የማይሞቱ መሪዎች፣ የሚሞቱ ብሄራት፦ የትውልዶች ስምምነት ማብቂያ

​ኢቫን ክራስቴቭ "ዩሮፒያን ቮይስስ" ለተሰኘው ዕትም ያቀረበው ትንታኔ

​በ1643 ሰባኪው ጄረሚ ዊታከር ተከታዮቹን "እነዚህ የመናወጥ ቀናት ናቸው—ይህ መናወጥ ደግሞ ዓለም አቀፋዊ ነው" ሲል አስጠንቅቆ ነበር።

በዚያው ዓመት አንድ ስፔናዊ ዘመኑን ሲገልጽ፦ "ይህ እያንዳንዱ ብሔር ተዘቅዝቆ የተደፋበት ዘመን ይመስላል፤ ይህም አንዳንድ ታላላቅ አእምሮዎች የዓለም መጨረሻ እየቀረበ እንደሆነ እንዲጠረጥሩ አድርጓቸዋል" ብሎ ጽፎ ነበር።

​ዛሬም ተመሳሳይ የጥፋት ስሜት እያሳደደን ይገኛል። የምናውቃት ዓለም እየጠፋች ነው። የመጨነቅ/የመቃወም ስሜት ውስጥ ነን። የአየር ንብረት ለውጥ፣ የስነ-ሕዝብ ስጋት እና የሰው ሰራሽ አስተውሎት (AI) እድገት በመጨረሻው ዘመን ላይ እንዳለን እንዲሰማን ያደርገናል።

​እንደ 17ኛው ክፍለ ዘመን አውሮፓ ሁሉ፣ ዛሬም በዓለም ዙሪያ ያሉ የተለያዩ አገሮች አንድ ዓይነት ታላቅ አሳዛኝ ድራማ (tragedy) በተመሳሳይ ጊዜ የሚከወንባቸው የተለያዩ መድረኮች ይመስላሉ።

ድራማው በተለያዩ ቋንቋዎች ይቀርባል፣ በአንዳንድ ቦታዎች ደግሞ የትወና ጽሑፉ ተሻሽሏል፣ ነገር ግን አሳዛኝነቱ ያው ነው።

​የብሔራዊ ፖፑሊዝም መነሳት እና የጠንካራ መሪዎች መውጣት ዓለም አቀፋዊ አዝማሚያ ይመስላል። ሰዎች ተጠራጣሪ እና ተቆጪ ናቸው፤ ብዙዎችም የተጠበሰ አሳማ ለማግኘት ብቸኛው መንገድ ቤቱን ማቃጠል እንደሆነ ለማመን ያዘነብላሉ። ነገር ግን የዚህ ተውኔት ስም 'ብሔርተኝነት' (Nationalism) ነውን? የኢኮኖሚ ጥበቃ (protectionism) መነሳት እና ዓለም አቀፋዊነትን መቃወም የብሔር-መንግሥት (nation-state) መመለስን ያመለክታል?

​የብሔራት ልደት እና ቀውስ

​ታሪክ ጸሐፊዎች የ17ኛውን ክፍለ ዘመን ዓለም አቀፍ ቀውስ በመንግሥትና በማኅበረሰቡ መካከል ያለ ግንኙነት ቀውስ—በንጉሣዊ ቤተሰቦች እና በባለርስቶች መካከል እንደነበረ ትግል አድርገው ይተረጉሙታል። የብሔር-መንግሥት መፈጠር ከዚህ ቀውስ መውጫ መንገድ ነበር።
​ወደ 17ኛው ክፍለ ዘመን መለስ ብለን ስንመለከት፣ ብሔራት ዝም ብለው የተገኙ ሳይሆኑ በመንግሥታትና በብሔርተኞች የተገነቡ መሆናቸውን እንረዳለን። ብሔር-መንግሥታት ለኢኮኖሚ ልማትም ሆነ ለማኅበራዊ ትስስር እንደ መሣሪያ ያገለግላሉ። ቀደም ሲል ያልነበሩ አንድነቶችን ይፈጥራሉ።

​ብሔር-መንግሥታት ብዙ መልክ አላቸው። አንዳንዶቹ ዲሞክራሲን የዘመናዊ ፖለቲካ ማዕከል ያደርጋሉ፤ ሌሎች ደግሞ ጨቋኝ አልፎ ተርፎም የዘር ማጥፋት ወንጀል ፈጻሚዎች ናቸው። "አናሳዎችን የታሪክ ቅርስ ማድረግ" (Make minorities history) ከመጀመሪያው የዓለም ጦርነት በኋላ ለተፈጠሩት የአውሮፓ ብሔር-መንግሥታት መፈክር ነበር። በብዙ የዓለም ክፍሎች የዘር ተመሳሳይነት የብሔርተኞች ሕልም ነው።

​ይህ የናፍቆት ማዕበል የብሔርተኝነት መነቃቃትን ሳይሆን ቀውሱን ይወክላል።

​የናፍቆት ወረርሽኝ (The Nostalgia Epidemic)
​በ1688 ስዊዘርላንዳዊው ሐኪም ጆን ሆፈር አዲስ በሽታን ለመግለጽ "ኖስታልጂያ" (ናፍቆት) የሚለውን ቃል ፈጠረ።
ዋናው ምልክቱ ወደ ትውልድ አገር ለመመለስ ከመጓጓት የሚመጣ የጭንቀት ስሜት ነው። ዛሬ አውሮፓ በናፍቆት ወረርሽኝ ተይዛለች። አብዛኛው አውሮፓውያን ትላንት (ቁጥራችን በዛ ሲልና ወጣት በነበርንበት ጊዜ) ዓለም የተሻለች ነበረች ብለው ያምናሉ፣ ነገር ግን ያች ድንቅ ትላንትና መቼ እንደነበረች እርግጠኛ አይደሉም።

ልጆቻቸው ከእነሱ የከፋ ሕይወት እንደሚኖሩ ይተነብያሉ፣ ነገር ግን እንዴት መከላከል እንደሚቻል አያውቁም።

​ያለፈውን ጊዜ አጥብቀው የሚናፍቁት፣ አውሮፓ-ተቃዋሚ ለሆኑ ፓርቲዎች ድምጽ የመስጠት ዕድላቸው ከፍተኛ ነው። ቤት ማለት የምትረዳበትና የሚረዱህ ቦታ ከሆነ፣ ዛሬ የምንኖረው ቤት-አልባ በሆነ ዓለም ውስጥ ነው።

በየትኛውም ቦታ እንደ ቤት ሊሰማን ይችላል የሚለው የኮስሞፖሊታን ሕልም፣ ማንም በእውነት ቤቱ እንዳልሆነና ማንም በገዛ አገሩ "ባለቤት" እንዳልሆነ በሚሰማ ስጋት ተተክቷል።

​ሄርደር እንደሚያምነው፣ ሰዎች መብላትና መጠጣት እንደሚያስፈልጋቸው ሁሉ የአንድ ቡድን አባል መሆንም ያስፈልጋቸዋል። "ሰው መሆን ማለት የሆነ ቦታ—ከራስህ ወገኖች መካከል—እንደ ቤት ሊሰማህ መቻል ማለት ነው።" በ21ኛው ክፍለ ዘመን "የራስህ" ማለት የጎሳ አባል መሆን ብቻ እንዳልሆነ እናውቃለን፣ ነገር ግን የቤት ስሜት አሁንም ከነፃነት ጋር እኩል ነው። ቤት ውስጥ ስትሆን ከባለሥልጣናት ጋር ለመሟገትና እምነትህን ለመከላከል ሕይወትህን አሳልፈህ ለመስጠት ትፈቅዳለህ። የቤት ማጣት ስሜት እንደ ነፃነት ማጣት—እንደ ሁለንተናዊ ተጋላጭነት ይቆጠራል።

​የፖለቲካ ምህዳር መከፋፈል

​የግሎባላይዜሽን ተቃውሞ የብሔርተኝነትን ቀውስ እና የብሔር-መንግሥት ማኅበራዊ ትስስርን መፍጠር አለመቻሉን አጋልጧል። የመከፋፈል ፍላጎት፣ በልፋት የተሰፋውን የመቅደድ አዝማሚያ እና የጋራ የሆኑ ነገሮችን ዕውቅና ለመስጠት ፈቃደኛ አለመሆን ሁለቱንም ሂደቶች ያንቀሳቅሳሉ።

​የሦስት አስርት ዓመታት የግሎባላይዜሽን ውጤት ፖለቲካዊ ምህዳሩ እርስ በርሳቸው ወደተገለሉ፣ በማንነት ዙሪያ ወደታጠሩ ምሽጎች መከፋፈሉ ነው። ማህበራዊ ሚዲያዎች ለዚህ ሂደት መፋጠን ትልቅ ሚና አላቸው።

ብሔር-መንግሥት—በዲሞክራሲያዊም ሆነ በአምባገነናዊ መልክ—ከዚህ በኋላ ማኅበራዊ ትስስርን ማረጋገጥ አይችልም።

​አሜሪካዊው አንትሮፖሎጂስት ክሊፎርድ ገርትዝ ከሦስት አስርት ዓመታት በፊት እንደተነበየው፣ ዛሬ ሁለት ቁልፍ ጥያቄዎች ተደቅነውብናል፦ "አገር ብሔር ካልሆነ ምንድን ነው?" እና "ባህል ስምምነት ካልሆነ ምንድን ነው?"

​የ17ኛው ክፍለ ዘመን ዓለም አቀፍ ቀውስ በማኅበረሰቡ እና በመንግሥት መካከል ያለ ግንኙነት ቀውስ ነበረ፤ የአሁኑ ግን በግለሰብ እና በማኅበረሰቡ፣ በግለሰብ እና በብሔሩ መካከል ያለ ቀውስ ነው። ብሔር "በሕያዋን መካከል ብቻ ሳይሆን በሕያዋን፣ በሙታን እና ባልተወለዱት መካከል ያለውን አጋርነት" የማስቀጠል አቅሙ እየመነመነ ነው።

​የቤጂንግ ጨዋታ

​የሩስያው ፕሬዝዳንት ቭላድሚር ፑቲን እና የቻይናው ፕሬዝዳንት ሺ ጂንፒንግ በዚህ ዓመት በቤጂንግ ወታደራዊ ሰልፍ ወቅት ስለ 'አለመሞት' (immortality) ሲወያዩ ተሰምተዋል። ስለ ዩክሬን እና ጋዛ ጦርነት፣ ወይም ስለ ዶናልድ ትራምፕ ታሪፍ ሳይሆን፣ ስለ አካል ንቅለ ተከላ እና የዘላለም ወጣትነትን ተስፋ ስለሚሰጡ የባዮቴክኖሎጂ ግኝቶች ነበር ያወሩት።

​ይህ እንግዳ ውይይት ሁሉም ሰው ከሚያወራው የጂኦፖለቲካዊ ሽግግር ይልቅ ለወደፊት ፖለቲካችን ወሳኝ ሊሆን ይችላል?

​የግለሰብ አለመሞት ተስፋ፣ በዓለም ላይ ያሉ አብዛኞቹ ማኅበረሰቦች ከሚተካው የልደት መጠን በታች ከሚኖሩበት እውነታ ጋር እንዴት ይገናኛል? በሀብታምም ሆነ በድሃ አገሮች፣ በዲሞክራሲም ሆነ በአምባገነን ሥርዓቶች ውስጥ የውልደት መጠን ለምን እየቀነሰ ሄደ?

​ሥልጣን ጊዜን ሲያጣምም