የትምህርት ሚኒስቴር ለ2019 ዓ.ም የመምህራን ትምህርት ኮሌጆች መግቢያ የመቁረጫ ነጥብ ይፋ አድርጓል።

የትምህርት ሚኒስቴር በ2018 ዓ.ም የ12ኛ ክፍል አገር አቀፍ መልቀቂያ ፈተና ወስደው በ2019 ዓ.ም በመምህራን ትምህርት ኮሌጆች በዕጩ መምህርነት ለመሰልጠን ለሚወዳደሩ አመልካቾች መወዳደሪያ የመቁረጫ ነጥብ ይፋ አድርጓል።

ሚኒስቴሩ ለሁሉም ክልሎች እና ለከተማ አስተዳደሮች የትምህርት ቢሮዎች በጻፈው ይፋዊ ደብዳቤ፤ የመቁረጫ ነጥቡ የተወሰነው የክልሎችን ነባራዊ ሁኔታ እና የ2018 ዓ.ም የፈተና ውጤት ባገናዘበ መልኩ መሆኑን ገልጿል።

በዚህም መሰረት በዲፕሎማ (12+2) እና በሰርተፊኬት (12+1) የሙያ ስልጠናዎች መግቢያ ነጥብ እንደሚከተለው ተወስኗል፦

ለዲፕሎማ (12+2) ፕሮግራም ፦

◦ ለተፈጥሮ እና ማህበራዊ ሳይንስ ወንድ ተማሪዎች 215 እና ከዚያ በላይ

◦ ለተፈጥሮ እና ማህበራዊ ሳይንስ ሴት ተማሪዎች 205 እና ከዚያ በላይ

◦ ለአፋር፣ ሶማሌ፣ ቤኒሻንጉል ጉሙዝ እና ጋምቤላ ክልሎች የተፈጥሮ ወይም ማህበራዊ ሳይንስ ወንድና ሴት ተማሪዎች 185 እና ከዚያ በላይ

◦ ለአርብቶ አደርና ከፊል አርብቶ አደር አካባቢዎች የተፈጥሮ ወይም ማህበራዊ ሳይንስ ተፈታኞች 185 እና ከዚያ በላይ

◦ በተፈጥሮ ወይም ማህበራዊ ሳይንስ አካል ጉዳት ያለባቸው ወንድና ሴት ተማሪዎች 185 እና ከዚያ በላይ

◦ በማህበራዊ ሳይንስ የተፈተኑ ዓይነ ስውራን ወንድና ሴት ተማሪዎች 150 እና ከዚያ በላይ

ለሰርተፊኬት (12+1) ፕሮግራም ፦

- ለተፈጥሮ እና ማህበራዊ ሳይንስ ወንድ ተማሪዎች 210 እና ከዚያ በላይ

- ለተፈጥሮ እና ማህበራዊ ሳይንስ ሴት ተማሪዎች 195 እና ከዚያ በላይ

- ለአፋር፣ ሶማሌ፣ ቤኒሻንጉል ጉሙዝ እና ጋምቤላ ክልሎች 180 እና ከዚያ በላይ

- ለአርብቶ አደርና ከፊል አርብቶ አደር አካባቢዎች ተፈታኞች 180 እና ከዚያ በላይ

በደብዳቤው ላይ እንደተመለከተው፣ ይህ የተወሰነው መቁረጫ ነጥብ የሚያገለግለው ለ2019 ዓ.ም (2018 ዓም የ 12ኛ ክፍል ማጠናቀቂያ ፈተና ለወሰዱ) የዕጩ መምህራን ውድድር ብቻ ሲሆን፣ ሌሎች መስፈርቶች በዕጩ መምህራን ምልመላና መረጣ መመሪያ መሰረት ተግባራዊ እንደሚደረጉ ተጠቅሷል።

@tikvahethiopia

የትምህርት ሚኒስቴር ለ2019 ዓ.ም የመምህራን ትምህርት ኮሌጆች መግቢያ የመቁረጫ ነጥብ ይፋ አድርጓል።

የትምህርት ሚኒስቴር በ2018 ዓ.ም የ12ኛ ክፍል አገር አቀፍ መልቀቂያ ፈተና ወስደው በ2019 ዓ.ም በመምህራን ትምህርት ኮሌጆች በዕጩ መምህርነት ለመሰልጠን ለሚወዳደሩ አመልካቾች መወዳደሪያ የመቁረጫ ነጥብ ይፋ አድርጓል።

ሚኒስቴሩ ለሁሉም ክልሎች እና ለከተማ አስተዳደሮች የትምህርት ቢሮዎች በጻፈው ይፋዊ ደብዳቤ፤ የመቁረጫ ነጥቡ የተወሰነው የክልሎችን ነባራዊ ሁኔታ እና የ2018 ዓ.ም የፈተና ውጤት ባገናዘበ መልኩ መሆኑን ገልጿል።

በዚህም መሰረት በዲፕሎማ (12+2) እና በሰርተፊኬት (12+1) የሙያ ስልጠናዎች መግቢያ ነጥብ እንደሚከተለው ተወስኗል፦

ለዲፕሎማ (12+2) ፕሮግራም ፦

◦ ለተፈጥሮ እና ማህበራዊ ሳይንስ ወንድ ተማሪዎች 215 እና ከዚያ በላይ

◦ ለተፈጥሮ እና ማህበራዊ ሳይንስ ሴት ተማሪዎች 205 እና ከዚያ በላይ

◦ ለአፋር፣ ሶማሌ፣ ቤኒሻንጉል ጉሙዝ እና ጋምቤላ ክልሎች የተፈጥሮ ወይም ማህበራዊ ሳይንስ ወንድና ሴት ተማሪዎች 185 እና ከዚያ በላይ

◦ ለአርብቶ አደርና ከፊል አርብቶ አደር አካባቢዎች የተፈጥሮ ወይም ማህበራዊ ሳይንስ ተፈታኞች 185 እና ከዚያ በላይ

◦ በተፈጥሮ ወይም ማህበራዊ ሳይንስ አካል ጉዳት ያለባቸው ወንድና ሴት ተማሪዎች 185 እና ከዚያ በላይ

◦ በማህበራዊ ሳይንስ የተፈተኑ ዓይነ ስውራን ወንድና ሴት ተማሪዎች 150 እና ከዚያ በላይ

ለሰርተፊኬት (12+1) ፕሮግራም ፦

- ለተፈጥሮ እና ማህበራዊ ሳይንስ ወንድ ተማሪዎች 210 እና ከዚያ በላይ

- ለተፈጥሮ እና ማህበራዊ ሳይንስ ሴት ተማሪዎች 195 እና ከዚያ በላይ

- ለአፋር፣ ሶማሌ፣ ቤኒሻንጉል ጉሙዝ እና ጋምቤላ ክልሎች 180 እና ከዚያ በላይ

- ለአርብቶ አደርና ከፊል አርብቶ አደር አካባቢዎች ተፈታኞች 180 እና ከዚያ በላይ

በደብዳቤው ላይ እንደተመለከተው፣ ይህ የተወሰነው መቁረጫ ነጥብ የሚያገለግለው ለ2019 ዓ.ም (2018 ዓም የ 12ኛ ክፍል ማጠናቀቂያ ፈተና ለወሰዱ) የዕጩ መምህራን ውድድር ብቻ ሲሆን፣ ሌሎች መስፈርቶች በዕጩ መምህራን ምልመላና መረጣ መመሪያ መሰረት ተግባራዊ እንደሚደረጉ ተጠቅሷል።

ቲክቫህ ኢትዮጵያ የደብዳቤውን ትክክለኝነት ከትምህርት ሚኒስቴር አረጋግጧል።

ቲክቫህ ኢትዮጵያ
አዳስ አበባ
መስከረም 24 ቀን 2019 ዓ/ም

@tikvahethiopia

#y12hmc

የካቲት 12 ሆስፒታል ሜዲካል ኮሌጅ ለ2019 ትምህርት ዘመን በሕክምና ዲግሪ ፕሮግራም (Doctor of Medicine) ለመማር ላመለከቱ የምልመላ ጊዜው መራዘሙን ገልጿል።

የፅሑፍ ፈተና የሚሰጥበት ቀን 👇
ሰኞ ጥቅምት 02/2019 ዓ.ም ጠዋት 2:00 ሰዓት

የቃል ፈተና የሚሰጥበት ቀን 👇
ሐሙስ ጥቅምት 05/2019 ዓ.ም ጠዋት 2:00 ሰዓት

አመልካቾች የተጠቀሱትን ቀናት በማወቅ ለፈተናዎቹ ዝግጅት እንዲያደርጉ ኮሌጁ አስገንዝቧል።

@tikvahuniversity

በደቡባዊ ትግራይ አላማጣ እና ማይጨው እንዲሁም በቆቦ ከተሞች አካባቢ በሚካሄደው ግጭት ከ70 በላይ ንጹኃን ሳይገደሉ እንዳልቀረ የሚጠቁሙ መረጃዎች እንደደረሱት ቅድሚያ ለሰብዓዊ መብቶች ኢትዮጵያ ገለጠ።

በተጠቀሱት አካባቢዎች የንጹኃን ሁኔታ አሳሳቢ ደረጃ ላይ እንደሚገኝና በተለይ በትግራይ ሰሜን ምዕራብ ዞን የሽራሮ፣ ሽሬ እና አክሱም ከተሞች ነዋሪዎች የምግብ፣ የውሃና የገንዘብ እጥረት እንዳጋጠማቸው የገለጠው ድርጅቱ፣ የታጠቁ ኃይሎች ንጹሐንና የጦርነት ተሳታፊዎችን ለይቶ የማየት ግዴታ እንዳለባቸው አሳስቧል።

ፌደራል መንግሥቱና ታጣቂ ኃይሎች ንፁኃን ሰዎችን ከጥቃት እንዲጠብቁ፣ አስገዳጅ ወታደራዊ ምልመላን እንዲያቆሙ፣ የመብት ጥሠቶችን እንዲመረምሩና በንፁኃንና በመኖሪያ አካባቢዎች ላይ የሚፈጸሙ ጥቃቶችም ባስቸኳይ እንዲቆሙ ድርጅቱ ጠይቋል።

Seledadotio
Seledadotio

በደቡባዊ ትግራይ አላማጣ እና ማይጨው እንዲሁም በቆቦ ከተሞች አካባቢ በሚካሄደው ግጭት ከ70 በላይ ንጹኃን ሳይገደሉ እንዳልቀረ የሚጠቁሙ መረጃዎች እንደደረሱት ቅድሚያ ለሰብዓዊ መብቶች ኢትዮጵያ ገለጠ።

በተጠቀሱት አካባቢዎች የንጹኃን ሁኔታ አሳሳቢ ደረጃ ላይ እንደሚገኝና በተለይ በትግራይ ሰሜን ምዕራብ ዞን የሽራሮ፣ ሽሬ እና አክሱም ከተሞች ነዋሪዎች የምግብ፣ የውሃና የገንዘብ እጥረት እንዳጋጠማቸው የገለጠው ድርጅቱ፣ የታጠቁ ኃይሎች ንጹሐንና የጦርነት ተሳታፊዎችን ለይቶ የማየት ግዴታ እንዳለባቸው አሳስቧል።

ፌደራል መንግሥቱና ታጣቂ ኃይሎች ንፁኃን ሰዎችን ከጥቃት እንዲጠብቁ፣ አስገዳጅ ወታደራዊ ምልመላን እንዲያቆሙ፣ የመብት ጥሠቶችን እንዲመረምሩና በንፁኃንና በመኖሪያ አካባቢዎች ላይ የሚፈጸሙ ጥቃቶችም ባስቸኳይ እንዲቆሙ ድርጅቱ ጠይቋል።

@Yenetube Fikerassefa

የተመድ የሰብዓዊ መብቶች ኮሚሽነር ፎከር ቱርክ፣ በሰሜን ኢትዮጵያ ግጭት መቀስቀሱ በእጅጉ እንዳሳሰባቸው አስታወቁ።

ቱርክ፣ በትግራይ የስልክና ኢንተርኔት አገልግሎት መቋረጡ አደጋውን እንደሚያባብሰው ገልጸዋል። በአማራ ክልል ቆቦ ከተማ የመንግሥት ወታደሮች መስከረም 13 ቀን በሞርታር በፈጸሙት ጥቃት፣ ሲቪሎች መገደላቸውን የጠቀሱት ቱርክ፣ በትግራይ በአምስት ትምህርት ቤቶች ላይ መስከረም 12 በተፈጸሙ የድሮን ጥቃቶች ሰዎች መገደላቸውንና መቁሠላቸውን ገልጸዋል።

ቱርክ፣ ሁሉም ወገኖች ውጥረቱን እንዲያበርዱና ወደለየለት ጦርነት እንዳይገቡ፣ የሲቪሎችን ደኅንነት እንዲጠብቁና ያልተገደበ የሰብዓዊ እርዳታ አቅርቦት እንዲኖር እንዲያደርጉም ጠይቀዋል።

በትግራይ ሕጻናትን ጨምሮ የሚካሄደውን የግዳጅ ምልመላ ቱርክ ያወገዙ ሲኾን፣ የመንግሥት ኃይሎችም የዘፈቀደ ምልመላ ያካሂዳሉ የሚሉ ሪፖርቶች እንዳሉ ጠቅሠዋል።

ዋዜማ
@Yenetube Fikerassefa

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በሰሜን ኢትዮጵያ ከፕሪቶሪያው የሰላም ስምምነት በኋላ የተፈጠረውን አንጻራዊ ሰላም ተከትሎ ወደ ቀድሞ ኑሯቸው ተመልሰው የነበሩ ወጣቶች፣ አሁን ላይ "በግዴታ ወደ ውትድርና እንመለመላለን" በሚል ስጋት ትግራይን ጥለው እየሸሹ መሆኑን ዓለም አቀፉ የዜና ተቋም አልጀዚራ ዘገበ።

እንደ ሂውማን ራይትስ ዎች የቅርብ ጊዜ ሪፖርት የትግራይ ባለስልጣናት እና ታጣቂ ኃይሎች ዕድሜያቸው 15 የሆኑ ታዳጊዎችን ጨምሮ ሰላማዊ ዜጎችን በግዴታ ወደ ጦር ካምፕ እየወሰዱ ይገኛሉ። አፈናው በመንገድ ላይ፣ በገበያ ቦታዎች እና በማዕድን ማውጫ ስፍራዎች ጭምር እየተካሄደ መሆኑን ድርጅቱ አጋልጧል። ይሁን እንጂ ህወሓት በበኩሉ ወጣቶቹ ሰራዊቱን በፈቃደኝነት እየተቀላቀሉ መሆኑን በመግለጽ የቀረበበትን የግዳጅ ምልመላ ክስ "የተሳሳተ ትርክት" ሲል አስተባብሏል።

የቀድሞ ተዋጊዎችን ጨምሮ በርካታ ወጣቶች "የጦር ሜዳውን አሰቃቂነት ስለምናውቀው ዳግም መሳሪያ ማንሳት አንፈልግም" በማለት ከትግራይ ወደ አዲስ አበባ እና ሌሎች አካባቢዎች በመሰደድ ላይ እንደሚገኙ ዘገባው አመልክቷል። የፖለቲካ ሳይንስ ምሁራን እንደሚሉት፣ ይህ እየተባባሰ የመጣው ወታደራዊ ቅስቀሳ እና የጸጥታ መደፍረስ የፕሪቶሪያው ስምምነት ሙሉ በሙሉ ካለመተግበሩ ጋር ተያይዞ የተፈጠረ ጥልቅ የፖለቲካ ቀውስ ውጤት ነው።









(u12d8-u1210u1260u123b u12dcu1293) u1260u1230u121cu1295 u12a2u1275u12eeu1335u12eb u12a8u1355u122au1276u122au12ebu12cd u12e8u1230u120bu121d u1235u121du121du1290u1275 u1260u128bu120b u12e8u1270u1348u1320u1228u12cdu1295 u12a0u1295u133bu122bu12ca u1230u120bu121d u1270u12a8u1275u120e u12c8u12f0 u1240u12f5u121e u1291u122fu1278u12cd u1270u1218u120du1230u12cd u12e8u1290u1260u1229 u12c8u1323u1276u127du1363 u12a0u1201u1295 u120bu12ed \

የመጀመሪያው የተሰጥኦ ልየታ ባለሙያዎች ስልጠና ተጠናቀቀ
#ethiopia | የኢትዮጵያ እግር ኳስ ፌዴሬሽን ከፊፋ ጋር በመተባበር ለመጀመሪያ ጊዜ ያዘጋጀው የተሰጥኦ ልየታ (Talent ID) ባለሙያዎች ስልጠና ተጠናቀቀ።

በአምስት ተከታታይ ቀናት በተካሄደው ስልጠና ከተለያዩ የሀገሪቱ ክፍሎች የተወጣጡ 31 ሰልጣኞች ተሳትፈዋል። ሰልጣኞቹ በንድፈ ሀሳብና በተግባር የተሰጥኦ ልየታን በተመለከተ ስልጠና ያገኙ ሲሆን፣ ስልጠናውን የፊፋ ከፍተኛ ብቃት ስፔሻሊስት ላይሰን ዙሉ፣ የፊፋ የተሰጥኦ ልየታ ባለሙያ ሚካኤል ሬንስችለር እና የኢትዮጵያ እግር ኳስ ፌዴሬሽን የተሰጥኦ አሰልጣኝ ሲፕሪያን አሹ መርተዋል።

በስልጠናው ማጠቃለያ የኢትዮጵያ እግር ኳስ ፌዴሬሽን ዋና ሥራ አስፈጻሚ አቶ ባሕሩ ጥላሁን ሰልጣኞቹ ያገኙትን እውቀት በየአካባቢያቸው በተግባር እንዲያውሉ አሳስበዋል።

አቶ ባሕሩ የሀገሪቱ ብሔራዊ ቡድኖች የወደፊት ጥንካሬ ዛሬ በሚለዩ ወጣት ተጫዋቾች ጥራት ላይ የሚመሠረት መሆኑን ጠቅሰው፣ የተሰጥኦ ልየታና ምልመላ ሂደቱ ከስሜትና ከአድልዎ በፀዳ መልኩ መከናወን እንዳለበት ገልጸዋል። ሰልጣኞቹ በሚሰማሩበት አካባቢ ሁሉ የፌዴሬሽኑን የተሰጥኦ ልየታ ስርዓት በአግባቡ እንዲያስፈጽሙም አሳስበዋል።

የኢትዮጵያ እግር ኳስ ፌዴሬሽን TDS ክፍል ኃላፊ አቶ ሸዋንግዛው አበበ በበኩላቸው፣ በተሰጥኦ ልየታ አሠራርና ሂደት ዙሪያ ማብራሪያ ሰጥተዋል። በፌዴሬሽኑ ወጥ የሆነ የምልመላና የተሰጥኦ መለያ መስፈርት መዘጋጀቱን ገልጸው፣ የተሰጥኦ ልየታ ባለሙያዎቹ የመረጃ አሰባሰብና ልውውጥ ሥርዓትን በተዘጋጀው ማንዋል መሠረት እንደሚያከናውኑ ጠቁመዋል።

“ለእያንዳንዱ ታላንት ዕድል መስጠት” በሚል መሪ ቃል በፊፋ TDS ሥር ከሚሰጡት ሦስት ስልጠናዎች መካከል ይህ የመጀመሪያው ነው።

በቀጣይ ስልጠናዎቹ ያልተዳረሱ አካባቢዎችን በማካተት እንዲሁም የሴት ሰልጣኞችን ተሳትፎ በማሳደግ እንደሚቀጥሉ ተገልጿል። የመጀመሪያውን ስልጠና ያጠናቀቁት ባለሙያዎችም ያገኙትን እውቀት በተግባር ለማዋል ከፌዴሬሽኑ TDS ክፍል ጋር በቅርበት እንደሚሰሩ ተጠቁሟል።

የሳኡዲ መንግሥት ከኢትዮጵያ መንግሥት ጋር የቤት ሰራተኞችን ለመቅጠር ገብቶ የነበረውን ውል ስምምነት አገደ።
‎
‎የሳኡዲ መንግሥት ስምምነቱን ያገደው የኢትዮጵያ መንግሥት በሥራና ክህሎት ሚኒስቴር አማካኝነት በቀረበለት ጥያቄ መሰረት ነው ።

‎ሳኡዲ ኒውስ እንደዘገበው ከሆነ የሥራና ክህሎት ሚኒስቴር ጥያቄውን ያቀረበው በአሰራሩ ላይ ያለውን ግልፅ አሰራር ለማረጋገጥ እንዲሁም ማጭበርበርን ለመግታት ፍላጎት በማሳየቱ ነው።
‎
‎በዚህም መሰረት በሳዑዲ መንግስት የሚተዳደረው ሙሳነድ በሚል የሚታውቀው የቤት ሰራተኞች መቅጠሪያ ኤሌክትሮኒክ ፕላት ፎርም ላይ ይካሄድ የነበረው የሰራተኞች ቅጥር መታገዱ ታውቋል። ሙሰነድ የተሰኘው የኤሌክትሮኒክስ ፕላትፎርም በኢትዮጵያ መንግሥት በኩል የተመዘገቡና ህጋዊ መስፈርቶችን አሟልተው የሚሰሩ በውጭ ሀገር አሰሪና ሰራተኛ አገናኝ ኤጀንሲዎች ሰራተኞችን ከኢትዮጵያ ለመላክ የሚጠቀሙበት ፕላት ፎርም ሲሆን ይህ አሰራር በመታገዱ ምክንያት ከኢትዮጵያ ወደ ሳኡዲ አረቢያ ይካሄድ የነበረው የቤት ሰራተኞች ምልመላ ወይም ቅጥር ተቋርጧል። በዚህ ረገድ ከሁለቱ ሀገራት የተውጣጡ የቴክኒክ ቡድን አባላት አሰራሩን በተመለከተ ውይይቶች እያደረጉ ቢሆንም እስካሁን በከፍተኛ የልዑካን ቡድን ማለት በወ/ሮ ሙፈሪያት ካሚል የሥራና ክህሎት ሚኒስቴር ሚኒስትር ደረጃ ለማካሄድ የታሰበው ውይይት አልተሳካም።

‎በዚህም ምክንያት ይህ እግድ ከመውጣቱ በፊት ወደ ሳኡዲ አረቢያ ለመጓዝ በሂደት ላይ ያሉ 40,000 ሰራተኞች ዕጣ ፈንታ ምን ሊሆን እንደሚችል በግልጽ አልታወቀም። ኢትዮጵያ ሳኡዲን ጨምሮ ከጆርዳን፣ኳታር፣የተባበሩት አረብ ኤመሬትስና ኩዌት ጋ የቤት ሰራተኞች ለመላክ ስምምነት መፈጸሟ ይታወቃል።
‎

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የኢትዮጵያ ጸጥታ ኃይሎች በማዕከላዊ ሶማሊያ በሚገኘው የሀናንቡሬ ካምፕ ከአንድ ዓመት በላይ የፈጀ ወታደራዊ ስልጠናቸውን አጠናቀው ወደ ኢትዮጵያ ሶማሌ ክልል የገቡ በመቶዎች የሚቆጠሩ የሶማሊያ ፌደራል መንግስት ወታደሮችን በቁጥጥር ስር አውለዋል። ይህ ክስተት ስለ ወታደሮቹ ምልመላ፣ የውጭ የገንዘብ ድጋፍ እና የወደፊት ስምሪት ዙሪያ አሳሳቢ ጥያቄዎችን አስነስቷል።

ሱናታይምስ ያነጋገራቸው የሶማሊያ የስለላ ምንጮች የታሰሩት ወታደሮች ቁጥር 316 መሆኑን ቢገልጹም፣ ሌሎች ሪፖርቶች ግን ቁጥሩ ከ180 እስከ 300 እና ከዚያም በላይ ሊደርስ እንደሚችል ያመላክታሉ። የሶማሊያ ብሔራዊ የጸጥታ አማካሪ አዌይስ ሀጂ ዩሱፍ ወታደሮቹ በኢትዮጵያ ሶማሌ ክልል መኖራቸውን አምነው፣ ስልጠናቸውን ሲያጠናቅቁ ቤተሰቦቻቸውን እንዲጠይቁ ፈቃድ እንደተሰጣቸውና የፌደራል መንግስቱም ስለ እንቅስቃሴያቸው ያውቅ እንደነበር ተናግረዋል። ይሁን እንጂ ወታደሮቹ በኢትዮጵያ ጸጥታ ኃይሎች ተይዘው ለምርመራ ወደ ጅግጅጋ እና አካባቢዋ መወሰዳቸው ተዘግቧል።

የጉዳዩ አንዱ አሳሳቢ ገጽታ የጦር ኃይሉ ስብጥር ነው። በርካታዎቹ ወታደሮች በኢትዮጵያ ሶማሌ ክልል ከሚገኙ የኦጋዴን ማህበረሰቦች የተመለመሉ ሲሆኑ፣ በኢትዮጵያ የሚኖሩ ግለሰቦች እንዴት የሶማሊያ ፌደራል ጦር አካል ሊሆኑ ቻሉ የሚለው ጥያቄ በሁለቱም መንግስታት በኩል እስካሁን ግልጽ ምላሽ አልተሰጠበትም። የሀናንቡሬው የጦር ስልጠና በሳዑዲ አረቢያ የገንዘብ ድጋፍ የተካሄደ ሲሆን፣ በነሐሴ ወር 3,000 የሚደርሱ ወታደሮች ስልጠናቸውን አጠናቀዋል። ግብጽ ከዚህ ጦር ጋር የተያያዘ የደህንነት እና የስለላ ፍላጎት እንዳላት ቢነገርም፣ የስልጠናው ዋና ፋይናንሰር መሆኗን የሚያሳይ መረጃ ግን አልተገኘም።

የሶማሊያ የስለላ ምንጮች እንደሚሉት፣ ከሰልጣኞቹ መካከል የተወሰኑት የፌደራል መንግስቱ ግጭት ውስጥ በሚገኝባት ጁባላንድ ሊሰማሩ ታቅዶ ነበር። በተጨማሪም የተወሰኑት ወታደሮች ወደፊት በኢትዮጵያ ሶማሌ ክልል ለሚደረጉ ኦፕሬሽኖች ሊውሉ እንደሚችሉ ውይይት ተደርጎ ነበር የሚል ውንጀላ ቢኖርም፣ ይህንን የሚያረጋግጥ ነጻ ማስረጃ አልተገኘም። የሶማሊያ ብሔራዊ መረጃ እና ደህንነት ኤጀንሲ ዳይሬክተር ማሀድ መሀመድ ሰላድ ከግብጽ የስለላ ባለስልጣናት ጋር የጠበቀ ግንኙነት እንዳላቸው እና በአሁኑ ወቅትም በካይሮ እንደሚገኙ ምንጮች ጠቁመዋል።
ኢትዮጵያ ከግብጽ ጋር ያላት ስትራቴጂካዊ ውጥረት፣ እንዲሁም ሶማሊያ ከቀጠናው ሀገራት ጋር እያደረገችው ያለው የጸጥታ ግንኙነት ማስፋፋት የአዲስ አበባን ስጋት ጨምሮታል። ወታደሮቹ በዶሎ እና ቆራሄይ አካባቢዎች በኢትዮጵያ የጸጥታ ኃይሎች የተያዙ ቢሆንም፣ ኢትዮጵያ እስካሁን ግለሰቦቹ በምን ዓይነት የጸጥታ ጥሰት እንደተጠረጠሩ በይፋ የገለጸችው ነገር የለም። በመቶዎች የሚቆጠሩ ወታደሮች ድንበር ሲሻገሩ መሳሪያ ታጥቀው ነበር ወይ፣ እንዲሁም ኢትዮጵያ አስቀድማ ታውቅ ነበር ወይ የሚሉት ጥያቄዎች እስካሁን ምላሽ ባለማግኘታቸው፣ ይህ ክስተት በሁለቱ ጎረቤት ሀገራት መካከል ያለውን ግንኙነት በእጅጉ የሚፈትን ሆኖ ቀጥሏል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) ፀሐፊ ሰላማዊት ጌታቸው አማረ በአልጀዚራ የዜና አውታር ላይ ባወጣችው ጥልቅ ትንታኔያዊ ዘገባ፣ እ.ኤ.አ. በ2022 የተፈረመው የፕሪቶሪያ የሰላም ስምምነት የትግራዩን ጦርነት ቢያስቆምም፣ ትህነግ (ህወሓት) መዋቅሩን ዳግም እንዲያደራጅ እና የፖለቲካ ቅርጹን እንዲቀይር ሰፊ ክፍተት መፍጠሩን አጋልጣለች። የሰላም ስምምነቱ ፖለቲካዊ፣ ግዛታዊ እና የጸጥታ አለመግባባቶችን በመሰረታዊነት ሳይፈታ መቅረቱ ቀውስ ዳግም እንዲያንሰራራ በር ከፍቷል ስትል ፀሐፊዋ በዘገቧ አትታለች።

ሰላማዊት በአልጀዚራ ዘገቧ ላይ እንዳብራራችው ስምምነቱ ወታደራዊ ምልመላን እና የጦርነት ዝግጅትን በአንቀጽ ሰባት መሰረት በጥብቅ የሚከለክል ቢሆንም፣ በተግባር ግን ከ2024 ጀምሮ በትግራይ ውስጥ አዳዲስ ወታደራዊ ምልመላዎች እየተካሄዱ መሆኑን የሚያሳዩ መረጃዎች ወጥተዋል። በፖለቲካውም መድረክ ቢሆን ህወሓት የውስጥ ሽኩቻውን አጠናክሮ በመቀጠል፣ በ2025 አቶ ጌታቸው ረዳን ከጊዜያዊ አስተዳደር ኃላፊነታቸው አንስቶ በሌተናል ጄኔራል ታደሰ ወረደ መተካቱን፣ እንዲሁም በግንቦት 2026 የትግራይ ክልል ምክር ቤትን ዳግም በማቋቋም ዶ/ር ደብረጽዮን ገብረሚካኤልን ፕሬዝዳንት አድርጎ መምረጡን ዘገባው አስነብቧል። ይህም ህወሓት ከስምምነቱ በኋላ ፖለቲካዊ ጡንቻውን ዳግም እያፈረጠመ መምጣቱን የሚያሳይ ነው።

በዚህ ሰፊ ዘገባ ላይ በጉልህ የተነሳው ሌላው አነጋጋሪ ጉዳይ የህወሓት አዳዲስ እና ያልተጠበቁ ጥምረቶች ናቸው። ፀሐፊዋ ሰላማዊት ጌታቸው አማረ እንደገለጸችው፣ የቀድሞ የጦርነት ጠላቶች የነበሩት የኤርትራ ባለስልጣናት እና የህወሓት አመራሮች በዱባይ እና በዛላምበሳ አካባቢዎች ሚስጥራዊ ግንኙነቶችን አድርገዋል። ከዚህም ባሻገር፣ በመላ አገሪቱ ከፌደራል መንግስት ጋር የሚቃረኑ ኃይሎችን ማለትም ህወሓትን፣ ፋኖን፣ የኦሮሞ ነጻነት ሰራዊትን እና ሌሎችንም ያቀፈ "ጽምዶ" የተሰኘ አዲስ የትብብር ስብስብ ብቅ ማለቱን ዘገባው አመላክቷል።

እነዚህ ኃይሎች የራሳቸው የተለያየ ታሪክ እና የፖለቲካ አጀንዳ ቢኖራቸውም፣ ጫናን በፌደራል መንግስት ላይ ለማበርታት ሲሉ ጠላቶቻቸውን ወደ ጎን ትተው የጋራ ግንባር እየፈጠሩ መሆኑን አልጀዚራ በዘገባው አብራርቷል።

ዘገባው የትግራይን ሲቪል ማህበረሰብ ስጋት አጉልቶ አሳይቷል። ፀሐፊዋ እንዳስቀመጠችው፣ የፖለቲካ እና የጦር አመራሮች አዳዲስ ስትራቴጂዎችን ቢነድፉም፣ ተራው የትግራይ ህዝብ ግን ሁለተኛ ጦርነት ፈጽሞ አይፈልግም። ዳግም ወታደራዊ ምልመላ ይኖራል የሚለው ፍርሃት የክልሉን ወጣቶች ተስፋ እያስቆረጠ መሆኑን ሰላማዊት ጌታቸው አማረ በአልጀዚራ የዜና አውታር ባወጣችው ዘገባ ላይ በአጽንኦት አስገንዝባለች።

የቅጥር ማስታወቂያ

የኢትዮጵያ ፌደራል ፖሊስ በ2019 በጀት ዓመት የተቋሙን የሰው ኃይል ለማጠናከር በሁሉም ክልሎችና በሁለቱ ከተማ አስተዳደር ውስጥ የሚገኙ ብሔር ብሔረሰብና ሕዝቦች፣ የጾታ ተዋፅዖን ከግምት ውስጥ ባስገባ መልኩ ተመልምለው በተቋሙ ባሉት ልዩ ልዩ የሥራ ዘርፎች ተመድበው ማገልገል የሚፈልጉ ዕጩ ፖሊሶችን አወዳድሮ ለመቅጠር ይፈልጋል።

ዕጩ ተመልማዮቹ ምልመላው ተጠናቆ ወደ ኢትዮጵያ ፌደራል ፖሊስ ሥልጠና ማዕከል ገብተው ሥልጠና ከመጀመራቸው በፊት የኢትዮጵያ ፌደራል ፖሊስ ማቋቋሚያ አዋጅ ቁጥር 720/2004 እና ደንብ ቁጥር 268/2005 በሚያዘው መሠረት የ7 ዓመት የሥራ ውል ግዴታ በመግባት በማሰልጠኛ ትምህርት ቤቱ አማካይነት የሚሰጣቸውን ሥልጠና በሚገባ በመከታተል ማጠናቀቅ ይጠበቅባቸዋል፡፡

በሥልጠና ቆይታ ጊዜያቶችም በማሠልጠኛ ትምህርት ቤቱ በኩል የምግብ፣ የመኝታ፣ የሕክምና እና ለሥልጠናው የሚያስፈልጉ የአልባሳት፣ የትምህርት መርጃ መሳሪያዎችና የኪስ ገንዘብ ይሰጣል።

ሥልጠናው ሲጠናቀቅም እያንዳንዱ ተመራቂ በተቋሙ የደመወዝ ስኬል መሰረት ወርሃዊ ደመወዝና የቀለብ ሂሳብ የሚከፈለው ሆኖ በተቋሙ ልዩ ልዩ የስራ አልባሳት፣ ነፃ የሕክምና አገልግሎት፣ በካምፕ የጋራ መኖሪያ ቤት እንዲሁም የትራንስፖርት አገልግሎት ያገኛሉ።

ተመርቀው ፖሊሳዊ የሙያ አገልግሎት በሚያበረክቱባቸው ጊዜያትም በተቋሙ ውስጥ በኢትዮጵያ ፌደራል ፖሊስ ማቋቋሚያ አዋጅ፣ ደንብ እና የስልጠና መመሪያዎች መሠረት በሚወጡ መመዘኛዎች አማካኝነት በልዩ ልዩ የትምህርትና ሥልጠና ፕሮግራሞች በመወዳደር ተጠቃሚ የመሆን ሠፊ ዕድል የሚጠብቃቸው መሆኑን የኢትዮጵያ ፌደራል ፖሊስ በደስታ ይገለፃል።

የምልመላ መስፈርት (መመዘኛ)

1. ዜግነት ኢትዮጵያዊ የሆነ/የሆነች፣

2. ለሕገ-መንግስንቱና ለሀገሪቱ ሕጎች ተገዥና ታማኝ የሆነ/የሆነች፣

3. ከማናቸውም ደባል ሱሶች የፀዳ/የፀዳች እና መልካም ስነ-ምግባር ያለው/ያላት፣

4. በሚመለመልበት አካባቢ ነዋሪ ስለመሆኑ የቀበሌ መታወቂያ ወይም የፋይዳ መታወቂያ ማቅረብ የሚችል/የምትችል፣

5. ከሚኖርበት ቀበሌ አስተዳደር፣ ከአካባቢው ፖሊስ እና ከተማረበት ትምህርት ቤት የተዘጋጁ ቅፆችን በማስሞላት ማስረጃ ማቅረብ የሚችል/የምትችል፤

6. በብሔሮች፣ ብሔረሰቦችና ሕዝቦች እንዲሁም በሃይማኖት እኩልነት የሚያምን/የምታምን፣

7. ለፖሊስነት የሚያበቃ ሙሉ ጤናማ መሆኑን/መሆኗን በህክምና የተረጋገጠ ማስረጃ ማቅረብ የሚችል/የምትችል፣

8. ዕድሜው/ዋ ከ18 እስከ 25 ዓመት ያላነሰና ያልበለጠ/ያልበለጠች፣

9. የማንኛውም የፖለቲካ ድርጅት አባል ያልሆነ/ያልሆነች፣

10. የትምህርት ደረጃ 10ኛ ክፍል እና በላይ የሆነ/የሆነች እንዲሁም ትምህርት ያጠናቀቀበት ካርድ ዋናውንና የማይመለስ አንድ ፎቶ ኮፒ ማቅረብ የሚችል/የምትችል፣

11. ብዝሃነትንና አካታችነትን ለማረጋገጥ ሲባል ያልተካተቱና አነስተኛ ቁጥር ባለባቸው ብሔሮች አካባቢ ለሚመለመሉ ወጣቶች ቢያንስ 6ኛ ክፍል እና በላይ የሆነ/የሆነች፣

12. ቁመት ለወንድ 1.65 ሜትር በላይ የሆነ፣ ለሴት 1.60 ሜትር በላይ የሆነች፣

13. የኢትዮጵያ ፌደራል ፖሊስ ኮሚሽን ማቋቋሚያ አዋጅ ቁጥር 720/2004 እና ደንብ ቁጥር 268/2005 በተደነገገው መሠረት የ7 ዓመት የሥራ ውል ግዴታ በመግባት ሥልጠናው ሲጠናቀቅ በየትኛውም የኢትዮጵያ ፌዴራል ፖሊስ ተቋም የሥራ አከባቢ ተመድቦ/ተመድባ ለመሥራት ፈቃደኛ የሆነ/የሆነች፣

14. ከአሁን በፊት በወንጀል ተከሶ ያልተቀጣ/ያልተቀጣች ወይም የወንጀል ሪከርድ የሌለበት/የሌለባት የአሻራ ምርመራ ለማድረግ ፍቃደኛ የሆነ/የሆነች፣

15. ከአሁን በፊት በማንኛውም የፖሊስ እና የመከላከያ ሰራዊት ተቋም ሥልጠና ያልተሳተፈ/ያልተሳተፈች ወይም በአባልነት ተቀጥሮ ያልሰራ/ያልሰራች፤

16. ያላገባ እና ያልወለደ ወይም ያላገባች እና ያልወለደች፣

ማሳሰቢያ፡- ማንኛውም ዕጩ ተመልማይ በምዝገባ ወቅት ከላይ የተገለፁት መመዘኛዎች እንደተጠበቁ ሆኖ ከዚህ በታች የተዘረዘሩትን ማስረጃዎች ይዞ በመቅረብ መመዝገብ ይኖርበታል፡፡

1) የትምህርት ማስረጃ ዋናውንና የማይመለስ 1 ፎቶ ኮፒ፣

2) ከ2 ዓመት በላይ ነዋሪነትን የሚያመለክት የቀበሌ ነዋሪነት መታወቂያ ወይም የፋይዳ መታወቂያ ይዞ መቅረብና መመዝገብ ይጠበቅበታል፣

3) የተመልማዩን ማንነት አጠቃላይ ሁኔታ ለመገንዘብ እንዲያስችል ታስቦ በሥልጠና ማዕከሉ አማካይነት የተዘጋጀውን ፎርም ከምዝገባ ጣቢያው በመቀበል የመጨረሻ አመት ካጠናቀቀበት ወይም ካጠናቀቀችበት ትምህርት ቤት፣ ከመኖሪያ ቀበሌና ከአከባቢው የማህበረሰብ አቀፍ ፖሊስ ጽ/ቤት ቀርቦ ወይም ቀርባ የማስሞላትና በተጠቀሰው የቀን ገደብ መሰረት ለምልመላ ጣቢያው አስቀድሞ ማስረከብ ይጠበቅባቸዋል፡፡

4) ሴት ተወዳዳሪዎች ይበረታታሉ።
ማንኛውም ምልምል ከ500 ብር በላይ፣ ወርቅ፣ የተለያዩ ስለታማ ነገሮችን፣ ምግብ ነክ ነገሮች እና ከሁለት ቅያሪ ልብስ በላይ ይዞ ወደ ማሰልጠኛው ማዕከል መግባት የተከለከለ ነው፡፡

የምዝገባ ጊዜው ከጳጉሜን 3 ቀን 2018 ዓ.ም እስከ መስከረም 18 ቀን 2019 ዓ.ም ባሉት ተከታታይ የሥራ ቀናት የሚካሄድ ሲሆን፣ መስፈርቱን የምታሟሉ አመልካቾች በየክልሉ በሚገኙ ዞኖች፣ ወረዳዎች እና በምልመላ ጣቢያዎች በአካል በመቅረብ መመዝገብ የምትችሉ መሆኑን እንገልጻለን።

ዩኒቨርሲቲዎች የተማሪዎችን ቅበላ በፍጥነት እንዲያከናውኑ እየተሠራ ነው።

የትምህርት ሚኒስትሩ ብርሃኑ ነጋ (ፕ/ር)፥ አዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲና የሳይንስና ቴክኖሎጂ ዩኒቨርሲቲዎች ምልመላና ቅበላ ካከናወኑ በኋላ ሌሎች ዩኒቨርሲቲዎችም በፍጥነት ጥሪ እንዲያደርጉ እየተሠራ መሆኑን ገልጸዋል።

የ2019 ዓ.ም የትምህርት ዘመን መስከረም 5 ቀን 2019 ዓ.ም እንዲጀምር መርሐ ግብር የተያዘ ሲሆን እሱን ለመጠበቅ እየተሠራ መሆኑንም አስታውቀዋል።

Seledadotio
Seledadotio

በሁለቱ የኢሕአፓ ፖለቲከኞች እና በተቃዋሚዎች ጠበቃው አበራ ንጉሥ ላይ 12 የምርመራ ቀናት ተፈቀደ

የፌደራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት "በሽብር ወንጀል" የተጠረጠሩት ፖለቲከኞቹ አበበ አካሉ እና ይሳቅ ወልዳይ እንዲሁም ጠበቃ አበራ ንጉሥ ላይ የ12 የምርመራ ቀናት መፍቀዱን ጠበቃቸው ለቢቢሲ ተናገሩ።
ዛሬ አርብ ነሐሴ 1/2018 ዓ.ም. ረፋድ ላይ የተሰየመው ችሎት የመርማሪ ፖሊስን ጥያቄ የተቀበለው፣ ፍርድ ቤቱ ተጠርጣሪዎች ላይ ለተነሳው ጥርጣሬ በማስረጃነት የቀረቡት ቃለ መጠይቆች ላይ "የሽብር መነሻ ሐሳብ በማግኘታቸው" እንደሆነ ጠበቃው ገልጸዋል።
ሁለቱ የኢትዮጵያ ሕዝብ አብዮታዊ ፓርቲ (ኢሕአፓ) ፖለቲከኞች እና ለተቃዋሚዎች ጥብቅና በመቆም የሚታወቁት አበራ በቁጥጥር ስር የዋሉት ሰኞ ሐምሌ 27 ነበር። በፌደራል ፖሊስ አባላት በተያዙ ሁለተኛው ቀን ረቡዕ ዕለት በከፍተኛ ፍርድ ቤት ልደታ ምድብ 1ኛ የጊዜ ቀጠሮ ችሎት ቀርበዋል።

መርማሪ ፖሊስ ሦስቱ ተጠርጣሪዎች በአዲስ አበባ ከተማ "በመንግሥት የፀጥታ ተቋማት እና በመንግሥትት ከፍተኛ አመራሮች ላይ የሽብር ጥቃት" ለመፈጸም ሲንቀሳቀሱ በቁጥጥር ስር እንደዋሉ ለፍርድ ቤት ገልጿል።
ድርጊቱን ሊፈጽሙ የነበሩት "ከህወሓት ከፍተኛ አመራሮች ጋር ድብቅ ግንኙነት በማድረግ" እንደሆነ የገለጸው ፖሊስ፤ "ጽምዶ [ተ]ብሎ ከሚጠራው ኃይል ጋር በቀናጀት" ምልመላ እና ስለላ ሲያከናውኑ እንደነበር በመጥቀስም ወንጅሏል።
በዚህ ጉዳይ ላይ "ሥራውን አጠናቅቆ መዝገቡን ለሚመለከተው የሕግ አካል ለመላክ" እንዲችልም 14 የምርመራ ቀናት እንዲፈቀድለት ጠይቋል።
ፍርድ ቤቱ፣ በሦስቱ ግለሰቦች ላይ የቀረበውን ውንጀላ ለማስረዳት በቀረቡት በተለያዩ ሚዲያዎች ላይ የተደረጉ ቃለ መጠይቆች 'የሽብር ይዘት አላቸው ወይስ የላቸውም' የሚለውን ለመወሰን ለዛሬ አርብ ቀጠሮ ሰጥቶ ነበር።
ፍርድ ቤቱ በዛሬው ችሎት በመርማሪ ፖሊስ ቀረቡትን "የሐሰት ፕሮፓጋንዳ" ቪድዮ ሊንኮች መመልከቱን እንደገለጸ ጠበቃ ሰለሞን ገዛኸኝ ለቢቢሲ ተናግረዋል።

ዳኞች በቀረቡላቸው የቪዲዮ ሊንኮች ላይ "የሽብር ይዘት" የሚያገኙ ከሆነ ተጨማሪ የምርመራ ቀናት ሊፈቀድ እንደሚችል፤ ካልሆነ ደግሞ በዋስትና ሊወጡ ይችሉ እንደነበር ጠበቃው አስረድተዋል።
እንደ ጠበቃው ገለጻ፣ ቪዲዮዎቹን የተመለከቱን ዳኞች ለፖሊስ ጥርጣሪ "መነሻ የሚሆኑ ይዘቶችን አግኝተናል" ብለዋል።
ዳኞች "በሰማነው ድምፅ ላይ ድርጊቱ የሽብር ሊመስል የሚችል የመነሻ ሀሳብ አግኝተናል። በተወሰነ መልኩ የመነሻ ሀሳብ ስላገኘን ለፖሊስ ተጨማሪ የምርመራ ጊዜ መስጠቱ አስፈላጊ ሆኖ አግኝተነዋል" እንዳሉ ጠበቃው አስረድተዋል።
በዚህም መሠረት መርማሪ ፖሊስ ከጠየቀው 14 ቀናት ውስጥ ተጠርጣሪዎቹ "ፍርድ ቤት ከቀረቡበት ቀን ጀምሮ የሚታሰብ የ12 ቀን የምርመራ ጊዜ" መፍቀዳቸውን ገልጸዋል።

ፍርድ ቤቱ በቀጣዩ በሚኖረው ቀጠሮ ላይ "ፖሊስ ምርመራውን ጨርሶ" እንዲቀርብ ትዕዛዝ መሰጠቱንም ጠበቃ ሰለሞን ተናግረዋል።

BBC Amharic

የቀድሞ ጠቅላይ ሚኒስትር ኃይለማርያም ደሳለኝ የCGIAR የመጀመሪያው የቦርድ ሊቀመንበር ሆነው ተሾሙ
#ethiopia | የቀድሞ የኢትዮጵያ ጠቅላይ ሚኒስትር አቶ ኃይለማርያም ደሳለኝ ቦሼ በዓለም አቀፍ የግብርና ምርምር ትብብር ተቋም CGIAR አዲስ የተዋቀረው የቦርድ የመጀመሪያ ሊቀመንበር ሆነው መሾማቸውን ተቋሙ በይፋ አስታውቋል። ሹመታቸው ከነሐሴ 1 ቀን 2026 ጀምሮ በይፋ ተግባራዊ ይሆናል።

እንደ CGIAR መግለጫ፣ አዲሱ ቦርድ የተቋሙን የዓለም አቀፍ የግብርና ምርምር ሥራዎች በማስተባበር በምግብ ዋስትና፣ በግብርና ምርታማነት፣ በአየር ንብረት ለውጥን የመቋቋም አቅም እና በተፈጥሮ ሀብት ጥበቃ ዙሪያ የሚከናወኑ ስትራቴጂያዊ ውሳኔዎችን ይመራል።

ሹመቱ የተካሄደው ለወራት የዘለቀ የምልመላና የእጩ ምርጫ ሂደት ተጠናቆ ሲሆን፣ ኃይለማርያም ደሳለኝ በግብርና ፖሊሲ፣ በአህጉራዊ እና ዓለም አቀፍ ትብብር፣ እንዲሁም በሳይንስን መሠረት ባደረገ የልማት አመራር ያላቸው ልምድ ለሹመታቸው ዋና ምክንያት መሆኑን ተቋሙ ገልጿል።

የCGIAR ጊዜያዊ የቦርድ ሊቀመንበር ፕሮፌሰር ሮኤል መርክስ በሰጡት መግለጫ፣ ኃይለማርያም በሳይንስ ላይ የተመሰረተ የግብርና ልማትን ለማራመድ ያላቸው ልምድና አመራር ለተቋሙ ትልቅ እሴት እንደሚያመጣ ገልጸዋል።

ኃይለማርያም ደሳለኝ ከ2019 ጀምሮ የAGRA (Alliance for a Green Revolution in Africa) ቦርድ ሊቀመንበር በመሆን ሲያገለግሉ የቆዩ ሲሆን፣ በተጨማሪም የTradeMark Africa ቦርድን ጨምሮ በበርካታ ዓለም አቀፍ ተቋማት የአመራር ሚና እየተወጡ ይገኛሉ።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)

አፈሳና ጦርነት የሰጉ የትግራይ ተማሪዎች አሁንም "ግቢ" ናቸው!

አስገዳጅ ወታደራዊ ምልመላን በመስጋት ወደትግራይ ክልል መመለስ ያልቻሉ የአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ተማሪዎች ክረምቱን በግቢው ውስጥ ለማሳለፍ ፍቃድ ማግኘታቸውን ዋዜማ ሰምታለች፡፡

በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ትምህርታቸውን ሲከታተሉ የቆዩ የትግራይ ተወላጅ ተማሪዎች፣ በትግራይ ክልል ባለው ወቅታዊ ሁኔታ እና አስገዳጅ ወታደራዊ ምልመላ ስጋት ምክንያት ወደ ክልላቸው መመለስ ባለመቻላቸው፤ ክረምቱን በዩኒቨርሲቲው ውስጥ እንዲያሳልፉ ተፈቅዶላቸዋል።

ዋዜማ ያነጋገረቻቸው ተማሪዎች እንደገለጹት፤ ጥያቄው መጀመሪያ ላይ በዩኒቨርሲቲው በኩል ተቀባይነት አጥቶ ለሳምንታት የቆየ ቢሆንም፤ ከጊዜያት በኋላ ግን በትምህርት ሚኒስቴር ውሳኔ መፍትሔ ሊያገኝ ችሏል።

Seledadotio
Seledadotio

"18 ሰው ቀርቶብናል፥ እናትና ልጅም ይገኙበታል፥ ለአዘጋጆቹ ወዲያው አሳውቀናል" - የፕሮጀክቱ መስራች

ለጎቲያ ካፕ ወደ ስዊዲን ከሄዱ የኢትዮጵያ ቡድኖች መካከል ደብል ፓስ የእግር ኳስ ፕሮጀክት አንዱ ነው፤ ከቀሩት ተጫዋቾች አብዛኞቹ ከዚህ ስብስብስ የተገኙ በመሆናቸው ስለ ጉዳዩ ማብራሪያ እንዲሰጠን የፕሮጀክቱ መስራች ታዲዮስ ተክሉ ጋር ደውለን ተከታዩን ቆይታ አድርገናል፥ እነሆ፦

ታዲዮስ ስለ ትብብርህ በቅድሚያ እናመሰግናለን፤ ስለራስህና ስለ ፕሮጀክታችሁ በማስተዋወቅ እንጀምር እስኪ?

"ጉዳዩን ለማጥራት ስለደወልክልኝ ታምሩ እኔም አመሰግናለሁ፤ ታዲዮስ ተክሉ እባለሁ፤ የቀድሞ ተጫዋች የአሁን አሰልጣኝ ነኝ፤ ከጫካ ሜዳ ፕሮጀክት ጀምሮ የኢትዮጵያ ቡና፣ ንግድ ባንክና ኤሌክትሪክ ታዳጊ ቡድኖችን አሰልጥኛለሁ፤ የኢትዮጵያ ከ17 አመት በታች ብሄራዊ ቡድን አሰልጣኝ ሆኜም በሴካፋ ተሳትፌያለሁ፤ አሁን ደግሞ የቂርቆስ ክፍለ ከተማ ሴቶች ቡድንን አሰለጥናለሁ፤ በተጨማሪ የደብል ፓስ ፕሮጀክት መስራችና ዋና አሰልጣኝ ነኝ፤ ይህ ፕሮጀክት ከተቋቋመ ዘጠኝ አመት ሆኖታል፤ በአዲስ አበባ እግርኳስ ፌዴሬሽን ስር ተመዝግበን በከተማው ከ20 አመት በታች ውድድር ላይ እንሳተፋለን"

የስዊዲን ጎቲያ ካፕ እድልን እንዴት አገኛችሁ?

"በራሳችን ጥረት ተፃፅፈን ነው እድሉን ያገኘነው፤ ዘንድሮ ለሁለተኛ ጊዜ ነው የተሳተፍነው፤ ከዚህ ቀደም ዴንማርክ ላይም ውድድር አድርገናል"

እስኪ ስለ ስዊዲን ጉዟችሁ አጫውተን

"18 ተጫዋቾችንና 4 የአሰልጣኝ አባላትን በጥቅሉ 22 ልዑካንን ይዘን ነው የሄድነው፤ በውድድሩም ጥሩ ተሳትፎ ነበረን"

22 ሆናችሁ ሄዳችሁ ስንት ሆናችሁ ተመለሳችሁ?

"1 ተጫዋች( የዘማሪ አሸናፊ ገብረ ማርያም ልጅ ፣ ሚካኤል አሸናፊ ) ና 3 የአሰልጣኝ አባላት በአጠቃላይ 4 ሰዎች ብቻ ነው ወደ አዲስ አበባ የተመለሰው፤ 18ቱ አልመጡም"

ይህ እንዴት ሊፈጠር ቻለ?

"የሁላችንም መመለሻ ቀን ውድድሩ ከተጠናቀቀ ከሁለት ቀን በኋላ ነበር፤ ሆኖም የአንዱ ታዳጊ ተጫዋች የቅርብ ቤተሰብ ሰርግ ሀምሌ 12 ስለነበር ወላጆቹ ቶሎ ቢመጣልን አሉን፤ በእድሜው ምክንያት ብቻውን መላክ ስለማንችል እኔና ሁለት የአሰልጣኝ አባላት እንዲሁም ተጫዋቹን ጨምሮ አራት ሆነን ትኬታችንን አስተካክለን በፍፃሜው ቀን ቅዳሜ ሀምሌ 11/2018(ጁላይ 18/2026) ወደ አዲስ አበባ ተመለስን፤ ቀሪዎቹ 18ቱ ሰኞ ሀምሌ 13 ነበር የመመለሻ ቀናቸው፤ እኛ አዲስ አበባ ሳንደርስ ለትራንዚት በቆየንበት ኳታር ሆነን ግን ተጫዋቾቹ ቡድናችን ካረፈበት ትምህርት ቤት ሳያሳውቁ እንደወጡ ተነገረን"

ከዛ ምን አደረጋችሁ?

"ወዲያው ለአዘጋጆቹ አሳወቅናቸው፤ እነሱም ለመረጃው አመስግነውን ለሚመለከተው የፀጥታ አካል እንሳውቃለን አሉን፤ አዲስ አበባ ከደረስን በኋላ ድጋሚ አንዷ የቡድን መሪ ጋር ስደውል እንደማይመለሱ፥ ተጫዋቾቹንም ስዊዲን የሚኖሩ ቤተሰብና ዘመዶቻቸው እንደወሰዷቸው ነገረችን፤ ኢትዮጵያ ያሉ ወላጆችንም ጠየቅን፤ ልጆቹ ያሉበትን ቦታ ለመናገር ፈቃደኛ አልሆኑም፤ ይህንንም ለአዘጋጆቹ በድጋሚ አሳውቀናል፤ ከ10 ቀን በኋላ ዜናውን አወጡት"

ይህ እንዳይከሰት ቅድሚያ ዝግጅት አላደረጋችሁም?

"በደንብ አድርገናል፤ ውል አዘጋጅተን የሁሉንም ተጫዋቾች ወላጆች አስፈርመናል፤ ስዊዲን ከደረስን በኋላም የሁሉም ተጫዋቾች ፓስፖርት እኔ ጋር ነበር፤ ሆኖም እኔ ቀድሜ መመለስ ስለነበረብኝ ፓስፖርቱን ለቡድን መሪ ሰጠሁ፤ ተያይዘው ቀሩ፤ ውስጥ ውስጡን በደንብ ተዘጋጅተውበት ነበር"

ለመሆኑ ወጪያችሁን የሸፈነው ማነው?

"የተጫዋቾቹን የጉዞ ወጪ የቻሉት ወላጆቻቸው ናቸው"

ምን ያህል ከፈሉ?

" ለስልጠና፣ ለጉዞና ለተለያዩ አቅርቦቶች እያንዳንዳቸው 300ሺህ ብር ከፍለዋል፤ የተሻለ አቅም ያላቸው ደግሞ 400ሺህ ብር ከፍለው አግዘውናል"

ለምን 400ሺህ ብር?

"የመክፈል አቅም የሌላቸውን ሶስት ያህል ተጫዋቾችን ይዘን ሄደናል፤ የእነሱን ወጪ ደግሞ እኛና አቅም ያላቸው ወላጆች ሸፍነናል፤ ወላጆቹ ከ300ሺህ ብር በተጨማሪ 100ሺህ ብር እየጨመሩ 400ሺህ ብር እየከፈሉ አቅም የሌላቸው ተጫዋቾች እንዲሄዱ አግዘውናል"

ከተጫዋቾች በተጨማሪ ወላጆችስ ሄደዋል?

"አዎ ሁለት ተጫዋቾች ከእናቶቻቸው ጋር አብረው ወደ ስዊዲን ሄደዋል"

እና ተመለሱ?

"ሁለቱም ተጫዋቾችም ሆኑ እናቶቻቸው አልተመለሱም"

ተጓዥ ተጫዋቾች ከእግርኳስ ጋር ያላቸው ግንኙነትና ችሎታ ደካማ የሆኑ፥ የባለሀብትና የባለስልጣን ልጆች ናቸው ይባላል እውነት ነው?

"ፕሮጀክታችን በኢትዮጵያ እግርኳስ ፌዴሬሽንና በፊፋ ኮኔክት የተመዘገበ ነው፤ ሆኖም እድሜያቸው ከ16 አመት በታች ስለሆኑ ችሎታ ላይ ብቻ የተመሰረተ ምልመላ አናደርግም፤ ይህን መሰል አለም አቀፍ ውድድር ላይ ስንሳተፍ ደግሞ ቪዛ ለማግኘት አንዱ መስፈርት የወላጆቹ ኢኮኖሚያዊ አቅም ይታያል፤ ስለዚህ የባለሀብትም የባለስልጣንም ልጆች ይኖሩናል፤ ከቀሩት ውስጥ ግን የባለስልጣን ልጅ የለም"

የኢትዮጵያ እግርኳስ ፌዴሬሽን በተጫዋቾቹ መጥፋት አዝኛለሁ ሆኖም የኢትዮጵያ ብሄራዊ ቡድን አባላት አይደሉም ብሎ መግለጫ አውጥቷል፤ ምን ትላለህ?

"እንዳልኩህ በራሳችን ጥረት ነው ተሳትፎውን ያገኘነው፤ ከብሄራዊ ቡድን ጋርም አይገናኝም፤ በተፈጠረው ነገር ዋነኛ ተጎጂዎችም እኛ ነን፤ ስማችን ላይ ትልቅ አሉታዊ ተፅዕኖ አለው፤ በጣም አዝነናል"

በድጋሚ ለትብብርህ ላመስግንህና የመጨረሻ ጥያቄ ላንሳ፥ የቡድኑ ፎቶ ላይ አንድ ህፃን ልጅ ይታያል፤ ተጫዋች ነው?

"ኸረ አይደለም፤ የእኔ ልጅ ነው፤ ገና ስድስት አመቱ ነው፤ አብረን ሄደን አብረን ተመልሰናል"

★ ማስታወሻ፦ ከደብል ፓስ ፕሮጀክት በተጨማሪ በአሰልጣኝ እድሉ ደረጄ የሚመራው ኢዲዋይ እና ዳን አቢሲኒያ የተባሉ ቡድኖች በስዊዲን ጎቲያ ካፕ ተሳትፈዋል፤ እነሱም ማብራሪያ እንዲሰጡን ጠይቀን ምላሻቸውን እየጠበቅን ነው

(ታምሩ ዓለሙ)

ሀገራዊ ምክክሩና የትግራይ ክልል ተሳትፎ

አዲስ አበባ፣ ሐምሌ 17፣ 2018 (ኤፍ ኤም ሲ) የኢትዮጵያ ሀገራዊ ምክክር ኮሚሽን ላለፉት ዓመታት በተለያዩ የሀገሪቱ ክፍሎች በመዘዋወር የአጀንዳ ማሰባሰብና ተወካዮችን የመለየት ስራዎችን አከናውኖ የምክክር ሂደቱ ተጀምሯል፡፡

ላለፉት አራት ዓመታት ከፍተኛ ዝግጅት ሲደረግበት የቆየው ታሪካዊው ሀገር አቀፍ የምክክር ጉባኤ ካሳለፍነው ሐምሌ 8 ቀን 2018 ዓ.ም ጀምሮ በአዲስ አበባ ከተማ በይፋ መካሄድ የጀመረ ሲሆን፤ ከተለያዩ የኅብረተሰብ ክፍሎች፣ ከሁሉም ክልሎች፣ ከፖለቲካ ፓርቲዎች፣ ከሲቪክ ማኅበራት እና ከዳያስፖራው ማህበረሰብ የተውጣጡ ከ4 ሺህ በላይ ተመካካሪዎች በመሳተፍ ላይ ይገኛሉ፡፡

ኢትዮጵያ በህዝቧ መካከል የነበሩ ያለፉ የሚያለያዩ፤ የሚያጨቃጭቁና የግጭት ምንጭ የነበሩ ጉዳዮችን በውይይትና በምክክር ለመሻገር፤ ሀገራዊ መግባባትንና ብልጽግናዋን ለማረጋገጥ ዜጎቿ ጠረጴዛ ከበው ይገኛሉ፡፡

በትግራይ ክልል በነበረው አመቺ ያልሆነ ሁኔታ ምክንያት በክልሉ ውስጥ ቀጥታ የውይይት መድረክ ማካሄድ ባይቻልም፤ በአዲስ አበባ የሚኖሩ የትግራይ ተወላጆችን እና ከተለያዩ አካባቢዎች የተወጣጡ የማኅበረሰብ ክፍሎችን በማሳተፍ የአጀንዳ ማሰባሰብ ሥራው ከተከናወነ በኋላ ተወካዮቹን በማሳተፍ ምክክሩ ተጀምሯል፡፡

ምንም እንኳን በትግራይ ክልል ያለው አሁናዊ የፖለቲካ ሁኔታና የሕወሓት አስፈሪ አካሄድ ለኮሚሽኑ በተፈለገው ልክ ተግባሩን እንዲፈጽም አስቸጋሪ ቢሆንበትም፤ አስቸጋሪ ሁኔታ ነው ብሎ ተስፋ ባለመቁረጥ በተሰራው ቁርጠኛ ስራ ከ700 በላይ የሚሆኑ ተወካዮች ከትግራይ የፖለቲካ ፓርቲዎች፣ ከሲቪክ ማኅበራት፣ ከሃይማኖት ተቋማት፣ ታዋቂ ግለሰቦች እና ምሁራን ተሳትፎ አድርገዋል።

ጠቅላላው የኢትዮጵያ ህዝብ የመሰልጠን ምልክት በሆነው ውይይትና ምክክር፤ አላሻግር ብለውት የነበሩትን ያለፉ የቂምና የአለመግባባት መሰናክሎች ለመሻገር ሲመክር፤ ህገ ወጡ የሕወሓት ቡድን ባረጀና ባፈጀ የፖለቲካ አዙሪት ውስጥ ተጠምዶ ህዝቡን ለእልቂት ማዘጋጀቱን ቀጥሏል፡፡

ኢትዮጵያ እየመከረችበት ባለበት በዚህ ጊዜ እንኳን ይህ ቡድን በትግራይ ክልል የህዝቦች አፈና፣ አስገዳጅ ወታደራዊ ምልመላ በአጠቃላይ ዘግናኝ የሆነ የሰብዓዊ መብት ጥሰት እየፈጸመ ይገኛል፡፡

ቡድኑ የስልጣንና የሀብት ጥማቱን ከማርካት በቀር ለትግራይ ህዝብ ህልውና የማይገደው መሆኑን የሚያሳየው በሰላማዊ ውይይት የትግራይን ህዝብ ችግር በዘላቂነት ከመፍታት ይልቅ አሁንም ህዝቡን ለከፋ ጉዳት የሚዳርግ ተንኮል መጠንሰሱን ገፍቶበታል፡፡

የመደመር መንግሥት ተወያይቶ ችግሮችን ለመፍታት የተጓዘውን ርቀት ለመገንዘብ ምንም እንኳን ህገ-ወጥ ቡድኑ ቢያፈርሰውም፤ የፕሪቶሪያውን ስምምነት ማክበሩን መመልከት ብቻ በቂ ይሆናል፡፡

መንግሥትም ሆነ የኢትዮጵያ ሀገራዊ ምክክር ኮሚሽን በተለያየ አጋጣሚ ለውይይትና ለምክክር በራቸው ክፍት መሆኑን ቢያሳውቁም ጥሪዎቹን ችላ በማለት የጦርነት ነጋሪት ጉሰማውን ተያይዞታል፡፡

በዚህ ታሪካዊ ኩነት ላይ ኢትዮጵያ ከመላው ክፍል በተወከሉ ልጆቿ ችግሮቿን ተሻግራ፤ በልፅጋና ፀንታ የምትኖርበት መንገድ ላይ ትገኛለች፡፡

በመልካም ፈቃዱ

የመቀሌ ራስ አሉላ አባ ነጋ አየር ማረፊያ
በወረፋ መጨናነቁ ተሰማ

በትግራይ ክልል ከቅርብ ጊዜ ወዲህ እየተካሄደ ካለው የግዳጅ ወታደራዊ ምልመላ ለማምለጥ በርካታ ወጣቶች በየብስ መንገድ ለመውጣት ቢሞክሩም፣ በኬላዎች ላይ በተጣለው ጥብቅ ቁጥጥር ምክንያት መውጣት አልቻሉም። ይህንን ተከትሎ የአየር ትራንስፖርት ፍላጎት በከፍተኛ ሁኔታ በመጨመሩ፣ የመንገድ አማራጫቸው የተዘጋባቸው በርካታ ወጣቶችና መንገደኞች ወደ አየር መንገድ አቅንተዋል።

በዚህም ምክንያት ከትግራይ—በዋናነት ከመቀሌው ራስ አሉላ አባ ነጋ ዓለማቀፍ አውሮፕላን ማረፊያ—ወደ አዲስ አበባ ቦሌ ዓለማቀፍ አውሮፕላን ማረፊያ ለመጓዝ የኢትዮጵያ አየር መንገድ ቲኬት የቆረጡ መንገደኞች ከወትሮው በተለየ እስከ ሁለትና ሦስት ሳምንታት ድረስ ረጅም ወረፋ ለመጠበቅ መገደዳቸውን ዋዜማ ዘግባለች።

Seledadotio
Seledadotio

የግዳጅ ወታደራዊ ምልመላው‼️
‹‹የግዳጅ ወታደራዊ ምልመላ አዋጁ አለም አቀፍ ተሞክሮን መሰረት ያደረገና ተገቢ ነው›› አሉ፡፡ በምርጫ ቦርድ የተሰረዘው ህወሀት ሊቀመንበርና ከሌተና ጄኔራል ታደሰ ወረደ ስልጣን ቀምተው የክልሉ ፕሬዝደንት የሆኑት ዶክተር ደብረፅዮን ገብረሚካኤል በክልሉ የግዳጅ ወታደራዊ ምልመላን የሚደነግገውን አዋጅ አወደሱ፡፡ ዛሬ በመቀሌ ባደረጉት ንግግር ይህ አዋጅ አለም አቀፍ ተሞክሮን መሰረት ያደረገ መሆኑንም ገልፀዋል፡፡

ሲናገሩም ‹‹የትግራይ ህዝብ ህልውናና ደህንነትን ለማረጋገጥ የወጣው አዋጅ ቁጥር 366/2018 ተገቢና አለም አቀፍ ተሞክሮዎችን መሰረት ያደረገ ነው›› ብለውታል።
አዋጅ ቁጥር 366/2018 የግዳጅ ወታደራዊ አገልግሎትን ያካተተና በሞት የሚያስቀጡ ድንጋጌዎችን የያዘ መሆኑ ይታወቃል፡፡ 46 ገፆች ባሉት በዚህ አዋጅ እድሜና ጤናው የሚፈቅድለት ማንኛውም የትግራይ ተወላጅ የክልሉ መንግስት የሚያቀርብለትን የክተት ጥሪ ተቀብሎ የመሳተፍ ግዴታ እንዳለበት ተደንግጓል፡፡

እንዲሁም በትግራይ ሰራዊት ላይ ማንኛውንም ፕሮፓጋንዳ ማካሄድ እንዲሁም የትግራይ ተወላጆችን ለጠላት መመልመልና ከትግራይ ጦር እንዲከዱ ማድረግ በሞት ከሚያስቀጡት ውስጥ ናቸው፡፡ ከጠላት ጋር መተባበርና ሚስጥር ማሾለክም እስከሞት የሚደርስ ቅጣት እንደሚያስከትሉ የሚጠቅሰው ይህ አዋጅ በክልሉ ውስጥ ተግባራዊ መሆን መጀመሩ ይታወቃል፡፡

Seledadotio
Seledadotio

ትምህርት ሚኒስቴር በዩኒቨርሲቲዎች አዲስ የአመራር ሹመት መምሪያ ይፈ አደረገ‼️

ትምህርት ሚኒስቴር በመንግስት ከፍተኛ ትምህርት ተቋማት ውስጥ የሚሾሙ ፕሬዝዳንቶችና ምክትል ፕሬዝዳንቶች አሰያየምን የሚገዛ አዲስ መመሪያ ይፋ አድርጓል።

መመሪያው በብቃትና በውድድር ላይ የተመሰረተ አሰራርን ለማስፈን ያለመ ሲሆን፣የዩኒቨርሲቲ ፕሬዝዳንት የአንድ ጊዜ የስራ ዘመን 6 ዓመት እና የምክትል ፕሬዝዳንቶች 4 ዓመት መሆኑ ተነግሯል።

በማንኛውም የመንግስት ዩኒቨርሲቲ በተከታታይ ሁለት ጊዜ በፕሬዝዳንትነት ያገለገለ አመራር በድጋሚ መወዳደር እንደማይችልም ተገልጿል።

ለፕሬዝዳንትነት የሚወዳደሩ ወንድ እጩዎች ቢያንስ የረዳት ፕሮፌሰርነትና ከዚያ በላይ ማዕረግ ሊኖራቸው የሚገባ ሲሆን፣ቢያንስ 2 ዓመት በፕሬዝዳንትነት ወይም 3 ዓመት በምክትል ፕሬዝዳንትነት/ዲንነት ያገለገሉ መሆን እንደለባቸው ገልጿል።

አመራሩ በየ 3 ወሩ በቦርዱ የሚገመገም መሆኑ እና ። ውጤቱ በሁለት ተከታታይ የስድስት ወር ግምገማዎች ከ60% በታች ከሆነ፣ በጤና እክል ወይም በዲሲፕሊን ጉድለት ከሃላፊነቱ እንዲነሳ ለሚኒስቴሩ ሀሳብ ይቀርባል ተብሏል።

በምልመላና ምርጫ ሂደቱ ላይ ቅሬታ ያለው ተወዳዳሪ፣ ውጤቱ በይፋ በተገለጠ በ10 ቀናት ውስጥ ለዩኒቨርሲቲው ቦርድ ቅሬታውን ማቅረብ እንደሚችል አረጋግጧል።
‎
Seledadotio
Seledadotio

"ግፋ" በኤርትራ፤ አፈሳ በትግራይ

አዲስ አበባ፣ ሐምሌ 10፣ 2018 (ኤፍ ኤም ሲ) የኤርትራን ወጣቶች ለዘመናት ሲያሰቃይ የኖረው የ"ሳዋ" ወታደራዊ ማሰልጠኛ ካምፕ እና የ"ግፋ" (አፈሳ) መራር እውነት፣ ድንበር ተሻግሮ በኢትዮጵያ ምድር ዳግም ሲተገበር ማየት የታሪክ አሳዛኝ ክስተት ነዉ።

ትናንት የኤርትራ እናቶች በየመንገዱ እና በየቤተክርስቲያኑ ደጃፍ ልጆቻቸውን ሲነጠቁ ያነቡት ዕንባ፣ ዛሬ በትግራይ እናቶች ጉንጭ ላይ ሲፈስ ማየት ያሳምማል።

ህገ ወጡ ህወሓት እና ሻዕቢያ፣ ምንም እንኳ በፖለቲካ ቼዝ ጠረጴዛ ላይ ደም አፋሳሽ ጠላቶች ቢሆኑም፣ በሕዝብ ላይ በሚተገብሩት የጭቆና እና የግዳጅ ምልመላ ስልት ግን "የርዕዮተ ዓለም መንታዎች" መሆናቸውን በተግባር አሳይተዋል። ህገ ወጡ የህወሓት ቡድን ከእንጀራ አባቱ ሻዕብያ የወረሰዉ አንድ ጥሪት ቢኖር እሱም ጦርነትና ጭካኔ ብቻ ነዉ።

"ሳዋ" በትግራይ

በኤርትራ ከዓመታት በፊት የተተገበረው "ብሔራዊ አገልግሎት"፣ ወጣቶችን ዕድሜ ልክ ከሚያስረው የግዳጅ ወታደራዊ አገልግሎት በተጨማሪ በዓለም አቀፍ ደረጃ አሳዛኝ የስደት ታሪኮችን አስመዝግቧል። "ግፋ" በሚባለው የአፈሳ ዘመቻ፣ ወጣቶች ከትምህርት ቤት፣ መንገድ ላይ ወይም በቤታቸው እያሉ ተይዘው ወደ ሳዋ ይጋዛሉ።

ሴቶች መውልድን እስኪፈሩ፤ እናቶች ልጆቻቻውን መደበቂያ አጥተዉ እስኪሸበሩ ድረስ ሻዕብያ አዳጊ ልጆችን ከየመንደሩ እያፈሰ ለእሳት ሲማግድ ኖሯል። ከስልጣኑ በቀር ለምንም ደንታ የሌላቸዉ የአስመራው ጌታ፤ የህጻናትን ስስ ገላ ለሽያጭ ማቅረብ የደስታቸዉ ምንጭ ነዉ።

ኤርትራውያን ወጣቶች የሻእቢያን የፖለቲካ ግርድና ለመፈጸም፣ በየመን እና በሱዳን የጥይት እራት ሆነዋል። ከተከፈተው የሞት ደጃፍ ለመሸሽ ሲሞክሩ፤ በሰሃራ በረሃ አሸዋ ውስጥ የተቀበሩት እና በሜዲትራኒያን ባህር ሰጥመው የቀሩትን ቤት ይቁጠራቸው።

ይህ አሳዛኝ የታሪክ ምዕራፍ፣ ባለፉት ቅርብ ዓመታት በትግራይ ክልል የሻዕቢያ ሎሌ በሆነዉ በህገ ወጡ ህወሓት መሪነት እየተደገመ ይገኛል።

ሻዕቢያ ቤት ለቤት እየዞረ ወጣቶችን ከእናታቸው እቅፍ እየነጠለ ለጦርነት እንደማገዳቸው ሁሉ፤ ህገ ወጡ የህወሓት ቡድንም ህጻናትና አዳጊዎችን በተመሳሳይ መልኩ በግዳጅ እያፈሰ ነው። የትግራይ እናት በእንባ በራሰ ጉንጭ፤ በእንብርክክ እየተንፏቀቀች፤ አፈር በላይዋ ላይ እየነሰነሰች፤ ልጆቼን ተዉልኝ ብላ በመማጸኗ፤ የህገ ወጡ ቡድን ምላሽ የጥይት ሩምታ መክፈት ሆኗል።

ወጣቶች የህገ ወጡን ቡድን አፈሳ ሽሽት፤ ባገኙት ቀዳዳ እና አጋጣሚ ሁሉ ትግራይ ክልልን ለቀዉ እየወጡ ነዉ። በወጣቶች መስዋእትነት እድሜያቸውን ለመቀጠል የሚታገሉትን የህወሓት አዛውንቶች “በቃ” ያሉ ወጣቶችም ትግል ጀምረዋል።

ለግማሽ ምእተ ዓመት ትግራይን በደም ያጠቡት አዛውንቶች፤ በመቃብር አፋፍ ላይ ሆነዉም፤ የትግራይን ወጣት ጥይት ማብረጃ የማደረግ ህልም ከሁሉም አቅጣጫ ብርቱ ተቃውሞ ገጥሞታል። የትግራይ ወጣቶችን ለሱዳን የእርስ በርስ ጦርነት በማከራየት በሀብት ላይ ሀብት ለመጨመር የሚፈጨረጨረውን ሃይል፤ ያሰባው ባይሆንለት የግብር አባቱ ሻዕብያን ጭካኔ ለመጠቀም መርጧል።

የአንድ ሳንቲም ሁለት ገጽታዎች

የሻዕቢያ እና የህወሓት የረዥም ዘመናት ትስስር ከበረሃው የትጥቅ ትግል ጀምሮ የተቀረጸ ነው። ሁለቱም ኃይሎች ማኅበረሰቡን የሚመለከቱት እንደ "ወታደራዊ ግብዓት" (Militarized Asset) እንጂ፣ እንደ ነጻ ዜጋ አይደለም።

ለእነዚህ ቡድኖች፣ የፖለቲካ ሥልጣናቸውን ማረጋገጫው ሕዝብን በፍርሃት፣ በጥርጣሬ እና በማያቋርጥ የጦርነት ትርክት ውስጥ ማቆየት ነው።

በኤርትራ "የውጭ ጠላት አለብን" በሚል ትረካ ሳዋ ትውልድን ሲበላ እንደኖረው ሁሉ፣ በትግራይም በተመሳሳይ ወጣቱ ሌላ የሕይወት አማራጭ እንዳያስብ የማድረግ ስልታዊ ዘመቻ ተከፍቷል። የትግራይ ህዝብ ይበቃል እያለ ያለዉ ይህንን በወጣቶች ነብስና አካል የመጫወት ጭካኔ ነው።

በአዲስ አበባ የተቃውሞ ሰልፍ‼️
ለሐምሌ 11 የተጠራው ሰልፍ ፈቃድ አገኘ‼️
በትግራይ ክልል እየተካሄደ ያለውን ወታደራዊ አፈሳ ለማውገዝ በአዲስ አበባ የተጠራው የተቃውሞ ሰልፍ የተፈናቀሉትን እንደሚያሳትፍ ተሰምቷል።
በአዲስ አበባ ከተማ ለመጪው ሐምሌ 11 ቀን 2018 ዓ.ም የተጠራውና በሕገ-ወጥ ወታደራዊ ምልመላ እንዲሁም በሰላማዊ ዜጎች እስር ላይ ያተኮረው የተቃውሞ ሰልፍ የመንግስትን ፈቃድ ማግኘቱንና በከተማዋ የሚገኙ በርካታ የትግራይ ተፈናቃዮችም በሰልፉ ላይ እንደሚሳተፉ ታውቋል።።
የስምረት ፓርቲን ጨምሮ ሌሎች የፖለቲካ ኃይሎችን ያካተተው የትግራይ ሰላምና የለውጥ ምክር ቤት የጠራው ይህ ሰልፍ፤ በትግራይ ክልል እየተፈጸመ ነው ያሉትን ወታደራዊ አፈሳ ለማውገዝ፣ የታሰሩ እናቶችንና ገበሬዎችን ድምጽ ለማሰማት እንዲሁም ለአዲስ አበባ ተፈናቃዮች ተገቢው ድጋፍ እንዲደረግ ለመጠየቅ ያለመ መሆኑ ተገልጿል።

የስምረት ፓርቲ ጽሕፈት ቤት የሚዲያና ኮሙኒኬሽን ኃላፊ  ሃለፎም ምርአ ለአዲስ ማለዳ እንደተናገሩት፤ የሰልፉ ዋና ዓላማ በትግራይ ክልል ሕጋዊ ያልሆነ አዋጅን መነሻ በማድረግ በወጣቶች ላይ እየተፈጸመ ያለውን አስገዳጅ ወታደራዊ ምልመላና ያለአግባብ የታሰሩ እናቶችንና ገበሬዎችን በደል ለዓለም አቀፉ ማህበረሰብ ይፋ ማድረግ ነው።

በተጨማሪም የኢትዮጵያ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ ዕውቅና የነፈገውን የህወሃት ቡድን “የፕሪቶሪያው ስምምነት ፈርሷል” በሚል እያከናወነ ያለውን ተግባር ለማውገዝ፣ የፌደራል መንግሥት የበኩሉን ኃላፊነት እንዲወጣ ለመጠየቅና በጦርነት ምክንያት ተፈናቅለው አዲስ አበባ የሚገኙ የትግራይ ተወላጆች አስፈላጊውን ሰብአዊ ድጋፍ እንዲያገኙ ለማስቻል እንደሆነ ኃላፊው አስረድተዋል።
‎
Seledadotio
Seledadotio

(ዘ-ሐበሻ ዜና) ዓለም አቀፉ የሰብዓዊ መብቶች ተሟጋች ድርጅት ሂዩማን ራይትስ ዎች (\\፣ የትግራይ ክልል ባለስልጣናት እድሜያቸው እስከ 16 ዓመት የሆኑ ህጻናትን ጨምሮ ሰላማዊ ዜጎችን በግዴታ ወደ ውትድርና እየመለመሉ ነው ሲል በጽኑ ኮነነ። ድርጅቱ ዛሬ ባወጣው ሪፖርት እንዳስታወቀው፣ የክልሉ ኃይሎች ቢያንስ ከሚያዝያ 2026 ጀምሮ የቀድሞ ተዋጊዎችን እና ሌሎች ወጣቶችን አፍነው እየወሰዱ ይገኛሉ።

ይህ የቅጥር ዘመቻ በመላው ክልሉ "የፍርሃት ድባብ" መፍጠሩን የገለጸው ሪፖርቱ፣ ሰላማዊ ዜጎች ከመንገድ ላይ፣ ከስራ ቦታ፣ ከመኖሪያ ቤቶች እና ከባህላዊ የወርቅ ማውጫ ስፍራዎች ተሰብስበው ወደ ወታደራዊ ካምፖች እየተወሰዱ መሆኑን አጋልጧል። የሂዩማን ራይትስ ዎች የአፍሪካ ጉዳዮች ምክትል ዳይሬክተር ሌቲሺያ ባደር፣ ባለስልጣናቱ ይህንን ዘመቻ በአስቸኳይ አቁመው በህገ-ወጥ መንገድ የተመለመሉት ሰዎች ወደ ቤተሰቦቻቸው እንዲመለሱ ጠይቀዋል።

ድርጅቱ ይህንን መደምደሚያ ላይ የደረሰው፣ በሰኔ ወር አጋማሽ ላይ ከ18 የዓይን እማኞች፣ ተመልማይ ቤተሰቦች እና ከምልመላ ካመለጡ ግለሰቦች ጋር ባደረገው ቃለ-ምልልስ ላይ ተመስርቶ ነው። መረጃዎች እንደሚያሳዩት ከሚያዝያ ወር በፊት የአካባቢው ባለስልጣናት የቀድሞ የትግራይ መከላከያ ሰራዊት (TDF) አባላትን በስብሰባ፣ በደብዳቤ እና በስልክ ጥሪ ዳግም እንዲቀላቀሉ ያበረታቱ ነበር። ሆኖም ከሚያዝያ መጨረሻ ጀምሮ ዘመቻው ተጠናክሮ፣ ታጥቀው የሚንቀሳቀሱ ኃይሎች በከተሞች፣ በገበያ ቦታዎች እና በወርቅ ማውጫ አካባቢዎች የጅምላ አፈሳ ማካሄድ መጀመራቸው ተገልጿል።

ግለሰቦችን ለመለየት የአካባቢው ባለስልጣናት በቀድሞ ተዋጊዎች ዝርዝር እና በሰፈር ጥቆማ ሰጪዎች ላይ ጥገኛ መሆናቸውን እማኞች ተናግረዋል። ግንቦት 25 ቀን በማዕከላዊ ትግራይ፣ ኮላ ተምቤን አካባቢ በሚገኝ ባህላዊ የወርቅ ማውጫ ስፍራ፣ የጸጥታ ኃይሎች ስራቸውን እንዲያቆሙ ካዘዙ በኋላ በርካታ ወጣቶችን በጅምላ በመያዝ ወደ ወታደራዊ ማሰልጠኛ መውሰዳቸውም በሪፖርቱ ተካቷል። በዚህም ምክንያት በርካታ ወጣቶች ከምልመላ ለማምለጥ ከቤታቸው ርቀው ለማደር የተገደዱ ሲሆን፣ አንዳንዶቹ ደግሞ ወደ አዲስ አበባ እና ሌሎች የሀገሪቱ ክፍሎች እየሸሹ ይገኛሉ። ከዚህም በተጨማሪ ከምልመላ ያመለጡ ወጣቶች ቤተሰቦች ላይ እስራት እና ጫና እየተደረገባቸው መሆኑ ተዘግቧል።

በአለም አቀፍ የሰብዓዊ መብት ህግጋት መሰረት፣ እድሜያቸው ከ18 ዓመት በታች የሆኑ ህጻናትን ለውትድርና መመልመል የህጻናትን መብት የሚጥስ ሲሆን፣ ከ15 ዓመት በታች የሆኑትን መጠቀም ደግሞ የጦር ወንጀል (War crime) ተብሎ ይፈረጃል። ሆኖም የህወሓት ቃል አቀባይ ይህንን የግዴታ ምልመላ ውንጀላ ውድቅ በማድረግ፣ ህዝቡ ትግራይን እየተከላከለ ያለው በራሱ ፈቃደኝነት መሆኑን ተናግረዋል።

የሰብዓዊ መብት ተሟጋቹ ሪፖርት ከመውጣቱ ጥቂት ቀናት ቀደም ብሎ፣ ጁላይ 03 በትግራይ መዲና መቀሌ (ቀበሌ 05) ውስጥ ወጣቶች በግዳጅ ወደ አውቶቡሶች ሲጫኑ እና እናቶች በከፍተኛ ሀዘን ሲያለቅሱ የሚያሳይ የቪዲዮ ምስል በማህበራዊ ሚዲያ በስፋት ተሰራጭቶ ነበር። ይህ ምስል ቀድሞውንም በጸጥታ መደፍረስ እና በፖለቲካዊ ውጥረት ስጋት ውስጥ በነበረው ህዝብ ዘንድ ከፍተኛ መደናገጥን ፈጥሯል።

ይህንን የህዝብ ቅሬታ ተከትሎ፣ የትግራይ ክልል መንግስት የኮሙዩኒኬሽን ጉዳዮች ቢሮ ኃላፊ አቶ አብርሃም ሐጎስ ለትግራይ ቴሌቪዥን በሰጡት መግለጫ፣ ክልሉ አሁንም የህልውና አደጋ ተደቅኖበት ቢሆንም، ክልልን መከላከል በህዝብ ግንዛቤ፣ በጋራ መግባባት እና በፈቃደኝነት ላይ ብቻ የተመሰረተ መሆን እንዳለበት አስምረውበታል። አክለውም ማንኛውም ከመንግስት መመሪያ ውጪ እና ያለ ህዝብ ፈቃድ የተደረገ የግዴታ ምልመላ ካለ፣ የክልሉ መንግስት ጥብቅ ምርመራ በማድረግ ህገ-ወጥ ድርጊት በፈጸሙ የጸጥታ አካላትም ሆነ የአስተዳደር ኃላፊዎች ላይ ህጋዊ እና አስተዳደራዊ እርምጃ እንደሚወስድ ቃል ገብተዋል።

ይህ ውዝግብ የተነሳው የፕሪቶሪያው የሰላም ስምምነት ተፈጻሚነት አሁንም ተጋላጭ በሆነበት እና የፖለቲካ ውጥረቶች ዳግም ግጭት ሊቀሰቅሱ ይችላሉ የሚል ስጋት ባለበት ወቅት ነው። ገና በግንቦት 2026 ወር ላይ በመቀሌ፣ ሽረ፣ አክሱም፣ አድዋ፣ አዲግራት፣ ውቅሮ እና ሌሎች አካባቢዎች ከቤት ቤት ፍተሻ እና ህገ-ወጥ እስራት ጋር የተያያዙ ወጣቶችን የመሰብሰብ ዘመቻዎች መኖራቸውን 'አዲስ ስታንዳርድ' ዘግቦ ነበር።

ይህንን ተከትሎም እንደ ትግራይ ዴሞክራሲያዊ ትብብር (ስምረት)፣ ሳልሳይ ወያኔ ትግራይ የመሳሰሉ ተቃዋሚ የፖለቲካ ፓርቲዎች እና 'ሂዩማን ራይትስ ፈርስት ኢትዮጵያ' የተባለው የመብት ተሟጋች ድርጅት፣ ባለስልጣናት ወጣቶችን በግዳጅ እየመለመሉ ነው በማለት ድርጊቱን በጽኑ አውግዘው የነበረ መሆኑ ይታወሳል። አሁን ላይ የክልሉ መንግስት የጀመረው ምርመራ መቼ እንደሚጠናቀቅ ወይም ምርመራውን ተከትሎ ከስራ የታገዱ ባለስልጣናት መኖር አለመኖራቸውን የኮሙዩኒኬሽን ቢሮው እስካሁን ያሳወቀው ነገር የለም።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) "ወጣቶችን በግዳጅ ለጦርነት ማሰለፍ አሳፋሪ ድርጊት ነው" ሲል የትግራይ ነፃነት ፓርቲ ገለፀ፡፡ ውድብ ነፃነት ትግራይ ወይንም የትግራይ ነፃነት ፓርቲ ዛሬ ባወጣው መግለጫ ‹‹በትግራይ ውስጥ ወጣቶችን በግዳጅ ለውትድርና መመልመልና የማያምኑበት ጦርነት ውስጥ ለመማገድ›› የሚደረገውን ጥረት አጥብቆ እንደሚያወግዝ አስታውቋል፡፡

ፓርቲው በመግለጫው ድርጊቱን የወጣቶቹን ሰብአዊ መብትና ክብር የሚጥስ፣ የወደፊት ህይወታቸውን የሚያበላሽና በህዝብ ላይ ተጨማሪ ስቃይ የሚያመጣ መሆኑን ከገለፀ በኋላ ‹‹ሀላፊነት የጎደለው›› ብሎታል፡፡ በትግራይ ክልል ውስጥ ድጋሚ ጦርነት እንዲጀመር የሚደረገውን ጥረት ከጅምሩ አንስቶ በተደጋጋሚ ሲቃወም መቆየቱን ያወሳው ፓርቲው ጨምሮም ‹‹ይህ ጦርነት የማፊያ ቡድኑን ስልጣን ከማስጠበቅ ባለፈ ህዝባዊ አላማ የለውም›› በማለትም አስረድቷል፡፡

መግለጫው ሲቀጥልም ይህ በግዳጅ የሚደረገው ወታደራዊ ምልመላ እንዳለ ሆኖ አንዳንድ ግለሰቦች ይህንን የህዝብ ስቃይ ለግል ጥቅማቸው እያዋሉት እንደሚገኙ ጠቅሶ ወጣቶችን ከዘመቻ ለማስቀረት ገንዘብ የሚጠይቁ እንዳሉ መስማቱን አስታውቋል፡፡ ጨምሮም ‹‹ይህ የህዝባችንን ህልውናና ክብር የበለጠ የሚያዋርድ አሳፋሪ ተግባር ነው›› ያለው ፓርቲው የፖለቲካ ችግሮቹ በፕሪቶሪያ ስምምነት መሰረት በድርድርና በዲፕሎማሲያዊ መንገድ የሚፈቱበት እድል አለ ብሎ እንደሚያምን አስረድቷል፡፡

(ዘ-ሐበሻ ዜናኦ) "የግዳጅ ወታደራዊ ምልመላ ይብቃ፣ ጦርነት ይቁም፣ እናቶች ልጆቻቸውን መቅበራቸውን ያቁሙ" ሲሉ ዶከተር አብርሀም በላይ አሳሰቡ፡፡ አቶ አብርሀም በላይ ዛሬ በኤክስ ገፃቸው ላይ ባስተላለፉት መልእክት ‹‹የትግራይ ነዋሪዎች የግዳጅ ወታደራዊ ምልመላውን ሊቃወሙ ይገባል›› አሉ፡፡

ዶክተር አብርሀም በዚህ መልእክታቸው የግዳጅ ወታደራዊ ምልመላው ማብቃት እንዳለበትና ጦርነትም መቆም እንደሚገባው አሳስበው ‹‹እናቶችም ልጆቻቸውን መቅበር ያቁሙ›› ብለዋል፡፡ ጨምረውም የትግራይ ህዝብ ‹‹ልጆቼን አትውሰዱብኝ›› ከሚሉ እናቶች ጎን በመቆም ሰላምን እንዲመርጥና የልጆቻቸውን ደህንነት እንዲጠብቅ ጥሪ አቅርበዋል፡፡

ዶክተር አብርሀም ይህንን መልእክት ያስተላለፉት በትግራይ ክልል ውስጥ በግዳጅ የሚደረገው ወታደራዊ ምልመላ ተጧጡፎ መቀጠሉን የሚያሳዩ የቪዲዮና የፎቶግራፍ መረጃዎች በስፋት መሰራጨታቸውን ተከትሎ ነው፡፡

(ዘ-ሐበሻ ዜና) ፕሮፌሰር ክንደያ ገብረህይወት በማህበራዊ ትስስር ገጻቸው (ኤክስ) ላይ ባወጡት መረጃ፣ በትግራይ ክልል ውስጥ አንድ "ወንጀለኛ እና ኋላቀር" ሲሉ የጠሩት ቡድን የኤርትራን ዓይነት አስገዳጅ ወታደራዊ ምልመላ እያካሄደ እንደሚገኝ አስታውቀዋል።

ፕሮፌሰሩ ዛሬ ጠዋት በአዲጉዶም አካባቢ ተነስተዋል ያሏቸውን ፎቶግራፎች በማስረጃነት በማያያዝ እንዳብራሩት፣ ፊታቸውን የሸፈኑ ታጣቂዎች ወጣቶችን በገፍ እያፈሱ እና እየወሰዱ ይገኛሉ። በዚህ አስገዳጅ እርምጃ ምክንያትም እናቶች ልጆቻቸው ሲወሰዱባቸው በሀዘን እያለቀሱ መሆናቸውን አመልክተዋል።

ይህ አሳዛኝ ድርጊት በአስቸኳይ ሊቆም እንደሚገባ ያሳሰቡት ፕሮፌሰር ክንደያ፣ ሰላም ወዳድ የሆነ አካል ሁሉ በዚህ "ጦርነት ናፋቂ" ባሉት ቡድን ላይ ከፍተኛ ጫና በማሳደር ይህንን በደል እና የሰብአዊ መብት ጥሰት እንዲያስቆም ጥሪ አቅርበዋል።

ህወሃት ምላሽ ሰጠ‼️
‹‹በትግራይ ዙሪያ የድሮን ክትትሉ ቀጥሏል›› ሕወሓት‼️

ሕወሓት ወታደራዊ ግዳጅ እየፈጸመ መሆኑን ካደ፡፡ ቡድኑ የአውሮፓ ህብረት ያወጣውን ማሳሰቢያ ተከትሎ ባወጣው መግለጫ፣ መሬት ላይ ያሉ እውታዎችን በመካድ፤ የፌዴራል መንግስቱ ላይ ተጨማሪ ክሶችን አቅርቧል፡፡

ህወሓት በኢትዮጵያ የአውሮፓ ሕብረት ልዑክ በትግራይ ወቅታዊ ሁኔታ ላይ ያወጣውን መግለጫና የሰነዘረውን ወቀሳ ሙሉ በሙሉ ውድቅ በማድረግ ጠንከር ያለ ይፋዊ ምላሽ ሰጥቷል። የአውሮፓ ሕብረት ልዑክ ህወሓት "ትይዩ ክልላዊ ምክር ቤት አቋቁሟል" እና "የግዳጅ ውትድርና ምልመላ እያካሄደ ነው" በማለት የሰነዘረውን ወቀሳ ያጣጣለው ድርጅቱ፣ ሕብረቱ መሬት ላይ ያለውን ነባራዊ እውነታ ወደ ጎን በመተው በተሳሳተ መረጃ ላይ የተመሠረተ መግለጫ አውጥቷል ሲል ኮንኗል።

ህወሓት በትግራይ ውስጥ "ትይዩ ክልላዊ ምክር ቤት" አቋቁሟል የሚለው ወቀሳ ሙሉ በሙሉ መሠረተ ቢስ ነው ብሏል። በትግራይ ሕዝብ ስም የተቋቋመ ሌላ አዲስ ምክር ቤት እንደሌለ የገለጸው ድርጅቱ፣ ቀደም ሲል በሕግ የተመረጠው ብቸኛው የትግራይ ክልላዊ ምክር ቤት ከከተሞች እስከ ገጠር ማኅበረሰብ ሰፊ ውይይት ከተደረገበት በኋላ ወደ መደበኛ ሥራው መመለሱንና ይህም በታችኛው መዋቅር በኩል ጭምር ተቀባይነት ያገኘ መሆኑን አስታውቋል።
ድርጅቱ አስገዳጅ ምልመላ እያካሄደ ነው መባሉ ግልጽ ያልሆነና በማስረጃ ያልተደገፈ ክስ ነው ሲል አጣጥሎታል። ይሁን እንጂ በትግራይ ዙሪያ ከፍተኛ የወታደራዊ ኃይል ስምሪት፣ ቀጣይነት ያለው የሰው አልባ አውሮፕላን (ድሮን) ጥቃቶችና የአየር ላይ ክትትሎች ባሉበት ነባራዊ ሁኔታ፣ የክልሉ ባለሥልጣናት ሕዝቡን ከዳግም ጭፍጨፋና ከህልውና አደጋ የመጠበቅና ራሱን የመከላከል ሞራላዊና ሕጋዊ ኃላፊነት እንዳለባቸው አስገንዝቧል።

Seledadotio

መንግሥት ያለ ምንም መዘግየት ወደ እውነተኛ ውይይት ይምጣ - ህወሓት

ህወሓት የአውሮፓ ህብረት ያወጣውን መግለጫ መቃወሙንና የሰላም ስምምነቱ አደጋ ላይ መውደቁን አስታወቀ

የህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ (ህወሓት) የአውሮፓ ህብረት ልዑካን ቡድን በቅርቡ በትግራይ ክልል ያለውን ሁኔታ አስመልክቶ ያወጣው መግለጫ መሬት ላይ ያለውን እውነታ አያንጸባርቅም ሲል በጽኑ ተቃወመ።

የአውሮፓ ህብረት መግለጫ የተሳሳቱ መረጃዎች ላይ የተመሰረተ ነው ብሏል በመግለጫው መሠረት ህወሓት ትይዩ ክልላዊ ምክር ቤት አቋቁሟል ተብሎ የቀረበበትን ክስ ሙሉ በሙሉ ውድቅ አድርጓል።

ድርጅቱ በክልሉ በምርጫ የተመረጠው ብቸኛው የትግራይ ክልላዊ ምክር ቤት በቅርቡ ሥራ መጀመሩን ገልጾ ይህ ምክር ቤት ወደ ሥራ ከመመለሱ በፊት በከተሞችና በገጠር ማህበረሰቦች ዘንድ ሰፊ ውይይት ተደርጎበት በነዋሪዎች በወረዳና በጣቢያ ምክር ቤቶች ሙሉ ድጋፍ ያገኘ መሆኑን አስታውቋል።

ህወሓት በጊዜያዊ አስተዳደሩ እና በፌዴራል መንግስቱ ላይ ጠንከር ያለ ትችት ሰንዝሯል የትግራይ ጊዜያዊ አስተዳደር የህዝቡን ጥቅም ማስጠበቅ ተስኖታል ያለው ድርጅቱ ይልቁንም እንደ ፌዴራል መንግስት አስፈጻሚ እየሰራ ነው ሲል ወቅሷል።

በተጨማሪም የሰላም ስምምነቱ (CoHA) ከተፈረመበት ጊዜ ጀምሮ የፌዴራል መንግስት ስምምነቱን ለማዳከም እየሰራ መሆኑንና ጠቅላይ ሚኒስትሩን ጨምሮ ከፍተኛ የመንግስት ባለስልጣናት የስምምነቱን መሠረታዊ ሃሳቦች በተደጋጋሚ መካዳቸውን ገልጿል።

በዚህም ምክንያት የስምምነቱ ዋና ዋና ድንጋጌዎች ሳይፈጸሙ መቅረታቸውን በመግለጫው አመልክቷል።

ሰብአዊ ቀውስ እና የጸጥታ ስጋት
በትግራይ ህዝብ ላይ እየደረሰ ያለው እንግልት መቀጠሉን የጠቀሰው መግለጫው በተለይም
* በነዳጅ እና በንግድ ዕቃዎች ላይ የተጣለው ገደብ ከፍተኛ የዋጋ ንረትንና የኢኮኖሚ መገታት ማስከተሉን፣
* ተፈናቃዮች ያለ በቂ ድጋፍ የክረምቱን ዝናብ እየተጋፈጡ መሆናቸውን፣
* በክልሉ ዙሪያ እየተደረገ ያለው መጠነ-ሰፊ የወታደር ክምችት፣ የሰው አልባ አውሮፕላን (ድሮን) ጥቃቶችና የአየር ላይ ክትትሎች የጦርነት ስጋትን በከፍተኛ ደረጃ ማናራቸውን ዘርዝሯል።

ይህ ሁሉ እየሆነ የአውሮፓ ህብረት ልዑክ በዝምታ መመረጡንና ፌዴራል መንግስቱ ግዴታውን እንዲወጣ ግፊት አላደረገም ሲል ኮንኗል።

ወታደራዊ የግዳጅ ምልመላ እና የወደፊት አቅጣጫ ላይ በሰፈረው የመግለጫው ማጠቃለያ ህወሓት አንድ ወገን ወታደራዊ ምልመላ እያካሄደ ነው ተብሎ የቀረበበትን ወቀሳ መሠረት ቢስ ነው ብሎታል።

ሆኖም የህልውና ስጋት ሲጋረጥ የትግራይ ባለስልጣናት ህዝቡን የመጠበቅና የመከላከል መብትና ኃላፊነት እንዳላቸው አስምሮበታል።

በመጨረሻም ድርጅቱ አሁንም ለሰላማዊ ውይይት ዝግጁ መሆኑንና የተፈጠረውን ቀውስ ለመፍታት ብቸኛው አማራጭ ፖለቲካዊ ውይይት መሆኑን በድጋሚ አረጋግጧል።

የአውሮፓ ህብረትና ሌሎች ዓለም አቀፍ አጋሮች የፌዴራል መንግስት ያለ ምንም መዘግየት ወደ እውነተኛ ውይይት እንዲመጣ ተጽዕኖ እንዲያሳድሩ ጥሪ አቅርቧል።

የአውሮፓ ሕብረት ተደጋጋሚ መግለጫ ስለ ትግራይና ስለ ህወሓት 

የአውሮፓ ሕብረት በኢትዮጵያ ልዑክ በሰሜን ኢትዮጵያ በተለይም በትግራይ ክልል እየታየ ባለው ወቅታዊ ውጥረት ላይ ያለውን ከፍተኛ ስጋት ገልጿል። 

ሕብረቱ ባወጣው መግለጫ መሠረት የሕዝባዊ ወያኔ ሓርነት ትግራይ (ህወሓት) በቅርቡ የወሰዳቸውን እርምጃዎች ማለትም ትይዩ የሆነ የክልል ምክር ቤት ማቋቋሙንና በክልሉ ውስጥ በአንድ ወገን የሚደረገውን የውትድርና ምልመላ በጥብቅ ኮንኗል። 

እነዚህ ተግባራት እ.ኤ.አ በ2022 በፕሪቶሪያ የተፈረመውን ዘላቂ ግጭት ማቆም ስምምነት ደንቦችንና ግዴታዎችን በግልጽ የሚጥሱ መሆናቸውን ልዑኩ አስገንዝቧል። 

ስምምነቱ ወደ ነበረበት እንዲመለስና በተግባር ላይ እንዲውል ሁሉም ወገኖች አስቸኳይ ውይይት እንዲጀምሩ ጠይቋል። 

የአፍሪካ ሕብረት ከፍተኛ ተወካይ ፕሬዝዳንት ኦሊሴጉን ኦባሳንጆ በክልሉ ዘላቂ ሰላምና መረጋጋትን ለማስፈን የሚያደርጉትን የሽምግልና ጥረት ሕብረቱ ሙሉ በሙሉ እንደሚደግፍም አስታውቋል።

Seledadotio
Seledadotio