የጋብቻ ስርዓት ለፍቅራችን መለኪያ አይደለም!
#ethiopia | ኦፕራ ዊንፍሬይ እናስቴድማን በአንድ ወቅት የታጩ ቢሆንም የጋብቻ ስርዓት ለፍቅራቸው መለኪያ ወይም ማሰሪያ ሊሆን እንደማይችል በመረዳት ሰርጉን ለመተው ወስነናል ሲሉ ተናግረው ነበር።

ኦፕራና እስቴድማን እውነተኛ የፍቅር አጋር ማለት ማንነትህን ሳይቀይር የራስህን ህልም እንድትኖር ነፃነት የሚሰጥህና መንገድህን የሚያበራልህ ነው ይላሉ።

በተለዋዋጭና አላፊ አግዳሚ በበዛበት በዚህ ዓለም እውነተኛ እና ዘላቂ የፍቅር ግንኙነት ማግኘት ብርቅ ሆኗል።

ጥንዶቹ የግንኙነታችሁን ጥንካሬና ስኬት የሚወስነው ማህበረሰቡ ባስቀመጠው ወግ ብቻ ሳይሆን የሁለታችሁም የውስጥ ስምምነትና ሰላም ነው የሚል አስተሳሰብ ያራምዳሉ።

ሆኖም ለየት ያለ የህይወት ፍልስፍናቸው አንዳቸው ለሌላቸው ባላቸው ጥልቅ እምነት እና መከባበር የኦፕራ ዊንፍሬይ እና የስቴድማን ግራሃም የ40 ዓመታት የፍቅር ጉዞ ዛሬም እውነት ሁኖ ቀጥሏል።

ከ1986 ዓ.ም. ጀምሮ አብረው የዘለቁት እነዚህ ጥንዶች እውነተኛ ፍቅር በእርግጥ ምን ማለት እንደሆነ በተግባር እያሳዩን ይገኛሉ።

የኦፕራ እና የስቴድማን ግንኙነት መሰረት ያደረገው የሌላኛውን ህልምና ስኬት ሳይጋርዱ አብሮ በመቆም ነው።

እንዲሁም አንዳቸው የሌላኛውን ማንነት ሳይጫኑ እና ሳይወስኑ በመደጋገፍ ላይ ነው።

ጥንዶቹ የግል ህይወታቸውን ከካሜራና ከህዝብ እይታ አርቀው በሚስጥር መጠበቅን ይመርጣሉ።

በቅርቡ በህዝብ ፊት አብረው በደስታ ሲታዩ ያሳዩት አወንታዊ ስሜት የሚያረጋግጠው እውነተኛ ፍቅር ለሰው ለማሳየት ሳይሆን ለራስ ህሊና እና ደስታ የሚኖር እንደሆነ ነው።

የኦፕራ እና የስቴድማን ጉዞ የሚያስታውሰን ፍቅርን የሚያጸናው የወርቅ ቀለበት ሳይሆን ዕለት ተዕለት የሚገነባ መተማመን ግልጽነት እና የማይናወጥ አጋርነት መሆኑን ነው።

ሔኖክ ወ/ገብርኤል
#ethiopia #getutemesgen #oprahwinfrey #stedman #happiness #marriage #optimist

የማይታየው ወጥመድ፡ መርዛማ ብሩህ ተስፋ የአእምሮ ጤንነታችንን እንዴት እያበላሸ ነው

​መርዛማ ብሩህ ተስፋ (Toxic Positivity) ለጭንቀት መፍትሄ ሳይሆን፣ በመድኃኒትነት የተመሰለ መርዝ ነው። ይህ አመለካከት ደግሞ የማኅበራዊ ሚዲያ (social media) አዝማሚያ ሆኖ የአእምሮ ጤንነትዎን በማይጠብቁት መንገድ እየጎዳ ሊሆን ይችላል።

​አንዲት ጓደኛዎ በኢኮኖሚ ቀውስ መካከል ሥራዋን ማጣቷን ስትነግርዎ፣ እንባ እየተናነቃት መጽናናትን ተስፋ አድርጋ ትመለከትዎታለች። እርስዎም በቅንነት "ምንድነው? ሁሉም ነገር የሚሆነው በምክንያት ነው! ከዚህ ምን እንደምትማሪ አስቢ። ብሩህ ተስፋ ይኑርሽ!" ብለው ይመልሱላታል። እሷም ራሷን ነቀነቀች፣ ፈገግታ አስመስላ ርዕሱን ቀየረች።

​ግን ከውስጥዋ ከምንጊዜውም በላይ ብቸኝነት ይሰማታል። በዕለት ተዕለት ውይይታችን የተለመደ የሆነው ይህ ሁኔታ፣ የመርዛማ ብሩህ ተስፋ መነሳትን ያሳያል፡- ሕመም የሚሰማው ቢሆንም እንኳን ሁሉንም ነገር "ጥሩ" ገጽታ የማየት ባህላዊ ግፊት ማለት ነው። በማኅበራዊ ሚዲያ እና በአበረታች መፈክሮች በሞላበት ዓለም፣ ይህ አመለካከት ምንም ጉዳት የሌለው፣ እንዲያውም ጀግንነት የሚመስል ይመስላል። ነገር ግን ባለሙያዎች ይህ ለአእምሮ ጤንነታችን ካሉት ትልልቅ ጸጥ ያሉ ስጋቶች አንዱ ሊሆን እንደሚችል ያስጠነቅቃሉ።

​በፍጹም ትክክል እና ስኬታማ እንድንሆን በሚያስገድደን ዓለም ውስጥ፣ ይህ የተገደደ ብሩህ ተስፋ ከባድ አደጋዎች አሉት። የሥነ ልቦና ባለሙያዎች እና የቅርብ ጊዜ ጥናቶችም ይህንን ይደግፋሉ። የጨለመውን ስሜት ችላ ማለት ደግሞ ጠንካራ ሳይሆን ይበልጥ ተጋላጭ የሚያደርገን ለምን እንደሆነ እናያለን።

​መርዛማ ብሩህ ተስፋ የቅርብ ጊዜ ፈጠራ አይደለም
​ይህ ጽንሰ-ሐሳብ በ1990ዎቹ በማርቲን ሴሊግማን ከተጀመረው የአዎንታዊ ሳይኮሎጂ (positive psychology) ሳይንሳዊ መስክ የተዛባ አካል ሆኖ ብቅ አለ። ሴሊግማን ተስፋ መቁረጥ የሚመጣው ከልምድ እንደሆነ እና አሉታዊ ሐሳቦችን ወደ እውነታዊና ገንቢ ሐሳቦች በመለወጥ ሊገታ እንደሚችል ተከራክሯል።

በፈረንጆቹ 1995 በፃፈወወ "The Optimistic Child" በተባለው መጽሐፉ፣ ደስታ በሳይንሳዊ መንገድ ሊጠና እንደሚችል አጽንኦት ሰጥቷል። እንዲሁም አሉታዊ ስሜቶች ከአካል እና ከአእምሮ የሚመጡ ወሳኝ ምልክቶች መሆናቸውን አምኗል። ነገር ግን በዲጂታል ዘመን፣ ይህ ሐሳብ ተበላሽቷል።

​ዛሬ መርዛማ ብሩህ ተስፋ የሚተረጎመው እንደ ሐዘን፣ ቁጣ ወይም ጭንቀት ያሉ "አሉታዊ" ስሜቶችን የሚያፍን ወይም ዋጋ የሚያሳጣ በሐሰተኛ ብሩህ አመለካከት ማስገደድ ነው። "ጥሩውን ገጽታ ተመልከት!" ወይም "ንዝረትህን ከፍ አድርግ" የሚሉ መፈክሮች ኢንስታግራምን እና ቲክቶክን ይሞላሉ፣ ይህም መከራ እንደ ግላዊ ድክመት የሚታይበት ባህል እየፈጠሩ ነው። የብሪታንያ ቴራፒስት የሆኑት ሳሊ ቤከር ፣ "The Getting of Resilience from the Inside Out" (2019) የተባለው መጽሐፍ ደራሲ እንደሚሉት፣ ይህ ተቋቋሚነት (resilience) ሳይሆን መካድ (denial) ነው፡- "አሉታዊ ስሜትን መደበቅ አድካሚ ነው እና እውነተኛ ጥንካሬን አይገነባም፤ ይልቁንም አካልንና አእምሮን ያደክማል።"

​የዚህ ወጥመድ አደጋዎች ብዙ ገፅታ ያላቸውና በሳይንሳዊ ማስረጃ የተደገፉ ናቸው። ዋናው አደጋ ሥር የሰደደ ስሜትን መገደብ ነው፣ ይህም አሳዛኝ ልምዶችን በተፈጥሯዊ መንገድ እንዳናስኬድ ይከላከላል።

ለምሳሌ ሐዘንን ስንክድ፣ አናስወግደውም፤ እንቀብረዋለን። ይህ ደግሞ የተገቱ ስሜቶች በከፍተኛ ኃይል ተመልሰው የሚመጡበትን "የስሜት መመለስ" (emotional rebound) ይፈጥራል፤ ብዙውን ጊዜም በአካላዊ ምልክቶች ይገለጻል።

​ጥናቶች እንደሚያሳዩት ለረጅም ጊዜ ስሜትን መገደብ የጭንቀት ሆርሞን የሆነውን ኮርቲሶልን ይጨምራል፣ ይህም ሥር የሰደደ ጭንቀት፣ ድብርት ወይም የተቆጣ አንጀት በሽታ ያሉ ሁኔታዎች ሊያመጣብን ይችላል።

በጭንቀት መታወክ ላይ ስፔሻሊስት የሆኑት የሥነ ልቦና ባለሙያ አንቶኒዮ ሮዴላር ሲያብራሩ:– “ያልተስተካከሉ ስሜቶች ስለ አካባቢያችን ቁልፍ መረጃ ይሰጣሉ። እነርሱን ችላ ማለት የሕይወትን የዋህነት እይታ ይፈጥራል፣ ይህም ለወደፊት ችግሮች ተጋላጭነትን ይጨምራል።”
​በአእምሮ ጤንነት ረገድ፣ ይህ እውነተኛ ተቋቋሚነትን ያጠፋል፡- ከውድቀቶች ካልተማርን፣ የተማርን አቅመ-ቢስነት እናዳብራለን፤ ይህ ጽንሰ-ሐሳብ ራሱ ሴሊግማን እውነተኛ ብሩህ ተስፋ ተቃራኒ እንደሆነ የገለጸው ነው።

​ሕመምን እንደ የጋራ ባህሪ መደበቅ

​ሌላው አደጋ ደግሞ ማኅበራዊ መገለል ነው። መርዛማ ብሩህ ተስፋ ሕመምን ያቃልላል፣ ሰዎችም በፍጥነት "አለመሻላቸው" የጥፋተኝነት ስሜት እንዲሰማቸው ያደርጋል። በ International Journal of Wellbeing (2020) ላይ በሲንክሌር፣ ሃርት እና ሎማስ የታተመ ጥናት እንዳመለከተው፣ መርዛማ አዎንታዊ አድልዎ የሚቀበሉ የቤት ውስጥ ብጥብጥ ሰለባዎች የደረሰባቸውን በደል ክብደት ዝቅ አድርገው በመገመት፣ በሐሰተኛ ብሩህ ተስፋ ምክንያት ለአደጋ የመጋለጥ ጊዜያቸውን ያራዝማሉ።

​"ከዚህም የከፋ ሊሆን ይችል ነበር" ብለው ራሳቸውን ይነግሩታል ወይም ከሌሎች ይሰማሉ፣ ይህም እውነተኛ ጉዳትን ይቀንሳል። ይህ ግለሰባዊ መከራን ከማባባስ በተጨማሪ ግንኙነቶችን ያበላሻል፡- አንድ ሰው "ይቅርታ፣ የበለጠ ንገረኝ" ከማለት ይልቅ በ"ሁሉም ነገር ጥሩ ይሆናል" በማለት ሌላውን ሰው ዋጋ ሲያሳጣው፣ ግንኙነት ይቋረጣል።

የሥነ ልቦና ባለሙያዋ ​ቴሬዛ ጉቲሬዝ እንዲህ ትላለች፡- "መርዛማ ብሩህ ተስፋ ከድብርት የበለጠ ከባድ የሥነ አእምሮ መዘዞች አሉት፣ ምክንያቱም የስሜት ዓለምን ያዛባል ። ወደ እውነታዊ ያልሆነ ሕይወት ይወስደናል።"

​የኮቪድ-19 ወረርሽኝ እነዚህን አደጋዎች በዓለም አቀፍ ደረጃ አባብሷል። ዓለም ከብዙ ኪሳራዎች ጋር ስትታገል፣ ማኅበራዊ ሚዲያዎች "ይህንን ጊዜ ራስህን ለመቀየር ተጠቀምበት" ወይም "በሕይወት በመኖርህ አመስግን" በሚሉ መልዕክቶች ተጥለቅልቀው ነበር። በቅንነት የታሰቡ ናቸው።ግን የጋራ ሐዘንን ባለማወቅ ረገድ ግን መርዛማ ነበሩ።

​በካሌቭ ሌታሩ በ2019 የተደረገ ትንታኔ እንደሚያሳየው፣ እንደ ኢንስታግራም ባሉ መድረኮች ላይ "ፍጹም" በሆኑ ምስሎች መሞላት አጠቃላይ ደስታን ይቀንሳል፣ ምክንያቱም እውነታዊ ያልሆነ ንጽጽርን ስለሚያበረታታ እና ተጋላጭነቶችን ስለሚደብቅ ነው። በሥራ ቦታ፣ ይህ ክስተት በተመሳሳይ ጎጂ ነው።

በብሔራዊ ትምህርት ማኅበር በየ2021 ሪፖርት መሠረት፣ በሩቅ በሚሠሩ ቡድኖች ውስጥ "የደስታ ስሜትን የመጠበቅ" ግፊት ወደ ድካም ይመራል።

ሠራተኞች "አሉታዊ" ተብለው እንዳይታዩ በመፍራት ጭንቀትን ይደብቃሉ፣ ይህም በሥራ መቅረትንና የአእምሮ ድካምን ይጨምራል። ክሊኒካል ሳይኮሎጂስት የሆኑት ጄሚ ሎንግ ሲያስጠነቅቁ:– "አዎንታዊነት እውነተኛ ሰብዓዊ ልምዶችን ሲደብቅ መርዛማ ይሆናል፣ ይህም የተገቱ ስሜቶችን ይፈጥራል፤ እነሱም በመጨረሻ ይፈነዳሉ።"

​አንዳንድ ጊዜ ነገሮች መጥፎ ይሆናሉ፣ እና ይህ ችግር የለውም።
​የዕለት ተዕለት ምሳሌዎች ብዙ ናቸው። በሥራ እና በቤተሰብ መካከል በመታገል የደከመች እናት አስቡ፡- ብስጭቷን ከማረጋገጥ ይልቅ፣ "በየቅጽበት ተደሰቺበት፣ በፍጥነት ያድጋሉ" ትባላለች።