ቫቲካን፡ ተፈጥሮን መጉዳት ከፈጣሪና ከፍጥረት ጋር የተያያዘ ኃጢአት ነው
#ethiopia | ሮም — የካቶሊክ ቤተክርስቲያን የአካባቢ ጥበቃን ከእምነትና ከሞራል ጉዳይ ጋር በማያያዝ፣ ተፈጥሮን ከፍተኛ ሁኔታ መጉዳትን “በፍጥረትና በፈጣሪ ላይ የሚፈጸም ኃጢአት” በሚል የሥነ-መለኮት እይታ እንዲታይ አሳስባለች።

ይህ አቋም በዓለም አቀፉ የሥነ-መለኮት ኮሚሽን (International Theological Commission) ያወጣው “Caring for Our Common Home – A Responsible and Fraternal Response to the Triune God” የተሰኘ አዲስ ሰነድ ላይ ተቀምጧል። ሰነዱ በመስከረም 2 ቀን 2026 በሊዮ 14ኛ ፓፕ ፈቃድ ይፋ መሆኑን ቫቲካን ገልጻለች።

ተፈጥሮን መጉዳት ለምን ኃጢአት ተባለ?

ሰነዱ የአካባቢ ችግርን እንደ ሳይንሳዊ ወይም ኢኮኖሚያዊ ጉዳይ ብቻ አይመለከተውም። በካቶሊክ ሥነ-መለኮት አመለካከት፣ ሰው ከእግዚአብሔር፣ ከሌሎች ሰዎች እና ከፍጥረት ጋር በተያያዘ ሕይወት እንዲኖር የተጠራ ነው።

በመሆኑም ተፈጥሮን ማውደም ወይም ሀብቷን ያለገደብ መበዝበዝ የተፈጥሮ ጉዳት ብቻ ሳይሆን፣ ፈጣሪ ለሰው የሰጠውን የኃላፊነት ግዴታ መጣስ እንደሆነ ሰነዱ ያብራራል።

ሰነዱ በተለይ “ኃጢአት በፍጥረት ላይ እና በፈጣሪ ላይ” የሚለውን አገላለጽ ያቀርባል። ይህም የአካባቢ ጥፋትን ከሰው ሞራላዊ ምርጫ፣ ከፈጣሪ ዕቅድ እና ከሰው ኃላፊነት ጋር ያገናኛል።

ብክለት፣ የውኃ ጥፋትና የብዝሃ ሕይወት መጥፋት

የቫቲካን ሰነድ በዓለም ላይ እየተባባሱ ካሉ የአካባቢ ችግሮች መካከል የብዝሃ ሕይወት መቀነስን፣ የአየር ብክለትን፣ የውኃ ጥራት መቀነስን እና በጦርነት የሚፈጠረውን የአካባቢ ውድመት በማስጠንቀቅ ይጠቅሳል።

በተለይ የብዝሃ ሕይወት መጥፋት የተፈጥሮ ውበት መቀነስ ብቻ እንዳልሆነ፣ ለምግብ ዋስትናም ወሳኝ እንደሆነ ሰነዱ ያመለክታል። የውኃ መበከልና የአየር ብክለትም በሰዎች ጤናና ኑሮ ላይ ቀጥተኛ ተጽዕኖ እንደሚያሳድሩ ተገልጿል።

የተፈጥሮ ጥፋት በድሆች ላይ የበለጠ ይጫናል

ሰነዱ በተለይ በአካባቢ ጥፋት እና በድህነት መካከል ያለውን ትስስር አጽንዖት ይሰጣል።

በተፈጥሮ ሀብት ላይ ከፍተኛ ጥገኛ የሆኑ ድሆች የአካባቢ መበላሸትን በቀጥታ የሚጋፈጡ መሆናቸውን ቫቲካን ትገልጻለች። የውኃ እጥረት፣ የመሬት መራቆት፣ የተፈጥሮ ሀብት መመናመን እና የአካባቢ ብክለት በድሃ ማህበረሰቦች ላይ ከፍተኛ ጫና እንደሚፈጥር ሰነዱ ያብራራል።

ይህም የተፈጥሮን “ጩኸት” ከድሆች ጩኸት ጋር በማያያዝ፣ የአካባቢ ጥበቃን ከማህበራዊ ፍትሕ ጋር እንዲታይ ያደርገዋል።

የኢኮሎጂ ለውጥ ከመንፈሳዊ ለውጥ ጋር

ቫቲካን ችግሩ በቴክኖሎጂ ወይም በሕግ ብቻ እንደማይፈታ ትገልጻለች። የምርት፣ የፍጆታ፣ የመጓጓዣ እና የኃይል አጠቃቀም ሥርዓቶች ለውጥ ከሚያስፈልገው ጎን ለጎን የሰዎች እሴትና አኗኗርም መለወጥ እንዳለበት ትጠይቃለች።

ይህንን ለውጥ ሰነዱ “ecological conversion” — የኢኮሎጂ መለወጥ በሚል ይጠራዋል። ሰዎች ተፈጥሮን እንደ ማያልቅ የሀብት ምንጭ ከማየት ይልቅ የጋራ መኖሪያ ቤት እንደሆነች በማየት የአኗኗር ለውጥ እንዲያደርጉ ይጠይቃል።

ውኃን መጠበቅም የእምነት ጉዳይ ነው

ፓፕ ሊዮ 14ኛ በመስከረም 2026 ለ“የፍጥረት ጥበቃ የጸሎት ቀን” ባስተላለፉት መልእክትም ውኃን መጠበቅ፣ ብክለትን መቃወም እና የሁሉም ሰው ንጹሕ ውኃ የማግኘት መብትን መጠበቅ ከፍጥረት ጥበቃና ከድሆች ሕይወት ጋር አያይዘዋል።

በዚያው ወር ለ11ኛው የፍጥረት ጥበቃ የጸሎት ቀን ባስተላለፉት መልእክት፣ ጦርነት እና የአካባቢ መበላሸት እርስ በርስ የሚጠናከሩ ችግሮች መሆናቸውን ገልጸዋል። ጦርነት አየርና ውኃን ከመበከል በተጨማሪ የምግብ ዋስትናን እንደሚያሳንስ፣ ድህነትንና እኩልነት እጦትንም እንደሚያባብስ አስጠንቅቀዋል።

ከካቶሊክ ትምህርት አንጻር አዲስ ቃል ብቻ አይደለም

“ተፈጥሮን መጉዳት ኃጢአት ነው” የሚለው ሀሳብ በካቶሊክ ቤተክርስቲያን ውስጥ ፈጽሞ አዲስ አይደለም። የ2019 የአማዞን ሲኖድ ሰነድ እንኳን “ecological sin” የሚለውን ጽንሰ-ሐሳብ በመጠቀም፣ ብክለትና የአካባቢ ውድመት በእግዚአብሔር፣ በሰው ልጆች፣ በማህበረሰብ እና በወደፊት ትውልዶች ላይ የሚፈጸም ጥፋት እንደሆነ ገልጾ ነበር።

ስለዚህ የ2026 ሰነድ ይህንን አቋም ወደ ሰፊ የሥነ-መለኮት ማብራሪያ በማስፋት፣ የአካባቢ ጥበቃ ጉዳይ የሳይንስና የፖሊሲ ጉዳይ ብቻ ሳይሆን የሰው ሞራላዊ ኃላፊነት እና ከፈጣሪ ጋር ያለው ግንኙነት ጉዳይ እንደሆነ አጽንዖት ይሰጣል።

በአጠቃላይ፣ የቫቲካን መልእክት “ምድርን መጠበቅ” ከተራ የአካባቢ ፖሊሲ ጉዳይ ወደ የእምነት፣ የሞራል፣ የማህበራዊ ፍትሕ እና የትውልድ ኃላፊነት ጉዳይ እንዲታይ ያደርገዋል።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)