አጫጭር ቪዲዮዎች ለምን ሱስ ያስይዛሉ?

​በስታንፎርድ ዩኒቨርሲቲ እና በኤም.አይ.ቲ  ተመራማሪዎች የተካሄደ ጥናት እንደሚያሳየው እንደ ቲክቶክ ፣ ኢንስታግራም ሪልስ  እና ዩቲዩብ ሾርትስ ባሉ መድረኮች ላይ አጫጭር ቪዲዮዎችን ማየት በሰው አእምሮ ላይ እንደ ቁማር ማሽን  አይነት ተፅእኖ ይፈጥራል።

በ2026 ታትሞ በኢንፎባይ  የተዘገበው ይህ ጥናት፣ እነዚህ አልጎሪዝምች የተጠቃሚዎችን ትኩረት እንዴት እንደሚሰርቁ ለማስረዳት በሺዎች የሚቆጠሩ ሰዎችን ባህሪ ተንትኗል።

​በዓለም ዙሪያ ያሉ ተጠቃሚዎች በየቀኑ በማህበራዊ ድረ-ገጾች ላይ ለተከታታይ አጫጭር ቪዲዮዎች ተጋላጭ ናቸው።

በዚህም "የቁማር ማሽን ተፅእኖ" የተባለ ክስተት በተመራማሪዎች ተለይቷል። ጥናቱ የቪዲዮዎች ማለቂያ የሌለው ፍሰት እንዴት እና ለምን በቁማር ማሽኖች ከሚፈጠረው ጋር ተመሳሳይ የሆነ የነርቭ ምላሽ እንዲሰጥ ተደርጎ እንደተቀረጸ ያብራራል።

​ከ"ቁማር ማሽን ተፅእኖ" ጀርባ ያለው አልጎሪዝም

​"የቁማር ማሽኖች በአጭር ቪዲዮዎች ላይ ያላቸው ተፅእኖ" በሚል ርዕስ የቀረበው ጥናት በ5 አገራት ውስጥ የ50,000 ተጠቃሚዎችን ዲጂታል ባህሪ ተንትኗል።

አጫጭር ቪዲዮዎችን ወደ ታች ስክሮል እያደረጉ  ማየት ልክ እንደ ቁማር "ተለዋዋጭ የሽልማት ስርዓት"  እንደሚጠቀም አረጋግጧል።

​በዚህ መንገድ ተጠቃሚዎች የሚያዩዋቸው አብዛኛዎቹ ቪዲዮዎች ብዙም ፋይዳ የሌላቸው ቢሆኑም፣ አልፎ አልፎ ግን ሳቅን፣ ድንገተኛ ደስታን ወይም ስሜትን የሚቀሰቅሱ ይዘቶች ብቅ ይላሉ።

ይህ ደግሞ አእምሮ የሚቀጥለውን አስደሳች ቅጽበት ፍለጋ እንዲቀጥል የሚያደርግ ጠንካራ የዶፓሚን  መነቃቃትን ይፈጥራል።

​የህፃናት ስነ-ልቦና ባለሙያ የሆኑት ታኒያ ጆንሰን እንደገለጹት፣ አልጎሪዝሙ እንደ "ለግለሰቡ የተበጀ የቁማር ማሽን" ሆኖ ያገለግላል፤ ምክንያቱም ለእያንዳንዱ ተጠቃሚ በፍላጎቱ፣ በምርጫው እና በስሜቱ ላይ የተመሰረተ ይዘት ስለሚቀርብለት በሚቀጥለው ቪዲዮ ላይ አዲስ ነገር የማግኘት ጉጉቱን ይጨምረዋል።

​የአጫጭር ቪዲዮዎች ተፅእኖ በአእምሮ ላይ

​ጥናቱ እንዳመለከተው ለ30 ደቂቃ ብቻ አጫጭር ቪዲዮዎችን ማየት የተሳታፊዎችን መረጃን በአጭር ጊዜ የመያዝ አቅም በ22% ይቀንሰዋል።

​በዚህም ምክንያት አእምሮ ለፈጣን እና ለአላፊ መነቃቃቶች ይላመዳል፤ ይህም ውስብስብ መረጃዎችን የማቀነባበር አቅሙን ይቀንሳል።

ይህ ሁኔታ በባለሙያዎች "የአእምሮ ጭጋግ"  ተብሎ የሚጠራ ሲሆን፣ ከአእምሮ ድካም፣ ለቁጣ መቸኮል እና ትኩረትን የመሰብሰብ ችግር ጋር አብሮ ይመጣል።

​በተለይም በህፃናት እና በወጣቶች ላይ ተፅእኖው የከፋ ሊሆን ይችላል፤ ምክንያቱም አእምሮአቸው የእድገት ደረጃ ላይ በመሆኑ የረጅም ጊዜ ትኩረትን እና ራስን የመቆጣጠር ክህሎትን ሊያዳክም ይችላል።

ምንጭ: Stanford University & MIT: "The effect of slot machines on short-form videos"