የሳቁ ማኅተም፦ የመጨረሻው መጋረጃ
ፒያሳ ማለዳዋ ሁሌም ትኩስ ናት። የካፌ ማኪያቶ ሽታ፣ የጫማ ጠራጊዎች ጩኸትና የታክሲ ተራ ረብሻ መሀል ግን አንድ ድምፅ ጎልቶ ይሰማ ነበር— የነፃነት ሳቅ። ያ የልጅነት ትዝታን፣ የብሔራዊ ቴአትርን መጋረጃ፣ እና የአባቱን የወርቅነህ ታደሰን የጥበብ ፈለግ የተከተለ ሳቅ። ነፃነት ወርቅነህ ለፒያሳ ጎዳናዎች እንግዳ አልነበረም፤ የሰፈሩ ልጅ፣ የጥበብ ፍሬ፣ የኢትዮጵያ ቴሌቪዥን ኩራት ነበር።
ከወራት በፊት ከህንድ ሀገር ታክሞ ሲመለስ አዲስ አበባ በደስታ አብዳ ነበር። በህንድ ሆስፒታል አልጋ ላይ ሆኖ የጻፈው ያ መልዕክት ዛሬም በሰዎች ልቦና ውስጥ ያስተጋባል። "የሰው ሁሉ ክብር አይጉደልባችሁ... ትራምፕን የጨረፈው ጥይት ነጺንም ጨርፎታል አሉኝ" ብሎ ሲቀልድ፣ ሞትን እንኳ በሳቅ ሊያሸንፈው የሞከረ የጥበብ ጀግና ነበር። "በጣም ደህና ነኝ፣ በቅርብ ቀን እመለሳለሁ" ብሎ ሲፈርም፣ ያ የማይነበብ ፊርማው የህይወት ዋስትና መስሎን ነበር።
ትላንት በኢቢኤስ ስቱዲዮ ተገኝቶ ነበር። ያ የተለመደ ፈገግታው፣ ያ ጨዋታ አዋቂነቱ አልተለየውም ነበር። ለካስ ያ የ"ቤተሰብ ጨዋታ" መሪ፣ የ"ዘመን" ድራማው "ውዴ"፣ የመጨረሻ ስንብቱን እያደረገ ነበር። ያዝ ለቀቅ የሚያደርገው በሽታው ለጥቂት ጊዜ ፋታ የሰጠው መስሎን ብንታለልም፣ የህይወት መጋረጃው ሊዘጋ ጥቂት ሰዓታት ብቻ ቀርተውት ነበር።
ነፃነት ገና በሰባት ዓመቱ "የልጆች ጊዜ" ላይ ሲታይ ጀምሮ የኢትዮጵያ ህዝብ የራሱ ልጅ አድርጎት ነበር። በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ በቴአትር ጥበብ ሰልጥኖ ሲወጣ፣ ጥበብ በደሙ ውስጥ እንደነበረች ማረጋገጫ ሆነ። "የወንድም አማች"፣ "የሞግዚቷ ልጆች" እና "አንድ ለናቱ" በሚሉ ፊልሞቹ የኢትዮጵያን ሲኒማ በሳቅና በቁምነገር አድምቋል። በተለይም በ2016 የህዳሴ ግድብ አዲስ ዓመት መቀበያ ላይ የነበረው ጉልበትና ለሀገሩ የነበረው ፍቅር፣ ጠቅላይ ሚኒስትሩ ሳይቀሩ "ሁላችንም አዲሱን ዓመት በደስታ እንድንቀበል አድርጎን ነበር" ብለው እንዲመሰክሩለት አስገድዷል።
ዛሬ ግን ፒያሳ ዝም ብላለች። የኢቢኤስ ስቱዲዮ መብራቶች የጠፉ ይመስላሉ። ያ የሦስት ልጆች አባት፣ ያ የብዙዎች ወንድም፣ ያ የጥበብ ቤተሰብ ድምፅ በድንገት ተገታ። "የሲኒማው ፈገግታ በአርባዎቹ መጨረሻ ሞተ" የሚለው ዜና እንደ መብረቅ ሲወርድ፣ ተመልካቹ "ይሄም አንዱ ቀልዱ ቢሆን" ብሎ ተመኘ። ነገር ግን እንደ "ወሬ ነጋሪ" ድራማው፣ ይሄኛው ወሬ እውነተኛና መራራ ሆነ።
ነፃነት ጥበብን የኖራት እንጂ የሰራው ብቻ አልነበረም። ከልጅነት እስከ እውቀት፣ ከመድረክ እስከ ሲኒማ፣ ከህመም እስከ ሳቅ የዘለቀው ጉዞው ዛሬ ፍጻሜ አግኝቷል። የማይነበብ ፊርማው አሁን ትርጉም ሰጠ— ህይወት አጭር ናት፣ ነገር ግን በውስጧ የምናኖረው ሳቅና ፍቅር ዘላለማዊ ነው።
የኢትዮጵያ የጥበብ ሰማይ አንድ ትልቅ ኮከብ አጣ። ነፃነት ወርቅነህ ግን በአድናቂዎቹ ልብ ውስጥ፣ በሰሩት ስራዎቹና በዛ ድንቅ ፈገግታው መቃብር የሌለው ህያው ሆኖ ይኖራል።
ሰላም እረፍ የጥበብ ልጅ፤ አንተ ሰውን ሁሉ ደስ እንዲለው አድርገሃል፣ ዛሬ ግን ተራው የሀዘን ሆኗል።
ፒያሳ ማለዳዋ ሁሌም ትኩስ ናት። የካፌ ማኪያቶ ሽታ፣ የጫማ ጠራጊዎች ጩኸትና የታክሲ ተራ ረብሻ መሀል ግን አንድ ድምፅ ጎልቶ ይሰማ ነበር— የነፃነት ሳቅ። ያ የልጅነት ትዝታን፣ የብሔራዊ ቴአትርን መጋረጃ፣ እና የአባቱን የወርቅነህ ታደሰን የጥበብ ፈለግ የተከተለ ሳቅ። ነፃነት ወርቅነህ ለፒያሳ ጎዳናዎች እንግዳ አልነበረም፤ የሰፈሩ ልጅ፣ የጥበብ ፍሬ፣ የኢትዮጵያ ቴሌቪዥን ኩራት ነበር።
ከወራት በፊት ከህንድ ሀገር ታክሞ ሲመለስ አዲስ አበባ በደስታ አብዳ ነበር። በህንድ ሆስፒታል አልጋ ላይ ሆኖ የጻፈው ያ መልዕክት ዛሬም በሰዎች ልቦና ውስጥ ያስተጋባል። "የሰው ሁሉ ክብር አይጉደልባችሁ... ትራምፕን የጨረፈው ጥይት ነጺንም ጨርፎታል አሉኝ" ብሎ ሲቀልድ፣ ሞትን እንኳ በሳቅ ሊያሸንፈው የሞከረ የጥበብ ጀግና ነበር። "በጣም ደህና ነኝ፣ በቅርብ ቀን እመለሳለሁ" ብሎ ሲፈርም፣ ያ የማይነበብ ፊርማው የህይወት ዋስትና መስሎን ነበር።
ትላንት በኢቢኤስ ስቱዲዮ ተገኝቶ ነበር። ያ የተለመደ ፈገግታው፣ ያ ጨዋታ አዋቂነቱ አልተለየውም ነበር። ለካስ ያ የ"ቤተሰብ ጨዋታ" መሪ፣ የ"ዘመን" ድራማው "ውዴ"፣ የመጨረሻ ስንብቱን እያደረገ ነበር። ያዝ ለቀቅ የሚያደርገው በሽታው ለጥቂት ጊዜ ፋታ የሰጠው መስሎን ብንታለልም፣ የህይወት መጋረጃው ሊዘጋ ጥቂት ሰዓታት ብቻ ቀርተውት ነበር።
ነፃነት ገና በሰባት ዓመቱ "የልጆች ጊዜ" ላይ ሲታይ ጀምሮ የኢትዮጵያ ህዝብ የራሱ ልጅ አድርጎት ነበር። በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ በቴአትር ጥበብ ሰልጥኖ ሲወጣ፣ ጥበብ በደሙ ውስጥ እንደነበረች ማረጋገጫ ሆነ። "የወንድም አማች"፣ "የሞግዚቷ ልጆች" እና "አንድ ለናቱ" በሚሉ ፊልሞቹ የኢትዮጵያን ሲኒማ በሳቅና በቁምነገር አድምቋል። በተለይም በ2016 የህዳሴ ግድብ አዲስ ዓመት መቀበያ ላይ የነበረው ጉልበትና ለሀገሩ የነበረው ፍቅር፣ ጠቅላይ ሚኒስትሩ ሳይቀሩ "ሁላችንም አዲሱን ዓመት በደስታ እንድንቀበል አድርጎን ነበር" ብለው እንዲመሰክሩለት አስገድዷል።
ዛሬ ግን ፒያሳ ዝም ብላለች። የኢቢኤስ ስቱዲዮ መብራቶች የጠፉ ይመስላሉ። ያ የሦስት ልጆች አባት፣ ያ የብዙዎች ወንድም፣ ያ የጥበብ ቤተሰብ ድምፅ በድንገት ተገታ። "የሲኒማው ፈገግታ በአርባዎቹ መጨረሻ ሞተ" የሚለው ዜና እንደ መብረቅ ሲወርድ፣ ተመልካቹ "ይሄም አንዱ ቀልዱ ቢሆን" ብሎ ተመኘ። ነገር ግን እንደ "ወሬ ነጋሪ" ድራማው፣ ይሄኛው ወሬ እውነተኛና መራራ ሆነ።
ነፃነት ጥበብን የኖራት እንጂ የሰራው ብቻ አልነበረም። ከልጅነት እስከ እውቀት፣ ከመድረክ እስከ ሲኒማ፣ ከህመም እስከ ሳቅ የዘለቀው ጉዞው ዛሬ ፍጻሜ አግኝቷል። የማይነበብ ፊርማው አሁን ትርጉም ሰጠ— ህይወት አጭር ናት፣ ነገር ግን በውስጧ የምናኖረው ሳቅና ፍቅር ዘላለማዊ ነው።
የኢትዮጵያ የጥበብ ሰማይ አንድ ትልቅ ኮከብ አጣ። ነፃነት ወርቅነህ ግን በአድናቂዎቹ ልብ ውስጥ፣ በሰሩት ስራዎቹና በዛ ድንቅ ፈገግታው መቃብር የሌለው ህያው ሆኖ ይኖራል።
ሰላም እረፍ የጥበብ ልጅ፤ አንተ ሰውን ሁሉ ደስ እንዲለው አድርገሃል፣ ዛሬ ግን ተራው የሀዘን ሆኗል።
9 months ago
