😡 ቁጣ የልብ ድካም አደጋን ይጨምራል፣ ሴቶች የበለጠ አደጋ ላይ ናቸው

በአሁኑ ጊዜ በእድሜ የገፉ ብቻ ሳይሆኑ ወጣቶችም በልብ ድካም እየተሰቃዩ ነው። ይህ ችግር በወጣቱ ትውልድ መካከል በፍጥነት እየጨመረ ነው። ከዚህ በስተጀርባ ካሉት ምክንያቶች አንዱ ከመጠን ያለፈ ቁጣና የአእምሮ ውጥረት (ጭንቀት) ነው። በቅርቡ አንድ የአካል ብቃት አሰልጣኝ ደጋግሞ መናደድ የልብ ድካም አደጋን እንደሚጨምር ገልጿል። ተመሳሳይ መረጃ በሃርቫርድ ዩኒቨርሲቲ እና በሌሎች ዓለም አቀፍ ጥናቶችም ተገኝቷል።

ቁጣ ልብን እንዴት ይጎዳል?

በርካታ የሃርቫርድ ጥናቶች እንዳሳዩት ከፍተኛ ውጥረት ወይም ቁጣ በሰውነት ውስጥ ያለውን የሆርሞን ሚዛን ያዛባል። አድሬናሊን እና ኮርቲሶል የመሳሰሉ የጭንቀት ሆርሞኖች የደም ግፊትን እና የልብ ምትን ይጨምራሉ። በተጨማሪም የደም መርጋት እንዲፈጠር ያደርጋሉ። ይህም ወደ ልብ የሚሄደው የደም ፍሰት እንዲቀንስ  ያደርጋል፣ ይህም ለልብ ድካም ወይም ለልብ መታወክ ዋና ምክንያት ነው።

እ.ኤ.አ. በ2020 በተደረገ ጥናት መሠረት፣ ድንገተኛ ቁጣ፣ ሀዘን ወይም ጭንቀት ለልብ በሽታ የመጋለጥ እድልን በብዙ እጥፍ ይጨምራል። እ.ኤ.አ. በ2021 በJAMA የታተመ ጥናት እንዳመለከተው በጭንቀት ምክንያት የደም ፍሰት መቀነስ (stress-induced ischemia) ያለባቸው ታካሚዎች ለልብ ድካም የመጋለጥ እድላቸው በእጥፍ ከፍ ያለ ነበር። የአእምሮ እና የአካል ጭንቀት ሲደመር ደግሞ ይህ አደጋ በአራት እጥፍ ይጨምራል።

ሴቶች ከፍተኛ አደጋ ላይ ናቸው

በማሳቹሴትስ አጠቃላይ ሆስፒታል የኑክሌር ካርዲዮሎጂ ዳይሬክተር የሆኑት ዶ/ር አህመድ ተወኩል እንዳሉት፣ ጭንቀት የልብን ትናንሽ የደም ሥሮች ወይም የማይክሮቫስኩላር ሲስተም ይጎዳል። ሴቶች ከወንዶች የበለጠ ለአደጋ የተጋለጡ ናቸው። እ.ኤ.አ. በየካቲት 2023 የተደረገ ጥናት እንዳመለከተው ከመጠን በላይ ከተናደዱ በኋላ ባሉት ሁለት ሰዓታት ውስጥ ብቻ ለልብ ድካም የመጋለጥ እድሉ በ 8.5 እጥፍ ጨምሯል።

የማስጠንቀቂያ መልእክት

በዴሊ የሚገኙት ሐኪም ዶ/ር ጌታ ፕራካሽ “ቁጣ የልብ ድካም ብቻ ሳይሆን በልብ ላይ ተጨማሪ ጫና ይፈጥራል። ይህ አደጋ እንደ ከፍተኛ የደም ግፊት፣ የስኳር በሽታ፣ ማጨስ ወይም አንጃይና (angina) ባሉ ሁኔታዎች ውስጥ ባሉ ሰዎች ላይ ከፍ ያለ ነው” ብለዋል።

ቁጣ ብቻ ሳይሆን ጤናማ ያልሆነ የአኗኗር ዘይቤም ለልብ በሽታ የመጋለጥ እድልን ይጨምራል። ስለዚህ ልብን ጤናማ ማድረግ አስፈላጊ ነው። በመሆኑም በየጊዜው የአካል ብቃት እንቅስቃሴ ያስፈልጋል።

የተመጣጠነ ምግብ መመገብ ልምድ መዳበር አለበት። ማጨስና አልኮል መተው ያስፈልጋል።