የክህደት ጥላና የፍትህ ብርሃን፡ በድሬዳዋ

​በድሬዳዋ ሞቃታማ አየር ውስጥ የሚንሸራሸረው የሰላም ድባብ በአንድ ምሽት ይበጠበጣል ተብሎ አልተገመተም ነበር። አቶ ሳሙኤልና ባለቤታቸው ወይዘሮ ማርታ፣ በታማኝነት ቀጥረው ያሰሩት ዮሴፍ (ደምላሽ) የተባለው አስተናጋጅ፣ የሁለት ዓመት ልጃቸውን ናታንን አግቶ ይሰወራል ብለው በፍጹም አላሰቡም። ዮሴፍ ለቤተሰቡ ያሳየው የነበረው ትህትና እና ታታሪነት የክፋት ድግሱን መሸፈኛ ጭንብል ብቻ ነበር። "2 ሚሊዮን ብር ካልተከፈለኝ ልጁን እገድላለሁ" የሚለው የዛቻ መልእክት በደረሳቸው ቅጽበት፣ የቤቱ ደስታ ወደ ሲኦል ተቀየረ።

ይህ አይነቱ እገታ በኢትዮጵያ ብቻ ሳይሆን፣ እንደ ሜክሲኮ ባሉ ሀገራትም የተለመደና አሰቃቂ የወንጀል አይነት መሆኑን መርማሪዎች ያውቃሉ።

​በተመሳሳይ ወቅት በሜክሲኮ ሲውዳድ ጁዋሬዝ፣ መርማሪ አንቶኒዮ ካርሎስ ተመሳሳይ ፋይል ላይ ተቀምጦ ነበር። እዚያም አንዲት ሞግዚት የቤተሰቡን ልጅ አግታ ከፍተኛ ገንዘብ ጠይቃለች። መርማሪ አንቶኒዮ እንዲህ አለ "አጋቾች መጀመሪያ የሚያጠኑት የቤተሰቡን ስነ-ልቦናዊ ድክመት ነው" ።

በሁለቱም ሀገራት የታዩት ወንጀለኞች የሚጋሩት አንድ ባህሪ አለ፤ እሱም የቅርብ ሰራተኛ መሆናቸውና የቤተሰቡን የፋይናንስ አቅም ጠንቅቀው ማወቃቸው ነው። ዮሴፍ በድሬዳዋ ሆቴል ውስጥ ሲሰራ የነበረው አንድ ወር ብቻ ቢሆንም፣ የልጁን እንቅልፍ፣ የቤተሰቡን የባንክ ዝውውርና የፖሊስን የጥበቃ ሁኔታ በንቃት ይከታተል ነበር።

​መርማሪ ታደሰ ወዲያውኑ የድሬዳዋን ፖሊስ የቴክኖሎጂ ቡድን አሰማራ። በሜክሲኮ የነበረው ኦፕሬሽን እንደሚያስተምረው፣ አጋቾች ብዙውን ጊዜ ገንዘብ ለመቀበል የሚጠቀሙበት መንገድ ወጥመዳቸው ይሆናል። ዮሴፍ ስልኩን ደጋግሞ ቢቀያይርም፣ የኢትዮጵያ ፖሊስ በዘመናዊ የጂፒኤስ (GPS) ክትትል ምልክቱን ሐረማያ ከተማ ላይ አረፈው። በሜክሲኮ የነበረው ወንጀለኛ ገንዘቡን በጫካ ውስጥ እንዲቀመጥ ሲጠይቅ፣ ዮሴፍ ግን በድፍረት በአወዳይ ከተማ በሚገኝ ባንክ በኩል እንዲላክለት አዘዘ። ይህ በራስ መተማመን የመነጨው ፖሊስን ካለማወቅና በገንዘብ ጥማት አይኑ ከመታወሩ የተነሳ ነበር።

​በሜክሲኮ የተካሄደው ኦፕሬሽን በደም መፋሰስ ተጠናቆ ነበር፤ ምክንያቱም ፖሊስ በችኮላ እርምጃ በመውሰዱ ህጻኑ ለአደጋ ተጋልጦ ነበር። መርማሪ ተመስገን ግን ይህንን ስህተት መድገም አልፈለገም። "ልጁ የእኛ ጋሻ ነው፣ እሱ ላይ ጭረት እንዳይደርስ ጥንቃቄው በሴኮንድ ውስጥ መለካት አለበት" ሲል ለቡድኑ መመሪያ ሰጠ።

ፖሊስ ዮሴፍን ብቻ ሳይሆን ግብረ አበሮቹ ህጻኑን ይዘው ያሉበትን ቦታ ለማወቅ ስልታዊ ትዕግስት ማድረግ ነበረበት። በባንኩ አካባቢ የተሰማሩት የሲቪል ፖሊሶች እንደ ተራ ደንበኛ ሆነው ሰዓታቸውን ይቆጥሩ ነበር።

​ዮሴፍ በአወዳይ ከተማ ወደሚገኘው ባንክ ሲገባ፣ በዙሪያው የነበሩት እናቶች፣ ወጣቶችና ደንበኞች በሙሉ በሚገባ የሰለጠኑ የፖሊስ አባላት መሆናቸውን አላወቀም። ልክ ገንዘቡ መግባቱን ለማረጋገጥ መስኮቱ ጋር ሲደርስ፣ መርማሪ ታደሰ በስተጀርባው መጥቶ "ጨዋታው አብቅቷል" አለው። ዮሴፍ ለመታገል ቢሞክርም፣ የፖሊስ ብቃትና ፍጥነት አላፈናፈነውም። በዚህ ወቅት ነበር ዮሴፍ በፍርሃት ተውጦ ግብረ አበሮቹ በሐረማያ ሆቴል ውስጥ ህጻኑን ይዘው እንደሚጠብቁት የተናዘዘው። የሜክሲኮው መርማሪ አንቶኒዮ እንዳለው "ወንጀለኞች ገንዘብ እጃቸው ሲገባ የሚሰማቸው የድል ስሜት ነው ለውድቀታቸው ትልቁ ምክንያት"።

​የፖሊስ ቡድኑ ወደ ሐረማያ አመራ። እዚያም ህጻኑ ናታን በአንድ ጠባብ ክፍል ውስጥ በጨለማ ታስሮ ተገኘ። የሁለት ዓመቱ ህጻን የዮሴፍን ፊት ሲያይ ይስቅ የነበረ ቢሆንም፣ አሁን ግን በሰው ላይ ያለው እምነት መሟጠጡን በሚያሳዩ ትልልቅ አይኖቹ ፖሊሶቹን በፍርሃት ይመለከት ነበር። የዮሴፍ ግብረ አበሮችም ምንም አይነት የመከላከል እድል ሳይሰጣቸው በቁጥጥር ስር ዋሉ። ይህ ቅጽበት የፍትህ የበላይነት የታየበትና የክፋት ድግስ የፈረሰበት ታላቅ የድል ቀን ነበር። በድሬዳዋ ጎዳናዎች ላይ የተሰማው የፖሊስ ሳይረን የፍርሃት ሳይሆን የተስፋ ድምጽ ሆኖ አስተጋባ።

​ህጻኑ ናታን ወደ ወላጆቹ እቅፍ ሲመለስ የተፈጠረው ስሜት ቃላት ሊገልጹት የማይችሉት ነበር። ወይዘሮ ማርታ ልጃቸውን አጥብቀው ሲያቅፉ፣ "አምላክ በፖሊሶች እጅ አደረልን" እያሉ ያለቅሱ ነበር። አቶ ሳሙኤልም ቢሆኑ በሰራተኛቸው ላይ የነበራቸው እምነት ቢሰበርም፣ በሀገራቸው ፖሊስ ላይ ግን አዲስ ኩራት አደሩባቸው። መርማሪ ተመስገን ቡድኑ በሜክሲኮ ካጋጠመው አሳዛኝ ፍጻሜ በተቃራኒ፣ ህጻኑን ያለምንም ጉዳት ማዳን በመቻላቸው ትልቅ የሞራል እርካታ አገኙ።

ይህ ድል የቴክኖሎጂና የሰው ሰራሽ ብልሃት ጥምረት ውጤት ነበር።

​ከዚህ አሰቃቂ ክስተት በኋላ፣ ፖሊስ ለህብረተሰቡ ጥብቅ ማሳሰቢያ አስተላለፈ። በሜክሲኮም ሆነ በኢትዮጵያ የታየው ትምህርት አንድ ነው፦ "የቤት ሰራተኛ ወይም የአስተናጋጅ ቅጥር በዝምድና ወይም በደላላ ምክር ብቻ መሆን የለበትም"። እያንዳንዱ አሰሪ የሰራተኛውን የነዋሪነት መታወቂያ፣ የቤተሰብ አድራሻና ታማኝ ዋስ መያዝ ግዴታው ነው። ዮሴፍ በድሬዳዋ ተቀጥሮ ሲሰራ የነበረው ያለ ምንም መረጃ ነበር፤ ይህም ለወንጀሉ ምቹ ሁኔታ ፈጥሮለታል። ፖሊስ "ጥንቃቄ ለራስ ነው" የሚለውን መፈክር ደጋግሞ አሳሰበ።

​መርማሪ ተመስገን ማስታወሻ ደብተሩን ሲዘጋ፣ በሜክሲኮው መርማሪ በአንቶኒዮ የተፃፈውን ጥቅስ አሰበ፦ "ወንጀል ድንበር የለውም፣ ፍትህ ግን ሁልጊዜም ከወንጀል ቀድማ ትራመዳለች"። ይህ የድሬዳዋ ኦፕሬሽን በኢትዮጵያ ፖሊስ ታሪክ ውስጥ በቴክኖሎጂ የታገዘና እጅግ ስኬታማ ከሆኑ ስራዎች አንዱ ሆኖ ተመዘገበ።

ዮሴፍና ግብረ አበሮቹ በፈጸሙት ከባድ እገታና ዛቻ በሚገባቸው የህግ ቅጣት እንዲቀጡ መዝገቡ ወደ ፍርድ ቤት ተመራ። የህጻኑ ናታን ሳቅም እንደገና በቤቱ ውስጥ ማስተጋባት ጀመረ።

​በመጨረሻም፣ ይህ ታሪክ የሚያስተምረን ታማኝነት የጎደለው የቅርብ ሰው ከሩቅ ጠላት በላይ አደገኛ መሆኑን ነው። ወላጆችና የንግድ ተቋማት ባለቤቶች ለደህንነታቸው ቅድሚያ እንዲሰጡና ከፖሊስ ጋር ያላቸውን ግንኙነት እንዲያጠናክሩ ተመክረዋል። የድሬዳዋው ፖሊስ ብቃትና የቴክኖሎጂ አጠቃቀም በሌሎች ከተሞችም እንደ ምሳሌ ተወሰደ። ክፋት ለጊዜው ቢያሸንፍም፣ በእውነትና በብልሃት የሚመራ የፍትህ አካል እስካለ ድረስ ንጹሃን ሁልጊዜም መጠለያ አላቸው።