መምህራኖቿችሁን አመስግናችሁ ታውቃላችሁ ወይ?
#ethiopia | መስከረም 25 በዓለም አቀፍ ደረጃ "የመምህራን ቀን" ተብሎ ሲከበር፣ የትምህርት አባቶችንና እናቶችን ድካም፣ መስዋዕትነት እና የማይተካ ማህበራዊ ሚና ለማሰብና ለማስከበር ነው።

እ.ኤ.አ. በ1994 በዩኔስኮ ይፋ የተደረገው ይህ ታላቅ ዕለት፣ በየዓመቱ የመምህራንን ድምፅ ለማሰማትና ለትውልድ ግንባታ የሚያደርጉትን ያልተቋረጠ አስተዋጽዖ ለዓለም ለማስታወስ ያገለግላል።

መምህራን የማህበረሰብ መሰረትና የዕውቀት ብርሃን መሪዎች እንደመሆናቸው መጠን፣ አዲስ ትውልድን በስነ-ምግባር፣ በእውቀት እና በክህሎት ኮትኩቶ በማሳደግ ረገድ ቀዳሚውን ስፍራ ይይዛሉ።

በየትኛውም የሙያ መስክ የተሰማሩ ሀገር ተረካቢ ባለሙያዎች፣ከህክምና እስከ ኢንጂነሪንግ፣ ከአመራር እስከ ፈጠራ ባለቤቶች፣ሁሉም ያለፉበት የህይወት መንገድ የመምህር እጅና እይታ ያለበት በመሆኑ መምህር ማለት የነገዋን ዓለም ዛሬ በክፍል ውስጥ የሚቀርጽ ትልቅ ባለሙያ ነው።

ይሁን እንጂ ይህ ዓለም አቀፍ ቀን የምስጋናና የክብር መግለጫ ብቻ ሳይሆን የመምህራንን ነባራዊ ሁኔታና የሚጋፈጧቸውን ፈተናዎች በጥልቀት የምንፈትሽበትም አጋጣሚ ነው።

በአሁኑ ወቅት መምህራን ከስራቸው ክብደትና መስዋዕትነት ጋር ያልተመጣጠነ አነስተኛ ክፍያና የማህበራዊ ዋስትና እጥረት ይፈታተናቸዋል።

በተለይም በታዳጊ ሀገራት በቂ የመማሪያ ቁሳቁስና ምቹ የሥራ አካባቢ አለመኖር፣ እንዲሁም ከዘመናዊው የመረጃ ዘመን ጋር በፍጥነት ለመራመድ የሚያስችል ቀጣይነት ያለው ስልጠና እና የዲጂታል መሳሪያዎች እጥረት የሙያውን ጉዞ አዳጋች አድርጎታል።

ስለሆነም ቀኑን ማከበር በአንድ ቀን ስነ-ስርዓት ወይም መግለጫ ብቻ የሚገደብ ሳይሆን የመምህራንን ክብር በተግባር ለማደስ፣ የኑሮ ደረጃቸውን ለማሻሻል፣ ምቹ ሁኔታዎችን ለመፍጠር እና ቀጣዩ ትውልድ ወደ ሙያው በስፋት እንዲቀላቀል ማራኪ ሁኔታዎችን ለማመቻቸት የሚያስችል ሁለንተናዊ ንቅናቄን ይጠይቃል።

መምህርነት ተራ የሥራ ዘርፍ ሳይሆን የህይወት ጥሪና ተልዕኮ በመሆኑ፣ መስከረም 25 የህይወታችንን መንገድ ላበሩልን፣ እውቀታቸውን ለለገሱልን ለነዚህ የብርሃን ባለቤቶች ሁላችንም ከልብ የምናመሰግንበትና ከጎናቸው የምንቆምበት ታሪካዊ ዕለት ነው።

መምህሮቿቹሁን ዛሬ አመስግኗቸው...

በያፌት ገ/ህይወት

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን) #getutemesgen #getu

ጣፋጭ እና ብዙ ስኳር ያላቸዉ ምግቦች የህፃናትን የአእምሮ እድገት ይጎዳሉ ተባለ

ከመጠን በላይ ስኳር እና ጣፋጭ የያዙ ምግቦችን ማዘውተር በህፃናት የአእምሮ እድገት፣ በትምህርት አቀባበል እና በአጠቃላይ ጤንነታቸው ላይ ከፍተኛ ጉዳት እንደሚያደርስ ተጠቁሟል።

​በሙራ የውስጥ ደዌ እና ህፃናት ስፔሻሊስት ክሊኒክ ሜዲካል ዳይሬክተር እንዲሁም የህፃናት ህክምና ስፔሻሊስት የሆኑት ዶክተር አብዱልአዚዝ አሊ ከብስራት ሬዲዮ ጋር ባደረጉት ቆይታ እንደተናገሩት የታሸጉ እና ጣፋጭ የበዛባቸው ምግቦች ለህፃናት የአእምሮ እድገት ጎጂ ናቸዉ ።

የታሸጉ ምግቦች ላይ ጣፋጭነታቸውን ለመጨመር እና ለረጅም ጊዜ እንዲቆዩ ሲባል የሚጨመሩ ኬሚካሎች በህፃናት አካልና አእምሮ ላይ ቀጥተኛ ተጽዕኖ እንደላቸዉ ስፔሻሊስቱ አብራርተዋል ።

ህፃናት በተለይም ማታ አከባቢ እነዚህን ጣፋጭ ምግቦች ሲመገቡ ከመጠን በላይ ንቁ በመሆን የእንቅልፍ እጥረት ያጋጥማቸዋል ። በእንቅልፍ እጥረት ምክንያት ደግሞ በማለዳው ለትምህርት ሲዘጋጁ እና በቀጣዩ ቀን በሚኖራቸው የዕለት ተዕለት እንቅስቃሴ ላይ አእምሮአቸው ትኩረት የመሰብሰብ አቅሙ እንደሚቀንስ ነዉ የተገለፀዉ ።

ከዚህም በተጨማሪ ህፃናቱ ለላልተፈለገ የሰውነት ክብደት መጨመር እና ለተለያዩ ተያያዥ የጤና ችግሮች እንደሚጋለጡ ዶክተር አብዱልአዚዝ አስገንዝበዋል ።በመሆኑም ወላጆች ለልጆቻቸው የሚሰጡትን የምግብ ዓይነት በመምረጥ ረገድ ጥንቃቄ ማድረግ እንደሚገባቸው እና ጤናማ የአመጋገብ ስርዓት እንዲከተሉ ማስተማር እንደሚያስፈልግ ተናግረዋል ።

በመባ ወርቅነህ
#ዳጉ_ጆርናል

በኢትዮጵያ በየዓመቱ 30ሺህ ህፃናት ከተፈጥሮ የልብ ህመም ችግር  ጋር ይወለዳሉ

በአማካኝ በቀን ከ80 ህፃናት በላይ ከልብ ህመም ጋር ይወለዳሉ
 
በኢትዮጵያ በየዓመቱ ከሚወለዱ ህፃናት ውስጥ ከ25 እስከ 30ሺ የሚሆኑት ህፃናት ከልብ ህመም ችግር ጋር እንደሚወለዱ በኢትዮጵያ የልብ ህሙማን መርጃ ማዕከል የቀዶ ህክምና ስፔሻሊስት ዶክተር ዘካሪያስ በቀለ ለብስራት ሬዲዮ ተናግረዋል፡፡ ይህ ቁጥር በአማካኝ በቀን ውስጥ ከሚወለዱ ህፃናት መካከል ከ80 በላይ የሚሆኑት ከልብ ህመም ችግር ጋር ይወለዳሉ ፡፡
 
የልብ ህመም  ችግር በተፈጥሮ ሲወለዱ በሚከሰት የልብ ቀዳዳ ወይም የደም ስር አወቃቀር ችግር  እና ከጉሮሮ ህመም ጋር በተያያዘ የልብ ቫልቭ ህመም  ምክኒያት ይከሰታል ብለዋል፡፡ከጉሮሮ ህመም ጋር በተያያዘ የሚከሰተው የልብ ህመም በተለይም እድሜያቸው ከ5 እስከ 15 ዓመት የሆኑ ህጻናትን እና ወጣቶችን ያጠቃል ሲሉ አክለዋል ።
 
ህፃናት ጡት በሚጠቡ ወቅት ቶሎ ቶሎ የመድከም እና የመተንፈስ ችግር ካጋጠማቸው፤ የክብደት መጨመር ካላሳዩ ፤ ከንፈር ወይም ጣቶቻቸው ሰማያዊ ቀለም ያለው ከሆነ እና በተደጋጋሚ ጊዜ በሳምባ ምች  ከተጠቁ ወላጆች ወይም የልጆች አሳዳጊዎች  ህፃናቱን በአቅራቢያቸው ወደሚገኝ የህክምና ማዕከል መውሰድ እንዳለባቸው ዶ/ር ዘካሪያስ በቀለ ለብስራት ሬዲዮ ተናግረዋል ፡፡
 
በአለም አቀፍ ደረጃ በየዓመቱ መስከረም 29 የልብ ህመም ቀን ታስቦ ይውላል ፡፡

ምህረት ታደሰ

#ዳጉ_ጆርናል

(ዘ-ሐበሻ ዜና) ለሶስት አስርት ዓመታት ሱዳንን በብረት መዳፍ የመሩትና በዓለም አቀፉ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት የሚፈለጉት የቀድሞው ፕሬዚዳንት ኦማር አል-በሽር፣ የጤና ሁኔታቸው በከፍተኛ ደረጃ በማሽቆልቆሉ በሰሜናዊቷ ሜሮዌ ከተማ በሚገኝ ሆስፒታል መተኛታቸውን የሱዳን መገናኛ ብዙሃን ዘገቡ።

የሱዳን ዜና ምንጮች እንደገለጹት በባለስልጣናት ጥብቅ ክትትል ስር በሜሮዌ ከተማ ሲኖሩ የቆዩት የ80 ዓመቱ የቀድሞ መሪ፣ ድንገተኛ የጤና መታወክ ስላጋጠማቸው ወደ ህክምና ተቋም እንዲዘዋወሩ ተደርጓል። ምንም እንኳን ስለ ጤናቸው ሁኔታ ዝርዝር መረጃ የያዘ ይፋዊ የህክምና መግለጫ ባይወጣም፣ ህክምናቸውን የተመለከቱ ጉዳዮች በሱዳን ጦር አዛዥ ጄኔራል አብደል ፈታህ አል-ቡርሃን አማካሪ በኩል ክትትል እየተደረገባቸው እንደሆነ ታውቋል።

የሱዳኑ ጸሐፊ ሀሰን እስማኤል በማህበራዊ ትስስር ገጻቸው እንዳስታወቁት፣ አል-በሽር አስቸኳይ የሆስፒታል ህክምና የሚሻ የጤና እክል አጋጥሟቸዋል። የቀድሞውን ፕሬዚዳንት በሆስፒታል ለመጠየቅ ያደረጉት ሙከራ እንዳልተሳካ የገለጹት ጸሐፊው፣ በዕድሜያቸው መግፋት እና በህመማቸው ክብደት ምክንያት በሰብዓዊነት ታይተው ከሱዳን ውጭ የላቀ ህክምና እንዲያገኙ መንግስት እንዲፈቅድላቸው ጥሪ አቅርበዋል።

በ1989 ዓ.ም በወታደራዊ መፈንቅለ መንግስት ስልጣን ይዘው የነበሩት ኦማር አል-በሽር፣ ለወራት የቀጠለውን ህዝባዊ አብዮት ተከትሎ በ2019 ዓ.ም ከስልጣን መወገዳቸው ይታወሳል። ከዚያም በሙስና ወንጀል ተፈርዶባቸው በእስር ላይ ሳሉ፣ ሀገሪቱ በ2023 ዓ.ም ወደ እርስ በርስ ጦርነት መግባቷን ተከትሎ የፍርድ ሂደታቸው ተስተጓጉሎ ቆይቷል። አል-በሽር በዳርፉር በፈጸሙት የዘር ማጥፋት፣ የጦር ወንጀል እና በሰብዓዊነት ላይ በተፈጸሙ ወንጀሎች በዓለም አቀፉ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት የእስር ማዘዣ ወጥቶባቸው እስከዛሬ የሚፈለጉ ግለሰብ ናቸው።

የኦማር አል-በሽር የጤና መታወክ እና ወደ ውጭ ሀገር ሄደው እንዲታከሙ የሚቀርበው ተደጋጋሚ ጥያቄ፣ በአሁኑ ወቅት በአስከፊ የእርስ በርስ ጦርነት ውስጥ ለምትገኘው ሱዳን እና ለጄኔራል አል-ቡርሃን አስተዳደር እጅግ አጣብቂኝ የሆነ የፖለቲካ እና የዲፕሎማሲ ፈተና ይዞ መጥቷል።

በአንድ በኩል አል-በሽርን ወደ ውጭ ሀገር እንዲወጡ መፍቀድ የቀድሞውን ስርዓት ባለስልጣናት እና ደጋፊዎች ለማባበል የፖለቲካ እድል ሊሰጥ ይችላል። በሌላ በኩል ግን የዓለም አቀፉ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት የእስር ማዘዣ እያለባቸው ግለሰቡ ከሀገር እንዲወጡ መፍቀድ የሱዳን ጦር መንግስትን ከዓለም አቀፉ ማህበረሰብ ጋር ከባድ ፍጥጫ ውስጥ የሚከተው ይሆናል።

ከዚህም ባሻገር በዳርፉር እልቂት ፍትህ የተነፈጋቸው በሚሊዮኖች የሚቆጠሩ ሱዳናውያን ቁጣን የሚቀሰቅስ በመሆኑ፣ የካርቱም ወታደራዊ አመራር በሰብዓዊ ምክንያት ሽፋን የፖለቲካ ስምምነት ለማድረግ የሚያደርገው ማንኛውም እርምጃ በቀጠናው ተጨማሪ ውዝግብ ማስከተሉ አይቀሬ ነው።







(ዘ-ሐበሻ ዜና) ለሶስት አስርት ዓመታት ሱዳንን በብረት መዳፍ የመሩትና በዓለም አቀፉ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት የሚፈለጉት የቀድሞው ፕሬዚዳንት ኦማር አል-በሽር፣ የጤና ሁኔታቸው በከፍተኛ ደረጃ በማሽቆልቆሉ በሰሜናዊቷ ሜሮዌ ከተማ በሚገኝ ሆስፒታል መተኛታቸውን የሱዳን መገናኛ ብዙሃን ዘገቡ።

የሱዳን ዜና ምንጮች እንደገለጹት በባለስልጣናት ጥብቅ ክትትል ስር በሜሮዌ ከተማ ሲኖሩ የቆዩት የ80 ዓመቱ የቀድሞ መሪ፣ ድንገተኛ የጤና መታወክ ስላጋጠማቸው ወደ ህክምና ተቋም እንዲዘዋወሩ ተደርጓል። ምንም እንኳን ስለ ጤናቸው ሁኔታ ዝርዝር መረጃ የያዘ ይፋዊ የህክምና መግለጫ ባይወጣም፣ ህክምናቸውን የተመለከቱ ጉዳዮች በሱዳን ጦር አዛዥ ጄኔራል አብደል ፈታህ አል-ቡርሃን አማካሪ በኩል ክትትል እየተደረገባቸው እንደሆነ ታውቋል።

የሱዳኑ ጸሐፊ ሀሰን እስማኤል በማህበራዊ ትስስር ገጻቸው እንዳስታወቁት፣ አል-በሽር አስቸኳይ የሆስፒታል ህክምና የሚሻ የጤና እክል አጋጥሟቸዋል። የቀድሞውን ፕሬዚዳንት በሆስፒታል ለመጠየቅ ያደረጉት ሙከራ እንዳልተሳካ የገለጹት ጸሐፊው፣ በዕድሜያቸው መግፋት እና በህመማቸው ክብደት ምክንያት በሰብዓዊነት ታይተው ከሱዳን ውጭ የላቀ ህክምና እንዲያገኙ መንግስት እንዲፈቅድላቸው ጥሪ አቅርበዋል።

በ1989 ዓ.ም በወታደራዊ መፈንቅለ መንግስት ስልጣን ይዘው የነበሩት ኦማር አል-በሽር፣ ለወራት የቀጠለውን ህዝባዊ አብዮት ተከትሎ በ2019 ዓ.ም ከስልጣን መወገዳቸው ይታወሳል። ከዚያም በሙስና ወንጀል ተፈርዶባቸው በእስር ላይ ሳሉ፣ ሀገሪቱ በ2023 ዓ.ም ወደ እርስ በርስ ጦርነት መግባቷን ተከትሎ የፍርድ ሂደታቸው ተስተጓጉሎ ቆይቷል። አል-በሽር በዳርፉር በፈጸሙት የዘር ማጥፋት፣ የጦር ወንጀል እና በሰብዓዊነት ላይ በተፈጸሙ ወንጀሎች በዓለም አቀፉ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት የእስር ማዘዣ ወጥቶባቸው እስከዛሬ የሚፈለጉ ግለሰብ ናቸው።

የኦማር አል-በሽር የጤና መታወክ እና ወደ ውጭ ሀገር ሄደው እንዲታከሙ የሚቀርበው ተደጋጋሚ ጥያቄ፣ በአሁኑ ወቅት በአስከፊ የእርስ በርስ ጦርነት ውስጥ ለምትገኘው ሱዳን እና ለጄኔራል አል-ቡርሃን አስተዳደር እጅግ አጣብቂኝ የሆነ የፖለቲካ እና የዲፕሎማሲ ፈተና ይዞ መጥቷል።

በአንድ በኩል አል-በሽርን ወደ ውጭ ሀገር እንዲወጡ መፍቀድ የቀድሞውን ስርዓት ባለስልጣናት እና ደጋፊዎች ለማባበል የፖለቲካ እድል ሊሰጥ ይችላል። በሌላ በኩል ግን የዓለም አቀፉ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት የእስር ማዘዣ እያለባቸው ግለሰቡ ከሀገር እንዲወጡ መፍቀድ የሱዳን ጦር መንግስትን ከዓለም አቀፉ ማህበረሰብ ጋር ከባድ ፍጥጫ ውስጥ የሚከተው ይሆናል።

ከዚህም ባሻገር በዳርፉር እልቂት ፍትህ የተነፈጋቸው በሚሊዮኖች የሚቆጠሩ ሱዳናውያን ቁጣን የሚቀሰቅስ በመሆኑ፣ የካርቱም ወታደራዊ አመራር በሰብዓዊ ምክንያት ሽፋን የፖለቲካ ስምምነት ለማድረግ የሚያደርገው ማንኛውም እርምጃ በቀጠናው ተጨማሪ ውዝግብ ማስከተሉ አይቀሬ ነው።

በእሬቻ ዋዜማ በአድዋ ድል መታሰብያ ሙዚየም ታላቅ የቦክስ ፍልምያ ሊደረግ ነው
#ethiopia | የኢትዮጵያን የቦክስ ስፖርት ጥራትና ደረጃ ወደ ላቀ ደረጃ ለማሸጋገር ያለመ ታላቅ የቦክስ ውድድር በእሬቻ ዋዜማ በአዲስ አበባ ሊካሄድ ነው።

ውድድሩ አፍሮኮ ትሬዲንግ እና ኤች.ኬ. ኢንተርቴይንመንት ከአዲስ አበባ ወጣቶችና ስፖርት ቢሮ ጋር በመተባበር አዘጋጅተውታል።

በዚህ ውድድር ከፌዴራልና ከኦሮሚያ ክልል ክለቦች የተውጣጡ 16 ምርጥ ቦክሰኞች ከ48 እስከ 80 ኪሎ ግራም በሚደርሱ የክብደት ዘርፎች ፍልሚያ ያደርጋሉ።

በዚህ ውድድር የሚሳተፉት ወርቅነሽ ዋቅጅራ፣ ነጌኛ ታደሰ፣ ኮንስታብል ሳምሶን ጌታቸው እና እሱባለው ሞላ ከሳምንት በኋላ በኬንያ በሚካሄደው የአፍሪካ የቦክስ ውድድር ሀገራቸውን ኢትዮጵያን ወክለው የሚወዳደሩ ይሆናል።

የተወዳዳሪዎቹን ብቃት ለማሳደግ ከ3 ወራት በላይ ከፍተኛ ዝግጅት ሲደረግበት የቆየው ይህ ታላቅ መድረክ፤ ዓርብ ምሽት ከ12:00 ሰዓት እስከ እኩለ ሌሊት 6:00 ሰዓት በአድዋ ድል መታሰቢያ ሙዚየም አዳራሽ ይካሄዳል።

የመግቢያ ትኬት በአዋሽ ባንክ በኩል በቀላሉ ለመግዛት የሚያስችል አሰራር እየተመቻቸ ይገኛል ሲሉ አዘጋጆቹ ተናግረዋል።

ሔኖክ ወ/ገብርኤል

ፎቶ፦ ከበደ መክብብ

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#ethiopia #getutemesgen

«ግራንድ ኢሬቻ ቦክስ ምሽት» መስከረም 22 ይካሄዳል
#fastmereja I በአድዋ መታሰቢያ ሙዚየም የሚካሄደው «ግራንድ ኢሬቻ ቦክስ ምሽት» የቦክስ ውድድር በመጪው መስከረም 22 ቀን 2019 ዓ.ም ምሽት እንደሚካሄድ አዘጋጆቹ አስታወቁ። ይህን ታሪካዊ ስፖርታዊ ዝግጅት በአፍሮ ኮ ትሬዲንግ እና ኤችኬ ኤንተርቴይንመንት ከአዲስ አበባ ወጣቶችና ስፖርት ቢሮ ጋር በመተባበር ያዘጋጁት እንደሆነ ተገልጿል።

​በዚሁ የስፖርት ምሽት ሰባት የወንዶች እና አንድ የሴቶች ውድድርን ጨምሮ በአጠቃላይ ስምንት የቦክስ ፍልሚያዎች ይካሄዳሉ። በውድድሩ ላይ የሚሳተፉት ተወዳዳሪዎች ከ48 እስከ 64 ኪሎ ግራም ክብደት ባላቸው የውድድር መደቦች የሚፋለሙ ሲሆን፣ ለዚህ ትልቅ ውድድር ላለፉት ዘጠኝ ወራት ያህል ከፍተኛ ዝግጅት ሲያደርጉ መቆየታቸውን በጋዜጣዊ መግለጫ ወቅት ተገልጿል። #ኹነት

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የኦሮሚያ ክልል ምክር ቤት (ጨፌ ኦሮሚያ) እያካሄደ ባለው 7ኛ የሥራ ዘመን አንደኛ ዓመት ጉባኤው አቶ ሽመልስ አብዲሳን የኦሮሚያ ብሔራዊ ክልላዊ መንግሥት ፕሬዚዳንት (ርዕሰ መስተዳድር) አድርጎ በድጋሚ ሾሟል።

ጨፌው በዛሬው ውሎው የነባሮቹን አፈ-ጉባኤዎች ሹመት አንስቶ በአቶ አብዱልሰላም ዋሪዮ እና በወ/ሮ ዘምዘም ሻሎ ከተካ በኋላ፣ የክልሉን ከፍተኛ የሥራ ኃላፊነት በተመለከተ ባሳለፈው ውሳኔ የአቶ ሽመልስ አብዲሳን ሹመት አጽድቋል።

አቶ ሽመልስ አብዲሳ ከሚያዝያ 2011 ዓ.ም ጀምሮ የቀድሞውን የክልሉን ፕሬዚዳንት አቶ ለማ መገርሳን በመተካት ኦሮሚያን ሲመሩ የቆዩ ሲሆን፣ የዛሬው የጨፌው ውሳኔም በቀጣይ ዓመታት የክልሉ ርዕሰ መስተዳድር ሆነው እንዲቀጥሉ ሙሉ ውክልና የሰጠ ነው።

ይህ ሹመት የተሰጠው ክልሉ በተለያዩ ፖለቲካዊ ኢኮኖሚያዊ እና የጸጥታ ፈተናዎች ውስጥ ባለበት ወሳኝ ወቅት ላይ መሆኑ የሹመቱን ክብደት ከፍ ያደርገዋል። አቶ ሽመልስ ባለፉት የሥልጣን ዘመናቸው የሸገር ከተማ ምስረታን የመሳሰሉ ግዙፍ መዋቅራዊ ለውጦችን፣ እንዲሁም የግብርና እና የክረምት ስንዴ ልማት ስራዎችን በዋናነት ሲያራምዱ መቆየታቸው ተገልጿል።

በሌላ በኩል ደግሞ በክልሉ በተለያዩ አካባቢዎች ያለው የጸጥታ መደፍረስ፣ በተለይም ከመንግስት ኃይሎች እና ከኦሮሞ ነፃነት ሰ*ራዊት (ኦነ*ግ ሸ*ኔ) ጋር ያለው ቀጣይነት ያለው ጦ*ርነት፣ የሌላ ብሔር የሆኑ ዜጎች መፈናቀል፣ ከሶማሌ ክልል ወደ ኦሮሚያ ክልል የተፈናቀሉ ዜጎች፣ የአብያተ ክርቲያናት መቃጠል፣ የምዕመናን ሕይወት መጥፋት፣ እንዲሁም የኑሮ ውድነት እና የህዝብ ተጠቃሚነት ጥያቄዎች አዲሱ ካቢኔ እና ርዕሰ መስተዳድሩ በአፋጣኝ ሊፈቷቸው የሚገቡ አበይት የቤት ስራዎች ሆነው እንደሚቀጥሉ የፖለቲካ ተንታኞች ይገልጻሉ።








(ዘ-ሐበሻ ዜና) የኦሮሚያ ክልል ምክር ቤት (ጨፌ ኦሮሚያ) እያካሄደ ባለው 7ኛ የሥራ ዘመን አንደኛ ዓመት ጉባኤው አቶ ሽመልስ አብዲሳን የኦሮሚያ ብሔራዊ ክልላዊ መንግሥት ፕሬዚዳንት (ርዕሰ መስተዳድር) አድርጎ በድጋሚ ሾሟል።

ጨፌው በዛሬው ውሎው የነባሮቹን አፈ-ጉባኤዎች ሹመት አንስቶ በአቶ አብዱልሰላም ዋሪዮ እና በወ/ሮ ዘምዘም ሻሎ ከተካ በኋላ፣ የክልሉን ከፍተኛ የሥራ ኃላፊነት በተመለከተ ባሳለፈው ውሳኔ የአቶ ሽመልስ አብዲሳን ሹመት አጽድቋል።

አቶ ሽመልስ አብዲሳ ከሚያዝያ 2011 ዓ.ም ጀምሮ የቀድሞውን የክልሉን ፕሬዚዳንት አቶ ለማ መገርሳን በመተካት ኦሮሚያን ሲመሩ የቆዩ ሲሆን፣ የዛሬው የጨፌው ውሳኔም በቀጣይ ዓመታት የክልሉ ርዕሰ መስተዳድር ሆነው እንዲቀጥሉ ሙሉ ውክልና የሰጠ ነው።

ይህ ሹመት የተሰጠው ክልሉ በተለያዩ ፖለቲካዊ ኢኮኖሚያዊ እና የጸጥታ ፈተናዎች ውስጥ ባለበት ወሳኝ ወቅት ላይ መሆኑ የሹመቱን ክብደት ከፍ ያደርገዋል። አቶ ሽመልስ ባለፉት የሥልጣን ዘመናቸው የሸገር ከተማ ምስረታን የመሳሰሉ ግዙፍ መዋቅራዊ ለውጦችን፣ እንዲሁም የግብርና እና የክረምት ስንዴ ልማት ስራዎችን በዋናነት ሲያራምዱ መቆየታቸው ተገልጿል።

በሌላ በኩል ደግሞ በክልሉ በተለያዩ አካባቢዎች ያለው የጸጥታ መደፍረስ፣ በተለይም ከመንግስት ኃይሎች እና ከኦሮሞ ነፃነት ሰ*ራዊት (ኦነ*ግ ሸ*ኔ) ጋር ያለው ቀጣይነት ያለው ጦ*ርነት፣ የሌላ ብሔር የሆኑ ዜጎች መፈናቀል፣ ከሶማሌ ክልል ወደ ኦሮሚያ ክልል የተፈናቀሉ ዜጎች፣ የአብያተ ክርቲያናት መቃጠል፣ የምዕመናን ሕይወት መጥፋት፣ እንዲሁም የኑሮ ውድነት እና የህዝብ ተጠቃሚነት ጥያቄዎች አዲሱ ካቢኔ እና ርዕሰ መስተዳድሩ በአፋጣኝ ሊፈቷቸው የሚገቡ አበይት የቤት ስራዎች ሆነው እንደሚቀጥሉ የፖለቲካ ተንታኞች ይገልጻሉ።

(ዘ-ሐበሻ ሕይወት) ኒውዮርክ ለተባበሩት መንግስታት ድርጅት ስብሰባ የሚገኙት የጠቅላይ ሚኒስትሩ አማካሪ የሆኑት አቶ ጌታቸው ረዳ አባታቸውን በሞ*ት ማጣታቸውን ተከትሎ ያጋሩት አጭር መልዕክት ከፖለቲከኛነታቸው ጀርባ ያለውን ጥልቅ ሰብዓዊ ስብራት እና የሀዘን ክብደት አሳይቷል።

አቶ ጌታቸው በማህበራዊ ትስስር ገጻቸው ላይ ፈረንሳዊውን ጸሐፊ ዣን አኑዊልን በመጥቀስ... "ከመጮህ ውጪ ሌላ ምንም ማድረግ የማይቻልበት ጊዜ አለ! አሁን ያለሁበት ሁኔታም ይኸው ይመስለኛል" በማለት የውስጣቸውን የሀዘን ማዕበል ገልጸዋል። "ለማንኛውም ላገኛችሁኝ እና ለጠየቃችሁኝ ሁሉ አመሰግናለሁ" በማለትም በከባድ የሀዘን ሰዓት ከጎናቸው ለቆሙት እና መጽናናትን ለተመኙላቸው ምስጋና አቅርበዋል።

አባትን በሞት ማጣት የሚፈጥረው የልብ ክፍተት ቃላት ሊገልጹት ከሚችሉት በላይ ነው። በተለይም በከፍተኛ ሀገራዊ የሃላፊነት ቦታ ላይ ሆኖ ውስብስብ የፖለቲካ እና መንግስታዊ ጫናዎችን ለሚጋፈጥ ሰው ይህ የግል ሀዘን ሸክሙን እጥፍ ድርብ ያደርገዋል። "ከመጮህ ውጪ ምንም ማድረግ የማይቻልበት ጊዜ" ያሉት አገላለጽ፣ የቱንም ያህል በስልጣን እርከን ላይ ቢኮንም፣ የሞት ጽዋ ሲደርስ የሰው ልጅ ምን ያህል አቅመ ደካማ፣ ስሜታዊ እና ተጋላጭ (vulnerable) እንደሆነ የሚያሳይ ህያው ማሳያ ነው።

ብዙውን ጊዜ ማኅበረሰቡ የፖለቲካ ሰዎችን የሚያውቃቸው በመድረክ ላይ በሚያሳዩት ጥንካሬ፣ በሚያስተላልፉት ውሳኔ እና በሚያሰሙት ንግግር ብቻ ነው። ሆኖም ይህ አጭር የሀዘን ኑዛዜ፣ ፖለቲከኞችም እንደማንኛውም ሰው የሚያለቅሱ፣ ልባቸው የሚሰበር እና አባታቸውን ሲያጡ ሀዘኑ ከአቅም በላይ ሆኖባቸው 'መጮህ' የሚያምራቸው ሰብዓዊ ፍጡሮች መሆናቸውን በድጋሚ ያስታውሰናል። በከባድ ፖለቲካዊ ውጥረት ውስጥ ሆነው፣ በግል ህይወታቸው ትልቁን ምሰሶ ማጣት የፈጠረባቸውን ጥልቅ የነፍስ ጭንቀት ጽሑፉ በግልጽ ያንጸባርቃል።

ፖለቲካ የቱንም ያህል ሰዎችን በየጎራው ቢከፋፍልም፡ሞት እና የቤተሰብ ሀዘን ግን የሁላችንም የጋራ ሰብዓዊ እጣ-ፈንታ ነው። የአቶ ጌታቸው ረዳ መልዕክት የህይወት ህልፈት ከሚያመጣው የስነ-ልቦና ስብራት የትኛውም የፖለቲካ ስልጣንም ሆነ ስም ሊያድን እንደማይችል የሚያስተምር... የሰው ልጅን አቅመ-ቢስነት የሚመሰክር እውነተኛ የሀዘን ድምጽ ይመስላል።








(ዘ-ሐበሻ ሕይወት) ኒውዮርክ ለተባበሩት መንግስታት ድርጅት ስብሰባ የሚገኙት የጠቅላይ ሚኒስትሩ አማካሪ የሆኑት አቶ ጌታቸው ረዳ አባታቸውን በሞ*ት ማጣታቸውን ተከትሎ ያጋሩት አጭር መልዕክት ከፖለቲከኛነታቸው ጀርባ ያለውን ጥልቅ ሰብዓዊ ስብራት እና የሀዘን ክብደት አሳይቷል።

አቶ ጌታቸው በማህበራዊ ትስስር ገጻቸው ላይ ፈረንሳዊውን ጸሐፊ ዣን አኑዊልን በመጥቀስ... "ከመጮህ ውጪ ሌላ ምንም ማድረግ የማይቻልበት ጊዜ አለ! አሁን ያለሁበት ሁኔታም ይኸው ይመስለኛል" በማለት የውስጣቸውን የሀዘን ማዕበል ገልጸዋል። "ለማንኛውም ላገኛችሁኝ እና ለጠየቃችሁኝ ሁሉ አመሰግናለሁ" በማለትም በከባድ የሀዘን ሰዓት ከጎናቸው ለቆሙት እና መጽናናትን ለተመኙላቸው ምስጋና አቅርበዋል።

አባትን በሞት ማጣት የሚፈጥረው የልብ ክፍተት ቃላት ሊገልጹት ከሚችሉት በላይ ነው። በተለይም በከፍተኛ ሀገራዊ የሃላፊነት ቦታ ላይ ሆኖ ውስብስብ የፖለቲካ እና መንግስታዊ ጫናዎችን ለሚጋፈጥ ሰው ይህ የግል ሀዘን ሸክሙን እጥፍ ድርብ ያደርገዋል። "ከመጮህ ውጪ ምንም ማድረግ የማይቻልበት ጊዜ" ያሉት አገላለጽ፣ የቱንም ያህል በስልጣን እርከን ላይ ቢኮንም፣ የሞት ጽዋ ሲደርስ የሰው ልጅ ምን ያህል አቅመ ደካማ፣ ስሜታዊ እና ተጋላጭ (vulnerable) እንደሆነ የሚያሳይ ህያው ማሳያ ነው።

ብዙውን ጊዜ ማኅበረሰቡ የፖለቲካ ሰዎችን የሚያውቃቸው በመድረክ ላይ በሚያሳዩት ጥንካሬ፣ በሚያስተላልፉት ውሳኔ እና በሚያሰሙት ንግግር ብቻ ነው። ሆኖም ይህ አጭር የሀዘን ኑዛዜ፣ ፖለቲከኞችም እንደማንኛውም ሰው የሚያለቅሱ፣ ልባቸው የሚሰበር እና አባታቸውን ሲያጡ ሀዘኑ ከአቅም በላይ ሆኖባቸው 'መጮህ' የሚያምራቸው ሰብዓዊ ፍጡሮች መሆናቸውን በድጋሚ ያስታውሰናል። በከባድ ፖለቲካዊ ውጥረት ውስጥ ሆነው፣ በግል ህይወታቸው ትልቁን ምሰሶ ማጣት የፈጠረባቸውን ጥልቅ የነፍስ ጭንቀት ጽሑፉ በግልጽ ያንጸባርቃል።

ፖለቲካ የቱንም ያህል ሰዎችን በየጎራው ቢከፋፍልም፡ሞት እና የቤተሰብ ሀዘን ግን የሁላችንም የጋራ ሰብዓዊ እጣ-ፈንታ ነው። የአቶ ጌታቸው ረዳ መልዕክት የህይወት ህልፈት ከሚያመጣው የስነ-ልቦና ስብራት የትኛውም የፖለቲካ ስልጣንም ሆነ ስም ሊያድን እንደማይችል የሚያስተምር... የሰው ልጅን አቅመ-ቢስነት የሚመሰክር እውነተኛ የሀዘን ድምጽ ይመስላል።

1ሺህ 400 እናቶችን ያሳተፈው የቢሊ ነፂ የ45 ቀናት የክብደት መቀነስ ፕሮግራም ተጠናቀቀ።

👉አንደኛ ለወጣችው ክብደት ቀናሽ እናት የ100ሺ ብር ሽልማት ተበርክቷል።

የ3ኛው የቢሊ ነፂ የክብደት መቀነስ ውድድር ታላቁ ፍጻሜና የሽልማትF ሥነ-ሥርዓት የተካሄደ ሲሆን  በ45 ቀናት በቆየው በዚህ ዙር 1 ሺህ 400 እናቶች መሳተፋቸው ተገልጿል።

ተሳታፊዎቹ በአመጋገብ ለውጥ፣ በእንቅስቃሴና በተከታታይ ጥረት ያሳዩትን የአካል ለውጥ ተከትሎ ዕውቅናና ሽልማት ተበርክቶላቸዋል።የቢሊ ነፂ ፊቲነስ መሥራች ቢሊሱማ ደበሌ ለብስራት ሬዲዮ እንደገለፁት የክብደት መቀነስ ሂደት በአመጋገብና በእንቅስቃሴ ብቻ የሚወሰን ሳይሆን ከአዕምሮና ከአመለካከት ለውጥም መጀመር እንዳለበት ተናግረዋል።

በተለይም እናቶች ከቤታቸው ሳይወጡ በኦንላይን ኮችንግ፣ በአመጋገብ መመሪያና በቤት ውስጥ በሚከናወኑ የእንቅስቃሴ ሥልጠናዎች እንዲሳተፉ ድጋፍ ይደረግላቸዋል።

ቢሊሱማ ደበሌ የክብደት መቀነስ ልምዳቸውን የጀመሩት ከራሳቸው ላይ መሆኑን ጠቁመው  በተለያዩ የክብደት መቀነስ ሂደቶች  50 ኪሎ ግራም ያህል መቀነሳቸውን ተናግረዋል።

በራሳቸው ልምድ ያጋጠሟቸው ችግሮችና የጤና ፈተናዎች ሌሎች ሴቶችን ለመደገፍ እንዳነሳሷቸውም ተናግረዋል።በተለይም ከወሊድ በኋላ የሚከሰቱ የክብደት ለውጦችና የአእምሮ ጫናዎች ብዙ እናቶችን እንደሚፈትኑ የተጠቋሞ ሲሆን የቢሊ ነፂ ፕሮግራም የአካል ለውጥን ብቻ ሳይሆን የራስ መተማመንና የአዕምሮ ዝግጁነትንም ለማሳደግ እንደሚሰራ ተገልጿል።

በውድድሩ አንደኛ የወጣችው ተሳታፊ ከ112 ኪሎ ግራም አካባቢ በመነሳት 18 ኪሎ ግራም በ15 ቀን መቀነሷ ተገልጿል።

ለአንደኛ ደረጃ 100 ሺህ ብር፣ ለሁለተኛ ደረጃ 70 ሺህ ብር እና ለሶስተኛ ደረጃ 50 ሺህ ብር ሽልማት ተዘጋጅቷል። ከ4ኛ እስከ 10ኛ ደረጃ ለወጡ ተሳታፊዎችም እያንዳንዳቸው 5 ሺህ ብር ተሸልመዋል።

በቀጣይ በተለይም ከወሊድ በኋላ በክብደት መጨመርና በከፍተኛ ጫና ውስጥ ያሉ እናቶችን በነፃ ለመደገፍ የሚያስችል ትልቅ ማዕከል ለመመስረት ዕቅድ አለኝ ሲሉ የቢሊ ነፂ ፊቲነስ መሥራች ቢሊሱማ ደበሌ ጨምረው ለብስራት ሬዲዮ ተናግረዋል።

ሳምራዊት ስዩም
#ዳጉ_ጆርናል

“ ክብደቴን የቀነስኩት በመርፌ ሳይሆን ጠንክሬ ሰርቼ ነው “ ሩኒ

የቀድሞ ተጨዋች ዋይን ሩኒ ከቀናት በፊት በታየበት ምስል ላይ ከፍተኛ የተክለ ሰውነት ለውጥ አሳይቷል።

በተለያዩ የበጎ አላማ ጨዋታዎች ላይ ክብደቱ ጨምሮ ሲታይ የነበረው ሩኒ አዲሱ ገፅታው መነጋገሪያ ሆኖ ነበር።

በርካቶችም ዋይን ሩኒ የሰውነት ክብደቱን የቀነሰው የክብደት መቀነሻ መድኃኒት ተጠቅሞ ነው ሲሉ ገልጸዋል።

ዋይን ሩኒ በሰጠው ምላሽ መርፌ ተጠቅሟል መባሉን ውድቅ በማድረግ “ እንዲህ መባሉ ያሳዝናል ምክንያቱም እኔ ለመቀነስ በጣም ጠንክሬ ሰርቻለሁ "ብሏል።

በሌላ በኩል ሩኒ በተጨዋችነቱ አፍንጫው ሁለት ግዜ መሰበሩን ተከትሎ ቀዶ ጥገና ማድረጉን አስታውቋል።

አሁን ላይ ላይ ተዘግቶ የነበረው አንዱ ክፍል ተስተካክሎ ጤናማ አተነፋፈስ እንዳገኘ ተናግሯል።

@tikvahethsport      kidusyoftahe

የኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ 29ኛውን የውጭ ምንዛሬ ጨረታ አከናወነ፤ አማካይ የመንዛሬ ተመን 160.22 ብር ደረሰ

​የኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ መስከረም ዛሬ 13 ቀን 2019 ዓ.ም ባካሄደው 29ኛው የውጭ ምንዛሬ ጨረታ 125 ሚሊዮን የአሜሪካ ዶላር ለሽያጭ አቅርቦ ነበር።

በጨረታው ተሳትፈው የቀረቡት 27ቱም ንግድ ባንኮች በሙሉ የውጭ ምንዛሬ ማግኘት የቻሉ ሲሆን፣ የቀረበው የፍላጎት መጠን 123.49 ሚሊዮን ዶላር ሆኖ ተመዝግቧል።

​በዚህም መሠረት የዕለቱ ጨረታ በ1.51 ሚሊዮን ዶላር ያነሰ ፍላጎት የቀረበበት ሆኖ ተጠናቋል።

በጨረታው የተመዘገበው ከፍተኛው የማሸነፊያ ዋጋ ለአንድ ዶላር 160.8869 ብር ሲሆን፣ ዝቅተኛው ደግሞ 158.0715 ብር ሆኗል።

የአሸናፊዎች ክብደት ያለው አማካይ የመንዛሬ ተመን  160.2297 ብር መድረሱን ብሔራዊ ባንክ አስታውቋል።

Seledadotio
Seledadotio

በኮንሶ ዞን የካላዛር በሽታ ስርጭት እየጨመረ መምጣቱ ተነገረ

👉 በአንድ ሳምንት ጊዜ ዉስጥ 6 ሰዎች በበሽታዉ እንደሚያዙ ተገልጿል፡፡

ካላዛር ሌሽማኒያ በሚባል ተህዋስያን አማካኝነት የሚከሰተዉ የካላዛር በሽታ በኮንሶ ዞን ስርጭቱ ካለፈዉ በጀት ዓመት ጋር ሲነፃፀር በያዝነዉ በጀት ዓመት ጭማሪ ማሳየቱን የዞኑ ጤና መምሪያ አስታውቋል ።

በመምሪያዉ የበሽታ መከላከል ዳይሬክቶሬት የወባ እና ትኩረት የሚሹ ሀሩራማ በሽታዎች መከላከልና መቆጣጠር ባለሙያ እና የህዝብ ግንኙነት ፎካል የሆኑት አቶ ገብረ እየሱስ ገመዳ ከብስራት ሬዲዮ ጋር ባደረጉት ቆይታ እንደተናገሩት በሽታዉ ህክምና ካላገኘ ለሞት ይዳርጋል ።

ባለፉት ዓመታት የበሽታዉ ስርጭት ዝቅተኛ እንደነበር የሚገልፁት አቶ ገብረ እየሱስ ከአዲስ አበባ ዩኒቨርስቲ ጋር በመተባበር በተደረገ ጥናት የበሽታዉ ስርጭት እየጨመረ መምጣቱን ማወቅ ተችሏል ብለዋል ።

በዋናነት የበሽታዉ አምጪ የሆነችዉ ተህዋስ በበረሃ አከባቢዎች በተለይም እንደ ግራር ባሉ የበረሃ ዛፎች ላይ የመራባት ዕድሏ ሰፊ መሆኑ ተጠቅሷል። አልፎ አልፎ የሚከሰት ትኩሳት ፣በግራ የሆድ ክፍል ላይ የሚፈጠር እብጠት ፣የሰዉነት ክብደት መቀነስ ፣ድካም ፣አቅም ማነስ ፣የምግብ ፍላጎት መጥፋት ፣ተቅማጥ እንዲሁም የነስር ህመም የበሽታዉ ምልክቶች ናቸዉ ።

በሽታዉ ህክምና ካለገኘ ለሞት የሚዳርግ በመሆኑ ምልክቶቹ ሲታዩ በአፋጣኝ ወደ ጤና ተቋም መሄድ አስፈላጊ ነዉ ተብሏል ።

በመባ ወርቅነህ
#ዳጉ_ጆርናል

"በስልካችን ውስጥ የተሸሸገው ታላቅ ሀብት!"
#ethiopia |በየዓመቱ ከ62 ሚሊዮን ሜትሪክ ቶን በላይ የኤሌክትሮኒክስ ቆሻሻ እንደሚጣል ሪፖርት አመለከተ።

በየቀኑ አረጁ ብለን የምንጥላቸው ሞባይል ስልኮች ኮምፒውተሮችና ሌሎች የኤሌክትሮኒክስ እቃዎች ዓለማችንን በከፍተኛ ፍጥነት በቆሻሻ እያጥለቀለቋት ይገኛሉ።

በተባበሩት መንግሥታት ድርጅት የዓለም አቀፍ የኤሌክትሮኒክስ ቆሻሻ መከታተያ ሪፖርት መሠረት በየዓመቱ ከ62 ሚሊዮን ሜትሪክ ቶን በላይ የኤሌክትሮኒክስ ቆሻሻ ይጣላል።

ይህ እጅግ አስደናቂና አስገራሚ መጠን ያለው ቆሻሻ በክብደት ሲሰላ "ከቻይናው ታላቁ ግንብ" ክብደት ይበልጣል ብሏል።

አብዛኛው ሰው የማይረዳው ትልቅ ሀቅ ቢኖር በነዚህ ተጥለው በሚገኙ የኤሌክትሮኒክስ እቃዎች ውስጥ እጅግ ከፍተኛ ዋጋ ያላቸው ማዕድናት መኖራቸውን ነው።

ከተፈጥሮ የማዕድን ቦታዎች ከሚቆፈረው 1 ቶን የወርቅ ድንጋይ ውስጥ የሚገኘው የወርቅ መጠን በአማካይ ከ4 እስከ 5 ግራም ብቻ ነው።

ጥቅም ላይ ውለው ከሚጣሉ 1 ቶን ስልኮች ውስጥ ግን ከ300 እስከ 400 ግራም ወርቅ ማውጣት እንደሚቻል አረጋግጧል።

ይህም የኤሌክትሮኒክስ ቆሻሻን ከማዕድን ድንጋይ በ100 እጥፍ በላይ ሀብታም ያደርገዋል።

በየዓመቱ በሚጣሉ የኤሌክትሮኒክስ እቃዎች ውስጥ ከ60 ቢሊዮን ዶላር በላይ የሚያወጡ እንደ ወርቅ ብር መዳብ ፕላቲነም እና ፓላዲየም ያሉ ውድ ማዕድናት በከንቱ ይባክናሉ።

በአሁኑ ወቅት የቴክኖሎጂ አምራቾች ከተፈጥሮ ማዕድን ከመቆፈር ይልቅ የቆዩ ስልኮችንና ኮምፒውተሮችን መልሶ በመጠቀም ማዕድናቱን ማውጣት በጣም አትራፊ መሆኑን አረጋግጠዋል።

ለአብነት ያህል በቶኪዮ ኦሊምፒክ ወቅት የተሰጡት የወርቅ፣ የብርና የነሐስ ሜዳሊያዎች ሙሉ በሙሉ የተሰሩት የጃፓን ሕዝብ አረጁ ብሎ ከለገሳቸው አሮጌ ስልኮችና የኤሌክትሮኒክስ እቃዎች በተወጣጡ ማዕድናት ነበር።

በመሆኑም አሮጌ የኤሌክትሮኒክስ እቃዎችን ከመጣል ይልቅ መልሶ ጥቅም ላይ እንዲውሉ ማድረግ አካባቢን ከመበከል ከመጠበቁም በላይ በቢሊዮን የሚቆጠር የኢኮኖሚ ሀብት የሚያስገኝ አዲስ የቴክኖሎጂ ዘርፍ እየሆነ መጥቷል።

ሔኖክ ወ/ገብርኤል

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#ethiopia #getutemesgen #ewaste #recycling #urbanmining #environment #technews #sustainability

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የአሜሪካ መንግስት በኢራን የአቪዬሽን ዘርፍ ላይ የጣለው የተስፋፋ ማዕቀብ ወደ ተግባር ሊለወጥ ሰዓታት ሲቀሩት፣ ከኢራን ወደ ኢራቅ እና ኦማን ዋና ከተሞች የሚደረጉ በረራዎች ከእኩለ ሌሊት ጀምሮ መቋረጣቸው ተገለጸ።

የኢራኑ ታስኒም የዜና ወኪል የሀገሪቱን ሲቪል አቪዬሽን ቃል አቀባይ ጠቅሶ እንደዘገበው፣ የባግዳድ እና የሙስካት ዓለም አቀፍ አየር ማረፊያዎች ከእንግዲህ የኢራን አውሮፕላኖችን እንደማይቀበሉ አሳውቀዋል። ሆኖም ወደ ኢስታንቡል እና ሌሎች መዳረሻዎች የሚደረጉ ዓለም አቀፍ በረራዎች በመደበኛ የጊዜ ሰሌዳቸው መሰረት ያለምንም ችግር እየቀጠሉ መሆናቸው ተገልጿል።

ይህንን የዲፕሎማሲ እና የኢኮኖሚ ጫና ለማቃለል የኢራን አቪዬሽን ባለስልጣናት ወደ ባግዳድ ይደረግ የነበረውን በረራ በርካታ የኢራን መንፈሳዊ ተሳላሚዎች ወደሚጓዙባት ናጃፍ ከተማ ለማዞር ድርድር መጀመራቸው ተጠቁሟል። በተጨማሪም ከኦማን መንግስት ጋርም አዲስ ድርድር እየተደረገ መሆኑን ኢስና (ዜና ወኪል አስነብቧል።

የኢራቅ መንግስት የአሜሪካንን እገዳ ተግባራዊ ስለማድረጉ በይፋ ያወጣው መግለጫ ባይኖርም፣ ከፍተኛ የመንግስት ባለስልጣናት ባግዳድ የአሜሪካንን ውሳኔ ለመቀበል መገደዷን ለፈረንሳይ ዜና ወኪል አረጋግጠዋል።

አሜሪካ በዚህ ወር መጀመሪያ የኢራንን አቪዬሽን ዘርፍ በጥቁር መዝገብ ውስጥ ያስገባች ሲሆን፣ ከኢራን አየር መንገዶች ጋር አብሮ በሚሰራ ማንኛውም የውጭ ተቋም ላይ ማዕቀብ እንደምትጥል አጠንክራ ዝታለች። የአሜሪካው የገንዘብና ግምጃ ቤት ሚኒስትር ስኮት ቤሰንት ትናንት እንዳስታወቁት፣ ማዕቀቡ ተግባራዊ መደረግ ሲጀምር የኢራን አየር መንገዶች እጅግ ከባድ ፈተና ውስጥ ይወድቃሉ።

ሚኒስትሩ ለሲ.ኤን.ቢ.ሲ በሰጡት ቃለ ምልልስ፣ "ሁሉም የኢራን አየር መንገዶች በዓለም ዙሪያ በራቸው ይዘጋል" ሲሉ የአሜሪካን የኢኮኖሚ ማነቆ ጫና ክብደት አጉልተው ገልጸዋል። ይህ ውሳኔ አሜሪካ የኢራንን ኢኮኖሚ ከዓለም አቀፉ ማህበረሰብ ለማግለል የምታደርገውን የኢኮኖሚ ጦርነት ወደ አዲስ ምዕራፍ ያሸጋገረ መሆኑን ያሳያል።

ኮቺ (Kochi / Cochin)
- የሕንድ “የአረቢያ ባሕር ንግሥት”
(Queen of the Arabian Sea)

የጉዞ ማስታወሻ ( ክፍል 16 )
— ኮቺ፣ ሕንድ
#ethiopia | በደቡብ ምዕራብ ሕንድ በኬረላ (Kerala) ግዛት የምትገኘው ኮቺ (Kochi)—በቀደመው መጠሪያዋ ኮቺን (Cochin)—በታሪክ፣ በባህል፣ በንግድ እና በዘመናዊ የቴክኖሎጂ ዕድገቷ የምትታወቅ የሕንድ ቁልፍ የባሕር በርና የወደብ ከተማ ናት።

“የአረቢያ ባሕር ንግሥት” (Queen of the Arabian Sea) በሚል የክብር ስም የምትጠራው ይህች ከተማ ለዘመናት የቅመማ ቅመም ንግድ ማዕከል በመሆን ዓለም አቀፍ ነጋዴዎችን ስትስብ ቆይታለች።

ኮቺን ለመጎብኘት የመጣ ተጓዥ አንድ ከተማ ብቻ እንዳልጎበኘ ይሰማዋል። እዚህ ታሪክና ዘመናዊነት፣ ባህልና ንግድ፣ ባሕርና የውሃ መንገዶች፣ የቅኝ ግዛት ዘመን ሕንፃዎችና የዘመኑ የከተማ ሕይወት በአንድ ላይ ተዋህደው ይታያሉ።

ኮቺ (Kochi) ወይም ኮቺን (Cochin) በሕንድ ኬራላ ግዛት የምትገኝ ታሪካዊ የወደብ ከተማ ስትሆን፣ የኬራላ የንግድ ማዕከል በመሆን ትታወቃለች። “የአረቢያ ባሕር ንግሥት” በሚል ስያሜም ትጠራለች። ለዘመናት ከእስያና ከአውሮፓ የመጡ ነጋዴዎችና መርከቦች ወደዚህ ወደብ ይመጡ ነበር።

የቅመማ ቅመም ንግድ ከተማ

ኮቺን ለመረዳት የኬራላን የቅመማ ቅመም ታሪክ ማወቅ ያስፈልጋል። ኬራላ በበርበሬ፣ ካርዳሞም፣ ቅርንፉድ፣ ቀረፋ፣ ዝንጅብልና ሌሎች ቅመማ ቅመሞች ትታወቃለች። ኮቺ ደግሞ በዚህ የቅመማ ቅመም ንግድ ውስጥ ዋና የማሰባሰቢያና የመላኪያ ማዕከል ሆና ቆይታለች።

በተለይ Mattancherry የቅመማ ቅመም ንግድ የተጠናከረበት ታሪካዊ ስፍራ ነው። አይሁዶች፣ ጉጃራቲዎች፣ ኮንካኒዎች፣ ጄይኖች፣ ማራቲዎችና ሌሎች ማኅበረሰቦች በዚህ አካባቢ ሰፍረው የከተማዋን ባህላዊ ብዝሃነት አበልጽገዋል።

ማታንቼሪ ቤተ መንግሥት (Mattancherry Palace)፦ በ1555 በፖርቹጋሎች ተገንብቶ በኋላ በደች የተጠናከረው ይህ ቤተ መንግሥት የኬረላን ባሕላዊ ሥዕሎችና የታሪክ ቅርሶች አቃፊ ነው።

ኮቺ የኬረላ ግዛት የኢኮኖሚ፣ የንግድ እና የኢንዱስትሪ ማዕከል ናት።

Fort Kochi — ታሪክ በጎዳናዎች ላይ

ከኮቺ ታሪካዊ ስፍራዎች መካከል Fort Kochi ልዩ ቦታ አላት። ፖርቱጋሎች፣ ደች እና ብሪታኒያውያን በተለያዩ ዘመናት በአካባቢው ተጽዕኖ አሳድረዋል። የድሮ የአውሮፓ የሕንፃ ቅርጾች ከባህላዊ የኬራላ አርክቴክቸር ጋር ተቀላቅለው የሚታዩበት አካባቢ ነው።

በFort Kochi የሚገኙት St. Francis Church፣ Dutch Cemetery፣ Vasco House፣ Santa Cruz Basilica እና ሌሎች ታሪካዊ ሕንፃዎች ኮቺ በተለያዩ የታሪክ ዘመናት ያሳለፈችውን ሂደት ይናገራሉ።

ቅዱስ ፍራንሲስ ቤተክርስቲያን (St. Francis CSI Church)፦ በ1503 የተገነባችው ይህች ቤተክርስቲያን በሕንድ የመጀመሪያዋ የአውሮፓውያን ቤተክርስቲያን ስትሆን፣ ታዋቂው ፖርቹጋላዊ አሰሳዊ ቫስኮ ዳ ጋማ (Vasco da Gama) መጀመሪያ የተቀበረበት ቦታ በመሆኗ ይታወቃል።

የቻይና የዓሣ ማጥመጃ መረቦች
— የኮቺ ምልክት

Fort Kochiን ከሌሎች የዓለም ከተሞች የሚለየው አንዱ ድንቅ ነገር Chinese Fishing Nets — Cheenavala ነው።

እነዚህ ግዙፍ መረቦች በእንጨትና በቀርከሃ ምሰሶዎች ላይ ተደግፈው፣ በክብደት ሚዛን መርህ የሚሰሩ የዓሣ ማጥመጃ መሳሪያዎች ናቸው።

የኬራላ ቱሪዝም መረጃ እንደሚገልጸው ይህ የማጥመድ ዘዴ በኮቺ ዳርቻ ከ1350–1450 ዓ.ም. አካባቢ መታየቱ ይታመናል።

በፀሐይ መጥለቂያ ሰዓት የሚታዩት መረቦች በባሕሩ ላይ ግዙፍ ሥዕል ይመስላሉ። እንጨቶቹ ወደ ሰማይ ተዘርግተው፣ መረቦቹ ወደ ውሃው ሲወርዱና ሲወጡ መመልከት የኮቺ ጉዞ ልዩ ትውስታ ይሆናል።

የይሁዲ ምኩራብ (Paradesi Synagogue)

በማታንቼሪ 'Jew Town' በሚባለው አካባቢ የሚገኘው ይህ ምኩራብ በ1568 የተገነባ ሲሆን በደቡብ ኤሺያ ከሚገኙ የቆዩ ምኩራቦች አንዱ ነው።

የኮቺ የውሃ ዓለም

ኮቺ የምትታወቀው በባሕር ብቻ አይደለም። በዙሪያዋ የተዘረጉ የውሃ መስመሮች፣ ደሴቶች፣ ጀልባዎችና አረንጓዴ ዳርቻዎች የከተማዋን ሌላ ፊት ያሳያሉ። በጀልባ ሲጓዙ ከተማዋ ከሰማይ ጠቀስ ሕንፃዎች ወደ ባህላዊ ቤቶችና የዓሣ አጥማጆች መንደሮች ስትቀየር ይታያል።

የባሕር ንግድና ወደብ፦

ኮቺ በሕንድ ውቅያኖስ የንግድ መስመር ላይ የምትገኝ ተፈጥሯዊ የባሕር በር በመሆኗ የዓለም አቀፍ መርከቦች ማረፊያና የመርከብ ጥገና (Shipbuilding) ማዕከል ናት።

Kochi Water Metro — ዘመናዊ ኮቺ

እኔ በኮቺ ያለኝ ጉዞ ከታሪካዊው የFort Kochi ዓለም ብቻ አይደለም፤ የከተማዋን ዘመናዊ የውሃ መጓጓዣም ለማየት እድል አግኝቻለሁ።

Kochi Water Metro የከተማዋን የተለያዩ ክፍሎች በውሃ መስመሮች የሚያገናኝ ዘመናዊ የመጓጓዣ ሥርዓት ነው። የፕሮጀክቱ ኦፊሴላዊ መረጃ 75+ ኤሌክትሪክ ጀልባዎች፣ 15 መስመሮችና 75+ ኪሎሜትር የሚደርስ አውታረ መስመር እንዳለው ያሳያል።

ይህ ማለት ኮቺ የድሮ የጀልባ ባህልን ብቻ አትጠብቅም፤ ውሃውን እንደ ዘመናዊ የከተማ መጓጓዣ መሠረተ ልማትም ትጠቀማለች።

ከተማዋ የሜትሮ ባቡር (Kochi Metro) እና በባሕር ላይ የሚንቀሳቀስ የውኃ ሜትሮ (Kochi Water Metro) አቀናጅታ በመጠቀም የትራፊክ ፍሰቷን የዘመነ አድርጋለች።

የባህልና የሃይማኖት ብዝሃነት

ኮቺ የተለያዩ ሕዝቦችና ባህሎች ለዘመናት የተገናኙባት ከተማ ናት። በMattancherry አካባቢ ቤተ ክርስቲያናት፣ መስጊዶች፣ ምኩራቦች እና የተለያዩ የማኅበረሰብ መኖሪያዎች በአንድ ቦታ ይገኛሉ።

ይህ ብዝሃነት ኮቺን ከቱሪስት መዳረሻ በላይ ያደርጋታል፤ ከተማዋ የንግድ፣ የፍልሰት፣ የሃይማኖትና የባህል መገናኛ ቦታ እንደነበረች የሚያሳይ ሕያው ማስረጃ ናት።

ማሪን ድራይቭ (Marine Drive)፦

በከተማዋ መሐል የሚገኝ፣ የባሕርና የዘመናዊ ሕንፃዎችን ውበት የሚያሳይ ረጅም የእግር መንገድና የንግድ ማዕከል ነው።

የኬራላ ጣዕም

ኮቺን ማየት ብቻ ሳይሆን መቅመስም ነው። የኬራላ ምግብ በኮኮናት፣ በቅመማ ቅመም፣ በዓሣና በባህላዊ የምግብ አዘገጃጀት የተለየ ጣዕም አለው። በቅመማ ቅመም ገበያዎች ውስጥ ሲዘዋወሩ የበርበሬ፣ የካርዳሞም፣ የቀረፋና የዝንጅብል ሽታ የጉዞውን ልምድ ያሟላዋል።

ኮቺን ዓለም አቀፍ አውሮፕላን ማረፊያ (Cochin International Airport - CIAL)፦ ሙሉ በሙሉ በፀሐይ ኃይል (Solar Power) በመሥራት በዓለም የመጀመሪያው አውሮፕላን ማረፊያ በመሆን የዓለም አቀፍ አካባቢ ጥበቃ ሽልማት አሸናፊ ሆኗል።

ቱሪዝምና ተፈጥሮአዊ ውበት
(Tourism & Environment)

ኮቺ በዓለም አቀፍ ቱሪስቶች ዘንድ በብዛት ከሚጎበኙ የሕንድ ከተሞች አንዷ ናት።

ቸራይ የባሕር ዳርቻ (Cherai Beach)፦ ለዋና፣ ለእግር ጉዞ እና ለዶልፊን እይታ ተስማሚ የሆነ ውብ የባሕር ዳርቻ ነው።

የባሕርና የሐይቅ ትስስር (Backwaters)፦

በቦይ እና በሐይቆች የተከበቡት አካባቢዎች በቤት-መርከቦች (Houseboats) የሚደረጉ ጉዞዎችን ያቀርባሉ።

ባሕላዊ ኪነ-ጥበብ፦

የኬረላ ባህላዊ የውዝዋዜና የትያትር ጥበብ የሆነው ካታካሊ (Kathakali) የቀጥታ ትርኢቶች በየቀኑ ለጎብኚዎች ይቀርባሉ።

ማጠቃለያ

ኮቺ በጥንታዊ የታሪክ ቅርስ እና በዘመናዊ የአረንጓዴ ቴክኖሎጂ ልማት መካከል ፍጹም ሚዛን የጠበቀች፣ በደቡብ ኤሺያ ፈጣን ዕድገት እያስመዘገቡ ካሉ ማረፊያዎች አንዷ ናት።

ኮቺን ሲለዩ...

ኮቺ እንደ አንድ መዳረሻ ብቻ አትታይም። በአንድ በኩል የቻይና የዓሣ መረቦች የቆየውን የባሕር ታሪክ ይነግራሉ፤ በሌላ በኩል የWater Metro ጀልባዎች የዘመናዊ ሕንድን ገጽታ ያሳያሉ። Fort Kochi ያለፈውን ዘመን ያስታውሳል፤ የዘመኑ ከተማ ደግሞ ወደፊት የምትጓዝ ኮቺን ያሳያል።

ኮቺ ታሪክን በሙዚየም ውስጥ ብቻ የማታስቀምጥ፣ በጎዳናዎቿ፣ በባሕሯ፣ በውሃ መንገዶቿ፣ በገበያዎቿ እና በሰዎቿ ውስጥ በየቀኑ የምትኖር ከተማ ናት።

ለእኔም የኮቺ ጉዞ የአንድ ከተማ ጉብኝት ብቻ ሳይሆን፣ የባሕር ታሪክን፣ የቅመማ ቅመም ንግድን፣ የኬራላን ባህልና የዘመናዊ ሕንድን ፈጠራ በአንድ ጉዞ የመመልከት ተሞክሮ ሆኖ ይቀራል።

ኮቺ — ያለፈው ታሪክ ከወደፊቱ ጋር የሚገናኝባት ከተማ!

የጉዞ ማስታወሻ — ክፍል 17

ይቀጥላል...

Getu Temesgen — ጌጡ ተመስገን
#india in Ethiopia (Embassy of India, Addis Ababa) #indiaethiopia #brics #financialcooperation #banking #economiccooperation #ministry of External Affairs, #government of IndiaIndia in Ethiopia (Embassy of India, #addis Ababa)Press Information Bureau - PIB, #government of IndiaDiaspora India ConnectMinistry of Information & Broadcasting, #government of #indiamygovindiaddnewsliveasian News #international (ANI)All India Radio News #india in ethiopia (embassy of india addis ababa) #manohar Lal #ethiopian Airlines #ministry of External Affairs
Government of India
# India - External Publicity & Public Diplomacy Division External Language Media Section #mr . Amit Raghav, Publicity Officer (XLM) #unesco #brics #bricssummit #india #newdelhi #diplomacy #economy #putin #modi #getutemesgen #getu #ጌጡ #ጌጡተመስገን #addisababaindiainethiopia #indiaethiopia #brics #kumarakom #kerala #vembanadlake #kottayam #india #newdelhi #traveldiary #getutemesgen #getu #ጌጡ #ጌጡተመስገን #addisababa #kerala #shaikhhassankhan #sevensummits #mountaineering #everest #india #travelstory

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በኢትዮጵያ ፖለቲካ ውስጥ በተለይም በፓርላማ የሕዝብ ድምፅ በመሆን የሚታወቁት አቶ ክርስቲያን ታደለ፣ ከእስር ከተፈቱ በኋላ ለመጀመሪያ ጊዜ ዝምታቸውን ሰብረዋል። አቶ ክርስቲያን ዛሬ በይፋዊ ገጻቸው ባወጡት አጭር መግለጫ፣ በመከራቸው ወቅት ከጎናቸው ለቆሙት ሁሉ ምስጋና አቅርበው፣ "ከእስር መፈታት ጋር ተያይዞ በማኅበራዊ ሚዲያዎች የሚናፈሱ አሉባልታዎች መሠረተ-ቢስ ናቸው" በማለት ወሬዎችን በአንድ ቃል ውድቅ አድርገዋል። አክለውም የጤና ሁኔታቸው ሲሻሻል "እውነታውን ለሕዝብ በዝርዝር የማሳውቅ ይሆናል" ሲሉ አስታውቀዋል።

የአቶ ክርስቲያን መግለጫ መውጣቱን ተከትሎ በርካታ ኢትዮጵያውያን የከፈሉትን ዋጋ የሚያደንቁ እና ሞራላቸውን የሚገነቡ አስተያየቶችን እያዥጎደጎዱ ይገኛሉ። ቅዱስ ዮሐንስ የተባለ አስተያየት ሰጪ የእስር ጊዜውን ክብደት በቁጥር ሲያስቀምጠው፣ "3 ዓመት ከ14 ቀናት... 1,134 ቀናት... ከ27,216 ሰዓታት በላይ እስርና እንግልት የተከፈለ የትውልድ መስዋዕትነት!" በማለት የደረሰባቸውን ግፍ እና የከፈሉትን ከባድ ዋጋ አስታውሷል።

በተመሳሳይ 'ጎህ ታየኝ በሩቁ' የተሰኘ የማኅበራዊ ሚዲያ ተጠቃሚ አቶ ክርስቲያንን የዘመናችን ማንዴላ ሲል አሞግሷቸዋል። ስልጣን ከሕዝብ በታች መሆኑን እንዳስመሰከሩ በመግለጽ፣ "ተራራ ነው ጎጃም፣ ተራራ ነው ሸዋ፣ ተራራ ነው ጎንደር፣ ወሎም ተራራ ነው ብለህ ያነቃኸን እኛ ሁሌም እንወድሃለን፤ ሦስት ቀን ከሚስቱ ተለይቶ የማያውቅ አስመሳይ ስላንተ የመናገር ሞራል የለውም፤ ለአሉባልታው አትጨነቅ" የሚል ጠንካራ

በሌላ በኩል 'We're Ethiopian' የተሰኘ ገጽ፣ አቶ ክርስቲያን በእስር ቤት ያሳለፉት መከራ ሥጋቸውን እንጂ አቋማቸውንና ጽናታቸውን እንደማይቀይረው በማስታወስ የማይበገረውን ጽናታቸውን አድንቋል። እንደነ መኳንንት ደጉ እና ጌትነት ወርቁ ያሉ ደጋፊዎች ደግሞ፣ "ከምድር ሲኦል እንኳን በሕይወት ወጣህ... አሁን ተራው እኛ አንተን ማስታመም ነው" በማለት የፍቅር አደራ መልእክታቸውን አጋርተዋል። አክለውም ኃላፊነታቸውን ከሚገባው በላይ እንደተወጡ እና አሁን ለራሳቸውና ለቤተሰባቸው ጊዜ መስጠት እንዳለባቸው በአጽንኦት አሳስበዋል።

ከእነዚህ የሕዝብ አስተያየቶች በግልጽ መረዳት የሚቻለው አቶ ክርስቲያን ታደለ በእስር ያሳለፉት 1,134 የሰቆቃ ቀናት በሕዝቡ ዘንድ እንደ ትልቅ የትግል አርማ (Symbol of Resistance) እንዲታዩ እንዳደረጋቸው ነው። ማኅበረሰቡ የሚናፈሱትን የፖለቲካ አሉባልታዎች እና የሴራ ትንተናዎች ወደ ጎን በመተው፣ ለከፈሉት የነጻነት ዋጋ እና ላሳዩት የማይበገር ጽናት ከፍ ያለ እውቅና እየሰጣቸው ይገኛል።

_________
የዘ-ሐበሻ የተሳትፎ ጥያቄ ለቤተሰቦቻችን
እናንተስ በዚህ የሕዝብ ምላሽ ላይ ምን አስተያየት አላችሁ? ደጋፊዎቻቸው "አሁን ተራው የኛ ነው" ማለታቸው በቀጣዩ የፖለቲካ ትግል ላይ ምን ዓይነት መነቃቃትን ሊፈጥር ይችላል ብላችሁ ታስባላችሁ? ይኮምቱ!

አፍሪካ አሜሪካን የምታንበረክክበት የAI ዘመን

አፍሪካ የዓለምን የኃይል ሚዛን የምታፈራርስበት የAI ምሥጢር

የኔታ ሚዲያ

ለክፍለ ዘመናት፣ የዓለም ፖለቲካዊና ኢኮኖሚያዊ ካርታ የተሳለው በጥቂት የምዕራባውያንና የምስራቅ እስያ ኃያላን ሀገራት ብዕር ነበር። አፍሪካ ደግሞ በዚህ ታላቅ የዓለም ድራማ ላይ የጥሬ ዕቃ አቅራቢ፣ የብድር ተቀባይ እና የታሪክ ተመልካች ሆና እንድትቀጥል ተፈርዶባት ኖራለች። የኢንዱስትሪ አብዮት ባቡር ሲያመልጣት፣ የፋብሪካዎች ጭስና የባቡር ሀዲዶች አውሮፓንና አሜሪካን ወደ ሀብት ማማ ሲያወጧቸው፣ አህጉሪቱ ግን በታሪክ የኋላቀርነት ሰንሰለት ታስራ ቀረች። ነገር ግን ታሪክ መስመራዊ አይደለም፤ አልፎ አልፎ ዓለምን ከመሠረቱ የሚያናውጡ እና የቀደመውን የኃይል ሚዛን ፍጹም አቧራ የሚያስቡ ታላላቅ ማዕበሎች ይመጣሉ።

ዛሬ፣ በሰው ሰራሽ አስተዋይነት (AI) አማካኝነት እየመጣ ያለው አብዮት ያንን የቆየ የኃይል ተዋረድ ለመደምሰስ የተዘጋጀ ታሪካዊ ማዕበል ነው። እስኪ አስበው፤ ቀደም ሲል (Before Computing) ዘመን አንዲት ሀገር ኃያል ለመሆን ግዙፍ የፋብሪካ ጭስ ማውጫዎች፣ የባቡር መስመሮች እና በቢሊዮን የሚቆጠር የካፒታል ሀብት ያስፈልጋት ነበር።

አሜሪካና ምዕራባውያን ይሄንን መሠረተ-ልማት ለመገንባት ሁለት መቶ ዓመታት ፈጅቶባቸዋል። አፍሪካ ያንን ሁሉ መንገድ ደረጃ በደረጃ መጓዝ አለባት ማለት ዘላለማዊ ጥገኝነትን መቀበል ነበር። ነገር ግን AI የታሪክን የጊዜ ሰሌዳ አጣጥፎታል። በይነመረብና የኮምፒውተር ኃይል በጂኦሜትሪ እድገት (Exponential Growth) በሚፈጥኑበት በዚህ ዘመን፣ አፍሪካ የመጨረሻዋ ተቀባይ ሳይሆን የቴክኖሎጂው ቀዳሚ ተጠቃሚ የሚትሆንበትና ከአሜሪካ ጋር እኩል የምትሰለፍበት መንገድ ተከፍቷል።

ይህ እንዴት ሊሆን ይችላል? ወደፊት ረቅቅ አድርገን እንመልከት።

በሕክምናው ዘርፍ፣ አሜሪካ ዘመናዊ ሆስፒታሎችንና የላቀ የሕክምና ተቋማትን ለመገንባት ትሪሊዮን ዶላሮችን አፍስሳለች። አፍሪካ ግን ለብዙ ዘመናት የዶክተሮች እጥረት ሰለባ ነበረች። አሁን ግን AI ይህንን ክፍተት በአንድ ጀምበር ያጠፋዋል። በሴራሊዮን ወይም በኢትዮጵያ ገጠራማ መንደር ያለች አንዲት ተንቀሳቃሽ ስልክ፣ በAI አምሳያ የተሰራንና በዓለም ላይ ያሉ ሁሉንም የሕክምና መጻሕፍት፣ የካንሰር ምርመራዎችንና የምስል ትንተናዎችን (MRI/CT Scans) ያጠና የሱፐር-ኮምፒውተር አእምሮ በኪሷ ይዛለች።

በአሜሪካ ታዋቂ ሆስፒታል ውስጥ የሚገኝ ስፔሻሊስት ዶክተር ሊደርስበት የማይችለውን ጥልቅ የሕክምና ምርመራ፣ የAI ረዳት በሴኮንዶች ውስጥ በማከናወን ሕይወት ይታደጋል። አፍሪካ ቢሊዮን ዶላር ወጥቶባቸው የሚገነቡ ሆስፒታሎችን ሳትጠብቅ፣ ቀጥታ ወደ "ዲጂታል ሕክምና" (Leapfrogging) በመሸጋገር የህዝቧን ጤና ከአሜሪካ የሕክምና ጥራት ጋር እኩል ታደርጋለች። በግብርናና በኢኮኖሚው ዘርፍ የሚከሰተው ተአምር ደግሞ ይበልጥ ያስገርማል።

አሜሪካ ሰፊውን የግብርና መሬቷን የምታርሰው በግዙፍ ትራክተሮችና በቢሊዮን ዶላር የሚገመቱ የቴክኖሎጂ አግሮ-ኢንዱስትሪዎች ነው። አፍሪካ ግን በAI የሚመሩ ርካሽ ድሮኖችንና አነስተኛ የሴንሰር መዋቅሮችን በመጠቀም፣ ሳይንሳዊ የአፈርና የውኃ አጠቃቀምን በአጭር ጊዜ ውስጥ ትተገብራለች።

በሳተላይት መረጃዎችና በAI ስልተ-ቀመሮች የሚመሩ አነስተኛ ድሮኖች፣ የትኛው መሬት ምን ዓይነት ንጥረ-ነገር እንደሚፈልግ፣ ዝናብ መቼ እንደሚጥል እና ተባዮች የት ጋር እንደተከሰቱ ከሰማይ ተንቢየው ይናገራሉ። በውጤቱም፣ እስካሁን ያልታረሱት የሰሃራ በታች የዓለም ግዙፍ ለም መሬቶችና የውኃ ሀብቶች በAI ጥበብ አማካኝነት ታርሰው አፍሪካን የዓለም ዋነኛ የምግብ ቅርጫት ያደርጓታል። አሜሪካ በግብርናው ዘርፍ ያላትን የበላይነት አፍሪካ በጥቂት ዓመታት ውስጥ ትረከበዋለች።

ይህ አብዮት በፖለቲካውና በወታደራዊው የኃይል ሚዛን ላይ የሚያመጣው ለውጥ ደግሞ እጅግ አስደንጋጭ ነው።

ቀደም ሲል አሜሪካ የዓለም ፖሊስ የሆነችው በቢሊዮን ዶላር የሚገመቱ የጦር መርከቦች፣ የአየር ኃይሎችና ግዙፍ ወታደራዊ በጀት ስላላት ነበር። በAI ዘመን ግን የጦርነትና የመከላከያ ትርጉም ተቀይሯል። ግዙፍ ቦምብ ጣይ አውሮፕላኖች ይዞ ከመንቀሳቀስ ይልቅ፣ በAI የሚመሩ እና በራሳቸው ውሳኔ የሚሰጡ በአስር ሺዎች የሚቆጠሩ አነስተኛና ርካሽ ድሮኖች (Swarm Drones) የጦር ሜዳውን ሙሉ በሙሉ ይቆጣጠሩታል።

አንዲት አነስተኛ የአፍሪካ ሀገር በAI የተቃኘ የሳይበር መከላከያና የድሮን ሰራዊት በመገንባት፣ የትኛውንም ግዙፍ የባህር ኃይል ወይም የጦር አውሮፕላን ማክሸፍ የምትችልበት አቅም ታገኛለች።

የወታደራዊ አቅም የበላይነት የሚለካው በሰው ኃይል ብዛት ወይም በብረት ክብደት ሳይሆን፣ በስልተ-ቀመሮች (Algorithms) ፍጥነትና ጥራት ይሆናል። ከሁሉም በላይ ደግሞ የአፍሪካ ትልቁ ሀብት የሕዝቧ ስነ-ሕዝብ (Demographics) ነው። አሜሪካ፣ አውሮፓ እና ምስራቅ እስያ በዕድሜ የገፉ ሰዎች ሀገር እየሆኑ ሲመጡ፣ አፍሪካ የዓለም ወጣቱና ንቁው የሰው ኃይል ማዕከል ነች። ይህ ወጣት ትውልድ የቀደመውን የኢንዱስትሪ ዘመን ቢሮክራሲ ሳይሸከም፣ ቀጥታ ከAI ጋር ተዋህዶ አዳዲስ የሶፍትዌር፣ የባዮ-ቴክኖሎጂ እና የሳይንስ ግኝቶችን መፍጠር ይጀምራል።

በአንድ ወቅት በድህነትና በረሃብ የምትታወቀው አህጉር፣ በAI ዘመን የዓለም የዲጂታል አእምሮ ማዕከል ሆና ትወጣለች።

ወይ ጉድ! AI እንዲህ ሊያደርገን ይችላል? አዎን! የዓለም ታሪክ በሚቀጥሉት ጥቂት አሥርተ ዓመታት ውስጥ የመጨረሻውን ታላቅ ሰርፕራይዝ ለማሳየት እየተዘጋጀ ነው። ቴክኖሎጂ ሀብታሞችን ብቻ ሳይሆን፣ ወደኋላ የቀሩትን ወደፊት የማስወንጨፍ ተፈጥሮአዊ ህግ አለው።

አፍሪካ የኢንዱስትሪውን ዘመን ታሪክ በሽንፈት አጠናቃ ይሆናል፤ የሰው ሰራሽ አስተዋይነትን (AI) ዘመን ግን በበላይነትና በንጉሥነት ለመምራት በታሪክ ደጅ ላይ ቆማለች።

አዲሱ የዓለም የኃይል ሚዛን እና የኢትዮጵያ ስትራቴጂካዊ አሰላለፍ
*******************

(የዕለቱ መልዕክት)

የዓለማችን የጂኦፖለቲካ ሥርዓት መዋቅራዊ ሽግግር እያደረገ ባለበትና የኃይል ሚዛኑ ከባለ አንድ ወገን ወደ ባለ ብዙ ወገን እየተቀየረ ባለበት በዚህ ታሪካዊ የሽግግር ዘመን ኢትዮጵያ የውጭ ግንኙነት ስትራቴጂዋን ከወቅቱ ዓለም አቀፍ ነባራዊ ሁኔታ ጋር በሚመጥን መልኩ በልህቀት እያዋቀረች ትገኛለች።

አገራችን ለዘመናት ተተብትባበት ከነበረው የርዕዮተ ዓለም ጥገኝነት እና ዜሮ ድምር ከሆነው የፖለቲካ ትርክት ወጥታ፣ ብሔራዊ ጥቅሟን ማዕከል ያደረገና በጋራ ተጠቃሚነት ላይ የተመሠረተ ገቢር ነበብ (ፕራግማቲክ ) የዲፕሎማሲ አቅጣጫን ተከትላለች።

የዚህ ስትራቴጂካዊ ሽግግር ማሳያና ዋነኛ የዲፕሎማሲያዊ ስኬት ደግሞ ኢትዮጵያ የብሪክስ (BRICS) ሙሉ አባል በመሆን ከውሳኔ ተቀባይነት ወደ አጀንዳ ቀራጭነት ያደረገችው ታሪካዊ እርምጃ ነው።

ይህ አባልነት በአጋጣሚ የተገኘ ሳይሆን ኢትዮጵያ በምስራቅ አፍሪካ ያላትን የጂኦ-ፖለቲካዊ ክብደት፣ የሕዝብ ቁጥር፣ እምቅ የኢኮኖሚ አቅም እና ታሪካዊ የባለብዙ ወገን ዲፕሎማሲ ተሟጋችነቷን ዓለም አቀፉ ማኅበረሰብ የተቀበለበት ማረጋገጫ ነው።

የዓለምን 49 በመቶ ሕዝብ፣ 40 በመቶ የዓለም አቀፍ ጠቅላላ ሀገራዊ ምርት እንዲሁም 26 በመቶ የዓለም አቀፍ ንግድ ድርሻ በሚቆጣጠረው በዚህ ግዙፍ ማዕቀፍ ውስጥ ኢትዮጵያ ድምጿን ማሰማቷ፣ በዓለም አቀፉ የፋይናንስና የንግድ ሥርዓት ውስጥ ያላትን የመደራደር አቅም ወደ ላቀ ደረጃ አሸጋግሮታል።

በሕንድ ኒው ዴልሂ “ዘላቂነትን፣ ፈጠራን፣ ትብብርን እና ጥንካሬን መገንባት” በሚል መሪ ቃል የተካሄደው 18ኛው የብሪክስ የመሪዎች ጉባኤ፣ የኢትዮጵያን ብሔራዊ ጥቅም ለማስከበር ሰፊ አቅም የፈጠረ መድረክ ነዉ።

የብሪክስ አባልነት አገራችን እንደ አዲሱ የልማት ባንክ ካሉ ተቋማት ከፖለቲካዊ ቅድመ ሁኔታዎች ነፃ የሆኑ አማራጭ የፋይናንስ ምንጮችን እንድታገኝ፣ የውጭ ቀጥተኛ ኢንቨስትመንትን በስፋት እንድትስብ እንዲሁም በቴክኖሎጂ፣ በኢንዱስትሪና በዲጂታል ኢኮኖሚ የላቀ ሽግግር እንድታደርግ ሰፊ በር ከፍቶላታል።

ከዚህ ግዙፍ የባለብዙ ወገን መድረክ ጎን ለጎን ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) ያደረጓቸው የሁለትዮሽ ውይይቶች የዚሁ ብልህና ስልታዊ ዲፕሎማሲ ተግባራዊ መገለጫዎች ናቸው።

ከሕንድ ጠቅላይ ሚኒስትር ናሬንድራ ሞዲ፣ ከሩሲያው ፕሬዚዳንት ቭላድሚር ፑቲን እንዲሁም ከአቡ ዳቢ አልጋ ወራሽ ሼህ ኻሊድ ቢን ሙሀመድ ቢን ዛይድ ጋር የተደረጉት ዉይይቶች የሀገራችንን የመከላከያ አቅም ከማሳደግ ባሻገር፣ በንግድ፣ በኢንቨስትመንትና በቴክኖሎጂ ሽግግር ዘርፎች የነበረንን አጋርነት ወደ ላቀ ስትራቴጂካዊ ደረጃ አሸጋግረውታል።

በተመሳሳይ ከማሌዢያ፣ ከቪየትናምና ከኢራን መሪዎች ጋር የተደረጉት የትኩረት ምክክሮች ኢትዮጵያ ስትራቴጂካዊ ገለልተኝነቷንና ነፃነቷን ጠብቃ፣ ከምዕራቡም ሆነ ከምስራቁ ዓለም ጋር ሚዛናዊ የሆነ ኢኮኖሚያዊ ትስስር የመፍጠር ብስለቷን ያንጸባረቁ ናቸው።

የአሁኑ የኢትዮጵያ ዲፕሎማሲ በወታደራዊ ኃይል ወይም በማስገደድ ላይ ሳይሆን በማሳመንና በመሳብ ላይ የጸናውን "ልዝብ ኃይል" (Soft Power) መሠረት ያደረገ ነው።

በአረንጓዴ አሻራ መርሃ ግብር የታየው ንቁ የአየር ንብረት ዲፕሎማሲያችን ሀገራችን በዓለም አቀፍ ደረጃ የሞራል የበላይነትን እንድትቀዳጅ ያደረገ ሲሆን ኢትዮጵያ የኮፕ 32 (COP32) ጉባኤን ለማስተናገድ መመረጧም በዓለም አቀፍ አጀንዳዎች ላይ ያላትን ተሰሚነትና የመሪነት ሚና በድጋሚ አረጋግጧል።

ይህ ዓለም አቀፋዊ ተጽዕኖ በዘላቂነት ሊረጋገጥ የሚችለው ከጎረቤት ሀገራት ጋር ስትራቴጂካዊ ቁርኝት ሲፈጠር መሆኑን በመገንዘብ የሀገራችን የውጭ ፖሊሲ ቀጠናዊ ትስስርን በጽኑ እያራመደ ይገኛል።

ከጎረቤት ሀገራት ጋር በኤሌክትሪክ ኃይል፣ በመሠረተ ልማት ትስስርና በንግድ የተገነባው የጋራ ተጠቃሚነት መርህ፣ ኢትዮጵያን የቀጠናው የልማት ሞተርና የሰላም ዋስትና አድርጎታል።

በአጠቃላይ የኢትዮጵያ የውጭ ግንኙነት ጉዞ የጥገኝነትና የተረጂነትን ታሪክ በመሻር፣ የብሔራዊ ልዕልናን ያረጋገጠበት ምዕራፍ ላይ ደርሷል።

ኢትዮጵያ በዓለም አቀፉ ማኅበረሰብ ዘንድ አጀንዳ ቀራጭ በመሆን፣ ለነገው ትውልድ የምትመች፣ በኢኮኖሚ ራሷን የቻለችና ሁለንተናዊ ሉዓላዊነቷ የተከበረ ጠንካራ አገር ግንባታ እውን እያደረገች ትገኛለች። ጥረት ውጤት አለው፤ ብልህና ዜጋ ተኮር ዲፕሎማሲ ደግሞ ታሪክ ይሰራል።

የኢቢሲ ዶትስትሪም ኤዲቶሪያል

የኢትዮጵያ ታሪካዊ የዲፕሎማሲ ምዕራፍ ከታዛቢነት ወደ አጀንዳ ሰጪነት
*************************

በዓለም አቀፍ ፖለቲካና ኢኮኖሚ ከሁለተኛው የዓለም ጦርነት ወዲህ ላለፉት ዘመናት አንድ ወገን ብቻ ይመራ የነበረው “ባለ አንድ ማዕከል” የኃይል ሚዛን አሁን በከፍተኛ ፍጥነት ወደ ባለ ብዙ ማዕከላት እሳቤ እየተቀየረ ይገኛል።

አዳዲስ የኢኮኖሚና የፖለቲካ ኃይሎች በዓለም አቀፍ መድረክ ጎልተው እየወጡ ባሉበት በዚህ ታሪካዊ ወቅት፣ ኢትዮጵያ በውጭ ግንኙነቷ ተመልካችና ውሳኔ ተቀባይ ሆና ከመቀጠል ይልቅ ንቁ ተሳታፊና የኖረ ዓለም አቀፋዊ የመሪነት ሚናዋን እንደገና እያደሰች ትገኛለች።

ይህንን የዓለም አቀፍ ሥርዓት መዋቅራዊ ለውጥ በግልጽ የሚያሳየው ታሪካዊ ክስተት ኢትዮጵያ የብሪክስ ሙሉ አባል ሆና በይፋ የተቀላቀለችበት ታኅሣሥ 22ቀን 2016 ዓ.ም ነው።

ይህም የሀገራችን ዲፕሎማሲያዊ ጉዞ አዲስ ምዕራፍ ላይ እንዳደረሰው ይታመናል። ኢትዮጵያ የብሪክስ ስብስብ አባል እንድትሆን የቀረበላት ጥሪ እና ሙሉ አባልነቷን ማረጋገጧ በተለመዱ የዲፕሎማሲ አካሄድ የተገኘ ውጤት አይደለም።

ይልቁንም ሀገራችን በምስራቅ አፍሪካ ያላትን የጂኦ-ፖለቲካዊ ክብደት፣ የሕዝብ ቁጥር ዕድገት፣ የኢኮኖሚ አቅም እና የታሪክ ባለቤትነቷን በዓለም አቀፍ ደረጃ ያስመሰከረችበት አጋጣሚ ነው።

ከዓለም ሕዝብ ቁጥር፣ አጠቃላይ የኢኮኖሚ እንቅስቃሴ (GDP) እና የተፈጥሮ ሀብት ከፍተኛውን ድርሻ ከሚይዙት ታዳጊ ሀገራት ጋር በጋራ መሰለፍ፣ ኢትዮጵያ በዓለም አቀፍ የፋይናንስና የንግድ ሥርዓት ውስጥ ያላትን የመደራደር አቅም በእጅጉ ያሳድገዋል።

ኢትዮጵያ የሊግ ኦፍ ኔሽንስ፣ የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት እና የአፍሪካ አንድነት ድርጅት የአሁኑ አፍሪካ ሕብረት መስራች በመሆን በታሪክ የሚታወቅ የባለብዙ ወገን ዲፕሎማሲ ተሟጋች በመሆኗ፣ የብሪክስ አባልነቷም ይህንኑ ታሪካዊ መርህ በዘመናዊ መልኩ የማስቀጠል አካል ነው።

ይህም ታዳጊ ሀገራት እንደ ዓለም አቀፍ የገንዘብ ድርጅትና የዓለም ባንክ ያሉ ዓለም አቀፍ ተቋማት በቂ ድምፅና ውክልና እንዲኖራቸው በሚደረገው ጥረት ውስጥ ኢትዮጵያ ግንባር ቀደም ተሳታፊ እንድትሆን ያደርጋታል።

በብሪክስ ስር የሚገኘው “አዲሱ የልማት ባንክ” ለኢትዮጵያ የመሠረተ ልማትና የልማት ፕሮጀክቶች ተጨማሪ የፋይናንስ ምንጭ በመሆን ከፖለቲካዊ መስፈርቶች ነፃ የሆነ አማራጭ ያቀርባል።

የብሪክስ አባልነት ለኢትዮጵያ ኢኮኖሚ በርካታ በሮችን የሚከፍት ሲሆን፤ እንደ ቻይና፣ ሕንድ፣ ብራዚል እና ሩሲያ ካሉ የቡድኑ አባላት የሚመጣውን የውጭ ቀጥተኛ ኢንቨስትመንት በከፍተኛ ደረጃ የመሳብ ዕድል ይፈጥራል።

የኢትዮጵያ ምርቶች ወደ ታላላቅ የዓለም ገበያዎች ያለ ምንም ገደብ እንዲገቡና የሀገር ውስጥ የኢኮኖሚ እንቅስቃሴ እንዲነቃቃም ትልቅ ዕድል የሚፈጥር ሲሆን፣ በኢንዱስትሪ፣ በዲጂታል ኢኮኖሚ፣ በታዳሽ ኃይል እና በግብርና ዘርፍ የቴክኖሎጂ ሽግግርን ያፋጥናል።

ኢትዮጵያ ብሪክስን መቀላቀሏ ከምዕራባውያን ወዳጆቿ ጋር ያላትን ግንኙነት ማቋረጥ ወይም መተው ማለት አይደለም።

ይልቁንም ሀገራችን ከምዕራቡም ሆነ ከምስራቁ ዓለም ጋር የጋራ ጥቅምን መሠረት ያደረገ የተመጣጠነ የውጭ ግንኙነት ፖሊሲን የመከተል ብስለቷን ያሳያል።

ይህ አካሄድ ኢትዮጵያ በማንኛውም ወገን ጥገኛ ሳትሆን ብሔራዊ ጥቅሟን በብቃት እንድታስከብርም ያስችላታል።

ዓለም ወደ አዲስ ባለ ብዙ ማዕከል አወቃቀር በምትሸጋገርበት በዚህ ወቅት፣ ኢትዮጵያ የአፍሪካን ድምፅ በማስተጋባት የደቡብ-ደቡብ ትብብርን በማጠናከር እና የራሷን ብሔራዊ ጥቅም በማስከበር ረገድ ቁልፍ ሚናዋን መጫወቷን ትቀጥላለች።

በአድማሱ አራጋው
#brics #ethiopiandiplomacy #multipolarworld #newdevelopmentbank #ethiopiarising

(ዘ-ሐበሻ ዜና) አቧራው ሰማይ ጠቀስ ነው፤ መንገዱ ደግሞ የተሽከርካሪዎችን የዕድሜ ልክ ጤና እና የመንገደኞችን ሕይወት የሚፈታተን የድንጋይ፣ የገደል እና የጉድጓድ ክምችት ሆኗል። ባቀረብናቸው ምስሎች ላይ በግልጽ እንደሚታየው፣ በሰዎች የተሞሉ የሕዝብ ማመላለሻ አውቶቡሶች በፈራረሰ ድልድይ እና በገደል አፋፍ ላይ በሚያሰቅቅ ሁኔታ ሲንገዳገዱ እና ሲተራመሱ ይታያሉ። ይህ ከአዲስ አበባ ተነስቶ በቡልቡላ፣ ሚቶ፣ ዲጆ አድርጎ ወደ ሀላባ የሚወስደው መስመር የዕለት ተዕለት አስፈሪ ገጽታ ነው።

ይህ መስመር ለጥቂት መንደሮች ማቋረጫ የተተወ የገጠር መንገድ አይደለም። ይልቁንም ከመላው የሀገሪቱ ክፍሎች ወደ አዲስ አበባ፣ እንዲሁም ከዋና ከተማዋ ወደ ደቡብ ክልሎች ለሚጓዙ በሺዎች ለሚቆጠሩ መንገደኞች እና ለከባድ የጭነት ተሽከርካሪዎች ዋነኛ የኢኮኖሚ የደም ሥር ነው። በ ምስሉ ላይ የሚታየው በጎርፍ የተቦረቦረ፣ አፈር የለበሰ እና ድንጋይ ያፈጠጠበት አስቸጋሪ ጠጣር (ፒስታ) መንገድ፣ በየዕለቱ የነዋሪውን ኑሮ ከማክበድ አልፎ የንግድ ፍሰቱንና የሀገርን የትራንስፖርት ዕድገት ክፉኛ እያንቀነቀው ይገኛል።

ነዋሪዎች ለዘ-ሐበሻ እንደገለጹት እውነታው ግን ከዚህም የከፋ ነው። እነዚህ ተሽከርካሪዎች የተሸከሙት የብረት ክምርን ሳይሆን የሰው ሕይወትን እና የሀገርን የኢኮኖሚ ሀብት ነው። በየወቅቱ የሚደረገው ጊዜያዊ የአፈር እና የጠጠር ጥገና፣ የችግሩን ሥር ሊነቅል ቀርቶ ለቀናትም የሚቆይ እፎይታ አላመጣም። መንገዱ ከሚሸከመው ከፍተኛ የትራፊክ መጠን እና የጭነት ተሽከርካሪዎች ክብደት አንጻር፣ ጊዜያዊ ጥገናዎች የሀገርን በጀት ከማባከን እና የሕዝቡን እንግልት ከማራዘም የዘለለ ፋይዳ የላቸውም።

በመሆኑም ይህ የጉዞ መሥመር ለነዋሪው፣ ለነጋዴው እና ለመላው ሀገሪቱ ያለውን ከፍተኛ ስትራቴጂካዊ ጠቀሜታ ከግምት ውስጥ በማስገባት አስቸኳይ ትኩረት ሊሰጠው ይገባል። መንገዱን በየጊዜው ከመጠገን አዙሪት ወጥቶ፣ ዘላቂና አስተማማኝ መፍትሔ የሆነውን ደረጃውን የጠበቀ የአስፋልት ግንባታ በፍጥነት መጀመር የግድ ይላል። የደቡቡ ጉዞ በአቧራ የታፈነ የሞትና የሕይወት ቁማር መሆኑ ዛሬውኑ ሊያበቃ ይገባል።

በአካባቢያችሁ የምትመለከቱትን የመሰረተ ልማት ችግር፣ ሙስና፣ ማንኛውንም መረጃ በዋትሳፕ፣ ቴሌግራም፣ ሲግናል ቁጥራችን +161222268326 መላክ ትችላላችሁ።

የኢትዮጵያ ተጽዕኖ እስከ ዓለም አቀፍ መድረክ

አዲስ አበባ፣ መስከረም 1፣ 2019 (ኤፍ ኤም ሲ) ኢትዮጵያ የብሪክስ ስብስብ አባል መሆኗ ታሪካዊና ስትራቴጂካዊ የዲፕሎማሲ ምዕራፍ በመክፈት በዓለም አቀፍ መድረክ ያላትን ተጽዕኖና ተደማጭነት በከፍተኛ ደረጃ አሳድጎታል።

ኢትዮጵያ የባለብዙ ወገን የዲፕሎማሲ ግንኙነትን በማጠናከር ረገድ የነበራትን የረጅም ጊዜ ታሪክ መሠረት በማድረግ ወደዚህ የኢኮኖሚና የፖለቲካ ስብስብ የተቀላቀለች ሲሆን የውጭ ፖሊሲዋን በማጎልበት ረገድ ይህ ተሳትፎ ከፍተኛ ሚና እየተጫወተ ይገኛል።

በተጨማሪም ቀደም ሲል የነበራትን የአንድ ወገን ጥገኝነት በመቀነስ የራሷን ብሔራዊ ጥቅም የሚያስከብሩ አዳዲስ የትብብርና የልማት አማራጮችን እንድትጠቀም መንገድ ጠርጎላታል።

በኢኮኖሚና በልማት ዘርፍ፣ የብሪክስ አባልነት ለኢትዮጵያ ዘላቂና ሁሉን አቀፍ የኢኮኖሚ ዕድገት ለማስመዝገብ አዳዲስ የፋይናንስና የኢንቨስትመንት ዕድሎችን ፈጥሮላታል።

በተለይም ከአዲሱ የልማት ባንክ ጋር የሚደረገው ጥብቅ ትብብርና የባንኩ አባል የመሆን ሂደት ሀገሪቱ ያጋጠማትን የውጭ ምንዛሬ እጥረት ለመቅረፍና ለትላልቅ የመሠረተ ልማት፣ የኢንዱስትሪና የኃይል ፕሮጀክቶች የፋይናንስ ድጋፍ እንድታገኝ ያስችላታል።

ከዚህ ባሻገር በአባል ሀገራት መካከል በሀገር ውስጥ ገንዘቦች የሚደረገውን የንግድ ልውውጥ በማስፋፋት ኢትዮጵያ የራሷን ጉልህ ድርሻ እንድትወጣ ያስቻለ ሲሆን ይህም የውጭ ንግዷን በማሳደግ የውጭ ኢንቨስትመንት ፍሰትን በመጨመርና የቴክኖሎጂ ሽግግርን በማፋጠን ረገድ ተጨባጭ ውጤት እያስገኘ ነው።

በአህጉር ደረጃም ኢትዮጵያ በብሪክስ ማዕቀፍ ውስጥ የምታደርገው ንቁ ተሳትፎ የምሥራቅ አፍሪካና የአጠቃላይ አህጉሪቱ ጠንካራ ድምፅ ሆና እንድትወጣ አስችሏታል።

በታዳሽ ኃይል ልማት፣ በአየር ንብረት ለውጥ፣ በዲጂታል ቴክኖሎጂና በሥራ ዕድል ፈጠራ ዙሪያ በሚደረጉ ዓለም አቀፍ ውይይቶች ላይ የራሷንና የአፍሪካን ስትራቴጂካዊ ፍላጎቶች በማንጸባረቅ የአህጉሪቱን ዲፕሎማሲያዊ ክብደት በማሳደግ ላይ ትገኛለች።
በአጠቃላይ የብሪክስ ስብስብ አባልነት ኢትዮጵያ በዓለም አቀፍ ውሳኔ ሰጪነት ላይ ያላትን ሚና እንድታጎለብት ብቻ ሳይሆን፣ ለአዲሱና ፍትሐዊ ለሆነው ዓለም አቀፍ የኢኮኖሚ ሥርዓት ግንባታ አጀንዳ ቀራጭና ተጽዕኖ ፈጣሪ ሀገር እንድትሆን አድርጓታል።

በነገው ዕለትም በሕንድ መዲናዋ ኒው ዴልሂ መካሄድ በሚጀመረው 18ኛው የብሪክስ ጉባኤ ላይም በጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) የተመራ ልዑክ ኢትዮጵያን በመወከል ይሳተፋል፡፡

በአብረሃም አበራ

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የፌዴራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት አርብ ዕለት ለእያንዳንዳቸው በ50 ሺህ ብር የዋስትና መብት በፈቀደላቸው የኢትዮጵያ ሕዝባዊ አብዮታዊ ፓርቲ (ኢሕአፓ) አመራሮች እና ጠበቃ ላይ የፌዴራል ፖሊስ ይግባኝ መጠየቁ፣ በሀገሪቱ የፍትሕ ሥርዓት ውስጥ ያለውን የተቋማት ሽኩቻ እና የፖለቲካ ጫና ዳግም አጋልጧል። የተጠርጣሪዎቹ ቤተሰቦች በፍርድ ቤቱ የተቆረጠውን የዋስትና ገንዘብ ከፍለው ሲያጠናቅቁ ፖሊስ ይግባኝ ማለቱ፣ እንዲሁም ተጠርጣሪዎቹን አዲስ አበባ ወዳለ ሌላ ማረሚያ ቤት ማዛወሩ የተጠርጣሪዎችን ሕገ-መንግሥታዊ መብት የሚጥስ እና የፍርድ ቤቶችን ነፃነት ጥያቄ ውስጥ የሚከት አካሄድ መሆኑን የሕግ ባለሙያዎች ይተቻሉ።

ይህ ክስተት በኢትዮጵያ የፖለቲካ እስረኞች ላይ በተደጋጋሚ የሚስተዋለውን አሳሳቢ አዝማሚያ ያንጸባርቃል። የፌዴራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት ልደታ ምድብ 1ኛ ጊዜ ቀጠሮ ችሎት የኢሕአፓ የሕዝብ ግንኙነት ኃላፊ አቶ ይስሓቅ ወልዳይ፣ የፓርቲው አባል አቶ አበበ አካሉ እና ጠበቃ አበራ ንጉሥ በዋስ እንዲፈቱ የወሰነው የቀረበባቸውን ክስ እና የፖሊስን የምርመራ ሪፖርት መዝኖ ነው። ሆኖም መርማሪ ፖሊስ ተጠርጣሪዎቹ በደቡብ ኢትዮጵያ ክልል፣ አርባምንጭ ዙሪያ ወረዳ (ዘይሴ ብሔረሰብ ውስጥ) ታጣቂ በማደራጀት ለ23 ንጹሃን ዜጎች መገደል፣ ለመቶዎች መፈናቀል እና ለንብረት ውድመት ተጠያቂ ናቸው የሚል እጅግ ከባድ ውንጀላ አቅርቦባቸዋል። ከዚህም ባለፈ ከህወሓት እና "ጽምዶ" ከተባለ ኃይል መሪዎች ጋር በመገናኘት "የአገርን አንድነት በሚያፈርስ ውስብስብ የሽብር ወንጀል" ጠርጥሬያቸዋለሁ ማለቱ፣ ክሱ ከወንጀል ምርመራ ይልቅ የፖለቲካ ተቃዋሚዎችን የማሸማቀቅ ዓላማ እንዳለው ጠንካራ እንድምታ ይሰጣል።

በተለይም የክሶቹ ክብደት (ሽብርተኝነት፣ መንግሥትን ማፍረስ እና የታጠቀ ኃይል ማደራጀት) እና ፍርድ ቤቱ የፈቀደው አነስተኛ የዋስትና ገንዘብ (50 ሺህ ብር) ሲነጻጸሩ፣ አቃቤ ሕግ እና ፖሊስ ለክሶቹ የሚያስረዳ ጠንካራ መነሻ ማስረጃ ማቅረብ አለመቻላቸውን በግልጽ ያሳያል። ማስረጃው ጠንካራ ቢሆን ኖሮ ፍርድ ቤቱ የዋስትና መብትን በዚህ የገንዘብ መጠን አይፈቅድም ነበር። በተጨማሪም የፖለቲካ ፓርቲ አመራሮችን ከሕግ አማካሪያቸው (ጠበቃ አበራ ንጉሥ) ጋር አብሮ ማሰር፣ በሀገሪቱ ውስጥ የሕግ ጠበቆች ሙያዊ ግዴታቸውን በነፃነት እንዳይወጡ የማስፈራራት መልዕክት የሚያስተላልፍ አደገኛ አካሄድ ነው።

ባለፈው ሐምሌ 27 ቀን 2018 ዓ.ም. በፖሊስ በቁጥጥር ሥር የዋሉት እነዚህ የፖለቲካ ሰዎች እና ጠበቃ፣ አሁን ላይ የዋስትና መብታቸው ታግዶ ከፌዴራል ወንጀል ምርመራ ቢሮ ወደ ሌላ ማረሚያ ቤት መዛወራቸው፣ የፍትሕ ሥርዓቱ የፖለቲካ ፍላጎት ማስፈጸሚያ መሣሪያ እየሆነ መምጣቱን የሚያመላክት ነው። በቀጣይ ተከሳሾቹ ከጠበቃቸው ጋር በመሆን ለፖሊስ ይግባኝ ምላሽ እንዲሰጡ መጥሪያ የሚጠብቁ ቢሆንም፣ ይህ ዓይነቱ የ"እስር ማራዘሚያ" ስልት የዜጎችን በነፃነት የመዳኘት መብት የሚሸረሽር እና የሀገሪቱን የፖለቲካ ምህዳር ይበልጥ የሚያጠብ መሆኑን ክስተቱ አጉልቶ ያሳያል።

በአዲስ አበባ ከተማ በህገ-ወጥ የማዕድን ቁፋሮ ላይ የተሰማሩ አካላት እስከ ግማሽ ሚሊዮን ብር እንደሚቀጡ የአዲስ አበባ አካባቢ ጥበቃ ባለስልጣን አስታወቀ።
 
ባለስልጣኑ እንደገለጸው፤ ያለፈቃድ ማዕድን የሚያመርቱ፣ ከፈቃድ ውጭ የሚንቀሳቀሱ እና የአካባቢ ጥበቃ ህጎችን የማይተገብሩ አካላት ተጠያቂ ይሆናሉ።
 
በዚህም መሰረት፡-ያለፈቃድ ማዕድን ሲያመርቱ የተገኙ አካላት ከ300,000 እስከ 400,000 ብር ቅጣት እንደሚጠበቅባቸው ተገልጿል።
 
ህገ-ወጥ ድርጊቱን የፈጸሙ አካላት የገንዘብ ቅጣቱ እንደ ጥፋቱ ክብደት እስከ 500,000 ብር ሊደርስ እንደሚችልና መሳሪያዎቻቸውም በመንግስት እንደሚወረሱ ተመላክቷል።
 
ከተማዋንና መሰረተ ልማቶችን ለመጠበቅ በማዕድን ማምረቻ ቦታዎች ላይ የሲሲቲቪ ካሜራዎችን የመግጠም ስራ የግዴታ እንደሚሆንና አልሚዎችም የአካባቢ ተፅዕኖ ግምገማ ሪፖርት ማቅረብ እንዳለባቸው ተሳስቧል።
 
ይህ ጥብቅ የህግ ማዕቀፍ የከተማዋን ደህንነትና ሰላም ለማረጋገጥ የታለመ መሆኑ ተገልጿል።

Seledadotio
Seledadotio

"የአውሮፓ ሻምፒዮንስ ሊግ ሳታሸንፍ የአውሮፓ ምርጥ ክለብ መሆን አትችልም " አሰልጣኝ ሚሊሻ

​#fastmereja I ​የአውሮፓ ታላላቅ ክለቦች የሚያደርጉት የክብረ ወሰን እና የዋንጫ ሽሚያ በተጠናከረበት በዚህ ወቅት፣ አሰልጣኝ ሚሊሻ በሀገሬ ቴሌቪዥን በነበራቸው የቀጥታ ስርጭት ውይይት የክለቦችን የበላይነት መስፈርቶች በተመለከተ ጠንካራ አስተያየት ሰጥተዋል። አሰልጣኙ ባደረጉት ትንታኔ አንድ ክለብ በሀገር ውስጥ ሊግ ወይም በሌሎች ውድድሮች ውጤታማ ቢሆንም፣ የአህጉሩን ትልቁን የአውሮፓ ሻምፒዮንስ ሊግ ዋንጫ ሳያነሳ የዚያን አህጉር «ምርጥ ክለብ» ተብሎ መወሰድ እንደማይችል አስገንዝበዋል።

​እንደ አሰልጣኝ ሚሊሻ ገለጻ፣ የአውሮፓ ሻምፒዮንስ ሊግ ውድድር የስፖርታዊ ጥንካሬ፣ የስትራቴጂ አቅም እና የአእምሮ ዝግጅት መለኪያ በመሆኑ፣ ዋንጫውን ሳያሸንፉ የላቀ ደረጃ ላይ ነን ማለት እራስን ማታለል ነው። በርካታ የገንዘብ እና የቡድን ስብስብ አቅም ያላቸው አውሮፓውያን ክለቦች በየዓመቱ ለዚህ ክብር ቢፋለሙም፣ ትልቁን አህጉራዊ ዋንጫ ሳያነሱ የሚቀሩ ከሆነ ታሪካቸው ሙሉ ሊሆን እንደማይችል ስትራቴጂያዊ መስፈርት ላይ ተመስርተው አብራርተዋል።

​ይህ አስተያየት በአሁኑ ወቅት በአውሮፓ እግር ኳስ ከፍተኛ መነጋገሪያ በሆኑት እና በሀገር ውስጥ የበላይነት በነገሱ ነገር ግን አህጉራዊውን ዋንጫ ማንሳት ባልቻሉ ቡድኖች ደጋፊዎች ዘንድ ሰፊ ስፖርታዊ ክርክር አስነስቷል።

ይሁን እንጂ አሰልጣኝ ሚሊሻ የታሪካዊ ክብደት እና የዘመናዊ እግር ኳስ መስፈርቶችን በማስደገፍ የሰጡት ሙያዊ ምልከታ፣ የታላቅነት መለኪያው ሁልጊዜም በሻምፒዮንስ ሊግ አሸናፊነት የሚወሰን መሆኑን ያረጋገጠ እንደሆነ ተገልጿል።

የ8 ሰዓት የእንቅልፍ ህግ ጊዜው አልፎበታል ተባለ፡ አንድ ሰው በእርግጥ ምን ያህል ሰዓት መተኛት አለበት?

​ለዘመናት ሰዎች በቀን ውስጥ ስምንት ሰዓት መተኛት አለባቸው የሚለው እምነት የተሳሳተና ጊዜው ያለፈበት መሆኑን አዳዲስ የህክምና እና የሳይንስ ጥናቶች ይፋ አደረጉ።

​በቅርቡ በ”ብሬን ሜዲሲን” ሳይንሳዊ መጽሔት ላይ የወጡ ጥናቶች እንደሚያመላክቱት፣ እያንዳንዱ ሰው እንደ እድሜው፣ እንደ ፆታው እና እንደ አካላዊ ሁኔታው የሚያስፈልገው የእንቅልፍ መጠን ይለያያል። የሰርይ ዩኒቨርሲቲ የፋክስ እና የእንቅልፍ ተመራማሪዎች እንዳረጋገጡት፣ የ8 ሰዓት የእንቅልፍ ህግ አመጣጥ በ19ኛው ክፍለ ዘመን አጋማሽ ላይ “8 ሰዓት ለስራ፣ 8 ሰዓት ለመዝናናት፣ 8 ሰዓት ለእንቅልፍ” በሚል ከተቀረጸ ማህበራዊ ፍልስፍና እንጂ ፍጹም ሳይንሳዊ መሰረት ያለው አይደለም።

​ተመራማሪዎች የኤሌክትሪክ መብራት እና የቴክኖሎጂ ውጤቶች በሌሉባቸው ጥንታዊ የማህበረሰብ ክፍሎች ላይ ባደረጉት ጥናት፣ ሰዎች በቀን ከ5.7 እስከ 7.1 ሰዓታት (በአማካይ 6.4 ሰዓት) ብቻ ተኝተው ሙሉ ጤንነታቸውን ጠብቀው መኖር እንደሚችሉ አረጋግጠዋል። በተጨማሪም በዘመናዊው አለም ሰፊ የሰውነት እና የአእምሮ ምርመራ ያደረጉ ጥናቶች እንደሚያሳዩት፣ ለሰው ልጅ አካላዊ ጤንነት እና ለአካል ክፍሎች እድሜ ማደስ አነስተኛ እና ተስማሚ የሚባለው የእንቅልፍ መጠን ከ6.4 እስከ 7.8 ሰዓታት መካከል ነው።

​የአሜሪካ የብሔራዊ የእንቅልፍ ፋውንዴሽን መረጃ እንደሚያመላክተው፣ እድሜያቸው ከ26 እስከ 64 ባሉ አዋቂዎች ዘንድ ከ7 እስከ 9 ሰዓት መተኛት የተለመደ ቢሆንም፣ ለአንዳንዶች ግን ከ6 እስከ 10 ሰዓት ባለው ውስጥ መተኛት ተፈጥሮአዊ ሊሆን ይችላል። ከተፈለገው መጠን በላይ አብዝቶ መተኛትም ሆነ አነስተኛ እንቅልፍ ማግኘት ለልብ ህመም፣ ለስትሮክ እና ለክብደት መጨመር እንደሚያጋልጥ በጥናቱ ተመልክቷል።

Seledadotio
Seledadotio

የ8 ሰዓት የእንቅልፍ ህግ ጊዜው አልፎበታል ተባለ፡ አንድ ሰው በእርግጥ ምን ያህል ሰዓት መተኛት አለበት?

​#fastmereja I ለዘመናት ሰዎች በቀን ውስጥ ስምንት ሰዓት መተኛት አለባቸው የሚለው እምነት የተሳሳተና ጊዜው ያለፈበት መሆኑን አዳዲስ የህክምና እና የሳይንስ ጥናቶች ይፋ አደረጉ።

​በቅርቡ በ"ብሬን ሜዲሲን" ሳይንሳዊ መጽሔት ላይ የወጡ ጥናቶች እንደሚያመላክቱት፣ እያንዳንዱ ሰው እንደ እድሜው፣ እንደ ፆታው እና እንደ አካላዊ ሁኔታው የሚያስፈልገው የእንቅልፍ መጠን ይለያያል። የሰርይ ዩኒቨርሲቲ የፋክስ እና የእንቅልፍ ተመራማሪዎች እንዳረጋገጡት፣ የ8 ሰዓት የእንቅልፍ ህግ አመጣጥ በ19ኛው ክፍለ ዘመን አጋማሽ ላይ “8 ሰዓት ለስራ፣ 8 ሰዓት ለመዝናናት፣ 8 ሰዓት ለእንቅልፍ” በሚል ከተቀረጸ ማህበራዊ ፍልስፍና እንጂ ፍጹም ሳይንሳዊ መሰረት ያለው አይደለም።

​ተመራማሪዎች የኤሌክትሪክ መብራት እና የቴክኖሎጂ ውጤቶች በሌሉባቸው ጥንታዊ የማህበረሰብ ክፍሎች ላይ ባደረጉት ጥናት፣ ሰዎች በቀን ከ5.7 እስከ 7.1 ሰዓታት (በአማካይ 6.4 ሰዓት) ብቻ ተኝተው ሙሉ ጤንነታቸውን ጠብቀው መኖር እንደሚችሉ አረጋግጠዋል። በተጨማሪም በዘመናዊው አለም ሰፊ የሰውነት እና የአእምሮ ምርመራ ያደረጉ ጥናቶች እንደሚያሳዩት፣ ለሰው ልጅ አካላዊ ጤንነት እና ለአካል ክፍሎች እድሜ ማደስ አነስተኛ እና ተስማሚ የሚባለው የእንቅልፍ መጠን ከ6.4 እስከ 7.8 ሰዓታት መካከል ነው።

​የአሜሪካ የብሔራዊ የእንቅልፍ ፋውንዴሽን መረጃ እንደሚያመላክተው፣ እድሜያቸው ከ26 እስከ 64 ባሉ አዋቂዎች ዘንድ ከ7 እስከ 9 ሰዓት መተኛት የተለመደ ቢሆንም፣ ለአንዳንዶች ግን ከ6 እስከ 10 ሰዓት ባለው ውስጥ መተኛት ተፈጥሮአዊ ሊሆን ይችላል። ከተፈለገው መጠን በላይ አብዝቶ መተኛትም ሆነ አነስተኛ እንቅልፍ ማግኘት ለልብ ህመም፣ ለስትሮክ እና ለክብደት መጨመር እንደሚያጋልጥ በጥናቱ ተመልክቷል።

"የመንገድ ትዝብት" ~ ሰለሞን ኦሊ
#ethiopia | ዛሬ ጠዋት ኮዬ ወደ ጎሮ የሚወስደዉ መንገድ ኪዳነ ምህረት ቤ/ክርስቲያን አካባቢ አንድ ከባድ የመንገድ ሥራ ማሽን በሚኒባስ ታክሲ ላይ ወድቆ ስድስት ሰዎች ሕይወታቸውን ያጡበት አሳዛኝ አደጋ ተከስቷል::

ይህን ዓይነት አደጋ በ“ሾፌሩ ስህተት”፣ “የማሽኑ ብልሽት” ወይም “የመንገድ ሁኔታ” ብቻ መግለጽ በቂ አይደለም። የሚጠየቀው ጥያቄ፦

1. የመንገድ ሥራ ከመጀመሩ በፊት የአደጋ ግምገማ ያስፈልጋል

ማንኛውም የመንገድ ፕሮጀክት ከመጀመሩ በፊት የሚከተሉት ጥያቄዎች መመለስ አለባቸው:-
👉የሥራ ቦታው ምን ያህል የትራፊክ እንቅስቃሴ አለው?
👉ሠራተኞች ከተሽከርካሪ ጋር የመጋጨት አደጋ አለ?
👉ከባድ ማሽኖች ከሕዝብ ትራፊክ ጋር የሚገናኙት የት ነው?
👉የማሽን ክፍል ወደ ሕዝብ መንገድ ሊወድቅ ይችላል?
👉የመንገዱ አንድ ክፍል ቢዘጋ ትራፊኩ እንዴት ይመራል?
👉እግረኞች እንዴት ይጠበቃሉ?
👉አምቡላንስ ወይም የእሳት አደጋ መኪና እንዴት ይደርሳል?

ይህ የአደጋ ግምገማ ከሥራ በፊት ብቻ ሳይሆን የሥራው ሁኔታ ሲቀየር በየጊዜው መዘመን አለበት።

2. የጊዜያዊ ትራፊክ አስተዳደር ዕቅድ ያስፈልጋል

የመንገድ ሥራ በሚካሄድበት ጊዜ ትራፊክ እንዴት እንደሚቀጥል ከመጀመሪያው መወሰን አለበት።

የዕቅዱ አካላት:-

👉የሥራ ቦታ አቀማመጥ
👉የመንገድ መዘጋት
👉የመኪና መስመር መቀነስ
👉የትራፊክ ማዞሪያ
👉ጊዜያዊ ምልክቶች
👉የፍጥነት ቁጥጥር
👉የእግረኛ መንገድ
👉የከባድ ማሽን መግቢያና መውጫ
👉የአደጋ ጊዜ መድረሻ
👉 የትራፊክ ተቆጣጣሪዎች
👉የአደጋ ምላሽ ሥርዓት

3. የሥራ ቦታ ከሕዝብ ትራፊክ መለየት

በመንገድ ሥራ ቦታ ላይ ኮኖችን መትከል ብቻ በቂ አይደለም።

እንደ ሁኔታው:-አጥር፣መከላከ፣የትራፊክ ምልክቶች፣የጊዜያዊ መንገድ መስመሮ፣አንጸባራቂ ምልክቶች፣የማታ መብራቶች እና የአደጋ መከላከያ ባሪየሮ መጠቀም ይገባል።

የሥራ ቦታው ለአሽከርካሪው ግልጽ፣ ቀድሞ ሊታይ የሚችል እና የማያሳስት መሆን አለበት።

4. የፍጥነት ቁጥጥር

በመንገድ ሥራ ቦታ የፍጥነት ቁጥጥር በጣም ወሳኝ ነው።

ምልክት ብቻ መትከል አይበቃም። አሽከርካሪው በቂ ርቀት ቀድሞ እንዲያውቅ፣ ፍጥነቱን እንዲቀንስ እና በሥራ ቦታው በደህንነት እንዲያልፍ የተቀናጀ ሥርዓት ያስፈልጋል።

5. ከባድ ማሽኖች ለብቻቸው የእንቅስቃሴ ዕቅድ ሊኖራቸው ይገባል

ኤክስካቫተር፣ ሎደር፣ ቡልዶዘር ወይም ሌላ ከባድ ማሽን ከሥራ ቦታ ወደ ሌላ ሲጓጓዝ ወይም ወደ ሥራ ቦታ ሲገባ የራሱ የእንቅስቃሴ ዕቅድ ሊኖረው ይገባል።

በተለይ፦

መጫን 👉መቆለፍ 👉ማሰር 👉 መፈተሽ 👉መጓጓዝ 👉ወደ ሥራ ቦታ መግባት እያንዳንዱ ደረጃ በቁጥጥር ሥር መሆን አለበት።

ኤክስካቫተር በሚጓጓዝበት ጊዜ ተንቀሳቃሽ ክፍሎቹ በትክክል መቆለፍ፣ በተገቢው የማሰሪያ መሳሪያ መጠበቅ እና ከመነሳቱ በፊት ሙሉ ምርመራ መደረግ አለበት።

Hydraulic ስርዓት ብቻ ላይ መተማመን በቂ አይደለም።

6. የጭነት ማሰሪያ በራሱ የደህንነት ስርዓት ነው

የከባድ ማሽን ክፍል በመንገድ ላይ ከተለቀ ወይም ከወደቀ ውጤቱ ከባድ ሊሆን ይችላል።

ስለዚህ የማሰሪያ ሰንሰለቶችና ሌሎች መሳሪያዎች፦

👉የጭነቱን ክብደት ሊቋቋሙ የሚችሉ
👉በተገቢ ቦታ የተያያዙ
👉 የማይበላሹ
👉የማይለቀቁ
👉በጉዞ ወቅት እንደገና የሚፈተሹ
መሆን አለባቸው።

7. እግረኞችን መርሳት የለብንም

የመንገድ ሥራ ዕቅድ መኪናን ብቻ ማስተናገድ የለበትም።

እግረኞች፣ ብስክሌተኞች፣ ሞተር ሳይክል ተጠቃሚዎች፣ አካል ጉዳተኞች እና ሌሎች የመንገድ ተጠቃሚዎች በዕቅዱ ውስጥ መካተት አለባቸው።

የእግረኛ መንገድ ከተዘጋ ደህንነቱ የተጠበቀ ጊዜያዊ መንገድ መሰጠት አለበት።

8. በሥራ ቦታ የማሽንና የሰው እንቅስቃሴ መለየት

በኤክስካቫተር ዙሪያ የሚንቀሳቀስ ሰው ለአደጋ በጣም ተጋላጭ ነው።

በሚያስፈልግበት ጊዜ ማሽኑን የሚመራ የመሬት ላይ አስተባባሪ መመደብ እና ማሽኑ የሚሰራበትን የአደጋ ክልል መለየት ያስፈልጋል።

9. የአደጋ ጊዜ ዕቅድ

አደጋ ከተከሰተ በኋላ ምን እናድርግ? የሚለው ጥያቄ ከአደጋው በፊት መመለስ አለበት።

የአደጋ ጊዜ ዕቅድ፦

ማስጠንቀቅ 👉 ትራፊክ ማቆም/መቆጣጠር 👉 አደጋውን መለየት → የሕክምና እርዳታ 👉 የእሳት አደጋ/ማዳን 👉ፖሊስ👉መንገዱን መልሶ ማስኬድየሚል ግልጽ ሂደት ሊኖረው ይገባል።

10. የሥራ ቦታ በየጊዜው መመርመር
የTraffic Management Plan አንድ ጊዜ ተዘጋጅቶ በፋይል ውስጥ የሚቀመጥ ሰነድ ብቻ መሆን የለበትም።
“ዕቅዱ አሁንም የሥራ ቦታውን ደህንነት ያረጋግጣል?” ብሎ መጠየቅ ያስፈልጋል።

11. ኃላፊነት በአንድ ሰው ላይ ብቻ አይጣልም

እንዲህ ያለ አደጋ ሲከሰት በአንድ ሾፌር ወይም ኦፕሬተር ላይ ብቻ ጥፋተኝነትን መጫን የስርዓቱን ችግር ሊደብቅ ይችላል። መመርመር ያለበት፦

ባለማሽኑ👉ኮንትራክተር 👉 የማጓጓዣ አካል 👉ሾፌር 👉የሥራ ቦታ አስተዳደር

12. የኢንሹራንስ ኢንዱስትሪም ሚና አለው

ኢንሹራንስ ማለት አደጋ ከተከሰተ በኋላ ገንዘብ መክፈል ብቻ አይደለም።

‘’የመንገድ ሥራ የሚለካው በተሰራው ኪሎሜትር ብቻ ሳይሆን፣ ሥራው በምን ያህል ደህንነት እንደተከናወነ ጭምር መሆን አለበት።’’

ሰሎሞን ኦሊ
የኢንሹራንስና ሪስክ ማኔጅመንት አማካሪና ባለሙያ ተፃፈ #roadsafety #roadworksafety #trafficmanagement #riskmanagement #constructionsafety #ethiopia #insurance #publicsafety #roadinfrastructure

በሕግ ስር ያሉ ተጠርጣሪ (ተከሳሾች) የዋስትና መብቶች
በኢትዮጵያ ሕግ ማእቀፍ
መግቢያ

#ethiopia | የዋስትና መብት አጠቃላይ ይዘት ተከሳሹ ፍርዱን በውጭ ሆኖ እንዲከታተል መፍቀድ እና የፍትህ ስራው ሳይደናቀፍ ተከሳሹ ችሎት መቅረቡን ማረጋገጥ ነው። ይህ መብት የአለምአቀፍ ሆነ ህገመንግስታዊ መርህ ሲሆን በወንጀል ሕግ ሥርዓት ውስጥም የግለሰብ ነጻነትን እና የህዝብ ደህንነትን ሚዛን ለመጠበቅ የሚያገለግሉ ዋና ዋና ዓላማዎችን፣ ሕጋዊ መሠረቶችን እና መመዘኛዎችን በማካተት የሚደነግግ ነው።

በዚህ ጽሁፍ የተከሰሻችን ወይም የተጠርጣሪዎችን መብቶችን ፣ ዋስትና የሚያስከለክሉ መብቶችን ፣ የይግባኝ መብቶችን እንዲሁም ዋስትና የተከለከሉ ሰወች እንዴት በፍርድ ቤት ሊስተናገዱ እንደሚገባ በማካተት ለህግ ግንዛቤ ለእናንተ ቀርቧል።

1. በኢትዮጵያ የሕግ ማዕቀፍ ውስጥ ያለ ዋስትና እስር (Pre-trial detention without bail) የሚፈጸመው
የዋስትና (Bail) መብት ዓለም አቀፋዊ መርሆች በዋናነት የተመሠረቱት በሰብዓዊ መብቶች ድንጋጌዎች እና በዓለም አቀፍ የፍትሕ ሥርዓት ሥነ-ምግባር ላይ ነው። እነዚህ መርሆች አንድ ተጠርጣሪ ጥፋተኛነቱ በፍርድ ቤት ሳይረጋገጥ መታሰር የሌለበትን እና ነፃነቱን የማግኘት መብቱን የሚያስከብሩ ናቸው።
ዋና ዋናዎቹ ዓለም አቀፋዊ የዋስትና መርሆች የሚከተሉት ናቸው፦

1.1. የንጽሕና ግምት መርህ (Presumption of Innocence)ይህ የሁሉም መርሆች መሠረት ነው፤ ማንኛውም ሰው በሕግ ፊት ጥፋተኛነቱ እስካልተረጋገጠ ድረስ እንደ ንጹህ ሰው ይቆጠራል።በመሆኑም ተጠርጣሪን ያለ ፍርድ ማሰር ቅጣት መሆን ስለሌለበት፣ በመደበኛ ሁኔታ በዋስ የመፈታት መብት ሊኖረው ይገባል።

1.2. ነፃነት መርህ ነው፣ እስር ልዩ ሁኔታ ነው (Liberty as a Rule, Detention as an Exception)በዓለም አቀፍ የሲቪልና የፖለቲካ መብቶች ቃል ኪዳን (ICCPR አንቀጽ 9) መሠረት፣ የወንጀል ክስ የተመሠረተበት ሰው ፍርዱን በውጭ ሆኖ መከታተል አለበት።ቅድመ-ፍርድ እስር (Pre-trial detention) ጥቅም ላይ መዋል ያለበት ሌላ ምንም አማራጭ ከጠፋ ብቻ ነው።

1.3. የግለሰብ ሁኔታን ያገናዘበ መመዘኛ (Individualized Assessment)ዋስትና የመፍቀድ ወይም የመከልከል ውሳኔ በጅምላ ወይም በደፈናው መሆን የለበትም።ፍርድ ቤቶች የእያንዳንዱን ተጠርጣሪ የግል ታሪክ፣ የማምለጥ ስጋት፣ የደኅንነት ሁኔታ እና ከማኅበረሰቡ ጋር ያለውን ትስስር ለይተው ማየት አለባቸው።

1.4. የተመጣጣኝነት መርህ (Principle of Proportionality)
የዋስትና ሁኔታዎች እና የሚጠየቀው የገንዘብ መጠን ከተከሰሰበት ወንጀል ክብደት እና ከተጠርጣሪው የኢኮኖሚ አቅም ጋር የተመጣጠነ መሆን አለበት።ተጠርጣሪው ሊከፍለው የማይችለውን ከፍተኛ የገንዘብ መጠን መወሰን፣ በተዘዋዋሪ ዋስትናን የመከልከል ያህል ስለሚቆጠር በዓለም አቀፍ ሕግ የተከለከለ ነው።

1.5. የፍትሐዊነት እና የማድላት ነፃነት መርህ (Non-Discrimination)ዋስትና በሃብት፣ በዘር፣ በጾታ፣ በሃይማኖት ወይም በፖለቲካ አቋም ላይ ተመሥርቶ መገደብ የለበትም።ድሆች የዋስትና ገንዘብ መክፈል ባለመቻላቸው ብቻ እስር ቤት እንዲቆዩ መደረግ የለበትም፤ ለዚህም ነው ከገንዘብ ውጪ ያሉ የዋስትና አማራጮች (ለምሳሌ፦ በቃል መገደድ፣ የፓስፖርት እገዳ) እንዲተገበሩ የሚመከረው።

1.6. የፍርድ ቤት ቁጥጥር እና ይግባኝ መብት (Judicial Review and Right to Appeal)ዋስትናን የመከልከል ወይም የመፍቀድ ሥልጣን የገለልተኛ ፍርድ ቤት ብቻ መሆን አለበት (የፖሊስ ወይም የዓቃቤ ሕግ ውሳኔ ሊሆን አይችልም)።ተጠርጣሪው ዋስትና ከተከለከለ፣ ውሳኔውን ለከፍተኛ ፍርድ ቤት በይግባኝ የማስመርመር መብት ሊኖረው ይገባል።

2. በመርህ ደረጃ የዋስትና መብት ሕገ-መንግሥታዊ ጥበቃ የሚደረግለት ቢሆንም፣ በሕግ በተደነገጉ ልዩ ሁኔታዎችና ገደቦች ምክንያት ነው።የዚህ ሕጋዊ ማዕቀፍ ዋና ዋና ምሰሶዎች፣ መርሆዎች እና ልዩ ሁኔታዎች የሚከተሉት ናቸው፦

2.1. መሠረታዊው ሕገ-መንግሥታዊ መርህበኢፌዲሪ ሕገ-መንግሥት አንቀጽ 19(6) መሠረት፣ ማንኛውም የተያዘ ሰው በዋስ የመፈታት መብት አለው። ይህም ማለት በሕጉ መሠረት ዋስትና መፈቀድ መርህ (Rule) ሲሆን፣ መከልከል ወይም ያለ ዋስትና መታሰር ደግሞ ልዩ ሁኔታ (Exception) ነው።

2.2 ዋስትና ሙሉ በሙሉ የሚከለከልባቸው ወንጀሎች (Non-Bailable Offences)

በ1954 ዓ.ም የወጣው የወንጀለኛ መቅጫ ሥነ-ሥርዓት ሕግ ቁጥር 63 እና ሌሎች ልዩ ሕጎች መሠረት፣ አንድ ተጠርጣሪ በሚከተሉት ከባድ ወንጀሎች ሲጠረጠር ፍርድ ቤት ዋስትና የመከልከል ግዴታ አለበት፦የሞት ቅጣት ወይም ከ12 ዓመት በላይ ጽኑ እስራት የሚያስቀጡ ከባድ ወንጀሎች (ለምሳሌ፦ ግድያ፣ የሀገር ክህደት)።የሙስና ወንጀል፦ በተሻሻለው የፀረ-ሙስና ልዩ የሥነ-ሥርዓትና የማስረጃ ሕግ መሠረት፣ ወንጀሉ ከ10 ዓመት በላይ የሚያስቀጣ ከሆነ ወይም ተደራራቢ ወንጀሎች ተደምረው ከ10 ዓመት በላይ የሚያስቀጡ ከሆነ ዋስትና ይከለከላል።የሽብርተኝነት ወንጀል፦ በፀረ-ሽብርተኝነት ሕጉ ሥር የሚወድቁ አብዛኞቹ ከባድ ወንጀሎች ተጠርጣሪው ያለ ዋስትና በማረፊያ ቤት እንዲቆይ ያደርጋሉ።

2.3. ፍርድ ቤት በራሱ ሥልጣን ዋስትና የሚከለክልባቸው ምክንያቶችበወንጀለኛ መቅጫ ሥነ-ሥርዓት ሕግ ቁጥር 67 መሠረት፣ ወንጀሉ በዋስ የሚያስፈታ ቢሆንም እንኳ ፍርድ ቤቱ የሚከተሉት ስጋቶች ካሉት ዋስትና ሊከለክል ይችላል፦ተጠርጣሪው የዋስትና ግዴታውን አክብሮ አይቀርብም (ይጠፋል) ተብሎ ሲሰጋ ፣
በዋስ ቢለቀቅ ሌላ ወንጀል ሊፈጽም ይችላል የሚል ጠንካራ ጥርጣሬ ሲኖር ፣
የምስክሮችን ቃል በመቀየር ወይም ማስረጃዎችን በማጥፋት በምርመራ ሂደት ላይ እንቅፋት ይፈጥራል ተብሎ ሲታመን ነው።

2.4. የምርመራ ጊዜ ማራዘሚያ (Remand)

ፖሊስ የጀመረውን የወንጀል ምርመራ በተገቢው ሰዓት አጠናቆ ካልጨረሰ፣ በሕገ-መንግሥቱ አንቀጽ 19(4) መሠረት ፍርድ ቤቱን ተጨማሪ የምርመራ ጊዜ (ቀጠሮ) ሊጠይቅ ይችላል። ፍርድ ቤቱ የፍትሕ አሰጣጡን ሂደት ከግምት ውስጥ በማስገባት ተጠርጣሪው ያለ ዋስትና በማረፊያ ቤት ቆይቶ ምርመራው እንዲቀጥል እስከ 14 ቀናት (እና ከዚያ በላይ በተደራራቢ ቀጠሮዎች) ሊፈቅድ ይችላል።

3. የዋስትና ይግባኝ መብት

በኢትዮጵያ የሕግ ማዕቀፍ እና በዓለም አቀፍ መርሆች መሠረት፣ የዋስትና ይግባኝ መብት (Right to Appeal Bail Decisions) አንድ ተጠርጣሪ ወይም ዓቃቤ ሕግ የታችኛው ፍርድ ቤት በዋስትና ላይ የሰጠውን ውሳኔ ለበላይ ፍርድ ቤት አቅርቦ እንዲመረመርለት የመጠየቅ ሕጋዊ መብት ነው።ይህ መብት በኢትዮጵያ የወንጀለኛ መቅጫ ሥነ-ሥርዓት ሕግ እና በይግባኝ ሥርዓት ውስጥ የሚከተሉትን ዋና ዋና ነጥቦች ያጠቃልላል፦

3.1. የይግባኝ መብቱ ለማን ይሰጣል?

የዋስትና ይግባኝ መብት ለሁለቱም ወገኖች እኩል የተሰጠ መብት ነው፦

ለተጠርጣሪው/ተከሳሹ፦ የታችኛው ፍርድ ቤት ዋስትና ሙሉ በሙሉ ሲከለክለው ወይም ተከሳሹ ሊያሟላው የማይችለውን እጅግ ከፍተኛ የገንዘብ መጠን ወይም ከባድ ግዴታ ሲጥልበት ይግባኝ ማለት ይችላል።

ለዓቃቤ ሕግ (መንግሥት)፦ የታችኛው ፍርድ ቤት "ዋስትና ሊሰጠው የማይገባውን ከባድ ተጠርጣሪ በዋስ ለቋል" ወይም "የተወሰነው የዋስትና መጠን ከተፈጸመው ወንጀል አንጻር በጣም አነስተኛ ነው" ብሎ ካመነ ውሳኔውን በመቃወም ይግባኝ ማለት ይችላል።

3.2. በይግባኝ ጊዜ የዋስትና ውሳኔን የማገድ ሥልጣን (Stay of Execution)

የታችኛው ፍርድ ቤት ለተጠርጣሪው ዋስትና ሲፈቅድ፣ ዓቃቤ ሕግ ውሳኔውን በመቃወም ይግባኝ ለማለት ካሰበ የዋስትናው ውሳኔ ለጊዜው ታግዶ ተጠርጣሪው እሥር ቤት እንዲቆይ ፍርድ ቤቱን የመጠየቅ መብት አለው።ይሁን እንጂ ዓቃቤ ሕግ ይግባኙን በአጭር ቀናት ውስጥ (ብዙውን ጊዜ በ48 ሰዓት ወይም በሕጉ በተቀመጠው አጭር ጊዜ) ለበላይ ፍርድ ቤት ካላቀረበ፣ የእገዳ ትዕዛዙ ተነስቶ ተጠርጣሪው በዋስ ይፈታል።

3.3. የበላይ ፍርድ ቤት ሥልጣን (Powers of the Appellate Court)
የይግባኝ ሰሚው ፍርድ ቤት ጉዳዩን ከመረመረ በኋላ ሶስት ዓይነት ውሳኔዎችን ሊሰጥ ይችላል፦

ማጽናት (Affirm)፦ የታችኛው ፍርድ ቤት የሰጠው የዋስትና መከልከል ወይም መፍቀድ ውሳኔ ትክክል ነው ብሎ መወሰን።
መሻር (Reverse)፦ የታችኛው ፍርድ ቤት የከለከለውን ዋስትና መፍቀድ፣ ወይም የፈቀደውን ዋስትና ሰርዞ ተጠርጣሪው እንዲታሰር ማዘዝ ይሆናል።

ማሻሻል (Modify)፦ የተወሰነውን የዋስትና የገንዘብ መጠን መቀነስ/መጨመር ወይም የዋስትና ሁኔታዎችን (ለምሳሌ የማምለጫ ስጋትን ለመቀነስ የፓስፖርት እገዳ መጣል) መለወጥ።

3.4. መሠረታዊ ዓላማው

ፍርድ ቤቶች በዋስትና መብት ላይ ሊፈጽሙ የሚችሉትን የሕግ ስህተት ወይም የሥልጣን አጠቃቀም ጉድለት (Abuse of Discretion) ለማረም እና የአንድን ሰው ሰብዓዊና ሕገ-መንግሥታዊ የነፃነት መብት ያለ አግባብ እንዳይገደብ ዋስትና ለመስጠት ነው።

4. ዋስትና የተከለከሉ ሰወች ጉዳያቸው እንዴት ይታያል?
ዋስትና የተከለከሉ ተከሳሾች ጉዳያቸው በፍርድ ቤት በቶሎ እንዲታይ እና ውሳኔ እንዲያገኝ ማድረግ ፍትህን ለማረጋገጥ እና ሰብአዊ መብትን ለመጠበቅ በጣም አስፈላጊ ነው።ይህንን ሂደት ለማፍጠን የሚረዱ ዋና ዋና መንገዶችና መፍትሄዎች የሚከተሉት ናቸው።

4.1. የህግ እና የሥርዓት ማሻሻያዎችልዩ የችሎት ቀጠሮ፡ ዋስትና ለተከለከሉ ተከሳሾች ቀዳሚነት የሚሰጡ ተከታታይ የችሎት ቀናትን መመደብ።የጊዜ ገደብ ማስቀመጥ፡ ክስ ከቀረበበት ቀን ጀምሮ የመጨረሻ ውሳኔ የሚሰጥበትን ከፍተኛ የጊዜ ገደብ በህግ መወሰን።ቀላል የክስ ሂደቶች፡ ውስብስብ ያልሆኑ እና ግልጽ የሆኑ ክሶችን በአጭር ሥርዓት (Summary Procedure) ማየት።

4.2. የፍርድ ቤቶች አሰራርን ማዘመንየዲጂታል አሰራር (E-Court)፦ የክስ መዝገቦችን እና ማስረጃዎችን በኮምፒውተር በማደራጀት የቢሮክራሲ መዘግየትን መቀነስ።የቅድመ-ችሎት ስብሰባ (Pre-Trial Conference)፦ ከችሎት በፊት በዓቃቤ ህግ እና በተከሳሽ ጠበቃ መካከል የሚደረጉ ውይይቶችን በማበረታታት ክርክሮችን ማጥበብ።የዕለታዊ መዝገብ አስተዳደር፡ በአንድ ችሎት የሚታዩ መዝገቦችን ቁጥር በመመጠን ለእያንዳንዱ መዝገብ በቂ ጊዜ መስጠት።

4.3.. የባለድርሻ አካላት ቅንጅትየማስረጃ ዝግጁነት፡ ፖሊስና ዓቃቤ ህግ ሙሉ ማስረጃ ሳይኖራቸው ሰውን ከማሰር መቆጠብ እና ምርመራን በፍጥነት ማጠናቀቅ።የጠበቆች ተገኝነት፡ ለተከሳሾች በቂ የመንግስት መከላከል ጠበቃ (Public Defender) በወቅቱ መመደብ።የማረሚያ ቤቶች ትብብር፡ ተከሳሾችን ያለ ምንም መዘግየት በየቀጠሮው ፍርድ ቤት ማቅረብ።

4.4. አማራጭ የፍትህ መፍትሄዎችየጥፋተኝነት ድርድር (Plea Bargaining)፦ ተከሳሽ እና ዓቃቤ ህግ በህጉ መሠረት ተደራድረው ጉዳዩን በቶሎ እንዲያልቅ ማድረግ።የዋስትና ሁኔታዎችን እንደገና ማየት፡ ክርክሩ ከዘገየ የዋስትና እገዳውን በማንሳት በገንዘብ ወይም በሰው ዋስ እንዲፈቱ መፍቀድ፥
ዋና ዋና መሠረታዊ መብቶች ናቸው።

5. ማጠቃለያ
ዋስትና መሠረታዊ መብት ሲሆን ህጉ በተለየ ሁኔታ እንዲከለከል ያስቀመጠ እንደሆነ ዋስትና የሚከለከልበት ሁኔታ አለ። ይሁን እንጂ ዋስትና የተከለከለ ሰው ይግባኝ ህገመንግስታዊ መብት ነው። ዋስትና የተከለከሉ ሰወች ጉዳያቸው ከሌላው ይልቅ በቶሎ ኤንዲታይ ማድረግ ንጹህ ሆኖ የመገመት ህገመንግስታዊ መብትንና ፍትህ የማግኘት ህገመንግስታዊ መብትን ማስጠበቅ ነው።

ማጣቀሻዎች
1. የኢፊድሪ ሕገመንግስት
2. ዓለም አቀፍ ስምምነቶች
3. የኢፊዲሪ ወንጀል ሕግ
4. የኢፊድሪ ወንጀል ስነ ስርአት

በፋንታሁን ደለለው , Fantahun Delelew , Lawyer.
https://www.facebook.com/s...

በጥሩነሽ ቤጂንግ ሆስፒታል በአንድ ጊዜ አራት ህፃናት የወለደችው እናት
#ethiopia | በጥሩነሽ ቤጂንግ አጠቃላይ ሆስፒታል በአንድ ወሊድ አራት ህፃናትን በሰላም ያገላገለችው የ26 ዓመት ወጣት እናት ከተደረገላት ተከታታይ የህክምና ክትትል በኋላ ከነልጆቿ ሙሉ ጤንነቷ ተጠብቆ ወደ ቤቷ ተሸኝታለች።

አዲስ አበባ ጤና ቢሮ ነሀሴ 12 ቀን 2018 ዓም ባወጣው መረጃ መሠረት እናቲቱ ባለፈው ሳምንት በሆስፒታሉ ተገቢውን የወሊድ ህክምና አግኝታ ከተገላገለች በኋላ ላለፉት ስምንት ቀናት ከህፃናቱ ጋር አስፈላጊው የህክምና ክትትል ሲደረግላቸው ቆይቷል።

ህፃናቱ በተወለዱበት ወቅት የነበራቸው ክብደት ከ1 ነጥብ 4 እስከ 1 ነጥብ 9 ኪሎ ግራም የነበረ በመሆኑ በጨቅላ ህፃናት ማጠናከሪያ ክፍል ውስጥ በማሞቂያ ገብተው ልዩ የህክምናና የነርሲንግ ክትትል እንዲያገኙ ተደርጓል።

በተደረገላቸው ከፍተኛ የህክምና እንክብካቤ እና የቅርብ ክትትል አራቱም ህፃናት እንዲሁም እናታቸው በጥሩ ጤንነት ላይ በመገኘታቸው የሆስፒታል ቆይታቸውን አጠናቀው ወደ ቤታቸው እንዲመለሱ ተደርጓል።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#tiruneshbeijinghospital #healthsector #newborncare #ethiopianhealth #addisababahealth #getutemesgen #getu #ጌጡ #ጌጡተመስገን #addisababa

*በጥሩነሽ ቤጂንግ አጠቃላይ ሆስፒታል አራት ህፃናትን በሰላም የተገላገለችው እናት

በጥሩነሽ ቤጂንግ አጠቃላይ ሆስፒታል ለአራት ህፃናት እናት የሆነችው የ26 ዓመት ወጣት፣ በሆስፒታሉ ሲደረግላት የቆየውን የህክምና ክትትል አጠናቃ ከልጆቿ ጋር በጥሩ የጤና ሁኔታ ላይ ትገኛለች።

ባለፈው ሳምንት አራቱን ህፃናት በሰላም የተገላገለችው ወጣት እናት፣ ላለፉት ስምንት ቀናት በህክምና ባለሙያዎች በተደረገላት የቅርብ ክትትል ሙሉ በሙሉ በጥሩ የጤና ደረጃ ላይ ትገኛለች።

ህፃናቱ በተወለዱበት ወቅት የነበራቸው ክብደት ከ1.4 እስከ 1.9 ኪሎ ግራም የነበረ በመሆኑ፣ በጨቅላ ህፃናት ማጠናከሪያ ክፍል በማሞቂያ (Incubator) ውስጥ ገብተው አስፈላጊው ከፍተኛ የህክምና እና የነርሲንግ ክትትል ሲደረግላቸው ቆይቷል።

በተደረገላቸው የተቀናጀ እና የቅርብ እንክብካቤ አራቱም ህፃናት እንዲሁም እናታቸው በጥሩ የጤና ሁኔታ ላይ ይገኛሉ።