መካዳቸውን ገልጿል።

በዚህም ምክንያት የስምምነቱ ዋና ዋና ድንጋጌዎች ሳይፈጸሙ መቅረታቸውን በመግለጫው አመልክቷል።

ሰብአዊ ቀውስ እና የጸጥታ ስጋት
በትግራይ ህዝብ ላይ እየደረሰ ያለው እንግልት መቀጠሉን የጠቀሰው መግለጫው በተለይም
* በነዳጅ እና በንግድ ዕቃዎች ላይ የተጣለው ገደብ ከፍተኛ የዋጋ ንረትንና የኢኮኖሚ መገታት ማስከተሉን፣
* ተፈናቃዮች ያለ በቂ ድጋፍ የክረምቱን ዝናብ እየተጋፈጡ መሆናቸውን፣
* በክልሉ ዙሪያ እየተደረገ ያለው መጠነ-ሰፊ የወታደር ክምችት፣ የሰው አልባ አውሮፕላን (ድሮን) ጥቃቶችና የአየር ላይ ክትትሎች የጦርነት ስጋትን በከፍተኛ ደረጃ ማናራቸውን ዘርዝሯል።

ይህ ሁሉ እየሆነ የአውሮፓ ህብረት ልዑክ በዝምታ መመረጡንና ፌዴራል መንግስቱ ግዴታውን እንዲወጣ ግፊት አላደረገም ሲል ኮንኗል።

ወታደራዊ የግዳጅ ምልመላ እና የወደፊት አቅጣጫ ላይ በሰፈረው የመግለጫው ማጠቃለያ ህወሓት አንድ ወገን ወታደራዊ ምልመላ እያካሄደ ነው ተብሎ የቀረበበትን ወቀሳ መሠረት ቢስ ነው ብሎታል።

ሆኖም የህልውና ስጋት ሲጋረጥ የትግራይ ባለስልጣናት ህዝቡን የመጠበቅና የመከላከል መብትና ኃላፊነት እንዳላቸው አስምሮበታል።

በመጨረሻም ድርጅቱ አሁንም ለሰላማዊ ውይይት ዝግጁ መሆኑንና የተፈጠረውን ቀውስ ለመፍታት ብቸኛው አማራጭ ፖለቲካዊ ውይይት መሆኑን በድጋሚ አረጋግጧል።

የአውሮፓ ህብረትና ሌሎች ዓለም አቀፍ አጋሮች የፌዴራል መንግስት ያለ ምንም መዘግየት ወደ እውነተኛ ውይይት እንዲመጣ ተጽዕኖ እንዲያሳድሩ ጥሪ አቅርቧል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የተባበሩት መንግስታት ድርጅት (ተመድ) እና የተለያዩ የሰብዓዊ መብት ተሟጋች ተቋማት፣ በሱዳን ሰሜን ኮርዶፋን ግዛት በምትገኘው ኤል-ኦበይድ ከተማ "በቅርቡ የጅምላ ጭፍጨፋ እና የሰብዓዊ መብት ጥሰቶች ሊፈጸሙ ይችላሉ" ሲሉ አፋጣኝ ማስጠንቀቂያ ሰጥተዋል። ይህ ስጋት ያየለው፣ የፈጣን ድጋፍ ሰጪ ኃይሎች በክልሉ በሚገኘው መደበኛ የሱዳን ጦር ላይ የሚያደርጉትን ጥቃት አጠናክረው በመቀጠላቸው ነው።

በጀነራል መሀመድ ሀምዳን ዳግሎ (ሄሜድቲ) የሚመራው የፈጣን ድጋፍ ሰጪ ኃይል፣ አብዛኛው ነዋሪዋ ሙስሊም የሆነባትን ይህችን የኮርዶፋን ቀጠና ከተማ ለወራት ከበባ ውስጥ አቆይቷታል። የተመድ የፀጥታው ምክር ቤት ቅዳሜ ዕለት ባወጣው መግለጫ፣ የፈጣን ድጋፍ ሰጪ ኃይሎች በከተማዋ ዙሪያ ከፍተኛ ወታደራዊ ስምሪት እያደረጉ መሆናቸውን በሚያሳዩ ሪፖርቶች ላይ "ጥልቅ ስጋቱን" ገልጿል። ምክር ቤቱ ሁሉም ተፋላሚ ወገኖች ግጭታቸውን እንዲያቆሙና አባል ሀገራትም ሁከቱን ከሚያባብስ ማንኛውም ጣልቃ ገብነት እንዲቆጠቡ ጥሪ አቅርቧል።

የሱዳን የሀኪሞች ትስስር በበኩሉ፣ ባለፉት ሳምንታት በትምህርት ቤቶች፣ በሆስፒታሎች፣ በጤና ጣቢያዎች እና በተፈናቃዮች መጠለያ ካምፖች ላይ የድሮን ጥቃቶች መጨመራቸውን አጋልጧል። በቅርቡም በኤል-ኦበይድ የኤሌክትሪክ ማመንጫ ላይ በደረሰ ጥቃት ከተማዋ በጨለማ እንድትዋጥ ከመደረጓም በላይ የውሃ አቅርቦት ተቋርጧል።

የኖርዌይ የስደተኞች ምክር ቤት አማካሪ ኤልያስ አቡ አታ እንደገለጹት፣ ኤል-ኦበይድ ተራ ከተማ ሳትሆን የቀጠናው የንግድ እና የሰብዓዊ እንቅስቃሴዎች ማዕከል ናት። ከተማዋ ፈጣን ድጋፍ ሰጪ ኃይሉ በተቆጣጠረው ዳርፉር እና መደበኛው ጦር በያዘው የምስራቅ ሱዳን መካከል የምትገኝ ወሳኝ የሽግግር ቀጠና መሆኗም የውጊያውን ስጋት ከፍ አድርጎታል።

የተመድ ዋና ፀሃፊ አንቶኒዮ ጉተሬዝ እና በሱዳን የተመድ ልዩ ልዑክ ፔካ ሃቪስቶ፣ በከተማዋ ላይ አደጋ አንዣብቧል በማለት ሄሜድቲ ኤል-ኦበይድን ከጥቃት እንዲታደጓት አሳስበዋል። ጉተሬዝ "በኤል-ፋሸር የታየው አሰቃቂ ድርጊት በኤል-ኦበይድ እንዲደገም መፍቀድ የለብንም" ሲሉ አጥብቀው አስጠንቅቀዋል።

ተመድ ይህን ስጋት ያቀረበው፣ የፈጣን ድጋፍ ሰጪ ኃይሉ ዳርፉር ውስጥ በምትገኘው ኤል-ፋሸር ከተማ ላይ ከ500 ቀናት ከበባ በኋላ በከፈተው ጥቃት የዘር ማጥፋት ምልክት ያላቸው የጅምላ ጭፍጨፋዎች እና አስገድዶ መድፈር ወንጀሎችን መፈጸሙን የተመድ አጣሪ ቡድን ማረጋገጡን ተከትሎ ነው።

የአውሮፓ ህብረትም በተመሳሳይ የፈጣን ድጋፍ ሰጪ ኃይሉ በሰላማዊ ዜጎች ላይ የሚያደርገውን ጭፍጨፋ፣ ብሔርን መሰረት ያደረጉ ጥቃቶችን እና በመሰረተ ልማቶች ላይ የሚያደርሰውን ውድመት በአስቸኳይ እንዲያቆም ጠይቋል።

እ.ኤ.አ. ከሚያዝያ 2023 ጀምሮ በሱዳን እየተካሄደ ያለው ይህ አውዳሚ ጦርነት፣ እስካሁን ቢያንስ 59 ሺህ ሰዎችን ህይወት የቀጠፈ ሲሆን፣ ወደ 13 ሚሊዮን የሚጠጉ ዜጎችን አፈናቅሏል፤ እንዲሁም ከ30 ሚሊዮን በላይ ሱዳናውያንን አስቸኳይ የሰብዓዊ እርዳታ ጠባቂ አድርጓቸዋል።

7ኛው ብሔራዊ ምርጫ ሀገራዊ መግባባት ሊያመጣ አይችልም ሲል ኦፌኮ ገለጸ፤ ሁሉን አቀፍ ውይይት እንዲደረግም ጥሪ አቀረበ

የኦሮሞ ፌደራላዊ ኮንግረስ (ኦፌኮ) ግንቦት 24 ቀን 2018 ዓ.ም. የተካሄደውን 7ኛውን ሀገር አቀፍ ምርጫ በተመለከተ ባወጣው ይፋዊ መግለጫ፣ ሂደቱ በከፍተኛ መዋቅራዊ ግድፈቶች የተሞላና በሚሊዮኖች የሚቆጠሩ ዜጎችን የመምረጥ መብት የነፈገ በመሆኑ ለሀገሪቱ ዘላቂ ሰላምና ዲሞክራሲያዊ አስተዳደር ሊያመጣ አይችልም ሲል በጽኑ ተቃወመ።

ፓርቲው ሰኔ 3 ቀን 2018 ዓ.ም. ባወጣው መግለጫ፣ ምርጫው ከመካሄዱ በፊት ተቃዋሚ ኃይሎች ያቀረቧቸው እንደ ግጭቶች በአስቸኳይ መቆም፣ የፖለቲካ እስረኞች መፈታት፣ የሚዲያና ሲቪል ማህበረሰብ አፋኝ ህጎች መሰረዝና ገለልተኛ የምርጫ ቦርድ መቋቋም የመሳሰሉ መሰረታዊ ቅድመ ሁኔታዎች በመንግስት በኩል ቸል መባላቸውን ገልጿል።

በዚህም ምክንያት ሂደቱ "ለይስሙላ የተደረገ የፖለቲካ ድራማ" ነው ያለው ኦፌኮ፣ ሕጉን ለማክበር ሲል ብቻ በጥቂት እጩዎች እጅግ የተገደበ ተምሳሌታዊ ተሳትፎ ማድረጉን አስታውቋል።

በኦሮሚያ እና በአማራ ክልሎች ባሉ አውዳሚ ጦርነቶች ምክንያት በሰፊው የገጠርና የከተማ ዳርቻዎች ምርጫ ማካሄድ ባለመቻሉ ሂደቱ በከፍተኛ ወታደራዊ ጥበቃ ስር ባሉ ዋና ዋና ከተሞች ብቻ መገደቡንና በትግራይ ክልል ደግሞ ሙሉ በሙሉ አለመካሄዱን ፓርቲው ጠቅሷል።

ምርጫ በተካሄደባቸው አካባቢዎችም ቢሆን፦
* የምርጫ አስፈፃሚዎች ግልጽ አድሎአዊነት መታየቱ፣
* በመራጮች ላይ ማስፈራራትና በተቃዋሚ ተወካዮች ላይ ትንኮሳና ከጣቢያ የማስወጣት ተግባር መፈጸሙ፣
* የሀገር ውስጥ ታዛቢዎች ስልታዊ በሆነ መንገድ መከልከላቸው፣ ሂደቱን ታማኝነት ያጣ እንዳደረገው ገልጿል።
የዓለም አቀፍ ታዛቢዎችን ሚና በተመለከተም ኦፌኮ ጠንካራ ትችት ሰንዝሯል።

የአፍሪካ ህብረት እና የኢጋድ ልዑካን ከ52 ሺህ በላይ የምርጫ ጣቢያዎች ውስጥ ደህንነታቸው በተጠበቁ 208 (0.4%) ጣቢያዎች ላይ ብቻ ተሰማርተው ያወጡትን "ሰላማዊና ግልጽነት" ሪፖርት የምርጫ ዕለት ቱሪዝም ሲል አጣጥሎታል።

የአውሮፓ ህብረት (EU) በበኩሉ በምድር ላይ ታዛቢ ሳይመድብ በርቀት የሰጠውን በጎ መግለጫ የዲፕሎማሲ ማባበያ" (Diplomatic appeasement) እና አምባገነናዊነትን የሚያጸና ነው ብሎታል።

በማግለልና በመዋቅራዊ ስርቆት የተከናወነ ምርጫ የሀገሪቱን ጥልቅ ፖለቲካዊና ኢኮኖሚያዊ ስብራት ሊጠግን እንዲሁም ለገዥው ፓርቲ ዓለም አቀፍ አመኔታ ሊያስገኝ አይችልም ያለው ኦፌኮ፣ ብቸኛው አዋጭ መንገድ በአሁኑ ወቅት ከመንግስት ጋር በጦርነት ላይ ያሉ ታጣቂ ኃይሎችንና ሁሉንም የፖለቲካ ወገኖች ያካተተ እውነተኛና ሁሉን አቀፍ የፖለቲካ ውይይትማድረግ ብቻ ነው ብሏል።

በማጠቃለያውም ፓርቲው ሶስት ዋና ዋና አስቸኳይ ጥሪዎችን አቅርቧል፦

1. ለመንግስት፦

ልዩነቶችን በኃይል የመፍታት ስልት እንደማይሰራ ተገንዝቦ፣ ግጭቶች በዓለም አቀፍ ክትትል በአስቸኳይ እንዲቆሙ፣ የፖለቲካ እስረኞች እንዲፈቱና ለሀገራዊ ውይይት ምቹ ሁኔታ እንዲፈጥር

2. ለኢትዮጵያ ሕዝቦች፦

መሰረታዊ ችግሮች በዚህ ምርጫ እንደማይፈቱ በመረዳት፣ ለእውነተኛ ራስን በራስ ማስተዳደርና ሕብረ-ብሔራዊ ፌዴራሊዝም በሚደረገው ሰላማዊ ትግል ላይ እንዲጸኑ

3. ለዓለም አቀፉ ማህበረሰብ

ሂደቱ ነፃና ፍትሃዊ እንዳልነበር አውቆ፣ መንግስት ሐቀኛና ሁሉን አቀፍ ሀገራዊ ውይይት እንዲያካሂድ ትርጉም ያለው ጫና እንዲያሳድር ጠይቋል።
ኦፌኮ ዴሞክራሲያዊትና ሰላማዊት ፌዴራል ኢትዮጵያን እውን ለማድረግ ትግሉን በቁርጠኝነት እንደሚቀጥል በመግለጫው ማብቂያ ላይ አስታውቋል።