(ዘ-ሐበሻ ዜና) የግብፁ የመስኖ ሚኒስትር ሀኒ ስዊላም ኢትዮጵያ በአባይ ወንዝ ላይ አዳዲስ ግድቦችን እንድትገነባ ሀገራቸው እንደማትፈቅድ አስታወቁ። ይህ የግብፅ ማስጠንቀቂያ የተሰማው፣ ኢትዮጵያ ከታላቁ ህዳሴ ግድብ በተጨማሪ ሌሎች ሶስት አዳዲስ ግድቦችን በአባይ ወንዝ ላይ ለመገንባት ማቀዷን የሚገልጹ ዘገባዎች ከወጡ ከሁለት ሳምንታት በኋላ ነው። ሚኒስትሩ በካይሮ በሰጡት ጋዜጣዊ መግለጫ ላይ "ኢትዮጵያ አዳዲስ ግድቦችን የመገንባት እቅድ እንዳላት በደንብ ይታወቃል፤ ነገር ግን የግብፅ መንግስት ይህንን ይፈቅዳል ወይ? አይፈቅድም" ሲሉ በፅኑ ተናግረዋል።

አክለውም የታችኛው ተፋሰስ ሀገራት የሆኑት ግብፅ እና ሱዳን የሚለቀቀውን የውሃ መጠን እና ዓመታዊ የክንውን እቅዶችን ማወቅ እንዲችሉ፣ የህዳሴ ግድቡን የውሃ ሙሌት እና ኦፕሬሽን መረጃ ለመለዋወጥ የሚያስችል ግልፅ እና ህጋዊ አስገዳጅነት ያለው ስምምነት እንዲኖር ግብፅ ደጋግማ ስትጠይቅ መቆየቷን አስገንዝበዋል። የዚህ አይነት የመረጃ ልውውጥ አለመኖር ሱዳንን እጅግ አሳሳቢ ሁኔታ ውስጥ እንደሚከታት ሚኒስትሩ ገልፀዋል። ከኢትዮጵያ የሚለቀቀውን የውሃ መጠን እና ጊዜ በተመለከተ ትክክለኛ መረጃ ባለመኖሩ፣ የሱዳን ባለስልጣናት የራሳቸውን ግድቦች በአግባቡ ማስተዳደርም ሆነ ውሃ ማጠራቀም ተስኗቸዋል ብለዋል። በዚህም መሰረት ለውሃ አስተዳደሩ መስተጓጎል ሱዳን ልትወቀስ አይገባትም ያሉት ሀኒ ስዊላም፣ መረጃ ለመለዋወጥ እና ከታችኛው ተፋሰስ ሀገራት ጋር በቅንጅት ለመስራት የሚያስችል ህጋዊ አስገዳጅ ስምምነት ላይ ለመድረስ ፈቃደኛ ባለመሆኗ ሙሉ ኃላፊነቱን የምትወስደው ኢትዮጵያ ናት ሲሉ ወቅሰዋል።

የግብፅ መንግስት የሁሉንም ወገኖች ጥቅም በሚያስጠብቅ እና የጋራ የውሃ ሀብትን በማስተዳደር ሂደት ሊከሰቱ የሚችሉ አደጋዎችን በሚቀንስ መልኩ መደበኛ የመረጃ ልውውጥን የሚያረጋግጥ ህጋዊ አስገዳጅነት ያለው ስምምነት ላይ ለመድረስ አሁንም ቁርጠኛ መሆኑን ሚኒስትሩ አረጋግጠዋል። ለግብፅ ባለስልጣን ንግግር ከኢትዮጵያ በኩል እስካሁን የተሰጠ ምላሽ የለም።

እ.ኤ.አ በ2011 ግንባታው የጀመረውን የታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብን ሙሌት እና አስተዳደር በተመለከተ ግብፅ እና ሱዳን ከኢትዮጵያ ጋር ለረጅም ጊዜ ውዝግብ ውስጥ መቆየታቸው ይታወቃል። ካይሮ እና ካርቱም ግድቡ ሙሉ በሙሉ ስራ ከመጀመሩ በፊት የሶስትዮሽ አስገዳጅ ህጋዊ ስምምነት ሊኖር ይገባል ብለው ሲያምኑ፣ ኢትዮጵያ በበኩሏ ግድቡ የታችኛውን ተፋሰስ ሀገራት እንደማይጎዳ በመግለጽ እንዲህ አይነት አስገዳጅ ስምምነት አያስፈልግም የሚል ፅኑ አቋም ታራምዳለች። በመሆኑም በጉዳዩ ዙሪያ ሲደረግ የነበረው ድርድር ለሶስት ዓመታት ተቋርጦ በ2023 ዳግም ቢጀመርም፣ በ2024 እንደገና ያለ ስምምነት መቋረጡ ይታወሳል። ስድስት ሺህ ስድስት መቶ ሃምሳ ኪሎ ሜትር የሚረዝመው የአባይ ወንዝ፣ ኢትዮጵያ፣ ሱዳን እና ግብፅን ጨምሮ በ11 የአፍሪካ ሀገራት የሚያቋርጥ ግዙፍ የውሃ ሀብት ነው።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የስሪላንካ የወንጀል ምርመራ ዲፓርትመንት በካናዳ የተሻለ የስራ ዕድል እንደሚፈጥርላቸው በማታለል ሦስት ዜጎችን በህገወጥ መንገድ ወደ ኢትዮጵያ በማዘዋወር የተጠረጠረን አንድ ስሪላንካዊ በቁጥጥር ስር ማዋሉን አስታወቀ።

ተጎጂዎቹ ዕድሜያቸው ከ25 እስከ 27 የሆኑ የኪሊኖቺ አካባቢ ነዋሪዎች ሲሆኑ፣ የውጭ ሀገር የስራ ዕድል ቃል ተገብቶላቸው በዱባይ አድርገው ወደ ኢትዮጵያ እንዲገቡ ተደርጓል። የወንጀል ምርመራ ዲፓርትመንቱ እንዳስረዳው፣ ተጠርጣሪው ለአውሮፕላን ትኬት እና ለቪዛ በሚል ከተጎጂዎቹ 6.4 ሚሊዮን የስሪላንካ ሩፒ (የገንዘብ መጠን) ተቀብሏል። ይሁን እንጂ ተጎጂዎቹ ኢትዮጵያ ውስጥ ሲደርሱ በተደራጀ ወንጀለኛ ቡድን ታግተው፣ እያንዳንዳቸውን ለመልቀቅ 30 ሺህ የአሜሪካን ዶላር ቤዛ ተጠይቆባቸዋል።

የፖሊስ ሚዲያ ክፍል እንዳብራራው፣ አጋቾቹ ይህንን የቤዛ ገንዘብ ጥያቄ ለተጎጂ ቤተሰቦች ያደረሱት ጉዞውን ባመቻቸው በዚሁ ግለሰብ በኩል ሲሆን፣ ቤተሰቦቹም ከ20 ሚሊዮን ሩፒ በላይ ከፍለዋል ተብሏል። ሜይ 27 ቀን 2026 በመከላከያ ሚኒስቴር በኩል የቀረበውን አቤቱታ ተከትሎ፣ የህገወጥ የሰዎች ዝውውር እና የባህር ላይ ወንጀል ምርመራ ክፍል ሰፊ ማጣራት ጀምሮ ነበር። ለዚህ ምርመራ በኢትዮጵያ የሚገኘው የስሪላንካ ኤምባሲ እና የኢትዮጵያ የፀጥታ አካላት ከፍተኛ ትብብር ማድረጋቸው ተገልጿል።

የተደረገውን ክትትል ተከትሎ የኢትዮጵያ የፀጥታ አካላት ሦስቱን ስሪላንካውያን በሰላም ከማስለቀቃቸውም በላይ፣ ከዚህ የተደራጀ ወንጀል ጋር ግንኙነት አላቸው የተባሉ አራት ፓኪስታናውያን እና አንድ ኢትዮጵያዊን በቁጥጥር ስር አውለዋል። በስሪላንካ በኩልም የተጎጂዎቹን ጉዞ ሲያመቻች የነበረው እና የኪሊኖቺ ነዋሪ የሆነው ተጠርጣሪ በቁጥጥር ስር ውሏል።

በአሁኑ ወቅት በኢትዮጵያ የሚገኘው የስሪላንካ ኤምባሲ ኃላፊዎች አስፈላጊውን ማጣራት ካደረጉ በኋላ፣ ተጎጂዎቹ ወደ ሀገራቸው እንዲመለሱ እየተደረገ ይገኛል። የስሪላንካ የወንጀል ምርመራ ዲፓርትመንትም በቁጥጥር ስር በዋለው ግለሰብ እና በወንጀለኞች መረቡ መካከል ያለውን ሰፋ ያለ ትስስር ለማጋለጥ ምርመራውን አጠናክሮ ቀጥሏል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በፌንቴክ የኢንቨስትመንት ማጭበርበር ወንጀል ተጠርጥረው በዋስትና ላይ የሚገኙት እነ አርቲስት ሰራዊት ፍቅሬ ጉዳይ አሁን ወደ ሌላ አሳሳቢ ደረጃ ተሸጋግሯል! አርቲስቶቹ በእጃቸው ላይ ያለውን የፍርድ ቤት ሂደት ወደ ሚዲያ በማውጣታቸው ያልታሰበ አደጋ አንዣቦባቸዋል።

ለጉዳዩ ቅርበት ያላቸው ሚስጥራዊ ምንጮች ለዘ-ሐበሻ እንደጠቆሙት፣ አቃቤ ህግ ይህንን የሚዲያ ላይ ቃለ-ምልልስ ተከትሎ ነገ ረቡዕ (ሐምሌ 29 ቀን) በሚኖረው ችሎት "የተሰጣቸው የዋስትና መብት ይነሳልኝ" የሚል ከባድ አቤቱታ ያቀርባል ተብሎ እየተጠበቀ ነው። ይህ ማለት ጥያቄው ተቀባይነት ካገኘ አርቲስቶቹ ዳግም ወደ እስር ቤት ሊመለሱ ይችላሉ ማለት ነው።

ነገሩ በዚህ ብቻ አላበቃም፤ ቃለ-ምልልሱ ወደ አየር ከመውጣቱ አስቀድሞ፣ ተጠርጣሪዎቹ "በከፍተኛው ፍርድ ቤት የታገደብን የባንክ ሂሳብ ይለቀቅልን" የሚል ጥያቄ ለችሎቱ አቅርበው ነበር። ፍርድ ቤቱም ጥያቄውን ከተመለከተ በኋላ፣ አቃቤ ህግ በዚህ የገንዘብ መለቀቅ አቤቱታ ላይ የራሱን አስተያየት ይዞ ሐምሌ 29 ቀን ፍርድ ቤት እንዲቀርብ ትዕዛዝ ሰጥቷል።

አርቲስቶቹ የታገደባቸውን ገንዘብ አስለቅቀው በነጻነት መንቀሳቀሳቸውን ይቀጥላሉ? ወይስ የሚዲያ ላይ ቆይታቸው ዋጋ አስከፍሏቸው ዋስትናቸው ተነጥቆ ከባድ ኪሳራ ውስጥ ይገባሉ? ነገ ረቡዕ የሚሰጠው የፍርድ ቤት ውሳኔ የጉዳዩን የመጨረሻ እልባት የሚያሳይ ይሆናል!

የ112 ፍልስጤማውያን የቀብር ስነ ስርዓት በዛሬው እለት አንድ ላይ ተፈጸመ
#ethiopia | በ2023 በእስራኤል ወታደራዊ ጥቃት ህይወታቸውን ያጡ በወቅቱ አስከሬናቸው ያልተመለሰ 112 ዜጎች ስርአተ ቀብራቸው ዛሬ ተፈፅሟል።

112 የፍልስጤማዊያን አስከሬኖች በቅርቡ በተደረገው ስምምነት መሰረት እስራኤል የመለሰች ሲሆን አብዛኞቹ አስከሬኖች ማንነታቸው በውል አይታወቅም ተብሏል።

አስክሬኖቹ ማንነታቸው ለማወቅ ባለመቻሉ እና ሙሉ በሙሉ መለየት ሳይቻል የቀሩ በመሆናቸው በጋዛ በይፋ በጋራ እንዲያርፉ ተደርጓል ሲል አልጀዚራ ፅፏል።

ከዚህ በተጨማሪም አስከሬኖቹ በእስራኤል ጦር ተይዘው ከቆዩ በኋላ የተመለሱ ቢሆንም የበርካቶቹ ማንነት ሳይለይ በመቅረቱ በቁጥር እና በመለያ ምልክቶች ብቻ ተመዝግበው እንዲያርፉ ተደርጓል ብሏል።

በሺዎች የሚቆጠሩ የጋዛ ነዋሪዎች እና የሟች ቤተሰቦች በቀብር ስነ ስርዓቱ ላይ ተገኝተዋል።

የሰብአዊ መብት ተሟጋቾችም የሟቾችን አስከሬን ይዞ ማቆየት ህገ ወጥ መሆኑን በመግለጽ ድርጊቱን ኮንነውታል።

የጋዛ የጤና ጥበቃ ሚኒስቴር እንዳስታወቀው አሁንም በሺዎች የሚቆጠሩ የፍልስጤማውያን አስከሬን በፍርስራሾች ስር እንደሚገኝ ገልጿል።

ሔኖክ ወ/ገብርኤል
#ethiopia #getutemesgen #getunews #gaza #massfuneral #sabraattack

ጓቲማላ የፉዌጎ እሳተ ገሞራ ፈንድቶ ከፍተኛ የአደጋ ማንቂያ ታወጀ
#ethiopia | ጓቲማላ መንግሥት የመካከለኛው አሜሪካ እጅግ ንቁ ከሆኑ እሳተ ገሞራዎች አንዱ የሆነው ፉዌጎ (Fuego) ከባድ ፍንዳታ ካሳየ በኋላ በመላ ሀገሪቱ ሁለተኛውን ከፍተኛ የአደጋ ማንቂያ (Orange Alert) አውጇል።

ባለሥልጣናት ከእሳተ ገሞራው አቅራቢያ የሚገኙ ሁለት መንደሮችን በአስቸኳይ እንዲለቁ ትዕዛዝ ሰጥተዋል።

የላቫ ፍሰት፣ የአመድ ደመና እና ፓይሮክላስቲክ ፍሰቶች (በከፍተኛ ፍጥነት የሚንቀሳቀሱ የሞቃት ጋዝ፣ አመድ እና ድንጋይ ድብልቆች) በአካባቢው ላይ አደጋ ሊያስከትሉ ስለሚችሉ የመከላከያ እርምጃዎች ተጠናክረዋል።

በተጨማሪም በአካባቢው ያሉ ትምህርት ቤቶች ለጊዜው ተዘግተዋል፣ ወደ ታሪካዊቷ አንቲጓ ከተማ የሚያመራው ዋና መንገድም ተዘግቷል።

በአሁኑ ወቅት የሟቾች ወይም የከባድ ጉዳት ሪፖርት አልወጣም፣ ነገር ግን ባለሥልጣናት የእሳተ ገሞራውን እንቅስቃሴ በቅርብ እየተከታተሉ ነው።

ፉዌጎ እሳተ ገሞራ በ2018 በፈነዳበት ወቅት በመቶዎች የሚቆጠሩ ሰዎች ሕይወታቸውን አጥተው ነበር፤ ስለዚህ የአሁኑ ፍንዳታ በባለሥልጣናት በከፍተኛ ጥንቃቄ እየተያዘ ነው።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)

በእንግሊዝ ቻናል ውስጥ እሳት ከተነሳበት ጀልባ ከ150 በላይ ሰዎች ተረፉ
#ethiopia | ከፈረንሳይ ወደ እንግሊዝ ለመሻገር ሲሞክር የነበረ ትንሽ ጀልባ በእንግሊዝ ቻናል ውስጥ በሞተሩ ላይ እሳት ከተነሳ በኋላ 157 ስደተኞች በሕይወት ታድነዋል።

አደጋው ማክሰኞ ጠዋት በፈረንሳይ የፍለጋና የማዳን ቀጠና ውስጥ ተከስቷል።

በማዳን ዘመቻው የፈረንሳይ የባህር ጠባቂዎች፣ የብሪታንያ የድንበር ጥበቃ ጀልባዎች፣ የባህር ሕይወት አድን ቡድኖች (RNLI) እና ሄሊኮፕተሮች ተሳትፈዋል።

ከተረፉት መካከል 103 ሰዎች በፈረንሳይ መርከቦች ሲድኑ፣ 54 ደግሞ በብሪታንያ ኃይሎች ተወስደዋል።

ባለሥልጣናት እስካሁን የሞት ወይም ከባድ ጉዳት መኖሩን አላረጋገጡም። ሁሉም የተረፉት ወደ ሰሜን ፈረንሳይ የሚገኘው ቡሎኝ-ሱር-መር ወደብ ተወስደው የሕክምና ምርመራ ተደርጎላቸዋል።

ይህ ክስተት በእንግሊዝ ቻናል ላይ በትንንሽ ጀልባዎች የሚደረጉ አደገኛ ስደተኞች ጉዞዎች አሁንም ከፍተኛ አደጋ እንዳላቸው በድጋሚ አሳይቷል።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)

የጋዜጠኛና መምህር ዐቢይ ይልማ 5ኛ መጽሐፍ
“ደህና ነኝ – እግዚአብሔር ይመስገን” ቅዳሜ ይመረቃል
#ethiopia | የጋዜጠኛ፣ ደራሲና መምህር ዐቢይ ይልማ አምስተኛ መጽሐፍ የሆነው “ደህና ነኝ – እግዚአብሔር ይመስገን” ቅዳሜ ነሐሴ 2፣ 2018 ዓ.ም. ከጠዋቱ 4፡00 ጀምሮ በቦሌ በሚገኘው ዓለም ሲኒማ ይመረቃል።

መጽሐፉ በዘመናችን በብዙ ሰዎች የሚስተዋሉ እንደ ጭንቀት፣ ፍርሃት፣ የባዶነት ስሜት፣ ተስፋ መቁረጥ፣ ሱሰኝነት፣ የገንዘብ ችግርና ሌሎች የሕይወት ፈተናዎች ዙሪያ መንፈሳዊና ሳይንሳዊ እይታዎችን በማቀናጀት ለአንባቢያን ተስፋና መነሳሳት ለመስጠት ያለመ ሥራ መሆኑን አዘጋጆቹ ገልጸዋል።

ደራሲው ዐቢይ ይልማ በሕይወቱ ያጋጠሙትን ለ12 ዓመታት የዘለቀ ከባድ የጤናና የሕይወት ፈተና በድል ካለፉ በኋላ ያገኙትን ልምድና እውቀት በዚህ መጽሐፍ አካፍለዋል።

አዘጋጅ ኮሚቴው በዕለቱ የሚካሄደውን የመጽሐፍ ምረቃ ሥነ ሥርዓት እንዲታደሙ የደራሲውን ወዳጆች፣ የሥነ ጽሑፍ አፍቃሪዎችና መላውን ሕዝብ በክብር ጋብዟል።

ቅዳሜ ነሐሴ 2፣ 2018 ዓ.ም.
ጠዋት 4፡00 ሰዓት
ቦሌ ዓለም ሲኒማ

እንኳን ወደ መጽሐፉ ምረቃ በደህና መጡ!

(ዘ-ሐበሻ ዜና) አርሰናል የኒውካስል ዩናይትዱን አማካይ ብሩኖ ጊማሬስን ለማስፈረም ያቀረበው የመጀመሪያ የዝውውር ጥያቄ ውድቅ ተደርጓል። ኒውካስሎች በሴንት ጄምስ ፓርክ የሁለት ዓመት ኮንትራት (እንዲሁም ተጨማሪ የአንድ ዓመት አማራጭ) የቀረውን የ28 ዓመቱን ብራዚላዊ ኮከብ ማቆየት እንደሚፈልጉ አሳውቀዋል። ተጫዋቹ እሁድ ዕለት ከብራዚል የተነሳ ሲሆን፣ ከክለቡ ጋር ባደረገው ስምምነት መሰረት በስፔን ላ ማንጋ በሚገኘው የኒውካስል የቅድመ-ውድድር ልምምድ ላይ ከቡድን አጋሮቹ ጋር ተቀላቅሏል።

ብሩኖ ጊማሬስ በ2022 ከፈረንሳዩ ክለብ ሊዮን በ40 ሚሊዮን ፓውንድ ኒውካስልን ከተቀላቀለ በኋላ፣ ለክለቡ ባደረጋቸው 195 ጨዋታዎች 31 ግቦችን ማስቆጠር ችሏል።

ይህ የዝውውር ሂደት የኒውካስሉ አሰልጣኝ ኤዲ ሃው መልቀቃቸውን ተከትሎ የመጣ ነው። ጊማሬስ በኢንስታግራም ገጹ ላይ የቀድሞ አሰልጣኙን ምስል በማጋራት "የዚህ ክለብ ንጉስ!! ላደረግህልን ሁሉ እናመሰግናለን፤ የተሻልኩ ተጫዋች እና ሰው ስላደረግከኝ አመሰግናለሁ" በማለት አድናቆቱን ገልጿል። የእግር ኳስ ባለሙያው ጁሊያን ላውረንስ እንዳሉት፣ የኤዲ ሃው መልቀቅ አንዱ ምክንያት ጊማሬስ በመጨረሻ ወደ አርሰናል እንደሚሸጥ ማወቃቸው ነው።

ላውረንስ ይህንን የዝውውር ሂደት በሁለቱ ክለቦች መካከል የተጀመረ "የቼዝ ጨዋታ" ሲሉ ገልጸውታል። አርሰናል ከተጫዋቹ ግምት በላይ ለመክፈል እንደማይፈልግ እና ኒውካስል በበኩሉ ከፍተኛ ገንዘብ ለማግኘት እንደሚጥር ባለሙያው አብራርተዋል። ይሁን እንጂ የኒውካስልን የፋይናንስ ሁኔታ እና የተጫዋቹን ከአርሰናል ጋር ምንም አይነት የግል ችግር አለመኖር መሰረት በማድረግ፣ ዝውውሩ በሚቀጥሉት ሳምንታት ሊጠናቀቅ እንደሚችል ይጠበቃል።

ሚኬል አርቴታ ተጫዋቹን የሚፈልግበት ዋነኛ ምክንያት ጫናን ተቋቁሞ ኳስን የማንሸራሸር ብቃቱ ነው። አርሰናል ተጫዋቹን ማስፈረም ከቻለ፣ ዴክላን ራይስ እና ማርቲን ኦዴጋርድን በሁለት ጎኑ በማድረግ በአማካይ ስፍራ (ቁጥር 6) ላይ እንደሚያሰልፈው ይጠበቃል። ጄይ ቦዝሮይድ በስካይ ስፖርት ትንታኔው ላይ እንደጠቆመው፣ የራይስ እና የጊማሬስ ጥምረት በፕሪሚየር ሊጉ ምርጡ የአማካይ ክፍል ይሆናል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የአሜሪካ የፌደራል አቪዬሽን አስተዳደር (FAA) የቦይንግ አውሮፕላን አምራች ኩባንያ አነስተኛው ሞዴል የሆነውን ቦይንግ 737 ማክስ 7 ለንግድ በረራ አገልግሎት እንዲውል ሰኞ ዕለት ማጽደቁን አስታውቋል። አውሮፕላኑ ለመጀመሪያ ጊዜ ይፋ ከተደረገ ከአስር ዓመታት ገደማ በኋላ የተሰጠው ይህ የእውቅና ማረጋገጫ፣ ኩባንያው ለዓመታት ሲገጥሙት የነበሩትን የደህንነት፣ የጥራት እና የምርት ተግዳሮቶች በማለፍ ረገድ እንደ ትልቅ ምዕራፍ ተቆጥሯል። ለረጅም ጊዜ የዘገየው ይህ ማክስ 7 አውሮፕላን የቦይንግ 737 የንግድ አውሮፕላኖች ቤተሰብ አካል ሲሆን፣ ይህ ሞዴል ለኩባንያው ከፍተኛ የገቢ ምንጭ ቢሆንም ላለፉት ተከታታይ ዓመታት የበርካታ ቀውሶች ማዕከል ሆኖ ቆይቷል።

የዚህ አውሮፕላን ማረጋገጫ ሂደት እጅግ ሊዘገይ የቻለው፣ በ2018 እና 2019 በኢንዶኔዥያ እና በኢትዮጵያ 346 ንጹሃን ዜጎችን የቀጠፈውን ትልቁን የማክስ 8 አውሮፕላን አደጋ ተከትሎ በተፈጠረው ከፍተኛ የቁጥጥር ማዕቀፍ እና የቴክኒክ ችግሮች ምክንያት ነው። ኤፍ ኤ ኤ (FAA) ማረጋገጫውን የሰጠው ለዓመታት ተጨማሪ ሙከራዎችን፣ የዲዛይን ለውጦችን እና በደህንነት ስርዓቶች ላይ ጥብቅ ግምገማ ካደረገ በኋላ መሆኑን አስታውቋል። ከእነዚህም አሳዛኝ አደጋዎች በኋላ አስተዳደሩ የቦይንግ አውሮፕላኖችን የሚያጸድቅበትን አሰራር ሙሉ በሙሉ የቀየረ ሲሆን፣ በኩባንያው ላይ የሚያደርገው ጥብቅ ክትትል ከማክስ 7 ፈቃድ አሰጣጥ በኋላም እንደሚቀጥል አሳስቧል።

የፌደራል አቪዬሽን አስተዳደሩ አውሮፕላኑ ወደ በረራ ከመመለሱ በፊት ቦይንግ ወሳኝ የደህንነት ማሻሻያዎችን እንዲያደርግ አስገድዶ ነበር። ከእነዚህም መካከል የበረራ መቆጣጠሪያ ሶፍትዌርን ማዘመን፣ ለአብራሪዎች የሚሰጠውን የማስጠንቀቂያ ስርዓት ማሻሻል፣ እና ከመጠን በላይ ሙቀትን ለመከላከል የሞተር ፀረ-በረዶ (anti-ice) ስርዓትን እንደገና ዲዛይን ማድረግ ይገኙበታል። በተጨማሪም የደህንነት ተቆጣጣሪዎች የኩባንያውን የደህንነት አስተዳደር ስርዓት እና አጠቃላይ የደህንነት ባህልን ጨምሮ የአመራረት ሂደቱን ለመከታተል በቦይንግ የማምረቻ ተቋማት ውስጥ በቋሚነት እንደሚቆዩ አስተዳደሩ ገልጿል።

የቦይንግ የንግድ አውሮፕላኖች ፕሬዝዳንት እና ዋና ስራ አስፈፃሚ ስቴፋኒ ፖፕ በበኩላቸው፣ የኩባንያው መሃንዲሶች እና የሙከራ ባለሙያዎች ወረርሽኙን እና አዳዲስ የማረጋገጫ ሂደቶችን ጨምሮ በርካታ ተግዳሮቶችን በጽናት ማለፋቸውን ተናግረዋል። ይህ አዲሱ ማክስ 7 አውሮፕላን በዋናነት ለአጭር እና መካከለኛ ርቀት በረራዎች ጥቅም ላይ ይውላል ተብሎ የሚጠበቅ ሲሆን፣ ሳውዝ ዌስት ኤርላይንስን ጨምሮ በርካታ አየር መንገዶች ቀደም ብለው ባዘዙት መሰረት አውሮፕላኑን ለመረከብ በመጠባበቅ ላይ ይገኛሉ።

ከቃል ባሻገር የታየ ሀገራዊ ብቃት፡ ትላልቅ ህልሞችን የማሳካት ታሪካዊ ጉዞ
************************

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር)፣ “የአረንጓዴ ዐሻራ መርሐ ግብር ኢትዮጵያ ትላልቅ ነገሮችን አቅዳ ሕዝቦቿን አስተባብራ ማሳካት እንደምትችል ማሳያ ነው" ሲሉ የተናገሩት ሀሳብ በትላንትናው ዕለት መላ ኢትዮጵያንን ባንቀሳቀሰው ግዙፍ ንቅናቄ በተግባር ተረጋገጧል።

ኢትዮጵያውያን ከጫፍ እስከ ጫፍ በአንድ ልብ ተነስተው ያከናወኑት የችግኝ ተከላ ሀገራችን በጽናት ከተነሳች እና ሕዝቧን በአንድነት አስተባብራ ከተንቀሳቀሰች ማንኛውንም ግዙፍ ሀገራዊ ህልም ማሳካት እንደምትችል ለዓለም ያስመሰከረችበት ታሪካዊ ዕለት ሆኗል።

በዕለቱ የተከናወነው የአረንጓዴ ዐሻራ መርሐ ግብር የችግኝ ተከላ ሂደት ብቻ ሳይሆን፣ የሕዝብን አቅም እና ቁርጠኝነት ያሳየ አዲስ የታሪክ ምዕራፍ ነው።

ከማለዳው ጀምሮ በየተራራው፣ በየሸለቆው እና በየከተሞች አደባባይ የታየው ሕዝባዊ መነቃቃት የሀገራዊ ኅብረታችንን ጥንካሬ በግልጽ ያሳየ ነበር።

ይህ በትላንትናው ዕለት በየቦታው የተተከለው አረንጓዴ ዐሻራ ሀገራችን ለአየር ንብረት ለውጥ የማትበገር፣ በምግብ ራሷን የቻለች እና ለተፈጥሮ ሀብቷ ተቆርቋሪ የሆነች ኢትዮጵያን የመገንባት ትልቅ ራእይ በተግባር የተተረጎመበት ነው።

ይህ ታላቅ ስኬት ሙሉ የሚሆነው ከመትከል ባሻገር በሚደረገው ዘላቂ ጥረት መሆኑን መገንዘብ ያስፈልጋል።

ችግኝ መትከል የመጀመሪያው እና ወሳኙ እርምጃ ቢሆንም፣ ዋናውና ትልቁ ትኩረታችን መሆን ያለበት በተተከሉት ችግኞች እንክብካቤ ላይ ነው። እያንዳንዷ የተተከለች ችግኝ ተንከባካቢ እና ጠባቂ ሊኖራት ይገባል።

ችግኞቹ ፀድቀው፣ አድገው እና ጥላ እና ፍሬ ሆነው እስኪታዩ ድረስ የማኅበረሰቡ፣ የተቋማት እና የየአካባቢው ዜጎች የቅርብ ክትትል ሊደረግላቸው ይገባል።

የዚህ ኅበረታችን የመጨረሻው ስኬት የሚለካው በኅበረት ወጥተን ችግኞቹን እንደተከልናቸው ሁሉ አድገው በጸደቁት እና የአካባቢውን ሥነ-ምህዳር በቀየሩት ዛፎች መጠን ነው::

ዛሬ በየምድሩ የተተከሉት ሚሊዮን ችግኞች የነገዋ ኢትዮጵያ የኢኮኖሚ እና የአካባቢ ጥበቃ ሀብቶች ናቸው።

በመሆኑም ከዚህ የተከላ ንቅናቄ ማጠቃለያ በኋላ እያንዳንዱ ዜጋ የተተከሉትን ችግኞች የመጠበቅ፣ የመንከባከብ እና የማሳደግ ሀገራዊ ኃላፊነቱን አጠናክሮ ሊቀጥል ይገባል።

ዛሬ በላባችን ያራሰነው አፈር እና የተከልነው ችግኝ ነገ ለሀገራችን ለምለምነት፣ ለንጹህ አየር እና ለቀጣዩ ትውልድ አስተማማኝ ሕይወት ዋስትና ሆኖ ይኖራል።

በሔዋን ጌታቸው
#ethiopia #ebc #greenlegacyethiopia #plantingtonurturing #sustainableethiopia

ስቲቭ ሃርቪ: ለሦስት ዓመታት ያህል ቤት አልባ ነበር፤ መኪና ውስጥ ማደር ጀመረ
#ethiopia | ዛሬ በዓለም ዙሪያ በሚሊዮኖች የሚቆጠሩ ሰዎች ስቲቭ ሃርቪን እንደ ስኬታማ የቴሌቪዥን አቅራቢ፣ ኮሜዲያን፣ ተዋናይ እና ደራሲ ያውቁታል።

እንደ "Family Feud" እና "Showtime at the Apollo" ያሉ ታዋቂ ፕሮግራሞችን በመምራት የሚታወቀው ሃርቪ፣ የሀብት እና የዝና ማማ ላይ ከመውጣቱ በፊት ግን እጅግ ፈታኝ የሆኑ የህይወት ምዕራፎችን አሳልፏል። የእሱ የህይወት ታሪክ ተስፋ የመቁረጥ፣ የእምነት እና የማያቋርጥ ጥረት ድንቅ ማሳያ ነው።

እንደ ዓለም አቀፍ የዜና አውታሮች ዘገባዎች፣ የስቲቭ ሃርቪ ጉዞ ሁልጊዜ አልጋ በአልጋ አልነበረም። በተለይም በ1980ዎቹ ውስጥ በኮሜዲው ዘርፍ ስራ ለመጀመር በሚጥርበት ወቅት፣ ለሦስት ዓመታት ያህል ቤት አልባ በመሆን በመኪናው ውስጥ ለመኖር ተገዷል። ይህ ጊዜ ለሃርቪ እጅግ ጨለማ እና ፈታኝ ነበር።

በኋላ ላይ ያንን ጊዜ ሲያስታውስ፣ "ስትመለከተው የሶስት ዓመት ጊዜ መሆኑን ማመን አልቻልኩም ነበር። ያኔ ትኩረቴ ሁሉ ከዛ ሁኔታ ለመውጣት ነበር። ወደፊት ለመራመድ በጣም ጠንክሬ እየሰራሁ ነበር" ብሏል። ይህ ንግግሩ ያሳለፈውን ጥልቅ ጭንቀት እና ከሁኔታው ለመውጣት የነበረውን ጽናት ያሳያል።

በተያያዘው ምስል ላይ እንደሚታየው፣ የስቲቭ ሃርቪ ጉዞ ወሳኝ ምዕራፍ ያገኘው በአንድ ሆቴል የህዝብ መታጠቢያ ቤት ውስጥ ነው። በአንድ ወቅት እራሱን እያጠበ እያለ፣ የህይወቱ ዝቅተኛው ደረጃ ላይ እንደደረሰ ተሰማው። በዛ የጭንቀት ወቅት፣ ለፈጣሪው ቃል ኪዳን ገባ። "ካሳካህልኝ፣ እዛ ደረጃ ላይ ስደርስ ይህን ያደረግከው አንተ እንደሆንክ ለሁሉም እናገራለሁ" አለ።

ይህ ቃል ኪዳን ሃርቪን በፈተናዎች ውስጥ እንዲጸና እና ተስፋ እንዳይቆርጥ ያደረገው መንፈሳዊ ጥንካሬ ሆነ። ምስሉ ላይ “I was homeless and living in my car. I told God, 'If You let me make it, I'm going to tell everybody it was You.' So, I'm telling you about Him.” የሚለው ጥቅስ ይህንን ቃል ኪዳን እና ዛሬም ድረስ እያከበረው መሆኑን ያሳያል።

ለፈጣሪው ቃል ከገባ ከጥቂት ጊዜ በኋላ፣ ሃርቪ የቆመ ኮሜዲ ስራ እድል የሚሰጥ የስልክ ጥሪ ደረሰው። ይህ እድል ለሌሎች ስራዎች መንገድ ከፈተለት፣ በመጨረሻም በኒውዮርክ የሚገኘው "Showtime at the Apollo" የተሰኘው ታዋቂ ፕሮግራም አቅራቢ ሆነ።

ይህ ትልቅ እመርታ "The Steve Harvey Show," "Family Feud," እና ሌሎች በርካታ ፕሮግራሞችን ያካተተ የተሳካ የስራ ህይወት እንዲጀምር አደረገው።

ዛሬ ሃርቪ በቢሊዮን የሚቆጠሩ ተመልካቾች ያሉት ታዋቂ ሰው ቢሆንም፣ በዛ መታጠቢያ ቤት የገባውን ቃል ኪዳን ፈጽሞ አልረሳውም። ምንም እንኳን ስለ እምነቱ በግልፅ መናገሩ ትችት ቢያስከትልበትም፣ ሃርቪ ግን እምነቱን መግለጹን ቀጥሏል።

ከቤት አልባነት ወደ ስኬት ያደረገውን ጉዞ በማመልከት፣ "ህይወቴን ተመልከቱ። ከየት እንደመጣሁ ተመልከቱ። አሁን የት እንዳለሁ ተመልከቱ። እኔ የምጠቀመው (እምነት) እየሰራ ነው" ይላል።

የስቲቭ ሃርቪ የህይወት ታሪክ ከባድ ፈተናዎች እና ውድቀቶች መቋጫ ሳይሆኑ፣ ለትልቅ ስኬት መነሻ ሊሆኑ እንደሚችሉ ያስተምረናል።

በምስሉ ላይ እንደሚታየው፣ ሃርቪ በመኪና ውስጥ ከነበረበት ጭንቀት ወደ ስኬታማ ህይወት የተሸጋገረው በእምነት፣ በጠንካራ ስራ እና ተስፋ ባለመቁረጥ ነው። የእሱ ጉዞ ለብዙዎች ተስፋ የመስጠት እና የማበረታታት አቅም ያለው፣ እውነተኛ የጽናት ታሪክ ነው።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)

አሳዛኝ ታሪክ- የፔቲዲን ሱስ
#ethiopia | ዶክተር ካሳ አደጋ ያጋጥመውና የእጁ አጥንት ይሰበራል። ወደ ድንገተኛ ክፍል ሲሄድ ለህመም ማስታገሻ ፔቲዲን የተባለውን መርፌ ይወጉታል። የስብራቱ ህመም ይጠፋና የደስታ ስሜት ይሰማዋል። ከስብራቱ ቢያገግምም ለህመም ማስታገሻ የወሰደው ፔቲዲን ሱስ ሆኖበት በየቀኑ ብዙ ብልቃጦች ራሱን ይወጋል።

ፔቲዲን የሚፃፈው በልዩ የመድሀኒት ማዘዣ ነው። ዶክተር ካሳ ጓደኞቹ እንዲፅፉለት ይጠይቃቸዋል። መጀመሪያ ላይ ይፅፉለት ነበር። በኋላ ግን የሚወስደው መጠን ከፍ ስላለ "አንፅፍም!" ብለው ከለከሉት። አንዳንድ ባልደረቦቹ ግን እያዘኑለት ይፅፉለታል። የሚወስደው መድሀኒት መጠን ከፍ ሲል ልዩ የመድሀኒት ማዘዣውን ይዞ እራሱ እየፃፈ መግዛት ጀመረ። መድሀኒቱ ውድ ስለሆነ ዶክተር ካሳ አብዛኛው ደሞዙን በመድሀኒት ግዢ ነው የሚያጠፋው። ከባልደረቦቹም በተለያየ ጊዜ ብሮች ተበድሯል።

ዶክተር ካሳ ሱሱን ለማቆም ሞክሮ ያውቃል። ነገር ግን ሳይወስድ ሲቀር ላብበላብ ይሆናል። ተረጋግቶ መስራት አይችልም። ይቅበጠበጣል። መድሀኒቱን ባለመውሰዱ የሚሰማውን ምቾት የሚነሳ ስሜት ለማጥፋት ውሳኔውን ሽሮ ፔቲዲን ይወጋል።

አንድ ቀን ዶክተር ካሳ ሆስፒታሉ የሰጠው ቤት ውስጥ ራሱን ስቶ ተዘርሮ ወድቋል። ክፍሉ ውስጥ የፔቲዲን ብልቃጦች አሉ። መርፌና ሲሪንጅ አጠገቡ አለ....

ዶክተር ካሳ ልቦለዳዊ ስም ይሆን እንጂ ተመሳሳይ የፔቲዲን ሱስ ውስጥ ያሉ ብዙ ሰዎች አሉ። አብዛኞቹ ደግሞ የጤና ባለሞያዎች ናቸው። ነርሶች፣ የሰመመን ባለሞያዎች፣ ሀኪሞች፣ የፋርማሲ ባለምያዎች...። ህክምና ሞያ ውስጥ ጥቂት አመታት ያሳለፍን ሰዎች በዚህ ሱስ የሚቸገር የምናውቀው ሰው ወይም ወዳጅ አለን።

በሱስ የሚቸገሩ ሰዎች ላይ ፍረጃ ከማድረግ ይልቅ ሞያዊ እገዛ እንዲያገኙ ብናደርግ ጥሩ ያልሆኑ ነገሮች እንዳይከሰቱ ማድረግ እንችላለን። ሱስ ህክምና ያለው የአእምሮ ህመም ነው።

እኔ የምወደውን ሰው በፔቲዲን ሱስ ምክኒያት አጥቻለሁ። ይመለከተኛል። ሌሎች ሰዎች ተመሳሳይ ነገር ውስጥ እንዳያልፉና ተገቢውን የአእምሮ ህክምና እንዲያገኙ የምችለውን ያህል ግንዛቤ ለመፍጠር እጥራለሁ።

ያለ አእምሮ ጤና፤ ጤና የለም!
ዶ/ር ዮናስ ላቀው

805.3 ሚሊዮን ችግኞች በአንድ ጀምበር፤ የኢትዮጵያውያን ተአምራዊ ውሎ
*********************

ዛሬ በመላው ኢትዮጵያ “ተስፋን እንትከል” በሚል መሪ ቃል በሚሊዮኖች የሚቆጠሩ ዜጎች በአንድ ልብ እና በአንድ መንፈስ በመንቀሳቀስ በአንድ ጀምበር 805.3 ሚሊዮን ችግኞችን በመትከል አዲስ ታሪክ ፅፈዋል።

ኢትዮጵያውያን የዕድሜ ልዩነት ሳይበግራቸው ከሕፃናት እስከ አዛውንት ከአካል ጉዳተኞች እስከ ከፍተኛ የመንግሥት የሥራ ሃላፊዎች በጋራ በመሆን አረንጓዴ አሻራቸውን አሳርፈዋል። ይህ የነቃ ተሳትፎም የማህበረሰቡን አንድነትና ለአካባቢ ጥበቃ ያላቸውን ጽኑ ቁርጠኝነት በግልጽ ያሳየ ነው።

ይህ መርሃ ግብር ልጆችን በማሳተፍ ስለ አካባቢ ጥበቃ አስፈላጊነት በተግባር የሚማሩበት ልዩ መድረክ ሆኗል። ህፃናት ከወዲሁ የችግኝ እንክብካቤን እንደ ባህል እንዲለምዱና የነገዋን አረንጓዴ አገር የመረከብ ሃላፊነታቸውን ገና በሕፃንነታቸው እንዲረዱ ያግዛል።

በተጨማሪም ሀገራዊ አንድነትን በተግባር ከመግለጹ በላይ ለአየር ንብረት ለውጥ አሳሳቢ ፈተናዎች ምላሽ ለመስጠትና የኢትዮጵያን የመጻኢ ዘመን ዕጣ ፈንታ በጽኑ መሠረት ላይ ለመገንባት ያለመ ንቅናቄ ነው።

ይህ የተቀናጀ ሀገራዊ ርብርብ የትናንቱ የአድዋ ድል የነፃነት አርበኝነት በተፈጥሮ ጥበቃ የሚደገምበት የዘመናችን የጀግንነት ምዕራፍ ተደርጎ ይወሰዳል።

ቀደምት አባቶች በአድዋ ተራሮች ላይ ልዩነቶቻቸውን አክስመው ለሀገር ነፃነት እንደቆሙ ሁሉ የዛሬው ትውልድም ድህነትንና የተፈጥሮ መራቆትን ለማሸነፍ ዕውቀቱን ጉልበቱንና ፍቅሩን አስተባብሮ ኢትዮጵያን አረንጓዴ የማልበስ ኃላፊነቱን እየተወጣ ይገኛል።

የምትተከለው እያንዳንዷ ችግኝ የተራቆቱ መሬቶች መልሰው እንዲያገግሙ የአፈር መሸርሸርና የጎርፍ አደጋዎች እንዲቀንሱ እንዲሁም የከርሰ ምድር ውሃ እንዲበለጽግ በማድረግ ረገድ ትልቁን ድርሻ ታበረክታለች።

ከአካባቢ ጥበቃ ፋይዳው ባሻገር መርሐ ግብሩ የሀገሪቱን ምጣኔ ሀብት የሚያነቃቃ ታላቅ ዕድል ፈጥሯል። በሚሊዮኖች የሚቆጠሩ ወጣቶች በችግኝ ማፍላት በጉድጓድ ዝግጅትና በተከላ ሥራዎች በመሰማራት ሰፊ የሥራ ዕድል ያገኙ ሲሆን በተለይም እንደ ቡና፣ አቮካዶና ማንጎ ያሉ የኢኮኖሚ ጠቀሜታ ያላቸው ተክሎች ትኩረት ማግኘታቸው ለአርሶ አደሩ ተጨማሪ የገቢ ምንጭ በመሆን የምግብ ዋስትናን ለማረጋገጥ መሠረት ጥሏል።

በተጨማሪም ይህ ሀገራዊ ጥረት በዓለም አቀፍ ደረጃ የአየር ንብረት መዛባትን ለመቋቋም የሚረዳና ኢትዮጵያ ለዓለም አረንጓዴ ልማት ያላትን ቁርጠኝነት የሚያሳይ ሕያው ውርስ ነው።

ይህ የአረንጓዴ አሻራ መርሃ ግብር በቅድመ ዝግጅት ከተያዘው እቅድ በላይ በመፈጸም በዛሬዉ ዕለት ብቻ 805.3 ሚሊዮን ችግኞች የተተከሉ ሲሆን 26.2 ሚሊየን ሰዎች ተሳትፈዋል በዚህም 291.4 ሺህ ሄክታር መሬት መሸፈን ተችሏል በዚህም ታሪካዊ ስኬት ተመዝግቧል።

ይህ በዓይነቱ ልዩ የሆነው አገራዊ የችግኝ ተከላ ዘመቻ የህዝባችንን የተቀናጀ የተቀናጀ ጥረት እና ለአካባቢ ጥበቃ ያለውን ቁርጠኝነት በአለም አቀፍ ደረጃ ታላቅ ሁነት ሆኖ አልፏል።

በዘንድሮው አመት እስካሁን ባለው ጊዜ ከ6.5 ቢሊዮን በላይ ችግኞች መተከላቸው የተገለጸ ሲሆን የተያዘውን አጠቃላይ እቅድ ለማጠናቀቅ ቀሪ የሆኑት 1.5 ቢሊዮን ችግኞች ደግሞ በሚቀጥሉት ወራት ተተክለው የሚጠናቀቁ ይሆናል።

የዚህ ታሪካዊ ዘመቻ እውነተኛ ስኬት የሚለካው በተከላው ሂደት ብቻ ሳይሆን ከተከላ በኋላ በሚደረግ ቀጣይነት ያለው እንክብካቤና ጥበቃ በመሆኑ እያንዳንዱ ዜጋ የተከላቸውን ችግኞች ተንከባክቦ ለፍሬ የማብቃት አደራ አለበት።

በብሌን ደምበሎ

(ዘ-ሐበሻ ሕይወት) በአዲስ አበባ ከተማ ሰማይ ላይ የተፈጠረው ያልተጠበቀ መጥፎ የአየር ፀባይ፣ በከባድ ሀዘን ላይ ለሚገኝ አንድ የዚምባብዌ ቤተሰብ ተጨማሪ ሰቆቃ እና እንግልት ሆኖ አልፏል። ከእንግሊዝ ሀገር ተነስቶ በአዲስ አበባ በኩል ወደ ዚምባብዌ ቡላዋዮ ከተማ የሶስት የቤተሰብ አባላትን አስከሬን አሳፍሮ ሲጓዝ የነበረ አውሮፕላን፣ ቦሌ ዓለም አቀፍ አውሮፕላን ማረፊያ ማረፍ ባለመቻሉ ወደ ጅቡቲ አቅጣጫውን ለመቀየር ተገዷል።

በዚህ ያልተጠበቀ ክስተት ምክንያት፣ አውሮፕላኑ ወደ ዚምባብዌ ከሚጓዘው የኢትዮጵያ አየር መንገድ ጋር ሊያደርገው የነበረውን የበረራ ግንኙነት (Connecting flight) ስቷል። ትናንት እሁድ አስከሬኖቹን ለመቀበል በጉጉት እና በሀዘን ሲጠባበቁ የነበሩት የኩማሎ ቤተሰቦች፣ የበረራው መስተጓጎል እና አስከሬኖቹ በዕለቱ እንደማይደርሱ ሲነገራቸው ዳግም በሀዘን ተስብረዋል።

ሟቾቹ የ42 ዓመቷ እናት ኖታቦ ዛንዲሌ ቹማ እና በዩናይትድ ኪንግደም የተወለዱት ሁለት ሴት ልጆቿ፣ ናታሊ እና ናላ ናቸው። ባለፈው ጁላይ 3 በዩናይትድ ኪንግደም ቤድፎርድሻየር በሚገኘው መኖሪያ ቤታቸው ውስጥ ተገድለው መገኘታቸው፣ ዚምባብዌያውያንን እና የእንግሊዝን ማህበረሰብ ክፉኛ ያስደነገጠ አሳዛኝ ክስተት ነበር። የእናት እና የልጆቿ አስከሬን ወደ ሀገራቸው ተመልሶ አብረው እንዲያርፉ የብሪታንያ ባለስልጣናት ፈቃድ የሰጡት ባለፈው ሳምንት ነበር።

የቤተሰቡ ቃል አቀባይ ሊዮን ሊሮይ ኩማሎ፣ በኢትዮጵያ በገጠመው አስከፊ የአየር ፀባይ ምክንያት ጉዞው ቢስተጓጎልም አሁን ላይ ሁሉም ነገር ተስተካክሎ አስከሬኖቹ ሰኞ ዕለት ሀራሬ በሚገኘው ሮበርት ገብርኤል ሙጋቤ ዓለም አቀፍ አውሮፕላን ማረፊያ እንደሚደርሱ አረጋግጠዋል። አስከሬኖቹ ከመዲናዋ ሀራሬ በየብስ ትራንስፖርት ወደ ቡላዋዮ ተወስደው ማክሰኞ ዕለት በ"ብሉይ ሉቬቬ" የመቃብር ስፍራ ጎን ለጎን ያርፋሉ ተብሎ ይጠበቃል።

ይህ የጉዞ መዘግየት በቤተሰቡ ላይ ተጨማሪ ሀዘን ቢፈጥርም፣ የቡላዋዮ ከተማ የጓባላንዳ ሰፈር ነዋሪዎች ግን ከቤተሰቡ ጎን በመሆን በማታ የጸሎት ፕሮግራሞች ላይ እየተገኙ መጽናናትን እየሰጡ ይገኛሉ።

የነዚህን ንጹሃን ህይወት በማጥፋት የተጠረጠረው የልጆቹ አባት እና የሟች ባል የሆነው ትውልደ ዚምባብዌያዊው የብሪታንያ ዜጋ ዶዳና ምካንዪሲ ቹማ ነው። ግለሰቡ ከግድያው በኋላ አምልጦ በደቡብ አፍሪካ ጆሃንስበርግ በቁጥጥር ስር ውሏል። በአሁኑ ወቅት የብሪታንያ ባለስልጣናት በሶስት የነፍስ ማጥፋት ወንጀሎች ክስ ሊመሰርቱበት አሳልፎ እንዲሰጣቸው ጥረት እያደረጉ ይገኛሉ።

በፖሊስ የአደን ማስታወቂያ የወጣበት ተጠርጣሪ የተሻለ የሰልፊ ፎቶውን ለፖሊስ ላከ
#ethiopia | ​ከአስር ዓመት በፊት እንዲህ ሆነ።በአሜሪካ ኦሃዮ ግዛት የሚገኘው የሊማ ፖሊስ መምሪያ በፍርድ ቤት ያልቀረበውን ዶናልድ “ቺፕ” ፑግ የተባለ ተፈላጊ ግለሰብ ለማደን በፌስቡክ ገጹ የፍለጋ ማስታወቂያ አወጣ።

ነገር ግን ተፈላጊው ግለሰብ ከመሸሸግ ይልቅ በፖሊስ የወጣው የመታወቂያ ፎቶው እንደማያምርበት በመግለጽ “ይህ የተሻለ ፎቶ ነው፤ ያኛው አስቀያሚ ነው” የሚል አጭር መልእክት ከተሻለ የሰልፊ ፎቶው ጋር ለፖሊስ ልኳል።

​የሊማ ፖሊስም መልእክቱን አይቶ እንዳላየ ከማለፍ ይልቅ ግለሰቡ ላደረገው “ትብብር” በፌስቡክ ገጹ ላይ አመስግኖ አዲሱን የሰልፊ ፎቶ የለጠፈው ሲሆን፣ እጁንም እንዲሰጥ አሳሰበ።

በሁለቱ አካላት መካከል የተደረገው ይህ ድንቅ ውይይት በማህበራዊ ሚዲያ ተሰራጭቶ ሰዎች የተጋሩት ሲሆን፣ የብዙዎችን አስገርሟል።

ዶናልድ ፑግ ከጥቂት ቀናት በኋላ በፍሎሪዳ ግዛት በቁጥጥር ስር የዋለ ቢሆንም የላከው ሰልፊ በቅርብ ዓመታት ከተመዘገቡት እጅግ አስገራሚ የፖሊስ የፍለጋ ማስታወቂያዎች አንዱ ሆኖ ተመዝግቧል።

በያፌት ገ/ህይወት

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu

በአሜሪካ በሳይክሎስፖሪያሲስ (Cyclosporiasis) ወረርሽኝ የመጀመሪያ ሞት ተመዘገበ
#ethiopia | አሜሪካ ውስጥ በCyclospora cayetanensis ተውሳክ የሚከሰተው የሳይክሎስፖሪያሲስ (Cyclosporiasis) ወረርሽኝ ከተጀመረ በኋላ ለመጀመሪያ ጊዜ ከዚህ በሽታ ጋር በተያያዘ ሁለት ሰዎች በሚሺጋን ግዛት መሞታቸውን የግዛቱ የጤና ባለሥልጣናት አስታውቀዋል። ይህ በአሜሪካ ታሪክ ከዚህ ወረርሽኝ ጋር በተያያዘ የተመዘገበ የመጀመሪያው የሞት ክስተት ነው።

ባለሥልጣናቱ እንደገለጹት፣ ሁለቱም ሟቾች ከዚህ ቀደም ከባድ የጤና ችግሮች የነበሯቸው ሲሆን፣ በተደጋጋሚ ተቅማጥና በውኃ እጥረት (dehydration) ምክንያት የነበራቸው ሁኔታ ተባብሶ ለሞት እንዳደረሳቸው ተገልጿል። የግል መረጃቸው አልተገለጸም።

በሚሺጋን ግዛት ብቻ እስካሁን ከ11,000 በላይ ተጠርጣሪ ወይም የተመዘገቡ ኬሶች ሲኖሩ፣ 193 ሰዎች ሆስፒታል ገብተዋል። በመላው አሜሪካ ደግሞ ከ6,700 በላይ በላብራቶሪ የተረጋገጡ ኬሶች ተመዝግበዋል፣ ተጨማሪ ብዙ ሺህ ጉዳዮችም እየተመረመሩ ይገኛሉ።

የበሽታው ምንጭ ምንድን ነው?

የአሜሪካ የበሽታ መከላከልና መቆጣጠሪያ ማዕከል (CDC) እና የምግብና መድኃኒት ባለሥልጣን (FDA) እያካሄዱት ባለው ምርመራ፣ ወረርሽኙ በዋነኝነት ከተበከለ የአይስበርግ ሰላጣ (iceberg lettuce) ጋር የተያያዘ ሊሆን እንደሚችል ተጠርጥሯል። ሆኖም ምርመራው አሁንም በመቀጠል ላይ ሲሆን የመጨረሻ ማረጋገጫ አልተሰጠም።

የበሽታው ምልክቶች

ከባድ የውኃ ተቅማጥ

የሆድ ህመም

ማቅለሽለሽ

ድካም

የምግብ ፍላጎት መቀነስ

አንዳንድ ጊዜ ትኩሳት

በጤናማ ሰዎች ላይ በአብዛኛው ሕክምና በመውሰድ ይድናል፤ ነገር ግን አረጋውያን፣ የበሽታ መከላከያ አቅማቸው ዝቅተኛ የሆኑ ሰዎች እና ሌሎች ከባድ የጤና ችግሮች ያሉባቸው ሰዎች ለከፍተኛ አደጋ ሊጋለጡ ይችላሉ።

የጤና ባለሥልጣናት የሰጡት ምክር

ጥሬ አትክልቶችንና ፍራፍሬዎችን በደንብ በማጠብ ይጠቀሙ።

የተጠረጠሩ የሰላጣ ምርቶችን አይጠቀሙ።

ተቅማጥ ከቀጠለ ወይም የውኃ እጥረት ምልክቶች ከታዩ በፍጥነት ወደ ጤና ተቋም ይሂዱ።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)

በጻድቃኔ ደብረ ምጥማቅ ቅድስት ማርያም ገዳም በተከሰተ የመሬት መንሸራተት አደጋ የ14 ሰዎች ሕይወት አለፈ!

በአማራ ክልል ሰሜን ሸዋ ዞን በሚገኘው በጻድቃኔ ደብረ ምጥማቅ ቅድስት ማርያም ገዳም ድንገት በተከሰተ የርዕደ መሬትና የመሬት መንሸራተት አደጋ የ14 ምዕመናን ሕይወት ማለፉንና በሰባት ሰዎች ላይ የአካል ጉዳት መድረሱን የዞኑ አስተዳደር መምሪያ አስታወቀ።

በአደጋው በ5 ሰዎች ላይ ከፍተኛ እና በ2 ሰዎች ላይ ደግሞ መለስተኛ  የአካል ጉዳት መድረሱን የሰሜን ሸዋ ዞን አስተዳደር መምሪያ ገልጿል።

መምሪያው በአደጋው ህይወታቸውን ባጡ እና ጉዳት በደረሰባቸው ወገኖች የተሰማውን መሪር ኀዘን የገለጸ ሲሆን፣ አደጋው ከተከሰተ በኋላ በስፍራው በመገኘት የተቀናጀ የነፍስ አድኖና የሕክምና እርዳታ ድጋፍ ላደረጉት የወረዳው ዋና አስተዳዳሪ አቶ የማነብርሀን ተስፋ፣ የአመራር አካላት፣ ለፀጥታ ኃይሎች፣ ለሕክምና ባለሙያዎችና ለአካባቢው ማኅበረሰብ ከፍተኛ ምስጋና አቅርቧል።

በተጨማሪም በአደጋው ስፍራ በመገኘት ለሞቱት ጸሎተ ፍትሐት፣ ለተጎዱት ጸሎትና ለተከፉ ወገኖች የማጽናኛ ትምህርተ ወንጌልና አባታዊ ቃለ በረከት እየሰጡ ለሚገኙት ለብፁዕ ሊቀ ጳጳስ አቡነ ቀሌምንጦስ ያለውን አክብሮት ገልጻል።

Seledadotio
Seledadotio

“ታሪክ በትዝታ ላይ የተጫነ ሸክም አይደለም-የነፍስ መገለጥ እንጂ”

ጋዜጠኛ ዮናስ አየለ እንደጻፈው

ጠቅላይ ሚኒስትር ዶ/ር ዐቢይ አሕመድ ከአሚኮ ጋር ያደረጉትን ቃለምልልስ አዳምጬ እንደጨረስኩ በቃለ ምልልሱ በርዕሰ ጉዳይ ደረጃ ጎልተው ከወጡ ዋና ዋና ጭብጦች መካከል አንዱ ነገረ ታሪክ እንደሆነ ተሰምቶኛል፡፡ ታሪክ-የሀገር ውስጥና የውጭ፤ የሩቅና የቅርብ ዘመን! ጠቅላይ ሚኒስትሩ በቃለ ምልልሳቸው ያንጸባረቁትን ሚዛናዊና አምክኖአዊ የታሪክ እይታና ድምዳሜያቸውን አለማድነቅ ንፉግነት ነው፡፡ የአሥራ ዘጠነኛው ክፍለ ዘመን እንግሊዛዊ የታሪክ ጸሐፊና ፖለቲከኛ ሎርድ አክተን “History is not a burden on the memory but an illumination of the soul” ብሎ ሲጽፍ “ታሪክ የነፍስ መገለጥ እንጂ በትዝታ ላይ የተጫነ ሸክም አይደለም” ማለቱ ነበር፡፡

ጠቅላይ ሚኒስትሩ በቃለ ምልልሳቸው ያነሷቸው የታሪክ አንኳር ጉዳዮች እስከዛሬ ድረስ በሀገራችን የታሪክ አጻጻፍ(Historiography) እና በሕዝባዊ ትርክቶቻችን(በሚዲያዎችን ጭምር) በሚገባቸው ልክ ያልተወሱ፤ ቢወሱም ፈራ ተባ እየተባሉ የሚጠቀሱ፤ አለፍሲልም ባልተገባ የፖለቲካ እይታ ደንቃራ ተደርገው የተወሰዱ የታሪክ ግርዶሽ(eclipse of the history) ሆነው የኖሩ ስብራቶቻችን ነበሩ፡፡ ከነዚህ ቁልፍ ጉዳዮች መካከል ዋነኛዎቹ አንዱ የሕዝቦች ትስስር እና መስተጋብር ታሪክ ሲሆን ሌላኛው በአገረ መንግስት ምሥረታ ውስጥ የሸዋ ጂኦ-ስትራቴጂካዊ ሚናን የተመለከቱት ናቸው፡፡

በመጀመሪያ የአማራና የኦሮሞ ሕዝቦች በኩታ ገጠም ቀዬዎቻቸው እና የታሪክ እድል በፈጠረላቸው የፖለቲካ፣ የኢኮኖሚና የባህል አጋጣሚዎች እንደሌሎች ማህበረሰቦች ሁሉ መጋባት መዋለዳቸው፤መተሳሰር መዋሀዳቸው ሀቅ የመሆኑን ያህል የታሪክ ጥናት እና የትርክቶቻችን ማጠንጠኛ አለመሆናቸው ይታወቃል፡፡ ከዚህ በባሰ ሁኔታ ደግሞ በነገሥታቱ መካከል የነበረው የፖለቲካ ጋብቻና የመሪዎቻችን ማህበራዊ መሠረት ጉዳይ ነውር እስኪመስል በእውነታው ልክ ሳይጠናና፣ሳይነገርለት ዘመናት አልፈዋል ፡፡ በሌላ በኩል በሸዋና አካባቢው ለረዥም ዘመን የኖሩ ሕዝቦች በአገረ መንግሥት ግንባታ ሂደት የተጫወቱት ሚናና የሚጋሩት ቀደምት የሥልጣኔ ባለቤትነት (ታሪክ ሰሪነት-Agency) ግጥምጥሞሽ በሀገር መሪ ደረጃ መወሳታቸው እጅግ ጉልህ ፋይዳ ያለው ጉዳይ ነው ፡፡

ጠቅላይ ሚኒስትሩ በቃለ ምልልሳቸው ያነሷቸው የታሪክ እውነታዎች ያለጥርጥር ታሪካችንንና የታሪክ ምልከታችንን ደጋግመን መመርምር እንዳለብን የሚያስገነዝቡና የወገንተኝነት ጥያቄ በሚነሳባቸው ሃይማኖታዊ የታሪክ ምንጮች እንኳን የተቀመጡ ገሃድ እውነታዎች ናቸው፡፡ መመርመር ለሚፈልግ አጥኚ እነዚህ የታሪክ እውነታዎች በየነገሥታቱ ዜና መዋዕሎች (የዐጼ አምደ ጽዮን፣ ዐጼ ሱስንዮስ፣የዐጼ ገላውዲዮስ፣ የዐጼ ሠርጸ ድንግል ወዘተ)፤ የሃይማኖት ሰነዶች፣ የታሪከ ነገሥት ቅጂዎች፣ ወደ ኢትዮጵያ መጥተው የነበሩ አውሮፓውያን ተጓዦችና ጸሐፊያን (ፍራንስስኮ አልቫሬዝ፣ ፔድሮ ፔዝ፣ ማኑኤል አልሜዳ፣ ጄሮኒሞ ሎቦ፣ ጀምስ ብሩስ፣ ኮንቲ ሮሲኒ ወዘተ ) መዝግበው በተውልን ሰነዶች ሰፍረው የምናገኛቸው፤ ከትውልድ ወደ ትውልድ ሲተላለፉ የኖሩ ቱባ መረጃዎች ናቸው፡፡

ፍራንሲስኮ አልቫሬዝ የተወልን የጽሑፍ ሰነድና ሌሎች ሀገርኛ የቃል መረጃ ምንጮች ዐፄ ልብነድንግል(1498-1532 ዓ.ም.) እንደ መሪ የአማራና የኦሮሞ ብቻ ሳይሆን ምናልባትም የሌሎች ሕዝቦችም ማህበራዊ ዳራ የነበራቸው ንጉሠ ነገሥት እንደሆኑ የሚያስረዱ ሲሆን አልቫሬዝ የንጉሱ የእናት ወንድም የነበሩት አጎታቸው ዶሪ ባህረ ነጋሽ ኦሮሞ እንደነበሩና ባህረ ነጋሽ ዶሪ ሲሞቱ ሥልጣኑ በቀጥታ ወደልጃቸው ቡሎ መሸጋገሩን ጭምር በአይኑ ያየውን ጽፏል፡፡ ከዚህም በተጨማሪ በትኩረት መታየት የሚገባው ጉዳይ ስለዐጼ ልብነ ድንግል የጦር አዛዦች የተነገሩ የቃል መረጃዎች ናቸወ፡፡ ከእነዚህ መካከል የንጉሠ ነገሥቱ ሠራዊት የቦረንትቻ ባሕል ያውቅ እንደነበር በተክለጻዲቅ መኩሪያ መጻፉና ከዐጼ ልብነድንግል የጦር አዛዦች አንዱ የነበረው ቱሉ ደገልሀን በመራው ከኢማም አሕመድ ጋር የተካሄደ ጦርነት የዐጼው ጦር ሲያፈገፍግ ንጉሠ ነገሥቱ “ሁሉም ቢፈራ ቱሉ እንዴት ፈራ? ” ማለታቸው ስለሠራዊታቸው ሥብጥር የሚነግረን ነገር አለ፡፡

ኦቶማን ቱርኮችን እና የዘመኑ ተላላኪዎቻቸውን ለመዋጋት የንጉሠ ነገሥቱ ሠራዊት አንድ አካል ሆነው እስከ ኤርትራ ድረስ ዘምተው ስለነበሩ የኦሮሞ ተዋጊዎች ተጋድሎ የዐጼ ሠርጸድንግል(1542-1590 ዓ.ም.) ዜና መዋእል በግልጽ አስፍሯል፡፡ እነዚህ የኦሮሞና የሌሎች ሕዝቦች ተወላጅ ወታደሮች ትግራይ እንጢጮ አካባቢ ያካሄዱትን አውደ ውጊያ ዜና መዋዕሉ ይተርካል፡፡ ለመንግሥታቸውና ለሀገራቸው እስከባሕር ጠረፍ ድረስ ዘምተው ዋጋ መክፈላቸውም ተመዝግቧል፡፡ የዐጼ ሱስንዮስ(1607-1632 ዓ.ም.) ዜና መዋእል እና በዘመኑ ኢትዮጵያ መጥተው የነበሩ የአውሮፓ(የፖርቱጋል) ተጓዦች የጻፏቸው የመረጃ ምንጮች ንጉሠ ነገሥቱ ግንደበረት፣ሐምቦና አካባቢው ቤታቸው እንደነበር፤ አጎታቸው ለማሞ እንደሚባል፣ ወላጅ እናታቸው(ሐመልማል ወርቅ) የአዛዥ ኩሎ ልጅ የነበረች፤ የዚሁ የሐመልማል ወርቅ ጎሳ ተወላጅ የሆነ ቡኮ የተባለ ኦሮሞና ሠራዊቱ ለአባይ ቅርብ የሆነች ምዕራብ ሸዋ ላይ ዐጼ ሱስንዮስ ሲያገኙት የነበረውን ደስታና የፍቅሩን ጽናት ዜና መዋዕሉ ሳይሰስት ጽፎታል፡፡ ዐጼ ፋሲል(ከ1632 እስከ 1667 ዓ.ም.) አባቱ ሱስንዮስ እናቱ የወሎ ቃሉ ሰው(እቴጌ ሥልጣን ሞገሳ የሚል ስም የተሰጣት) እንደሆነች የታሪክ ምንጮች ያስረዱናል፡፡ በ1620ዎቹ ዓመታት ጀምሮ በኢትዮጵያ ይኖር የነበረው ፖርቱጋላዊ ቄስ ጄሮኒሞ ሎቦ ስለዐጼ ፋሲል እናትና ኦሮሞ ዘመዶቻቸው በአይን ምስክርነት የሚያውቀውን ጽፏል፡፡ የእቴጌ ሥልጣን ሞገሳ አያት ስለብዝሀ ሃይማኖት አስፈላጊነት የነበራቸውን ግልጽ ፖሊሲ ጭምር ሎቦ ዘግቦታል፡፡ የዐጼ በካፋ(1721-1730 ዓ.ም.) እና የዐጼ ኢዮአስ(1747-1761 ዓ.ም.) ጎንደር መቼም ለሕዝቦች ውህደትና ትስስር ጥሩ ማሳያ ነበረች፡፡ የየጁ ኦሮሞ ገዢ የነበረው የአሚቶ ሴት ልጅ ዝነኛዋ ውቢት ልጇ ዐጼ አዮአስ ነበር፡፡ ኢዮአስ ከኦሮሞ አጎቱ ከደጃች ሉቦ ጋር ሥልጣኑን በጎንደር እንዴት እንዳጸና፤ የቤተ መንግሥቱም የሥራ ቋንቋ አፋን ኦሮሞ እንደነበረ የንጉሠ ነገሥቱ ዜና መዋዕልና በጀምስ ብሩስ ቅጽ ሁለት መጽሀፍ የተመዘገቡ የታሪክ መረጃዎች ያስረዱናል፡፡

መነሻውን ወሎ በማድረግ ጎንደር ጸንቶ የኖረው የየጁ ሥርወ መንግሥት(ወረ ሼኮች) መሥራቾች የመርሳው አባ ጌትዬ፣ የልጃቸው ጓንጉል አባ ሴሩ እንዲሁም የልጅ ልጃቸው የራስ አሊ ጓንጉል(አሊ ትልቁ) ታሪክ በኢዮአስ ዜና መዋዕል፣ በጀምስ ብሩስ መጽሐፍና በሌሎች በርካታ ሰነዶች ታሪካቸው ተዘግቧል፡፡ በኋላ ላይ በሽፈራው በቀለ(ፕሮፌሰር) እና ሞላ ትኩዬ የቀረቡ ጥልቅ ጥናቶች ይህን እውነት በዝርዝር ያስረዱናል፡፡ ጠቅላይ ሚኒስትሩ በቃለ ምልልሳቸው እንደጠቀሱት የእነዚህ መሪዎች የፖለቲካ ጋብቻ ታሪክ የሚያሳየን በሄዱበት አገር ሁሉ የሕዝቦች ትሥሥር እና የፖለቲካ ጋብቻ የኖረ ታሪካችን እና የጉልበታችን ምንጭ እንደነበረ ነው፡፡ በዳግማዊ ዐጼ ቴዎድሮስ ዘመን የተጻፉ የታሪክ ሰነዶች የወሎዋ ገዢ ወርቂቱ ወዳጆ(የማመዶች ሥርወ መንግሥት መሪ የኢማም አሊ አባ ቡላ ባለቤት) ንጉሥ ምኒልክ ከመቅደላ እስር ቤት እንዲያመልጡ ያደረጉ፤ አጃቢ ሠራዊት አሰማርተው ምኒልክን እስከሸዋ የሸኙ እንደነበሩ በዋናነት ከጸሓፌ ትእዛዝ ገብረ ሥላሴ ታሪከ ዘመን ዘ ዳግማዊ ምኒልክ ዜና መዋዕል እና በመቅደላ አምባ እስር ላይ የነበሩ አውሮፓውያን ከጻፏቸው መረጃዎች እንረዳለን፡፡

ሥልጣኔዎቻችን ሁሉ ተደምረን ያሳካናቸው እንደሆነ ጠቅላይ ሚኒስትሩ በቃለ ምልልሳቸው አንስተዋል፡፡ የዐድዋ ዘመቻና ድሉ ለዚህ አንዱ ማሳያ እንደሆነ ተጨባጭ የታሪክ ምንጮች ያስረዱናል፡፡ በ1888 ዓ.ም. ለዓድዋ ዘመቻ ከመላው ኢትዮጵያ የተመመው ሠረዊት ወፍላ ላይ የነበረው ሠልፍ የንጉሠ ነገሥቱ ዜና መዋዕል እንኳን እንዲህ ይገልጸዋል፡፡ “የመኳንንቱ የጦር መሣሪያ፣ወርቁ፣ ጣፋ፣ ብሩ፣ ሙጣው፣ ጫሜው፣ ሎሚታውና ኩፊታው፣ ከሌቻው፣ ወርቅ ለምዱ እንደጸሐይ ሲያበራ ዋለ፡፡” እንደጸሐይ የበራውን ሕብረ ባሕልና ሕብረ ማንነት ትርክቶቻችን በልኩ አጉልተው ያውቃሉ?

ሸዋና አካባቢው(ወሎን ጨምሮ) እንደ አንድ ጂዞ ስትራቴጂ ሥፍራ የሕዝቦች ውህደትና ትስስር መሠረት ሆኖት የመልክዓ ምድር መገኛው ለግብርና እና ለውጭ ንግድ የተመቸ በመሆኑ በኢትዮጵያ አገረ መንግሥት ግንባታ ታሪክ ውስጥ ቁልፍ ቦታ ይዞ መኖሩን ጠቅላይ ሚኒስትሩ በቃለ ምልልሳቸው መግቢያ አስታውሰውናል፡፡ ሸዋና አካባቢው ከመንግሥታት ምስረታ ጋር በተገናኘ ከዘጠነኛው አንስቶ እስካሁን ያለው ረዥም የታሪክ ጉዞ በርግጥም ሊነገር፣ ሊተነተን የአደባባይ ትርክት አካል ሊደረግ የሚገባው እውነት ነው፡፡ ጠቅላይ ሚኒስትሩ ከሸዋ ሡልጣኔት ምስረታ( እ.አ..አ.896 ዓ.ም.) እስከ ዓድዋ ድል(1888 ዓ.ም.) ሥላወሷቸው የአርጎባ(የወላስማ/ወሊ አስማ ሥርወ መንግሥት)፣ የአማራ(ሰለሞናዊ ሥርወ መንግሥት)፣ ኦሮሞ(ቱለማው በተለይ)፣ወርጂ፣ ጉራጌ፣ ጋፋት፣ ወዘተ ሕዝቦች ትስስርም ይሁን የፖለቲካ ጋብቻ የተመለከተ ታሪክ ከበቂ በላይ የታሪክ ማስረጃ ምንጮች ቢኖሩንም በታሪክ ግርዶሹ ምክንያት የወል ትርክት አካል መሆን አልቻለም፡፡

ኤንሪኮ ቼሩሊ ከሐረር አግኝቶ ያሳተመው በአረብኛ የተጻፈው የሸዋ ሡልጣኔት ዜና መዋዕል እንደሚያመለክተው ሡልጣኔቱን እ.አ.አ. በ896/7 የመሰረቱት የማህዙሚ ጎሳ አባላት ናቸው፡፡ መንግሥታቸውም ከ9ኛው እስከ 13ኛው ክፍለ ዘመን ድረስ በተከታታይ በገዙ አሥራ አራት ሱልጣኖች እንደጸና የታሪክ መረጃ ምንጮች ያመለክታሉ፡፡ የሸዋ ሙስሊም ሡልጣኔቱ መቀመጫ ከተማ ከአዲስ አበባ በስተሰሜን ምሥራቅ 70 ኪሎ ሜትር ላይ የምትገኝ ወለላ የተባለች ሥፍራ እንደነበረች የጆርጅ ደብሊው ቢ ሀንቲንግፎርድ(1989) ጥናት ያመለክታል፡፡ የማህዙሚ ሥርወ መንግሥት ከመጨረሻዎቹ መሪዎች አንዱ የነበረው ሡልጣን ድልመራህ ወርጂዎች የይኖሩበት በነበረው አካባቢ በ1270ዎቹ በነበረ የርስ በርስ ጦርነት ድል ሳይቀናው ሲቀር ሕይወቱን ለማትረፍ ዐጼ(የአማራ ገዥ?) እንደሄደ ይህው የአረብኛ ዜና መዋእል ያስረዳል፡፡ የማህዙሚዎች የሸዋ ሡልጣኔት የተተካው በዋናነት የአርጎባዎች አገር በሆነው ይፋት(ዊፋት) ላይ በወላስማዎች ነበር፡፡ ወላስማዎች ከአጎራባቾቻው ጋር እየተጋቡ፣ እየተስማሙም እየተጋጩም የይፋት ሡልጣኔትን ከ13ኛው እስከ 15ኛው ክፍለ ዘመን ከሸዋ እስከ ምሥራቃዊ የኢትዮጵያ ጠረፍ እንዳስተዳደሩ ስፍር ቁጥር የሌለው የሰነድ( የኢብን ካልዱን ተማሪ የነበረው አል ማቅሪዚ ጽሑፍ- ኪታብ አል ኢልማም)፣ የአርኪዮሎጂና የቃል መረጃ ምንጮች አሉ፡፡

መነሻውን ሰሜን ሸዋ እና ደቡብ ወሎ ያደረገው የክርስቲያኑ ሰሎሞናዊ ሥርወ መንግሥት በአካባቢው ያሉ ሕዝቦች ተዋህደው ከ13ኛው ክፍለ ዘመን ጀምሮ በጋራ የመሠረቱት እንደሆነ አያጠያይቅም፡፡ አማራዎች፤ አርጎባዎች፣ ወርጂዎች፣ ጋፋቶች፣ ጉራጌዎች እና ኦሮሞዎች፣ አፋሮች፣ ሐረሪዎች ወዘተ በዚህ የሸዋ መንግሥታት የተጽዕኖ ምህዳር(Orbit) ውስጥ እንደሚገኙ ዜና መዋእሎች፣ የሃይማኖት ሰነዶች፣ የአርኪዮሎጂ ማስረጃዎች ከትውልድ ወደ ትውልድ ሲተላለፉ የኖሩ የቃል መረጃ ምንጮች ያመለክታሉ፡፡ ለምሳሌ ታደሠ ታምራት(ፕሮፌሠር) ከ13ኛው እስከ 16ኛው ክፍለ ዘመን የቤተ ክርስቲያንና መንግሥትን ግንኙነት ታሪክ ባጠኑበት መጽሐፋቸው የገላንና ያያ ሰዎች ሸዋ ውስጥ በ13ኛው ክፍለ ዘመን በኦዳ ዛፍ (ኮቢል የሚባል ዋርካ) ሥር ሃይማኖታዊ ሥርዓት ይፈጽሙ እንደነበር ገድለ አቡነ ቀውስጦስን ጠቅሰው ጽፈዋል(ገጽ 184)፡፡ ሸዋ የባለ ብዙ ማንነት ሕዝቦች ሀገር ከመሆኗ ባሻገር በ16ኛው ክፍለ ዘመን የተከናወኑ ዐበይት ጉዳዮች ላይ መረጃ የተወልን መነኩሴው አባ ባህሪይ እንደገለጸው “ሸዋ የመንግሥት ሀገር ነች” (ገጽ 130)፡፡ በየዘመናቱ ከሸዋ የተነሱ የፖለቲካ ኃይሎች፣ ፈረሰኛ ሠራዊታቸውን ይዘው በሰሜን እስከ ኤርትራ(በዐጼ ሠርጸ ድንግል ዘመን- የኤርትራዋ ባሬንቱ የዚህ የታሪክ ሂደት ውርስ አይደለችም ማለት አይቻልም፡፡) በምሥራቅ እስከ ዘይላ(ከዐጼ አምደጽዮን እስከ ገላውዲዮስ ዘመን)፣ በምዕራብ እስከ ሱዳን ፋዞግሊ(ዐጼ ሱስንዮስ ዘመን) በደቡብ እስከ ሞያሌ ተንቀሳቅሰው በአገረ መንግሥት ግንባታ ሂደት ውስጥ ቁልፍ ሚና ተጫተዋል፡፡

እነዚህ የሸዋ እና አካባቢው ሕዝቦችና ገዢዎች ትልቁን ንቅናቄያቸውን ያደረጉት ግን በ19ኛው ክፍለ ዘመን እንደሆነ ይታወቃል፡፡ ዐጼ ምኒልክና ራስ ጎበና ዳጬ የቱለማ ኦሮሞ፤ የሸዋ አማራ እና የሌሎችም ውህድ የሆነ ጦራቸውን አዝምተው ወሎ ወግተው ወረኢሉን የመንሥታቸው መቀመጫ ያደረጉት አርሲ፣ወለጋ፣ከሐረር ከመዝመታቸው በፊት ነበር፡፡ የመጫ ኦሮሞ ተወላጁን የጎጃሙን ንጉስ ተክለሃይማኖት(አዳል ተሰማ) በቱለማው መሪ ራስ ጎበና ዳጪ እምባቦ ላይ ያስገበሩት የጂኦ ፖለቲካዊ እና የሕዝቦች ትስስር እድሎች ጉልበት ፈጥሮላቸው፤ ኃይል አጎናጽፏቸው እንጂ በአጋጣሚ አይደለም፡፡ በርግጥ ከቅርብ ጊዜ ወዲህ የፖለቲካችን ደንቃራነት የፈጠረውን የታሪክ ግርዶሽ ያሸነፉ ፋና ወጊ ጥናቾች መውጣት ጀምረዋል፡፡ አንዱ “Invisible Actors: The Oromo and the Creation of Modern Ethiopia(1855-1913)” በሚል ርዕስ በብሪያን ጀምስ ዬትስ(2002) በኤሊኖይስ ዩኒቨርሲቲ ከተጠናው እጅግ ጠቃሚ የዶክትሬት ዲግሪ ማሟያ ጥናት ሲሆን ሌላው የደቻሳ አበበ(ዶ/ር) ጎበና ወታደራዊና ፖለቲካዊ ሕይወት ነው፡፡ ጠቅላይ ሚኒስትሩ በቃለ ምልልሳቸው የዘመናዊት ኢትዮጵያን እውን መሆን ያለ ምኒልክና ያለ ጎበና እንደማይታሰብ ሲጠቅሱ ይህንን እውነታ ማጉላታቸው ይመስለኛል፡፡

የሕዝቦች ትስስርና የፖለቲካ ጋብቻ በአማራና በኦሮሞ ሕዝብ መስተጋብር ብቻ የታጠረ አልነበረም-ሊሆንም አይችልም፡፡ የኢትዮጵያ ሕዝብ ባህልና ሥልጣኔ መጋመዱ ረቂቅ ነው፡፡ ከጥንታዊ አክሱም ዘመን ጀምሮ በዝነኞቹ የአክሱም መቃብር ሀውልቶች እና በላሊበላ ውቅር አብያተ ክርስቲያናት ላይ ከምናገኛቸው የኪነ ሕንጻ ትእምርቶች(Symbols) መካከል የውሸት በሮች (False Doors) እና የውሸት መስኮቶች(False windows) የሙታን መንፈስ(ኤከራ) መመላለሻ እንደሆኑ በጥናት የተረጋገጠ ነው (ቢትራይስ ፕሌይን Annales d'Éthiopie 1965) ፡፡ ይህ የኤከራዎች መመላለስና የመነጋገር ባህል እና እምነት ከደቡባዊ ግብጽ አንስቶ እስከ ሰሜን ኬንያ ድረስ በሚኖሩ የኩሽ ሕዝቦች በሰፊው የሚታወቅ ረዥም ዘመን ያስቆጠረ ልምምድ ነው፡፡

ሌላው በልኩ ያልተጠና እና በትርክቶቻችን ውስጥ ትኩረት ያልተሰጠው በሕዝቦች መካከል ያለ ሥልጣኔ ትስስር ታሪክ የእያንዳዱን የዛግዌ ነገሥታት የሥልጣን ዘመናትን የተመለከተ ነው፡፡ ከታሪክ ነገሥት፣ ከልዩ ልዩ ዜና መዋዕሎች፣ ከፖርቱጋል ተጓዦች(ፓኤዝና አልሜዳ) ከብሪቲሽ ሙዝየም እንዲሁም ከኮንቲ ሮሲኒ የተገኙት ምንጮች የሚረጋግጡት የሁሉም የዛግዌ ዐጼዎች( ከአንድ ሁለቱ በስተቀር) የሥልጣን ዘመን 40፤40 ዓመታት ነበር፡፡ ይህ ጉዳይ በኦሮሞ የገዳ ሥርዓት የአንድ ትውልድ የሥልጣን ዑደት ጋር አንድ አይነት የሆነው በአጋጣሚ ነው ወይስ ዛግዌዎች እና ኦሮሞዎች የኩሽ ሕዝቦች በመሆናቸው ቀዳሚ ከሆነው የጋራ ሥልጣኔያቸው የሚቀዳ የአስተዳደር ሥርዓት ነው? እነዚህስ ሀቆች የወል ትርክቶቻችን መመሆን አለመቻላቸው በፖለቲካ ደንቃራነት የተፈጠረ የታሪክ ግርዶሽ(eclipse of history) እንጂ ሌላ ምን ሊባል ይችላል? በላሊበላ አብያተ ክርስቲያናትና እና በሸዋ በሚገኘው የአዳዲ ማርያም ቤተ ክርስቲያን ኪነሕንጻ መካከል ያለው ፍጹም ተመሳሳይነት ምንጩ ምንድነው? ሊጠና፣ ሊነገር ልንማርበት ይገባል፡፡

በርግጥም ታሪካችን ትዝታችን ላይ የተጫነ ሸክም ሳይሆን የነፍስ መገለጥ ነው የሚያሰኘው የሕዝቦች ትሥሥር፣ ውህደት የሥልጣኔ መጋራትና መወራረስ ታሪክ መታወቁ መንፈስን ሃርነት ማውጣቱ ይመስለኛል፡፡

ኢራን ከአሜሪካ ጋር እየተነጋገርኩ አይደለም አለች

ኢራን ሰኞ ዕለት ከአሜሪካ ጋር ምንም ዓይነት ንግግር እያካሄደች አለመሆኗን ገልጻ፣ ከኦማን ጋር በሆርሙዝ ወሽመጥ ደኅንነቱ የተጠበቀ ጉዞ እንዲደረግ የሚያስችል “ጊዜያዊ የባህር መጓጓዣ መስመር” ለመመስረት እየሰራሁ ነው አለች።
የኢራን ውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ቃል አቀባይ እስማኤል ባጋይ ለጋዜጠኞች በሰጡት መግለጫ ቴህራን ከሙስካት ጋር የምታደርገው ንግግር ቁልፍ በሆነው የባሕር መስመር ላይ ጊዜያዊ የመርከቦች መንቀሳቀሻ ለመመስረት ያለመ ነው ብለዋል።

ከኢራን መንግሥት ጋር ቅርበት ያለው ፋርስ የዜና ወኪል እንደዘገበው ባጋይ “ከኦማን ጋር የምናደርገው የአሁኑ ውይይት በሆርሙዝ ባህር ወሽመጥ ውስጥ የመርከቦችን ደኅንነቱ የተጠበቀ ጉዞ ማረጋገጥ ላይ ያተኮረ ነው” ብለዋል።
“በሆርሙዝ ባህር ወሽመጥ ውስጥ የመርከብ ጉዞ ደኅንነትን ለማረጋገጥ እንዲቻል፣ ከኦማን ጋር በመተባበር በተቻለ ፍጥነት ጊዜያዊ የመተላለፊያ መስመር ለመዘርጋት እየሰራን ነው” ሲሉም አክለዋል።
ባጋይ በቴህራን እና በዋሽንግተን መካከል ንግግር እየተደረገ ነው የሚሉ ዘገባዎችን ውድቅ በማድረግ “ከዩናይትድ ስቴትስ ጋር ድርድር እያደረግን አይደለም” ብለዋል።
የአሜሪካ ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ከኢራን ጋር ሰኞ ከሰዓት በኋላ ውይይት እንደሚጀመር ትናንት እሁድ ተናግረው ነበር።

ትራምፕ፣ በሆርሙዝ ጉዳይ እና የኢራንን "ኒውክሌር ማስወገድ" በተመለከተ በቅርቡ ስምምነት ላይ መድረስ እንደሚቻል ያላቸውን ተስፋ ገልጸዋል ።
ባጋይ “አሜሪካ ጥቃቷን እና ክልከላዋን እስከቀጠለች ድረስ [በሆርሙዝ ያለው ሁኔታ ላይ] የሚለወጥ ነገር አይኖርም” ብለዋል።

BBC

ትርፍ አንጀት ምንድን ነው?

በተለምዶ ትርፍ አንጀት እየተባለ የሚጠራው ችግር  የሚከሰተው አፔንዲክስ (ትርፍ አንጀት) ሚባለው ትንሽ የአንጀት አካል ሲያብጥ ወይም ሲቆጣ ነው። ይህ ችግር በፍጥነት ካልታከሙ ሊፈነዳ እና አደገኛ ኢንፌክሽን ሊያስከትል ይችላል።

የትርፍ አንጀት ቀዶ ህክምና ምንድን ነው?

የትርፍ አንጀት ቀዶ ህክምና ትርፍ አንጀት ለማስወገድ የሚደረግ ቀዶ ጥገና ሲሆን ለትርፍ አንጀት ችግር በጣም የተለመደው ሕክምና ነው። ቀዶ ሕክምናው በክፍት (open) መንገድ ወይም በላፓሮስኮፒ ሊሰራ ይችላል።

🚨 የትርፍ አንጀት አደገኛ ምልክቶች፡

👉 ከታች በቀኝ በኩል ባለው የሆድ ክፍል ላይ ድንገተኛ እና ከባድ ህመም ፣
🔹ማቅለሽለሽ እና ማስታወክ ፣
🔹ትኩሳት እና ብርድ ብርድ ማለት፣
🔹 የምግብ ፍላጎት ማጣት እና
🔹 በእንቅስቃሴ የሚባባስ ህመም ሲኖር በፍጥነት ወደ ህክምና መሄድ ያስፈልጋል።

✨ የትርፍ አንጀት ቀዶ ህክምና ለምን ያስፈልጋል?

✅ ትርፍ አንጀት እንዳይፈነዳ እና
✅ ከባድ ኢንፌክሽን እንዳይፈጠር እንዲሁም
✅ በፍጥነት ለማገገም ይህ ቀዶ ህክምና ያስፈልጋል።

ከቀዶ ጥገናው በኋላ ምን ማድረግ ያስፈልጋል?

🔹 በቀላሉ ሊፈጩ የሚችሉ ምግቦችን መመገብ፣
🔹 ረጋ ያለ እንቅስቃሴ ማድረግ፣
🔹 እረፍት ማድረግ እና
🔹 ውሃ በደንብ መጠጣት ቶሎ ለማገገም ይረዳል።

Seledadotio
Seledadotio

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የአፍሪካ ህብረት መረጃ እንደሚያመለክተው ቢያንስ 600,000 ሰዎችን ከገደለው ጦርነት ከአራት ዓመት ባነሰ ጊዜ ውስጥ፣ የፌደራል መንግስት ሰራዊት እና የትግራይ ኃይሎች በሰሜን ትግራይ ድንበር አካባቢ ለወራት ኃይል ሲያከማቹ መቆየታቸው ዳግም ጦርነት ሊቀሰቀስ ይችላል የሚለውን ስጋት አባብሶታል። በዚህም መሰረት በድንበር አካባቢ የተቀሰቀሰውን ውጊያ በመሸሽ በመቶዎች የሚቆጠሩ ከሰሜን ትግራይ ክልል የተፈናቀሉ ኢትዮጵያውያን ባለፉት ሁለት ቀናት ውስጥ ወደ ጎረቤት ሱዳን መግባታቸውን የሱዳን የጸጥታ እና የህክምና ምንጮች ለኤኤፍፒ ተናግረዋል። ይህ የስደተኞች ፍሰት የተከሰተው ሱዳን ራሷ ከሚያዝያ 2023 ጀምሮ በሱዳን ጦር እና በፈጣን ድጋፍ ሰጪ ኃይሎች (RSF) መካከል በሚካሄድ አውዳሚ ጦርነት ውስጥ ባለችበት ወቅት ነው።

አንድ የህዝባዊ ወያኔ ሓርነት ትግራይ (ህወሓት) አባል እንደገለጹት፣ በኢትዮጵያ ጦር እና በትግራይ ኃይሎች መካከል ከባድ የጦር መሳሪያዎች እና ድሮኖች የታከሉበት ውጊያ በምዕራብ ትግራይ፣ ከሱዳን ድንበር አቅራቢያ በምትገኘው ሸረሪና በተባለችው አካባቢ ቅዳሜ ማለዳ ላይ የተቀሰቀሰ ሲሆን፣ እስከ እሁድ ንጋት 11፡00 ሰዓት (5:00 am) ድረስ ቀጥሎ ነበር። ቅዳሜ ዕለት ህወሓት የኢትዮጵያ ፌደራል መንግስትን ሰፋፊ የእግረኛ ጦር ጥቃቶችን ፈጽሞብኛል ሲል የከሰሰ ሲሆን፣ ባለስልጣናት ለዚህ ክስ ወዲያውኑ የሰጡት ምላሽ የለም። ኤኤፍፒ የህወሓትን ክሶች በገለልተኛ ወገን ማረጋገጥም ሆነ በሸረሪና ውጊያ ውስጥ የተሳተፉትን ኃይሎች በግልጽ መለየት አለመቻሉን ዘግቧል።

በድንበር ከተማዋ ሀምዳይት የሚገኝ አንድ የሱዳን የጸጥታ ምንጭ፣ ከትግራይ ወደ ሱዳን ከገቡት ሰዎች መካከል የቆሰሉ ተዋጊዎች እንደሚገኙበት ገልጿል። በድንበር ጤና ጣቢያ የሚገኝ የህክምና ምንጭ እንዳስታወቀው፣ የቆሰሉት ሰዎች የመጀመሪያ ደረጃ የህክምና እርዳታ ከተደረገላቸው በኋላ በ2020-2022 በነበረው የትግራይ ጦርነት የተፈናቀሉ በሺዎች የሚቆጠሩ ሰዎች ወደሚገኙበት እና 15 ኪሎ ሜትር ሱዳን ውስጥ ወደሚገኘው አል-ሀሻባ ተዛውረዋል። በሱዳን በኩል የሚገኙ የድንበር አካባቢ ነዋሪዎች በውጊያው ወቅት ከባድ ፍንዳታዎች እና ተከታታይ የተኩስ ልውውጦች ሲሰሙ እንደነበር ዘግበዋል።

ከድንበሩ 40 ኪሎ ሜትር ርቀት ላይ በምትገኘው ዋድ አል-ሁለይዋ የተባለች መንደር ነዋሪ የሆነ የዓይን እማኝ፣ ቅዳሜ ማለዳ ላይ ሶስት ኃይለኛ ፍንዳታዎችን መስማቱን ተናግሯል። እማኙ አክሎም፣ ከቀኑ 10፡30 ገደማ ላይ ከባድ የተኩስ ድምጽ ይሰማ እንደነበር እና በአቅራቢያው የምትገኘው የአል-ቁዳይማ መንደር ነዋሪዎች የሰቲት ወንዝን አቋርጠው መሸሻቸውን አስረድቷል። በሀምዳይት የሚገኝ ሌላ የዓይን እማኝ በበኩሉ፣ ቅዳሜን ሙሉ ፍንዳታዎች ይሰሙ እንደነበር እና ከሀምዳይት በስተደቡብ ምዕራብ አቅጣጫ አውሮፕላኖች ሲበሩ መመልከቱን ገልጿል።

ይህ የሰሞኑ ግጭት የተከሰተው በኢትዮጵያ እና ሱዳን መካከል ያለው ግንኙነት ሻክሮ በሚገኝበት ወቅት መሆኑ ሁኔታውን ይበልጥ አሳሳቢ ያደርገዋል። ባለፈው ግንቦት ወር ኢትዮጵያ የሱዳን ጦር ከህወሓት ጋር ግንኙነት ያላቸውን ቅጥረኞች ይደግፋል ስትል የከሰሰች ሲሆን፣ ሱዳን በበኩሏ ኢትዮጵያ ከተባበሩት አረብ ኤምሬቶች ጋር በመቀናጀት ከግዛቷ የድሮን ጥቃቶች እንዲፈጸሙ ፈቅዳለች የሚል ክስ አቅርባለች። የተባበሩት አረብ ኤምሬቶች የቀረበባትን ክስ ብታስተባብልም፣ የፈጣን ድጋፍ ሰጪ ኃይሎች (RSF) ዋነኛ ደጋፊ ናት ተብላ ትከሰሳለች።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የአሜሪካው ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ ባለፈው ሳምንት መጨረሻ በኢራን ላይ ለማካሄድ ያቀዱትን ከፍተኛ ጥቃት በድጋሚ ካነሱ በኋላ፣ የሆርሙዝ ወባብን እንደገና ለማስከፈት የሚያስችል ስምምነት ላይ ለመድረስ ከኢራን ጋር የሚደረገው ድርድር ከሰኞ ጀምሮ እንደሚጀምር አስታወቁ።

ፕሬዚዳንቱ በኤር ፎርስ ዋን አውሮፕላን ውስጥ ለጋዜጠኞች በሰጡት መግለጫ፣ ድርድሩ ሰኞ ከሰዓት በኋላ የሚጀምር ሲሆን ይህም በርካታ የሰዎችን ህይወት የሚያድን እና አላስፈላጊ የኃይል እርምጃን የሚያስቀር እንደሆነ ገልጸዋል። ትራምፕ ባለፈው ቅዳሜ በሰጡት መግለጫ ከኢራን ጋር ስምምነት ላይ መደረሱን እና የኑክሌር ስጋቱም ያበቃል ብለው የነበረ ቢሆንም፣ አሁን ግን ድርድሩ ገና ሰኞ እንደሚጀምር እና ስምምነቱ መቼ እንደሚጠናቀቅ የጊዜ ሰሌዳ መስጠት እንደማይችሉ ተናግረዋል።

ትራምፕ በኢራን ላይ የሚሰነዘረውን ጥቃት እንዲተዉ የጠየቋቸው የአካባቢው ሀገራት ሳዑዲ አረቢያ፣ የተባበሩት አረብ ኤምሬትስ እና ኳታር መሆናቸውን የገለጹ ቢሆንም፣ ይህ መግለጫ የተባበሩት አረብ ኤምሬትስ የአሜሪካ እርምጃ እንዲጠናከር ፍላጎት ነበራት ሲል ዎል ስትሪት ጆርናል ካወጣው ዘገባ ጋር ይጋጫል። ፕሬዚዳንቱ ጥቃቶችን በሚሰርዙበት ጊዜ በአማካሪዎቻቸው ምክር ሳይሆን በአካባቢው ሀገራት ጥያቄ ምክንያት እንደሆነ መግለጽ የተለመደ አካሄዳቸው ነው።

በተጨማሪም ትራምፕ አሁን በጠረጴዛው ላይ ያለው ስምምነት በዋናነት በሆርሙዝ ወባብ ላይ የሚያተኩር መሆኑን በመጠቆም፣ የኢራን የኑክሌር ጉዳይ በቀጣይ ስምምነት እንደሚታይ አመልክተዋል። ይህም ባለፈው ሰኔ ወር የተፈረመውን እና ለኑክሌር ድርድር 60 ቀናት ሰጥቶ የነበረውን የመግባቢያ ሰነድ ለማደስ የሚደረግ ጥረት ሲሆን፣ አሁን ግን ለስምምነቱ የቀረው ጊዜ ከ30 ቀናት ያነሰ ነው::

ከባንኮክ እስከ ፉኬትና ፓታያ ( በወፍ በረር ... )

* ታይላንድ በዓይኔ ያየኋት፣ በእጄ የነካኋት፣ በልቤ የቀረች የባሕር ነፍስ…!

በገብረማርያም ይርጋ [ የጉዞ ማስታወሻ ]
#ethiopia | እውነተኛ ጉዞ የሚጀምረው ሰው ከራሱ ጋር ሲገናኝ ነው። እውነተኛ ጉዞ አውሮፕላኑ ሲያርፍ አያበቃም፤ ትዝታ በልብ ውስጥ ሲቀጥል እንጂ።

ዓለም አቀፍ የባህልና ጥበባት ልማት ሙያዊ ሽልማቴን ለመቀበል ወደ ደቡብ ምስራቅ እስያዋ እንቁ — ታይላንድ — ስጓዝ፣ አእምሮዬን የሞላው የጉዞው ዓላማ ብቻ ነበር።

ነገር ግን እግሬ የታይላንድን ምድር ሲረግጥ የተቀበለኝ የከተማዋ የሲሚንቶና የአስፋልት ግለት ወይም የዘመናዊነት ጫጫታ አልነበረም፤ ከሩቅ የባሕር ጥልቀት እየነፈሰ በፊቴ ላይ እንደ አሮጌ ወዳጅ ቀስ ብሎ የተራመደው ቀዝቃዛ የባሕር ነፋስ እንጂ።

ደቡባዊቷ እንቁ — ፉኬትና የፓታያ ሞገዶች

በውሃው ላይ የተበተኑት ባህላዊ የረጅም ጅራት (Long-tail) ጀልባዎች፣ የፀሐይ ወርቃማ ብርሃን በውሃው ላይ ሲያርፍ የሚፈጥረው ብልጭታ፣ የሰማዩና የባሕሩ አድማስ ላይ መገናኘት… እነዚህ ሁሉ ተደምረው እንደ ተአምራዊ ሕልም ይታዩ ነበር። በዚያ ቅጽበት እኔ ባሕሩን አልተመለከትኩትም፤ ባሕሩ እኔን በጥልቀቱ እየተመለከተኝ ነበር።

በጄትስኪ (Jet Ski) አየርና ውሃውን ሰንጥቄ ስነጥቅ፣ የነጭ አረፋ መስመር ከኋላዬ እንደ ግጥም ይሰመር ነበር። በወቅቱ የተረዳሁት ነገር ቢኖር—ፍጥነት ሰውን ከምድር አያርቀውም፤ ይልቁንም በውስጡ የተሸሸገውን እውነተኛ ደስታ ቅርብ ያደርገዋል!

የሰማይ ላይ በረራ (Parasailing)፦ገመዱ ተለቆ ሰማይ ሲከፈትልኝ፣ ከላይ ሆኜ ስመለከት ባሕሩ እንደ ታላቅ ሰማያዊ መስታወት ተንጣሎ ታየኝ።

በዚያ ከፍታ ላይ ዓለም ትንሽ ስትሆን፣ ሰውን የሚያስጨንቀው የዕለት ተዕለት ጭነቷም አብሮ ትንሽ ይሆናል። እንደ ልጅ ሆኜ የነፋሱን ሹክሹክታ ብቻ እሰማ ነበር… ወጣሁ፣ ተነጠቅሁ!

በፉኬት ነጭ አሸዋው በእግር ስር ሲለሰልስ፣ ግልጽና ሰማያዊው ውሃ እስከ ጉልበት ሲደርስ፣ ፀሐይ በቆዳ ላይ ወርቃማ ሙቀቷን ስትረጭ ዓለምና ጭንቋ ሙሉ በሙሉ የተረሱ ይመስላሉ።

የባንኮክ ድቅቅ ያለ ውበትና የሌሊት ከዋክብት
ባንኮክ በቀን በገዥና ሻጭ፣ በበዛ እንቅስቃሴና ህይወት ስትደምቅ፤ ሌሊት ደግሞ በምድር ላይ እንደወረዱ ከዋክብት የሚያበሩ መብራቶች ያሏት አስማተኛ ከተማ ትሆናለች። የከተማዋ ሰማይ ጠቀስ ህንፃዎች መብራት በውሃው ላይ ሲሰበር፣ ወርቅና አልማዝ በውሃ ላይ የተበተነ ይመስላል።

በቻኦ ፕራያ (Chao Phraya) ወንዝ ላይ ያለ ምሽት
ከጉዞዬ ሁሉ በላይ በልቤ የተቀረፀው በመርከብ ላይ ያሳለፍኩት ምሽት ነው።

የምስራቃዊው የሙዚቃ ዜማ፣ የሰዎች ወዳጃዊ ሳቅ፣ ጣፋጭ እራት…

በወንዙ ላይ እያለፈች ባለው መርከብ ላይ ሆነን በከተማዋ መብራቶች መካከል ስንሳፈፍ፣ በአንድ ቅጽበት ውስጥ ዓለም በሙሉ የተሰበሰበች ያህል ተሰማኝ።

በዚያ ምሽት አንድ ታላቅ እውነት ተረዳሁ—ደስታ ታላቅና ውስብስብ ነገር አይፈልግም፤ በሙሉ ልብ የሚኖር አንድ ቅጽበት ብቻ ይበቃዋል።

በሻንጣ ያልተያዘ፣ በልብ የተያዘ ሀብት
ታይላንድ ከዚህ በኋላ ከእኔ አትጠፋም፤ በውስጤ ዘላለማዊ ቦታዋን ይዛለች። የፓታያ ነፋስ አሁንም በፊቴ ላይ ይነፍሳል፣ የፉኬት ሞገድ በልቤ ይመታል፣ የባንኮክ የሌሊት መብራት በዓይኔ ላይ ይበራል።

ከዚህ ጉዞ ስመለስ በሻንጣዬ ውስጥ ያሸግኩት ያበደሩኝን ልብስ ብቻ አይደለም፤

የሞገዱን ዘላለማዊ ድምፅ፣ ...

የፀሐይዋን አፍቃሪ ሙቀት፣ ...

የአሸዋውን ልስላሴ፣ ...

የሌሊት መብራቶቿን ብሩህነት፣ ...

እና ...

የልቤን ሙሉ ደስታ ነው።

እውነተኛ ጉዞ አውሮፕላኑ ሲያርፍ አይጨርስም፤ ትዝታው በልባችን ውስጥ መኖር ሲቀጥል እንጂ!

ታይላንድ በዓይኔ ያየኋት፣ በእጄ የነካኋት፣ በልቤ የቀረች የባሕር ነፍስ…!

አሜሪካ የዓመቱ ምርጥ መምህር ካለች በኋላ በቁጥጥር ስር ያዋለቻቸው ኢትዮጵያዊው መምህር
#ethiopia | ​በሜሪላንድ ዩኒቨርሲቲ የፋርማሲ ትምህርት ቤት መምህር የሆኑት ኢትዮጵያዊው ዶክተር በርሃኑ ገረሱ ክብረት ከአሜሪካ የፋርማሲ ኮሌጆች ማህበር የ"ዓመቱ ምርጥ መምህር" ሽልማት ተቀብለው በመመለስ ላይ እያሉ በዳላስ-ፎርት ዎርዝ ዓለም አቀፍ አየር መንገድ በቁጥጥር ስር ውለዋል።

የዩናይትድ ስቴትስ የሀገር ውስጥ ደህንነት መስሪያ ቤት እንደገለጸው ዶክተር በርሃኑ እ.ኤ.አ በሰኔ 2021 በሕጋዊ መንገድ ወደ አሜሪካ የገቡ ቢሆንም የተቀመጠላቸው የቪዛ ጊዜ እ.ኤ.አ ግንቦት 31 ቀን 2024 ካበቃ በኋላ በሀገሪቱ ውስጥ መቆየታቸውን ተከትሎ በኢሚግሬሽንና ጉምሩክ ቁጥጥር ስር እንደሚገኙ አስታውቋል።

​የሜሪላንድ ዩኒቨርሲቲ በሰጠው መግለጫ ድርጊቱ እጅግ እንዳሳሰበውና ዶክተር በርሃኑ ሕጋዊ የሥራ ፈቃድ ያላቸው በዩኒቨርሲቲው ማህበረሰብ ዘንድ እጅግ የሚወደዱና ውጤታማ መምህር መሆናቸውን ገልጿል።

ከዚህ ቀደም በዊልያም ፓተርሰን ዩኒቨርሲቲ በሱሰኝነት መንስኤዎችና ሕክምና ዙሪያ በምርምር የሰሩት ዶክተር በርሃኑ ያለባቸው የቪዛ ስጋት በፍጥነት ተፈትቶ ወደ ተቋሙ ተመልሰው አጠቃላይ የማስተማርና የምርምር ሥራቸውን እንደሚቀጥሉ ዩኒቨርሲቲው ተስፋ ማድረጉን አስታውቋል።

በያፌት ገ/ህይወት

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu

#ngat_updates

የድኅረ-ምረቃ ፕሮግራሞች የመግቢያ ፈተና (NGAT) ምዝገባ እስከ ረቡዕ ሐምሌ 29/2018 ዓ.ም የተራዘመ ሲሆን፣ ተከታዮቹን መረጃዎች ያስተውሉ፦

➻ የፈተና ጣቢያ ምርጫችሁን አሁን ላይ Update ማድረግ የምትችሉ መሆኑ ተገልጿል።

➻ መስማት ወይም ማየት የማትችሉ አመልካቾች ፕሮፋይል ገፃችሁን Refresh በማድረግ የተደራሽነት ሁኔታችሁን (Accessibility Status) Update ማድረግ ትችላላችሁ።

➻ ኢትዮጵያዊ ያልሆኑ አመልካቾች አሁን ላይ የNGAT ምዝገባቸውን ማድረግ ይችላሉ። Non-Ethiopian applicants can now register for NGAT.

🔔 ለተመዝጋቢዎች Username፣ Password እና Entrance Ticket የምዝገባ ጊዜው ከተጠናቀቀ በኋላ እንደሚላክ የትምህርት ምዘናና ፈተናዎች አገልግሎት ገልጿል፡፡

Seledadotio
Seledadotio

(ዘ-ሐበሻ ዜና) ትናንት በአሜሪካ እና በእስራኤል በጋራ በኢራን ላይ ይፈጸማል ተብሎ ሲጠበቅ የነበረው ጥቃት በፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ድንገተኛ ውሳኔ መሰረዙን ተከትሎ፣ የእስራኤል ከፍተኛ የደህንነት እና የዲፕሎማሲ ባለስልጣናት ለሰዓታት መረጃ ተደብቆባቸው "በጨለማ ውስጥ" መቆየታቸውን 'ቻናል 12' ዘገበ።

አንድ ከፍተኛ ባለስልጣን ሁኔታውን ሲገልጹ "ለሰዓታት በከፍተኛ እርግጠኛ አለመሆን ውስጥ ነበርን፤ ፕሬዝዳንት ትራምፕ በጭጋግ ውስጥ ትተውን ነበር" ብለዋል። አስገራሚው ነገር ደግሞ የጦር መኮንኖች፣ ጠቅላይ ሚኒስትር ቤንጃሚን ኔታንያሁ እና የመከላከያ ሚኒስትሩ እስራኤል ካትዝ ሳይቀሩ ጥቃቱ መሰረዙን ያወቁት ትራምፕ በ'ትሩዝ ሶሻል' ማህበራዊ ገጻቸው ላይ ካሰፈሩት ጽሁፍ መሆኑ ነው። ትራምፕ ጥቃቱን መሰረዛቸውን በማህበራዊ ሚዲያ ማሳወቃቸው፣ እስራኤላውያኑ "ወደ ኋላ እንደተተዉ እና እንደተረሱ" እንዲሰማቸው አድርጓል።

መጀመሪያ ላይ እስራኤላውያኑ ይህ የትራምፕ ጽሁፍ ኢራናውያንን ለማዘናጋት እና የውሸት የደህንነት ስሜት እንዲሰማቸው ለማድረግ የታለመ ስልት መስሏቸው ነበር። ሆኖም፣ የጦር እና የዲፕሎማሲ ባለስልጣናቱ ከአሜሪካ አቻዎቻቸው ጋር ባደረጉት ግንኙነት፣ ትራምፕ በእርግጥም ሃሳባቸውን ቀይረው ጥቃቱን እንደሰረዙት ማረጋገጥ ችለዋል።

አንድ ከፍተኛ የእስራኤል ባለስልጣን ስሜታቸውን ሲያብራሩ፣ "ሁሉንም ሀብታችንን እና ትኩረታችንን በአንድ ግንባር ላይ አውለን፣ በመጨረሻም ያለምንም ምክንያት በከፍተኛ የተጠንቀቅ ደረጃ ላይ መቆየታችንን ማወቅ እጅግ ያበሳጫል" ብለዋል። አክለውም የዝግጁነት ሁኔታቸውን ዝቅ ካደረጉ በኋላ መልሶ ለማደራጀት ብዙ ጊዜ እንደሚወስድ በመግለጽ፣ "የፕሬዝዳንቱ የመጨረሻ ግብ ምን እንደሆነ አልገባንም" ሲሉ ቅሬታቸውን አሰምተዋል።

እንደ ቻናል 12 ዘገባ ከሆነ እስራኤል ትራምፕ በማንኛውም ሰከንድ ሃሳባቸውን ሊቀይሩ እንደሚችሉ ስለምታምን አሁንም ኃይሎቿን በከፍተኛ ዝግጁነት አቆይታለች። ይህ ክስተት በሁለቱ የቅርብ አጋሮች መካከል የተፈጠረውን አስደንጋጭ የመረጃ ልውውጥ ክፍተት እና የትራምፕን ያልተጠበቀ አካሄድ ቁልጭ አድርጎ የሚያሳይ ነው።

የአረንጓዴ ዐሻራ የሰባት ዓመታት ሰባት አንኳር ስኬቶች
*************

አረንጓዴ ዐሻራ በኢትዮጵያ ምድር ከተጀመረበት ጊዜ አንስቶ ባለፉት ሰባት ዓመታት፣ ሀገራችንን ከአፈር መሸርሸር እና ከበረሃማነት የመታደግ ሀገራዊ ራዕይ ብቻ ሳይሆን፤ የምድርን ሕይወት የሚያድስ፣ የዜጎችን ሥነ-ልቦናዊ አስተሳሰብ የሚቀርጽ እና ኢኮኖሚያዊ አቅም የሚገነባ ታላቅ ሕዝባዊ ንቅናቄ ሆኖ ዘልቋል።

ይህ ሀገራዊ የሕልውና ጥረት ከሀገር በቀል የኢኮኖሚ ማሻሻያ ስትራቴጂዎች ጋር ተናብቦ ባለፉት ሰባት ዓመታት ያስመዘገባቸው ሰባት ዋና ዋና ተጨባጭ ስኬቶች እንደሚከተለው ተተንትነዋል።

1. የችግኝ ብዛትን ከጽድቀት ምጣኔ ጋር ያጣመረ አዲስ ታሪካዊ ሽግግር

ባለፉት ሰባት ዓመታት በቢሊዮኖች የሚቆጠሩ ችግኞች መተከላቸው ብቻ ሳይሆን፣ የተከላው ዋና ትኩረት ወደ ጥራት እና ድኅረ-ተከላ እንክብካቤ በማደጉ የችግኞች ጽድቀት ምጣኔ ከ80 በመቶ በላይ ማደግ ችሏል።

ይህም ቀደም ሲል የነበረውን "መተከል እንጂ አለመጽደቅ" የሚል የብክነት ታሪክን በመቀየር በቆላ እና በደጋ አካባቢዎች የተጎዱ መሬቶች በፍጥነት አረንጓዴ እንዲለብሱ እና ሥነ-ምኅዳራዊ ሚዛን እንዲጠበቅ አድርጓል።

2. ከአካባቢ ጥበቃ ወደ የምግብ ዋስትና የተደረገ መዋቅራዊ የኢኮኖሚ ሽግግር

አረንጓዴ ዐሻራ ከተፈጥሮ የደን ዛፎች ባሻገር እንደ አቮካዶ፣ ማንጎ፣ ፓፓያ፣ አፕል እና ቡና ያሉ ፍሬያማ ተክሎችን በስፋት አካትቷል።

ይህ ስትራቴጂያዊ እርምጃ ፕሮጀክቱን ከአካባቢ ጥበቃ ባለፈ የቤተሰብ የምግብ ዋስትናን የሚያረጋግጥ እና አባወራዎችን የገበያ ተጠቃሚ የሚያደርግ፣ ብሎም የሀገራችን የግብርና ምርት የወጪ ንግድ የሚያሳድግ የኢኮኖሚ ሞተር አድርጎታል።

ይህም የአካባቢ ጥበቃን ከዜጎች የዕለት ተዕለት ኑሮ ማሻሻል ግብ ጋር በማስተሳሰር ዘላቂነቱ የተረጋገጠ የልማት ምሰሶ እንዲሆን አስችሎታል።

3. የአረንጓዴ ኢኮኖሚ ግንባታ እና የወጣቶች የሥራ ዕድል ፈጠራ

በመላ ሀገራችን የተቋቋሙት በዐሥር ሺዎች የሚቆጠሩ የችግኝ ማፍያ ጣቢያዎች ለብዙ ዜጎች፣ በተለይም ለወጣቶች እና ለሴቶች አዲስ እና ዘላቂ የገቢ ምንጭ ሆነዋል።

ችግኝ ማፍላት፣ መንከባከብ እና ለገበያ ማቅረብ በራሱ አዲስ የኢንቨስትመንት ዘርፍ እና የሥራ ዕድል በመፍጠር፣ የሀገራችንን የአረንጓዴ ኢኮኖሚ ጅማሮ በጠንካራ መሠረት ላይ አኑሮታል።

ችግኞች ከተተከሉ በኋላ የሚደረገው ጥበቃ እና ክብካቤም በርካታ ወጣቶችን ተጠቃሚ ያደረገ ቋሚ የሥራ ዘርፍ መሆን ችሏል።

4. የውኃ ሀብት እና የታላላቅ ሀገራዊ የልማት ፕሮጀክቶች ዋስትና

በስፋት የተከናወነው የደን ልማት እና የአፈር ጥበቃ ሥራ የአፈር መሸርሸርን በመቀነስ፣ እንደ ታላቁ የኢትዮጵያ ሕዳሴ ግድብ ያሉ ሀገራዊ የሃይድሮ ኤሌክትሪክ ማመንጫዎች በደለል እንዳይሞሉ የመከላከል ታሪካዊ ሚና ተጫውቷል።

በተጨማሪም የከርሰ ምድር ውኃ መጠን እንዲያገግም እና የደረቁ የምንጭ ውኃዎች መልሰው እንዲፈልቁ በማድረግ አስተማማኝ የውኃ ዋስትናን እያረጋገጠ ይገኛል።

ይህ ታላላቅ መሠረተ ልማቶችን የመጠበቅ አቅም ለኢትዮጵያ ብልጽግና ብቻ ሳይሆን፣ ሀገራችን የውኃ ምንጭ ለሆነችላቸው የታችኛው ተፋሰስ ሀገራት ጭምር ትልቅ ትሩፋት ነው።

5. አረንጓዴ ዲፕሎማሲ እና የቀጣናዊ ትሥሥር ማጠናከሪያ

ኢትዮጵያ ያዘጋጀቻቸውን ችግኞች እንደ ጂቡቲ፣ ሶማሊያ፣ ደቡብ ሱዳን እና ኬንያ ላሉት ጎረቤት ሀገራት በማጋራት፣ የምሥራቅ አፍሪካን እና የአፍሪካ ቀንድን የቀጣና አየር ንብረት ለውጥ ተግዳሮት በጋራ የመከላከል መሪነት ሚናዋን በተግባር አሳይታለች።

ይህም አረንጓዴ ዐሻራን የድንበር ተሻጋሪ ዲፕሎማሲ፣ የቀጠናው ሰላም እና የጋራ ልማት መሣሪያ አድርጎታል።

በርካታ የአፍሪካ ሀገራትም የኢትዮጵያን ፈለግ በመከተል የአረንጓዴ ልማትን በሀገሮቻቸው እያስፋፉ ይገኛሉ።

ከዚህ ባሻገር፣ ኢትዮጵያ ባመጣቻቸው ተጨባጭ ስኬቶች “ዘላቂ የደን ልማት አያያዝ እና አጠቃቀም” በሚል ዘርፍ ከዓለም የምግብ እና እርሻ ድርጅት (FAO) ከፍተኛ እውቅናን አግኝታለች።

6. የከተሞች ሥነ-ምኅዳር መታደስ እና የኮሪደር ልማት ውበት

አረንጓዴ ዐሻራ በገጠር ተራራዎች ብቻ ተወስኖ ሳይቀር ወደ ከተሞች በመግባት የዘመናዊ ፓርኮች ግንባታ፣ የከተማ አረንጓዴ ልማት እና አሁን ላይ በስፋት እየተተገበረ ላለው የኮሪደር ልማት ዋነኛ አካል ሆኗል።

ይህም የከተሞችን የአየር ጥራት በከፍተኛ ደረጃ ከመጨመሩም በላይ፣ የሥነ-ሕይወት ስብጥርን ወደ ነበረበት በመመለስ እና ለዜጎች ምቹ የመዝናኛ እና የኑሮ አካባቢን በመፍጠር የከተሞቻችንን ገጽታ ሙሉ በሙሉ በመለወጥ ላይ ይገኛል።

7. ሕዝባዊ ንቅናቄ እና የዜግነት አገልግሎት ባህል ግንባታ

በአንድ ጀምበር በመቶ ሚሊዮኖች የሚቆጠሩ ዜጎች በነቂስ ወጥተው ችግኝ የመተከል ልምዳቸው፣ የአካባቢ ጥበቃን ከዘመቻነት አውጥቶ የባህል እና የዜግነት ግዴታ አካል አድርጎታል።

ይህም የሕዝባዊ ወንድማማችነትን ያጠናከረ እና የአካባቢ ጥበቃ ግንዛቤን በማሳደግ ለቀጣዩ ትውልድ የሚሻገር እጅግ ግዙፍ ማኅበራዊ እና ሥነ-ልቦናዊ ስኬት ነው።

በአጠቃላይ አረንጓዴ ዐሻራ ባለፉት ሰባት ዓመታት የተፈጥሮ ሀብታችንን ከመመለስ አልፎ ሀገራዊ አንድነትን ያጠናከረ፣ የማክሮ ኢኮኖሚ አቅማችንን የገነባ እና ኢትዮጵያን በዓለም አቀፍ መድረክ ለአየር ንብረት ለውጥ መፍትሔ አቅራቢ ሀገር ያደረገ አንጸባራቂ አዲስ የታሪክ ምዕራፍ ነው።

በለሚ ታደሰ
#ethiopia #ebc #greenlegacy #climateaction #greendiplomacy #greeneconomy

ባህርዳር ዩኒቨርስቲ በEVACONET የአርክቴክቸር ዲዛይን ውድድር አንደኛ ሆነ
#ethiopia | አዲስ አበባ – በኢትዮጵያ ለመጀመሪያ ጊዜ የተዘጋጀው የEVACONET ዲጂታል የኮንስትራክሽን ገበያ ፕላትፎርም የምረቃ ሥነ ሥርዓት አካል በሆነው የአርክቴክቸር ዲዛይን ውድድር ባህርዳር ዩኒቨርስቲ አንደኛ ደረጃን በማስመዝገብ አሸናፊ ሆኗል።

ውድድሩ በዩኒቨርስቲዎች የአርክቴክቸር ዲፓርትመንት 5ኛ ዓመት ተማሪዎች መካከል የተካሄደ ሲሆን፣ ሀዋሳ ዩኒቨርስቲ ሁለተኛ፣ አዲስ ኮሌጅ ደግሞ ሶስተኛ ደረጃን አግኝተዋል። አዘጋጆቹ ውድድሩ አዳዲስ የፈጠራ ስራዎችን ያስተዋወቀ እንደነበር ገልጸው፣ ከዚህ በኋላም በየዓመቱ እንደሚካሄድ አስታውቀዋል።

EVACONET በኢንጂነር አቤሴሎም መለሰ የተቋቋመ ዲጂታል የኮንስትራክሽን ገበያ ፕላትፎርም ሲሆን፣ የኮንስትራክሽን ማቴሪያል ወቅታዊ ዋጋዎችን በማነጻጸር ሻጮችና ገዢዎችን በአንድ መድረክ የሚያገናኝ የዲጂታል ገበያ ሥርዓት ነው።

በምረቃ ሥነ ሥርዓቱ ላይ የከተማና መሠረተ ልማት ሚኒስቴር ዴኤታ ዶ/ር የትምጌታ አስራት፣ የኢትዮጵያ ኮንስትራክሽን ባለስልጣን ኃላፊዎች፣ የዘርፉ ባለድርሻ አካላትና ሌሎች እንግዶች ተገኝተዋል። ተናጋሪዎቹም ፕላትፎርሙ የ"ዲጂታል ኢትዮጵያ 2030" ራዕይን ለማሳካት እንደሚያግዝ፣ በኮንስትራክሽን ገበያ ውስጥ ግልጽነትና ተወዳዳሪነትን እንደሚያሳድግ ገልጸዋል።

በእለቱ "ሕይወትን በኮንስትራክሽን እንገንባ" በሚል መሪ ቃል የተዘጋጀ የኮንስትራክሽን ፋሽን ሾውና የሞዴሎች ትዕይንትም ቀርቦ የተሳታፊዎችን ቀልብ ስቧል።

ዝግጅቱ ለተሳካ አፈጻጸም አስተዋጽኦ ላደረጉ ተቋማትና ግለሰቦች የእውቅና እና የልዩ ሽልማት ስጦታዎች በመበርከት ተጠናቋል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በኢትዮጵያና ኤርትራ ድንበር የሁለቱን አገራት አንድነት የሚያስተዋውቅ ፕሮግራም መካሄዱን የትግራይ ክልል ሚዲያዎች ዘገቡ፡፡ በህወሀት ቁጥጥር ስር የሚገኘው ትግራይ ክልል አስተዳደር ሚዲያዎች ዛሬ ባቀረቡት ዘገባ ‹‹የሁለቱን ህዝቦች አንድነት የሚያስተዋውቅ ፕሮግራም ተካሂዷል›› ብለዋል፡፡

እንደዘገባዎቹ ፕሮግራሙ የተካሄደው በኢትዮጵያ ወሰን ትግራይ ክልል ውስጥ ነው፡፡ በፕሮግራሙ ከኤርትራ የጉሉምህዳ፣ ዛላንበሳና ሰንአፌ ወረዳዎች ሀላፊዎችና ተወካዮች መገኘታቸውንም አስረድተዋል፡፡ የጉሎምህዳ ወረዳ ዋና አስተዳዳሪ አቶ ሀፍቶም ባራኪ ባደረጉት ንግግር ‹‹የኤርትራና የትግራይ ህዝብ ታሪክ፣ በአመጣጥ፣ በባህልና በማንነት ተመሳሳይ የሆነ አንድ ህዝብ ነው›› በማለት መናገራቸውን የጠቀሱት ዘገባዎቹ ሁለቱ ህዝቦች በጋራ እንዲሰሩ ጥሪ ማቅረባቸውን ጠቅሰዋል፡፡

የሰናፌ ዞን አስተዳዳሪው ኢድሪስ አሊ በበኩላቸው ሁለቱ ህዝቦች በጋራ ከመስራትና ከመልማት ተቆጥበው መቆየታቸውን ጠቅሰው ያጡትን ይህንን እድል መመለስ እንዳለባቸው ማሳሰባቸውን አስረድተዋል፡፡ የትግራይ ምስራቃዊ ዞን አስተዳዳሪ አቶ ፍስሀ ሀይሌ ሲናገሩ ደግሞ ‹‹የኤርትራና የትግራይ ህዝቦች በጋራ ጠላትን ፊት ለፊት መጋፈጥንና በሰላም አብሮ መኖርን ባህል አዳብረዋል፡፡›› ካሉ በኋላ በህይወት ጉዞ ውስጥ ምንም ችግር ማጋጠሙ የተለመደ መሆኑን ጠቅሰዋል፡፡ ጨምረውም ሁለቱም ህዝቦች ችግሮቻቸውን በማረምና ስህተቶች እንዳይደገሙ በመስራት የተሻለ ሰላምና ልማት ማረጋገጥ እንደሚችሉ መግለፃቸውን ሚዲያዎቹ ዘግበዋል፡፡

የቀድሞው የትግራይ ክልል ጊዜያዊ አስተዳደር ፕሬዚዳንት እና በአሁኑ ወቅት የጠቅላይ ሚኒስትር አቢይ አህመድ አማካሪ የሆኑት አቶ ጌታቸው ረዳ፣ የትግራይ ሰራዊት አመራሮችና አባላት በጥቂት የህወሓት ፖለቲከኞች ተገፋፍተው ክልሉን ዳግም ወደ እልቂት ከመክተት እንዲቆጠቡ አሳሰቡ።

አቶ ጌታቸው በኤክስ ገጻቸው የደብረ ጽዮንን ንግግር አያይዘው ባሰራጩት እጅግ ነቀፋ የበዛበት  መልእክት፣ የህወሓት አመራሮች የትግራይን ህዝብ አንድነት በመበተን እንዲሁም በፋኖ፣ በሱዳኑ ጄኔራል አል-ቡርሃን እና በኤርትራ መንግስት (ሻዕቢያ) ላይ ተማምነው ዳግም ጦርነት ለመክፈት የሚያደርጉት ፉከራ የሚያመጣው ለውጥ እንደሌለ ገልጸዋል። በዶክተር ደብረፅዮን ገብረሚካኤል፣ በወይዘሮ ፈትለወርቅ ገብረእግዚአብሔር (ሞንጆሪኖ) እና በቀድሞው የደህንነት ሹም አቶ ጌታቸው አሰፋ መሪነት፣ በጉልበት "አራት ኪሎ እንመለሳለን" በማለት የሚያልሙትን "ቅዠት" በአስቸኳይ እንዲያቆሙ አስጠንቅቀዋል።

ከፌደራል መንግስቱ ጋር በቅርበት እየሰሩ የሚገኙት አቶ ጌታቸው፣ የትግራይ ሰራዊት ከምንም በላይ የህዝቡን ደህንነት እንዲያስቀድም ጥሪ አቅርበዋል። አቅም እያለ የህዝቡን የህልውና ጥያቄዎች መመለስ የሚቻለው በሰላማዊ መንገድ ብቻ መሆኑን በማስገንዘብ፣ ሰራዊቱ በህይወቱና በአካሉ ላይ እየተቆመረበት ያለውን ኃይል 'ይበቃል' ሊለው እንደሚገባ አሳስበዋል።

በመጨረሻም "በሐውልቲ (የህወሓት ጽህፈት ቤት) የመሸገው የብጥብጥ ቡድን" ሲሉ የጠሯቸው እነዚህ አካላት፣ በፉከራና በውጭ ኃይሎች ድጋፍ ላይ በመተማመን የዲፕሎማሲ በሮችን ከዘጉ በኋላ፣ አሁን መሬት ላይ ያለው እውነት ሲከብዳቸው "ዓለም ይድረስልኝ" እያሉ መጮሃቸው ማመዛዘን የጎደለው የፖለቲካ ኪሳራ መሆኑን በአጽንኦት ተችተዋል።

Seledadotio
Seledadotio