የኢትዮጵያ ከባድ ጭነት አሽከርካሪዎች ጅቡቲ ከገቡ በኋላ ደህንነታቸውን ለመከታተል የሚያስችል አዲስ ሥርዓት እንደዘረጋ ፌዴሬሽኑ አስታወቀ

ወደ ጂቡቲ የሚገቡ የኢትዮጵያ ከባድ ጭነት አሽከርካሪዎችን ደኅንነት እና የሚደርስባቸውን ችግር በቀላሉ ለመከታተል የሚያስችል አዲስ ሥርዓት መዘርጋቱን ያስታወቀው የኢትዮጵያ ትራንስፖርት አሠሪዎች ፌዴሬሽን ነው።

የፌዴሬሽኑ ፕሬዝዳንት አቶ ብርሃኔ ዘርዑ፣ "አሽከርካሪዎች የሀገር ድንበር ካለፉ በኋላ ለመቆጣጠር የሚያስችለው ይህ አሠራር የተዘረጋው ከጂቡቲ ትራንስፖርት ፌዴሬሽን ጋር በተደረገ ስምምነት ነው" ብለዋል።

አሠራሩን ወደ ሥራ ለማስገባት የሚያስችሉ የሰነድ ሥራዎች በመጠናቀቃቸው በቅርቡ አገልግሎት መስጠት ይጀምራል ተብሏል።

አዲሱ ሥርዓት የአሽከርካሪዎችን ደኅንነት እና የተሽከርካሪዎችን ሁኔታ ለማረጋገጥ እንደሚረዳ አቶ ብርሃኔ ጠቁመዋል።

አሠራሩን በተግባር ለሚያውሉ አካላት ለአንድ ወር ያህል ስልጠና እንደሚሰጥም ገልጸዋል።

ከዚህ ቀደም ይህ ሥርዓት ባለመኖሩ በተሽከርካሪዎች ላይ እንግልት መድረሱን አሰና በሀገሪቱ ኢኮኖሚ ላይ ጫና ፈጥሮ መቆየቱን ፕሬዝዳንቱ አብራርተዋል። አዲሱ አሠራር ተሽከርካሪዎች በተመደበላቸው ጊዜ አገልግሎት እንዲሰጡ እንደሚያደርግም ተገልጿል።

በተመስገን ተጋፋው

#አሐዱ_ሬዲዮ_94 .3
#አሐዱ_የኢትዮጵያውያን_ድምጽ

ከ30 ዓመት በላይ ያገለገሉ የጭነት ተሽከርካሪዎች ላይ ተጥሎ የነበረው ዕገዳ በጊዜያዊነት መነሳቱ ተገለጸ

ከ30 ዓመት በላይ አገልግሎት የሰጡ የጭነት ተሽከርካሪዎች ወደ ጅቡቲ እንዳይገቡ ተጥሎ የቆየው ዕገዳ በጊዜያዊነት መነሳቱን የኢትዮጵያ ትራንስፖርት አሰሪዎች ፌዴሬሽን አስታውቋል።

የትራንስፖርት እና ሎጀስቲክስ ሚኒስቴር ተሽከርካሪዎቹ ረጅም ጊዜ ያገለገሉ በመሆናቸው አገልግሎት እንዳይሰጡ ውሳኔ አሳልፎ እንደነበር ይታወሳል።

የፌዴሬሽኑ ፕሬዚዳንት አቶ ብርሃኔ ዘርዑ ለአሐዱ ሬድዮ እንዳስታወቁት መንግስት በተፈጥሮ ጋዝ የሚሰሩ ተሽከርካሪዎችን የሚያበረታታ የፖሊሲ ለውጥ በማድረጉ ረጅም ዓመታት ያስቆጠሩ የጭነት ተሽከርካሪዎችን ለመቀነስ እየተሰራ ይገኛል።

ፌደሬሽኑ በብድር አዳዲስ የጭነት ተሽከርካሪዎችን ለማስገባት ጥረት እያደረገ በመሆኑ በቆዩት ላይ ተጥሎ የነበረው ዕገዳ በጊዜያዊነት ተነስቶ አገልግሎት እንዲሰጡ መደረጉን ገልጸዋል።

ረጅም ዓመታት አገልግሎት የሰጡ ተሽከርካሪዎችን ያለበቂ ዝግጅት ከዘርፉ ማስወጣት ተገቢ አለመሆኑን አቶ ብርሃኔ ጠቁመዋል።

አክለውም፤ ለውሳኔው ተግባራዊነት ምቹ ሁኔታ እንዲፈጠር ጥሪ አቅርበዋል።

በኢትዮጵያ በጥናት የተረጋገጠ መረጃ ባይኖርም ከ14 እስከ 15 ሺህ የሚገመቱ የጭነት ተሽከርካሪዎች እንደሚገኙ ይታመናል።

በተመስገን ተጋፋው

#አሐዱ_ሬዲዮ_94 .3
#አሐዱ_የኢትዮጵያውያን_ድምጽ

የኢሬቻ በዓል በጅቡቲ ተከበረ

የኢሬቻ በዓል ኢትዮጵያውያን፣ ትውልደ ኢትዮጵያውያን እና የኢትዮጵያ ወዳጆች በተገኙበት በጅቡቲ በድምቀት ተከበረ።

በመርሀ ግብሩ ላይ የበዓሉ ተሳታፊዎች ወደ ባሕር ዳርቻ በመውረድ ለፈጣሪ ምስጋና ያቀረቡ ሲሆን፣ ባህላዊ ሙዚቃ እና ውዝዋዜ እንዲሁም ባህላዊ ምግቦች ቀርበዋል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የሰሜን ኢትዮጵያው እሳት አድማሱን አስፍቶ፣ የሀገር ውስጥን ፖለቲካዊ ድንበር አልፎ ወደ ቀጠናዊ እሳተ ገሞራነት እየተቀየረ ነው። ለአልጀዚራ ቴሌቪዥን ቃለ መጠይቅ የሰጡት የአፋር ክልል ፕሬዚዳንት አወል አርባ፣ የኤርትራ ጦር በሰሜን ምስራቅ ኢትዮጵያ ቀጥተኛ ጦርነት ውስጥ መግባቱን በማጋለጥ፣ የአፍሪካ ህብረት በአስቸኳይ ጣልቃ እንዲገባ የድረሱልኝ ጥሪ አሰምተዋል።

ፕሬዚዳንቱ እንዳሉት አፋር አሁን እየተጋፈጠ ያለው የትግራይ ታጣቂዎችን ብቻ ሳይሆን፣ በከባድ መሳሪያ የታጠቀውንና የራሱን የተደራጀ እዝ ይዞ የሚንቀሳቀሰውን የኤርትራን መደበኛ ጦር ጭምር ነው። "ይህ ግልጽ የኤርትራ ወረራ ነው" ያሉት አቶ አወል፣ የኤርትራ ኃይሎች በኃይል ድንበር ለመቀየር እየሞከሩ መሆኑን ጠቁመው፣ በአፋር ዞን 2 ውስጥ ብቻ 36,000 ካሬ ኪሎ ሜትር መሬት መቆጣጠራቸውን የአልጀዚራው ዘጋቢ ሞሐመድ ጣሃ ተወኩል ባቀረበው ዘገባ አጋልጧል። ይህ የአቅም ሚዛን እጅግ የተዛባበትና አንዲት ክልል ከሉዓላዊ ሀገር መደበኛ ጦር ጋር የምታደርገው ፍልሚያ፣ የኢትዮጵያን ሉዓላዊነትና የግዛት አንድነት በቀጥታ ጥያቄ ውስጥ የከተተ ክስተት ነው።

በሌላ በኩል የትግራይ ኃይሎችና አጋሮቻቸው ወደ አፋር ክልል ጠልቀው በመግባት ጉዞ ቀጥለዋል። ኤረብቲን ሙሉ በሙሉ የተቆጣጠሩት ታጣቂዎቹ፣ ከዚያ በመነሳት 100 ኪሎ ሜትር ርቃ ወደምትገኘው አፍዴራ እያመሩ መሆኑን መረጃዎች ያመለክታሉ። ይህ በየአቅጣጫው የተከፈተ አስፈሪ የጦርነት አውሎ ነፋስ፣ አፋር ክልል ውስጥ ብቻ ከ150,000 በላይ ሰዎችን ከመኖሪያ ቀያቸው አፈናቅሏል። መረጃ ለመሰብሰብ ባለው አስቸጋሪ ሁኔታ ምክንያትም ትክክለኛው የተፈናቃይ ቁጥር ከዚህም በእጅጉ ሊልቅ እንደሚችል ይገመታል።

ከዚህ ሁሉ በላይ የሀገሪቱን ህልውና የሚፈታተነው ትልቁ ስጋት ግን፣ የኢትዮጵያ የኢኮኖሚ የደም ስር በሆነው የጅቡቲ መስመር ላይ ያንዣበበው አደጋ ነው።

የውጊያው ወደ ምስራቅ አቅጣጫ መስፋፋት የሀገሪቱን የገቢና ወጪ ንግድ፣ በተለይም የነዳጅ አቅርቦት ማስተላለፊያ የሆነውን ኮሪደር ለማነቅ ያለመ መሆኑን ወታደራዊ ተንታኞች ይገልጻሉ። ይህ የኢኮኖሚ ጉሮሮ ከተዘጋ፣ መዘዙ ለአፋር አካባቢ ብቻ ሳይሆን ለመላው የኢትዮጵያ ኢኮኖሚ የሞት ሽረት ጉዳይ ይሆናል። አንዲት ክልል ከሉዓላዊ የውጭ ሀገር ወራሪ ጦር ጋር ብቻዋን እየተናነቀች ባለችበት በዚህ የፈተና ሰዓት፣ እየተቃረበ ያለው አደጋ አፋጣኝ ሀገራዊና አህጉራዊ ምላሽ የሚሻ መሆኑን ሁኔታዎች ቁልጭ አድርገው ያሳያሉ።






(ዘ-ሐበሻ ዜና) የሰሜን ኢትዮጵያው እሳት አድማሱን አስፍቶ፣ የሀገር ውስጥን ፖለቲካዊ ድንበር አልፎ ወደ ቀጠናዊ እሳተ ገሞራነት እየተቀየረ ነው። ለአልጀዚራ ቴሌቪዥን ቃለ መጠይቅ የሰጡት የአፋር ክልል ፕሬዚዳንት አወል አርባ፣ የኤርትራ ጦር በሰሜን ምስራቅ ኢትዮጵያ ቀጥተኛ ጦርነት ውስጥ መግባቱን በማጋለጥ፣ የአፍሪካ ህብረት በአስቸኳይ ጣልቃ እንዲገባ የድረሱልኝ ጥሪ አሰምተዋል።

ፕሬዚዳንቱ እንዳሉት አፋር አሁን እየተጋፈጠ ያለው የትግራይ ታጣቂዎችን ብቻ ሳይሆን፣ በከባድ መሳሪያ የታጠቀውንና የራሱን የተደራጀ እዝ ይዞ የሚንቀሳቀሰውን የኤርትራን መደበኛ ጦር ጭምር ነው። "ይህ ግልጽ የኤርትራ ወረራ ነው" ያሉት አቶ አወል፣ የኤርትራ ኃይሎች በኃይል ድንበር ለመቀየር እየሞከሩ መሆኑን ጠቁመው፣ በአፋር ዞን 2 ውስጥ ብቻ 36,000 ካሬ ኪሎ ሜትር መሬት መቆጣጠራቸውን የአልጀዚራው ዘጋቢ ሞሐመድ ጣሃ ተወኩል ባቀረበው ዘገባ አጋልጧል። ይህ የአቅም ሚዛን እጅግ የተዛባበትና አንዲት ክልል ከሉዓላዊ ሀገር መደበኛ ጦር ጋር የምታደርገው ፍልሚያ፣ የኢትዮጵያን ሉዓላዊነትና የግዛት አንድነት በቀጥታ ጥያቄ ውስጥ የከተተ ክስተት ነው።

በሌላ በኩል የትግራይ ኃይሎችና አጋሮቻቸው ወደ አፋር ክልል ጠልቀው በመግባት ጉዞ ቀጥለዋል። ኤረብቲን ሙሉ በሙሉ የተቆጣጠሩት ታጣቂዎቹ፣ ከዚያ በመነሳት 100 ኪሎ ሜትር ርቃ ወደምትገኘው አፍዴራ እያመሩ መሆኑን መረጃዎች ያመለክታሉ። ይህ በየአቅጣጫው የተከፈተ አስፈሪ የጦርነት አውሎ ነፋስ፣ አፋር ክልል ውስጥ ብቻ ከ150,000 በላይ ሰዎችን ከመኖሪያ ቀያቸው አፈናቅሏል። መረጃ ለመሰብሰብ ባለው አስቸጋሪ ሁኔታ ምክንያትም ትክክለኛው የተፈናቃይ ቁጥር ከዚህም በእጅጉ ሊልቅ እንደሚችል ይገመታል።

ከዚህ ሁሉ በላይ የሀገሪቱን ህልውና የሚፈታተነው ትልቁ ስጋት ግን፣ የኢትዮጵያ የኢኮኖሚ የደም ስር በሆነው የጅቡቲ መስመር ላይ ያንዣበበው አደጋ ነው።

የውጊያው ወደ ምስራቅ አቅጣጫ መስፋፋት የሀገሪቱን የገቢና ወጪ ንግድ፣ በተለይም የነዳጅ አቅርቦት ማስተላለፊያ የሆነውን ኮሪደር ለማነቅ ያለመ መሆኑን ወታደራዊ ተንታኞች ይገልጻሉ። ይህ የኢኮኖሚ ጉሮሮ ከተዘጋ፣ መዘዙ ለአፋር አካባቢ ብቻ ሳይሆን ለመላው የኢትዮጵያ ኢኮኖሚ የሞት ሽረት ጉዳይ ይሆናል። አንዲት ክልል ከሉዓላዊ የውጭ ሀገር ወራሪ ጦር ጋር ብቻዋን እየተናነቀች ባለችበት በዚህ የፈተና ሰዓት፣ እየተቃረበ ያለው አደጋ አፋጣኝ ሀገራዊና አህጉራዊ ምላሽ የሚሻ መሆኑን ሁኔታዎች ቁልጭ አድርገው ያሳያሉ።

ሰበር ዜና

የኤርትራ ጦር የኢትዮጵያን ድንበር ጥሶ መግባቱ ተረጋገጠ!

የአፋር ክልል ፕሬዚዳንት አቶ አወል አርባ ከአልጀዚራ አረብኛው ክፍል ጋር ባደረጉት ቆይታ የሻብያ ጦር ወደ አፋር ክልል መግባቱን ይፋ አድርገዋል። የክልሉን 36ሺህ ስኩዌር ስፋት ያለውን ቦታ መያዛቸውን ጠቅሰዋል።

የኤርትራ ጦር የኢትዮጵያን ድንበር መጣሱን በኢትዮጵያ በኩል በይፋ የተናገሩ ባለስልጣን ሲል አቶ አወልን የገለጻቸው አልጀዚራ፤ በኤርትራ ጦር እና በአፋር ሀይሎች መካከል የተደረገው ውጊያ ያልተመጣጠነ እንደሆነ መረጃ አግኝቻለሁ ብሏል።

የኤርትራ ጦር አሁንም ወደፊት እየገሰገሰ እንደሚገኝ የሚጠቅሰው ዘገባው፤ ኢትዮጵያን፣ ኤርትራን እና ጅቡቲን የሚያዋስነውን ስፍራ የሻብያ ሰራዊት እንደተቆጣጠረው ጠቅሷል።

Seledadotio
Seledadotio

"ለኤል-ኒኖ ቅድመ ጥንቃቄ የሚውል 1 ዶላር እስከ 7 ዶላር የሚያክል ኪሳራን ያድናል" - ICPAC

⚫ኤል-ኒኖ በሀገር አቀፍ ደረጃ በ37 ዞኖች ውስጥ በሚገኙ 178 ወረዳዎች ላይ ተጽዕኖ ሊያሳድር ይችላል።

የኢጋድ የአየር ንብረት ትንበያና አገልግሎት ማዕከል (ICPAC) በቅርቡ በአዲስ አበባ ላይ ያካሄደውን ጉባኤ ተከትሎ ባወጣው "የኤል-ኒኖ ቅድመ-ዝግጅት ጥሪ" ሰነድ የቅድመ-ዝግጅት ሥራዎች እንዲጠናከሩ አሳሰበ።

በሰነዱ ላይ እንደተቀመጠው  ቅድመ-ጥንቃቄ እርምጃ ላይ የሚውል 1 የአሜሪካ ዶላር ኪሳራን ለመከላከል እስከ 7 ዶላር ድረስ የማዳን አቅም እንዳለው ጠቅሷል።

በምስራቅ አፍሪካ ሁለት አይነት ተቃራኒ የሆኑ ከባድ የአየር ንብረት አደጋዎች መደቀናቸውን ያሳወቀው ማዕከሉ ከግንቦት እስከ ነሐሴ 2026 ባሉት ወራት በሰሜን ኢትዮጵያ፣ ሱዳን፣ ደቡብ ሱዳን፣ ኤርትራ፣ ጅቡቲ እና ሶማሊያ ከፍተኛ የዝናብ እጥረት በመመዝገቡ የድርቅ አደጋ ተደቅኗል።

ከጥቅምት እስከ ታኅሳስ ወቅት ባለው ደግሞ ከመደበኛ በላይ ዝናብ የመታየት ከፍተኛ እድል ያለባቸውን አካባቢዎች የለየ ሲሆን በዚህም በደቡብ ኢትዮጵያ፣ መካከለኛ እና ደቡብ ሶማሊያ እንዲሁም ሰሜን ምሥራቅ ኬንያ ከፍተኛ ዝናብ፣ የጎርፍ መሬት መንሸራተት እና የሰውና እንስሳት በሽታዎች ስጋት ጨምሯል።

የኢትዮጵያ አደጋ ስጋት ሥራ አመራር ኮሚሽን መረጃ መሰረት፥ ደግሞ ኤል-ኒኖ በሀገር አቀፍ ደረጃ በ37 ዞኖች ውስጥ በሚገኙ 178 ወረዳዎች ላይ ተጽዕኖ ሊያሳድር እንደሚችል ትንበያ መኖሩን ገልጸው፣ በየደረጃው ካሉ አካላት ጋር በቅንጅት ዝግጅት እየተደረገ መሆኑን ይገልጻል።

ኮሚሽኑ፤ ለ2019 ዓ.ም የበጋ ወቅት (ጥቅምት-ጥር) ያወጣው "የጎርፍ አደጋ ስጋት ቅድመ-ማስጠንቀቂያ" ላይ የሸበሌ፣ የገናሌ ደዋ፣ የኦሞ ጊቤ፣ የቢላቴ፣ የባሮ እና የአዋሽ ወንዞች ተፋሰሶች በተለይ ለጎርፍ አደጋ የተጋለጡ መሆናቸውን ገልጿል።

በክልል ደረጃም፤ በሶማሌ፣ ኦሮሚያ፣ ደቡብ ኢትዮጵያ፣ ሲዳማ፣ መካከላዊ ኢትዮጵያ፣ ደቡብ ምዕራብ እና ጋምቤላ ክልሎች ውስጥ የሚገኙ ዝቅተኛና ቆላማ ወረዳዎች ከፍተኛ ጥንቃቄ የሚያስፈልጋቸው መሆናቸውን ለይቷል።

የኢትዮጵያ ሚቲዎሮሎጂ ኢንስቲትዩት ለወቅታዊ ትንበያ በሚጠቀምበት ከ8 ዞናዊ አከባቢዎች መካከል በደቡብና ደቡባዊ ምሥራቅ ኢትዮጵያ ክፍሎች ላይ ከመደበኛ በላይ ዝናብ የማስተናገድ እድሉ ከፍተኛ ነው ተብሏል።

የቅድመ-ማስጠንቀቂያ ስርዓቶችን መዘርጋት፤ ከጎርፍ ጋር ተያይዘው የሚመጡ ወረርሽኞችን ለመከላከል የጤና ሥርዓቶችን ማጠንከር፤ የአደጋ ምላሽ ዝግጁነትን ማሳደግ፤ ወቅታዊ መረጃን ማድረስ ላይ የሚመለከታቸው አካላት እንዲሰሩ ጥሪ ቀርቧል።

ቲክቫህ ኢትዮጵያ
መስከረም 17 ቀን 2019 ዓ/ም

@TikvahethMagazine

የኢትዮጵያ እና ጅቡቲ የነዳጅ መስመር ስምምነት የቀጣናውን የኢኮኖሚ ትስስር እንደሚያጠናክር ባለሙያዎች ገለጹ

መስከረም 16 ቀን 2019 ዓ.ም. (አሐዱ ሬዲዮ) ኢትዮጵያ ከጅቡቲ ጋር ያካሔደችው የነዳጅ መስመር ዝርጋታ ስምምነት የሁለቱን ሀገራት ኢኮኖሚያዊ ትስስር እንደሚያጠናክርና ለዘላቂ እድገት አስተዋጽኦ እንደሚያበረክት አሐዱ ሬዲዮ ጉዳዩን አስመልክቶ ሐሳብ የጠየቃቸው የምጣኔ ሀብት ባለሙያዎች ተናግረዋል። ስምምነቱ የቀጣናውን የኢኮኖሚ ትስስር ከማጠናከሩ ባለፈ ሌሎች የጎረቤት ሀገራትንም ሊያካትት እንደሚችል ተጠቅሷል።

የምጣኔ ሀብት ባለሙያው አቶ ዘላለም በቀለ እንደተናገሩት፣ ጅቡቲ የኢትዮጵያ ዋና የወጪና ገቢ ንግድ በር በመሆኗ የሁለቱ ሀገራት የቅርብ ጊዜ የነዳጅ ማስተላለፍ ስምምነት የጋራ ተጠቃሚነትን ያሳድጋል።

የመስመሩን እና የመንገዱን ደኅንነት በጋራ መጠበቅ የሾፌሮችን እና የመሰረተ ልማቱን ደኅንነት ለማረጋገጥ ትልቅ እድል እንደሚፈጥርም ገልጸዋል።

የነዳጅ ማስተላለፊያ መስመር ዝርጋታው ሀገሪቱ ለነዳጅ ማጓጓዣ የምታወጣውን ከፍተኛ ወጪ እንደሚቀንስ ለአሐዱ የተናገሩት ደግሞ የምጣኔ ሀብት ባለሙያው ዶክተር ቆስጠንጢንዮስ በርኸተስፋ ናቸው።

ባለሙያው አክለውም፤ የትራፊክ አደጋዎችን እና የመንገድ ብልሽቶችን ለመቀነስ እንዲሁም የትራንስፖርት ዘርፉን በማዘመን ረጅም ጊዜ የሚወስዱ የወጪ ጫናዎችን ለማስቀረት እንደሚረዳ ገልጸዋል።

በደረጄ መንግሥቱ

#አሐዱ_ሬዲዮ_94 .3
#አሐዱ_የኢትዮጵያውያን_ድምጽ
ፌስቡክ ገጽ፡- https://web.facebook.com/a...
ቴሌግራም ገጽ፡- https://t.me/ahaduradi

🚨 ወደ ትግራይ ክልል የሚደረጉ የየብስ ትራንስፖርት እና የሸቀጦች ዝውውር ሙሉ በሙሉ መቋረጡ ተገለጸ

​ከመስከረም 13 ቀን 2019 ዓ.ም ጀምሮ ከተለያዩ የሀገሪቱ አካባቢዎች እና ከጅቡቲ መሠረታዊ አቅርቦቶችን እና ሸቀጣ ሸቀጦችን ጭነው ወደ ትግራይ ክልል በመጓዝ ላይ የነበሩ በርካታ የጭነት ተሽከርካሪዎች በመንገድ ላይ መቆማቸው ተሰማ።

​🔹 ዋና ዋና ነጥቦች፦
​የተሽከርካሪዎች መቆም፦ በወልድያ-ቆቦ-አለማጣ፣ በአባላ-መቀሌ እና በጨርጨር-መሆኔ መስመሮች ላይ የተሰማሩ ከባድ መኪኖች ከሶስት ቀናት በላይ መንገድ ላይ ቆመው እንደሚገኙ፤ በተለይም በወልድያ እና በቆቦ ከተሞች በርካታ አቅርቦት የጫኑ ተሽከርካሪዎች መታቆማቸው ተገልጿል።

​የመንገዶች መዘጋት፦ በጎንደር-ጠለምት፣ በሁመራ (በሁለቱም የተከዜ በኩል)፣ በራያ እና በዋግህምራ በኩል ወደ ክልሉ የሚገቡና የሚወጡ የየብስ ትራንስፖርት እንቅስቃሴዎች ሙሉ በሙሉ መቋረጣቸው ተመላክቷል።

​አጠቃላይ ሁኔታ፦ በአሁኑ ወቅት ወደ ክልሉ የሚገባም ሆነ የሚወጣ ማንኛውም የየብስ ትራንስፖርት እና የጭነት እንቅስቃሴ ሙሉ በሙሉ መገደቡ ተመላክቷል።

​Seledadotio
Seledadotio

በ660 ሚሊዮን ዶላር ወጪ የሚገነባው የነዳጅ ማስተላለፊያ ቧንቧ መስመር የማጓጓዣ ጊዜን በ80% ይቀንሳል።

የኢትዮጵያ ኢንቨስትመንት ሆልዲንግስ (EIH) እና የዳንጎቴ ግሩፕ በጋራ አክሲዮን (Joint Venture) የሚያለሙት የ660 ሚሊዮን ዶላር የነዳጅ ማስተላለፊያ ቧንቧ መስመር በሁለት ዓመታት ጊዜ ውስጥ ተጠናቆ ወደ ሥራ እንደሚገባ በትላንትናው ዕለት ይፋ ተደርጓል።

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አህመድ ባስተላለፉት መልዕክት "ይህ ታሪካዊ የመሠረተ ልማት ፕሮጀክት የሎጂስቲክስ ወጪዎችንና መዘገየቶችን የሚቀንስ፣ የኢነርጂ ደህንነትን የሚያጠናክር እንዲሁም የኢትዮጵያ-ጂቡቲ የንግድ ኮሪደርን ውጤታማነትና ጽናት የሚያሳድግ ነው" ሲሉ ገልጸዋል።

​ጠቅላይ ሚኒስትሩ  በጅቡቲ በተካሄደው የመሰረት ድንጋይ ማኖሪያ ሥነ-ስርዓት ላይ ባደረጉት ንግግር፤ ነዳጅ በጭነት መኪና ሲገባ አምስት ቀናት እንደሚወስድ አንስተው፣ አዲሱ የቧንቧ መስመር ይህንን ጉዞ ወደ አንድ ቀን ዝቅ እንደሚያደርገው አስረድተዋል።

ለመሆኑ ይህ ፕሮጀክት ምን ያካትታል ?

የጠቅላይ ሚኒስትር ጽህፈት ቤት ቃል አቀባይ ቢልሌኔ ሥዩምን ጠቅሶ ብሉምበርግ እንደዘገበው፤ በፕሮጀክቱ ፥

- የ120 ኪሎሜትር የቧንቧ መስመር ዝርጋታን፤

- በዳሜርጆግ 375,000 ኩቢክ ሜትር እንዲሁም በደወሌ 800,000 ኩቢክ ሜትር የመያዝ አቅም ያላቸው ሁለት የነዳጅ ማከማቻ ተርሚናሎችን ግንባታ ይካሄዳል።

የኢትዮጵያ ኢንቨስትመንት ሆልዲንግስ (EIH) ዋና ሥራ አስፈጻሚ ዶክተር ብሩክ ታዬ ከኢቲቪ ጋር በነበራቸው ቆይታ እንደገለጹት፤ የቧንቧ መስመሩ በተቋሙ እና በናይጄሪያው ዳንጎቴ ግሩፕ በጋራ አልሚነት የሚገነባና እንደሚተዳደር አንስተዋል።

ከጂቡቲ ዳሜርጆግ ወደብ እስከ ኢትዮጵያ ደወሌ የሚዘረጋው ይህ የ120 ኪሎሜትር መስመር፤ በጭነት መኪኖች ይካሄድ በነበረው ረጅም የጉዞ ሂደት ላይ ይታይ የነበረውን ቅሸባ፣ ብክነት እና ህገ-ወጥ አሰራር በዘላቂነት እንደሚቀርፍም ገልጸዋል።

ዶክተር ብሩክ አክለውም፥ ኢትዮጵያ የራሷ ዴፖ ባልነበራት ጊዜ መርከቦች ቦታ ጠብቀው ለማራገፍ ከሁለት ቀን እስከ ሁለት ሳምንት ድረስ ይወስዱባት የነበረውን መዘግየትና አሁንም ድረስ የምትከፍለውን የዲሞሬጅ (የመጠበቂያ) ወጪ እንደሚያስቀር ነው የተናገሩት።

በደወሌ የሚገነባው ሁለተኛው ዴፖ ደግሞ ከአዋሽ በተጨማሪ ለወራት የሚበቃ ስትራቴጂካዊ የነዳጅ ክምችት ከመፍጠሩም ባሻገር፣ ከኢትዮ-ጂቡቲ የባቡር ሃዲድ ጋር በመገናኘቱ ነዳጅ በቧንቧ ከተቀበለ በኋላ በባቡርና በጭነት መኪኖች ወደ አገር ውስጥ ለማሰራጨት የሚያስችል ነው።

ፕሮጀክቱ በመጪዎቹ ሁለት አመታት እንደሚጠናቀቅም ነው የኢትዮጵያ ኢንቨስትመንት ሆልዲንግስ (EIH) ዋና ሥራ አስፈጻሚ ዶክተር ብሩክ ታዬ የገለጹት።

​ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አህመድ ለፕሮጀክቱ የፋይናንስ ድጋፍ ላደረጉት ለአፍሪካ ኤክስፖርት-ኢምፖርት ባንክ (Afreximbank) ፕሬዝዳንት ዶክተር ጆርጅ ኤሎምቢ ምስጋና አቅርበዋል።

@TikvahethMagazine

በታላቁ ፕሮጀክት ማብሰሪያ ላይ የጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) ንግግር ዋና ዋና ነጥቦች
*************

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) በኢትዮጵያ፣ በጅቡቲ፣ በዳንጎቴ ግሩፕ እና በአፍሪካ ኤክስፖርት-ኢምፖርት ባንክ (Afreximbank) ትብብር የሚከናወነውን ግዙፍ የነዳጅ ማጓጓዣ ፓይፕላይን እና የማከማቻ ፕሮጀክት አስመልክተው ያደረጉት ንግግር ዋና ዋና መልእክቶች፦

✅የፕሮጀክቱ ዋና ዓላማ፦ በጅቡቲ ዳመርጆግ እና በኢትዮጵያ ደወሌ መካከል የሚዘረጋ የ120 ኪሎ ሜትር የነዳጅ ማጓጓዣ ፓይፕላይን እና በሁለቱም በኩል በድምሩ ከ1 ሚሊዮን ኩቢክ ሜትር በላይ የመያዝ አቅም ያላቸው የነዳጅ ማከማቻዎች ግንባታ ነው።

✅በአሁኑ ወቅት ነዳጅ በቦቴ ተጭኖ አዲስ አበባ ለመድረስ የሚወስደውን የ5 ቀን ረጅም ጉዞ ወደ 1 ቀን ዝቅ በማድረግ የንግድ፣ የኢንዱስትሪ እና የቤተሰብ ወጪዎችን በከፍተኛ ደረጃ ይቀንሳል።

✅ በቀይ ባሕር አካባቢ እና በዓለም አቀፍ ደረጃ በሚከሰቱ አለመረጋጋቶች ወቅት የኢትዮጵያን የነዳጅ ክምችት አስተማማኝ በማድረግ ዘላቂ የኃይል አቅርቦትን ያረጋግጣል።

✅ፕሮጀክቱ ከወደብ፣ ከሀይዌይ፣ ከምድር ባቡር እና ከሞጆ ዘመናዊ የሎጂስቲክስ ማዕከል ጋር እንደ አንድ የተቀናጀ ሥርዓት በመሥራት ቀጣናዊ የንግድ ተወዳዳሪነትን ያሳድጋል።

✅ የአጋሮች የሥራ ክፍፍል፦
· ጅቡቲ፦ ስትራቴጂካዊ መገኛዋን፣ የወደብ አቅሟን እና የኃይል ሎጂስቲክስ ልምዷን፤
· ኢትዮጵያ (በኢትዮጵያ ኢንቨስትመንት ሆልዲንግስ በኩል)፦ ሰፊ ገበያዋን እና የሀገራዊ ኢንቨስትመንት ማሰባሰብ አቅሟን፤
· ዳንጎቴ ግሩፕ፦ የካፒታል እና የኢንዱስትሪ ትግበራ አቅሙን፤
· አፍሪካ ኤክስፖርት-ኢምፖርት ባንክ (Afreximbank)፦ የፋይናንስ ድጋፉን ያቀርባሉ።

✅ ፕሮጀክቱ የአፍሪካ ባለሀብቶችና ተቋማት በራሳቸው አቅም የአህጉሪቱን ታላላቅ የመሠረተ-ልማት ችግሮች መፍታት እንደሚችሉ ማረጋገጫ ነው።

✅ ዋናው ግብ የታቀደውን ፕሮጀክት በፍጥነት ወደ ተግባር በመቀየር ሕዝቡ በተመጣጣኝ የነዳጅ ዋጋ፣ የተቀናጀ የንግድ እንቅስቃሴ እና የላቀ ኢኮኖሚያዊ ተፎካካሪነትን በተግባር እንዲያገኝ ማድረግ ነው።
#ethiopia #djibouti #dangotegroup #afreximbank #regionalintegration #infrastructure #pmabiyahmed
በታላቁ ፕሮጀክት ማብሰሪያ ላይ የጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) ንግግር ዋና ዋና ነጥቦች
*************

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) በኢትዮጵያ፣ በጅቡቲ፣ በዳንጎቴ ግሩፕ እና በአፍሪካ ኤክስፖርት-ኢምፖርት ባንክ (Afreximbank) ትብብር የሚከናወነውን ግዙፍ የነዳጅ ማጓጓዣ ፓይፕላይን እና የማከማቻ ፕሮጀክት አስመልክተው ያደረጉት ንግግር ዋና ዋና መልእክቶች፦

✅የፕሮጀክቱ ዋና ዓላማ፦ በጅቡቲ ዳመርጆግ እና በኢትዮጵያ ደወሌ መካከል የሚዘረጋ የ120 ኪሎ ሜትር የነዳጅ ማጓጓዣ ፓይፕላይን እና በሁለቱም በኩል በድምሩ ከ1 ሚሊዮን ኩቢክ ሜትር በላይ የመያዝ አቅም ያላቸው የነዳጅ ማከማቻዎች ግንባታ ነው።

✅በአሁኑ ወቅት ነዳጅ በቦቴ ተጭኖ አዲስ አበባ ለመድረስ የሚወስደውን የ5 ቀን ረጅም ጉዞ ወደ 1 ቀን ዝቅ በማድረግ የንግድ፣ የኢንዱስትሪ እና የቤተሰብ ወጪዎችን በከፍተኛ ደረጃ ይቀንሳል።

✅ በቀይ ባሕር አካባቢ እና በዓለም አቀፍ ደረጃ በሚከሰቱ አለመረጋጋቶች ወቅት የኢትዮጵያን የነዳጅ ክምችት አስተማማኝ በማድረግ ዘላቂ የኃይል አቅርቦትን ያረጋግጣል።

✅ፕሮጀክቱ ከወደብ፣ ከሀይዌይ፣ ከምድር ባቡር እና ከሞጆ ዘመናዊ የሎጂስቲክስ ማዕከል ጋር እንደ አንድ የተቀናጀ ሥርዓት በመሥራት ቀጣናዊ የንግድ ተወዳዳሪነትን ያሳድጋል።

✅ የአጋሮች የሥራ ክፍፍል፦
· ጅቡቲ፦ ስትራቴጂካዊ መገኛዋን፣ የወደብ አቅሟን እና የኃይል ሎጂስቲክስ ልምዷን፤
· ኢትዮጵያ (በኢትዮጵያ ኢንቨስትመንት ሆልዲንግስ በኩል)፦ ሰፊ ገበያዋን እና የሀገራዊ ኢንቨስትመንት ማሰባሰብ አቅሟን፤
· ዳንጎቴ ግሩፕ፦ የካፒታል እና የኢንዱስትሪ ትግበራ አቅሙን፤
· አፍሪካ ኤክስፖርት-ኢምፖርት ባንክ (Afreximbank)፦ የፋይናንስ ድጋፉን ያቀርባሉ።

✅ ፕሮጀክቱ የአፍሪካ ባለሀብቶችና ተቋማት በራሳቸው አቅም የአህጉሪቱን ታላላቅ የመሠረተ-ልማት ችግሮች መፍታት እንደሚችሉ ማረጋገጫ ነው።

✅ ዋናው ግብ የታቀደውን ፕሮጀክት በፍጥነት ወደ ተግባር በመቀየር ሕዝቡ በተመጣጣኝ የነዳጅ ዋጋ፣ የተቀናጀ የንግድ እንቅስቃሴ እና የላቀ ኢኮኖሚያዊ ተፎካካሪነትን በተግባር እንዲያገኝ ማድረግ ነው።
#ethiopia #djibouti #dangotegroup #afreximbank #regionalintegration #infrastructure #pmabiyahmed

የኢትዮጵያና ጅቡቲ ጂኦግራፊያዊ ቅርበት ለሁለቱ ሀገራት የጋራ የኢኮኖሚ ዕድል ነው -ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ(ዶ/ር)


የኢትዮጵያና ጅቡቲ ጂኦግራፊያዊ ቅርበት ለሁለቱ ሀገራት የጋራ የኢኮኖሚ ዕድል ነው -ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ(ዶ/ር)

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) ለኢትዮጵያ-ጅቡቲ የነዳጅ ምርቶች ማስተላለፊያ ቱቦ ግንባታ የመሠረት ድንጋይ የማስቀመጥ ሥነ ሥርዓት ላይ ከታደሙ በኋላ በጅቡቲ የነበራቸውን ጉብኝት አጠናቀው ወደ አዲስ አበባ ተመልሰዋል።

FMC
@Yenetube Fikerassefa

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) ለኢትዮጵያ-ጅቡቲ የነዳጅ ምርቶች ማስተላለፊያ ቱቦ ግንባታ የመሠረት ድንጋይ የማስቀመጥ ሥነ ሥርዓት ላይ ከታደሙ በኋላ በጅቡቲ የነበራቸውን ጉብኝት አጠናቀው ወደ አዲስ አበባ ተመልሰዋል። FMC

Seledadotio
Seledadotio

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ(ዶ/ር) ለኢትዮጵያ-ጅቡቲ የነዳጅ ምርቶች ማስተላለፊያ ቱቦ ግንባታ ሲያስጀምሩ ያስተላለፉት መልዕክት
#pmabiyahemed #ethiopia #djibouti #dangotegroup #oilpipeline

ኢትዮጵያና ጅቡቲ አዲስ የነዳጅ ቧንቧ መስመር ይፋ አደረጉ

መስከረም 14 ቀን 2019 ዓ.ም. (አሐዱ ሬዲዮ) ጠ/ሚ ዐቢይ አህመድ (ዶ/ር) ዛሬ በጅቡቲ ተገኝተው፣ ከጅቡቲ ፕሬዝዳንት ኢስማኤል ኦመር ጊሌ እና ከዳንጎቴ ግሩፕ መስራች አሊኮ ዳንጎቴ ጋር በመሆን ጅቡቲ ዳመርጆግን ከኢትዮጵያ ደወሌ የሚያገናኝ አዲስ የነዳጅ ማስተላለፊያ ቧንቧ መስመር ፕሮጀክትን ይፋ ማድረጋቸውን ገልጸዋል።

ፕሮጀክቱ በሁለቱም ጫፎች የሚገነቡ የነዳጅ ማከማቻ ተርሚናሎችን ያካተተ ሲሆን፣ በኢትዮጵያ ኢንቨስትመንት ሆልዲንግ እና በዳንጎቴ ግሩፕ ትብብር እንደሚተገበር አመልክተዋል።

እንደ ጠቅላይ ሚኒስትሩ ገለጻ፣ ፕሮጀክቱ የነዳጅ ማጓጓዣ ወጪንና መዘግየትን በመቀነስ የኢትዮጵያን የኃይል ዋስትና ለማጠናከር እንዲሁም በኢትዮጵያና ጅቡቲ መካከል ያለውን የንግድ መስመር የበለጠ ፈጣንና ዘላቂ ለማድረግ ያግዛል።

ፕሮጀክቱ ከነዳጅ ማጓጓዣ መሠረተ ልማት ባለፈ፣ የአፍሪካውያንን ኢንቨስትመንትና የጋራ ልማት ለማሳደግ የታለመ ሰፊ ኢንቨስትመንት መሆኑን ጠቅላይ ሚኒስትሩ ገልጸዋል።

#አሐዱ_ሬዲዮ_94 #አሐዱ_የኢትዮጵያውያን_ድምጽ

#ethiopia #dangote #djibouti

ኢትዮጵያ፣ ጅቡቲ እና የዳንጎቴ ግሩፕ በጅቡቲ ዳመርጆግ የኢንዱስትሪ ፓርክ 160 ሚሊዮን ዶላር የሚፈጅ የነዳጅ ማጠራቀሚያ ተርሚናል ፕሮጀክት መሰረተ ድንጋይ አስቀምጠዋል።

በፕሬዚዳንት ኢስማኤል ዑመር ጊኤ እና በጠቅላይ ሚኒስትር አብይ አህመድ የተጀመረው ይህ ግዙፍ ፕሮጀክት 375,000 ኩቢክ ሜትር የማጠራቀሚያ አቅም ያለው ሲሆን፤ ከዳመርጆግ እስከ ኢትዮጵያ ድንበር ዳዋሌ በሚዘረጋው የቧንቧ መስመር አማካኝነት አስተማማኝና ቀልጣፋ የነዳጅ አቅርቦት ያስችላል።

Via Capital
@YeneTube FikerAssefa

#ethiopia #dangote #djibouti

ጠ/ሚ ዐቢይ አህመድ (ዶ/ር) ዛሬ በጅቡቲ ተገኝተው፣ ከጅቡቲ ፕሬዝዳንት ኢስማኤል ኦመር ጊሌ እና ከዳንጎቴ ግሩፕ መስራች አሊኮ ዳንጎቴ ጋር በመሆን ጅቡቲ ዳመርጆግን ከኢትዮጵያ ደወሌ የሚያገናኝ አዲስ የነዳጅ ማስተላለፊያ ቧንቧ መስመር ፕሮጀክትን ይፋ ማድረጋቸውን ገልጸዋል።

ፕሮጀክቱ በሁለቱም ጫፎች የሚገነቡ የነዳጅ ማከማቻ ተርሚናሎችን ያካተተ ሲሆን፣ በኢትዮጵያ ኢንቨስትመንት ሆልዲንግ እና በዳንጎቴ ግሩፕ ትብብር እንደሚተገበር አመልክተዋል።

እንደ ጠቅላይ ሚኒስትሩ ገለጻ፣ ፕሮጀክቱ የነዳጅ ማጓጓዣ ወጪንና መዘግየትን በመቀነስ የኢትዮጵያን የኃይል ዋስትና ለማጠናከር እንዲሁም በኢትዮጵያና ጅቡቲ መካከል ያለውን የንግድ መስመር የበለጠ ፈጣንና ዘላቂ ለማድረግ ያግዛል።

ፕሮጀክቱ ከነዳጅ ማጓጓዣ መሠረተ ልማት ባለፈ፣ የአፍሪካውያንን ኢንቨስትመንትና የጋራ ልማት ለማሳደግ የታለመ ሰፊ ኢንቨስትመንት መሆኑን ጠቅላይ ሚኒስትሩ ገልጸዋል።

መስከረም 14 ቀን 2019 ዓ/ም

@tikvahethiopia

(ዘ-ሐበሻ ዜና) ኢትዮጵያ በየዓመቱ በሚሊዮን ቶን የሚቆጠር የሙዝ ምርት የምታመርት ቢሆንም፣ በሎጂስቲክስ ማነቆዎች እና በተገቢው የማቀዝቀዣ ሰንሰለት መሠረተ ልማት እጥረት የተነሳ ምርቷን ለዓለም አቀፍ ገበያ በማቅረብ ረገድ ከፍተኛ ፈተና እንደገጠማት የዘርፉ ባለሙያዎች አስታወቁ።

ሀገሪቱ እ.ኤ.አ. በ2019 ከ1 ሚሊዮን ቶን በላይ ሙዝ ያመረተች ሲሆን፣ በአንዳንድ ክልሎች በአምስት ወራት ውስጥ ብቻ ወደ 1.6 ሚሊዮን ቶን የሚጠጋ ምርት ተሰብስቧል። ሆኖም ባለፉት አምስት ዓመታት ከሙዝ እና አቮካዶ የወጪ ንግድ ያገኘችው ገቢ 38 ሚሊዮን ዶላር ብቻ ነው። ይህ አሃዝ እ.ኤ.አ. በ2025 በዓለም አቀፍ ደረጃ ከተንቀሳቀሰው የ16.7 ቢሊዮን ዶላር የሙዝ ንግድ ጋር ሲነጻጸር እጅግ አነስተኛ ነው።

የአፍሪካ ንግድ እና ትራንስፖርት ኮሪደር ባለሙያ የሆኑት ስጆርድ ኤች ቪሰር እንዳስረዱት፣ የጥራት ችግር እና በቂ ያልሆነ የማቀዝቀዣ ሰንሰለት መሠረተ ልማት የወጪ ንግዱ ዋነኛ ተግዳሮቶች ናቸው። "ለማቀዝቀዣ ትራንስፖርት እጥረቱ አንዱ መፍትሔ፣ የኢትዮ-ጅቡቲ ምድር ባቡር (EDR) ማቀዝቀዣ ያላቸውን ፉርጎዎች በመጠቀም ትኩስ ሙዝን ወደ ጅቡቲ ወደብ ማጓጓዝ ነው" ሲሉ ባለሙያው መክረዋል።

በዲኤችኤል የምሥራቅ አፍሪካ ዋና ሥራ አስፈጻሚ ፕራሞድ ባጋልዋዲ እንደገለጹት፣ በአሁኑ ወቅት የጅቡቲ ወደብ ወደ ኢትዮጵያ የሚገቡትን እና የሚወጡትን አጠቃላይ እቃዎች በዋነኝነት የሚያስተናግድ በመሆኑ ኮሪደሩ ለሀገሪቱ የዓለም አቀፍ ንግድ ቁልፍ በር ሆኗል።

የትራንስፖርት እና ሎጂስቲክስ ሚኒስቴር መረጃ እንደሚያሳየው፣ በ2025/26 በጀት ዓመት ኢትዮጵያ ከ17.57 ሚሊዮን ሜትሪክ ቶን በላይ የገቢ እና የወጪ ጭነት አጓጉዛለች (15.93 ሚሊዮኑ የገቢ፣ 1.64 ሚሊዮኑ ደግሞ የወጪ ጭነት ነው)። ከዚህ ውስጥ የጅቡቲ ወደብ 15.34 ሚሊዮን ቶን ወይም 97 በመቶውን የባህር ላይ ጭነት አስተናግዷል።
"ከገልፍ (MENA) ቀጠና ወደ ኢትዮጵያ የሚገባው የጭነት መጠን የኢኮኖሚ ሊበራላይዜሽኑን ተከትሎ በተከታታይ እያደገ ነው፤ ለዚህም የወደብ እና የመንገድ ትስስር አቅምን ማሳደግ ያስፈልጋል" ብለዋል አቶ ባጋልዋዲ።

የመካከለኛው ምሥራቅ ገበያ እና የአየር ትራንስፖርት
የኬንያ አየር መንገድ የካርጎ ማኔጂንግ ዳይሬክተር አቶ ፍጹም አባዲ በበኩላቸው፣ የተባበሩት አረብ ኤሚሬቶች እና ሳዑዲ አረቢያ ለምሥራቅ አፍሪካ ቁልፍ የንግድ መዳረሻዎች እና የትራንዚት ማዕከላት መሆናቸውን ገልጸዋል። እንደ ፍራፍሬ፣ አበባ፣ የባህር ምግቦች እና ሌሎች ከፍተኛ ዋጋ ያላቸው ምርቶች ወደ ገልፍ ሀገራት በስፋት እየተላኩ ነው።

ምንም እንኳ የጅቡቲ-ኢትዮጵያ ኮሪደር በዋነኝነት በምድር እና በባህር ትራንስፖርት ላይ የተመሠረተ ቢሆንም፣ ፍጥነት እና አስተማማኝነት ለሚፈልጉ አላቂ ምርቶች፣ መድኃኒቶች እና የኤሌክትሮኒክስ እቃዎች የአየር ትራንስፖርት ወሳኝ ሚና እየተጫወተ እንደሚገኝ አቶ ፍጹም አስረድተዋል።

የዓለም አቀፍ የጭነት አስተላላፊዎች ማኅበራት ፌዴሬሽን (FIATA) የአየር ጭነት ኢንስቲትዩት ሊቀመንበር ዳዊት ውብሸት፣ ኢትዮጵያ አሁን ላይ በመንገድ መሠረተ ልማት ላይ ፈተና እንዳለባት አንስተዋል። የመንገዶች መበላሸት በተሽከርካሪዎች ላይ ጉዳት ከማድረሱም ባለፈ የሥራ ማስኬጃ ወጪን ከፍ አድርጎታል። ይሁን እንጂ መንግሥት የጀመራቸው የመንገድ ጥገና እና መልሶ ማቋቋም ፕሮጀክቶች የጭነት እንቅስቃሴውን ይበልጥ ደህንነቱ የተጠበቀ እና ቀልጣፋ እንደሚያደርጉት ይጠበቃል።

አቶ ዳዊት አክለውም፣ ኢትዮጵያ የራሷን እና የጎረቤት ሀገርን የጉምሩክ ሥርዓት ደርባ መሥራቷ ሂደቱን እንዳጓተተው ጠቁመዋል። ሌላኛው ትልቁ ማነቆ ደግሞ የኮንቴነር እጥረት ነው። ትላልቅ የጭነት መርከቦች በቀጥታ ጅቡቲ ወደብ ላይ ስለማይቆሙ፣ በትንንሽ አቀባይ (Feeder) መርከቦች ላይ ጥገኛ መሆን አቅምን የገደበ ሲሆን፣ ይህም የወጪ ንግዱን አስተጓጉሎታል።

እነዚህን የጉምሩክ እና የድንበር ማነቆዎች ለመፍታት፣ በዚህ ዓመት መጀመሪያ ላይ ኢትዮጵያ እና ጅቡቲ የጋላፊን የአንድ ማዕከል የድንበር ኬላ ወደ ሥራ ለማስገባት የሚያስችል የጋራ ፍኖተ-ካርታ ላይ ተስማምተዋል። ይህ አሠራር የጉምሩክ ፍተሻ ድግግሞሽን በማስቀረት የድንበር ማቋረጫ ጊዜን ከ62 እስከ 87 በመቶ ይቀንሳል ተብሎ ይጠበቃል።

በአጠቃላይ የጅቡቲ-ኢትዮጵያ የንግድ መስመር የሀገሪቱን የዓለም ገበያ ተደራሽነት ከማሳደግ አኳያ ከፍተኛ ሚና ያለው ሲሆን፣ የሙዝ እና መሰል የግብርና ምርቶችን የወጪ ንግድ አቅም ለማሳደግ የማቀዝቀዣ ሰንሰለትን አስተማማኝነት፣ የጉምሩክ ቅንጅትን እና የብዙሃን ትራንስፖርት ውህደትን ማሻሻል እጅግ ወሳኝ መሆኑ ተጠቁሟል።

ባሕር በር፤ ብሔራዊ ደኅንነትና ሉዓላዊነትን ለማስጠበቅ

አዲስ አበባ፣ መስከረም 9፣ 2019 (ኤፍ ኤም ሲ) ውሃ የሰው ልጅ የመኖር መሠረት ነው፤ ከዚህም ባሻገር በሀገራት እድገትና ስልጣኔ መመስረት እንዲሁም ሉዓላዊነት መከበር ውስጥ ትልቁን ድርሻ ይይዛል፡፡

የጥንት ስልጣኔ ባለቤቷ ምድረ ቀደምት ኢትዮጵያ ከአክሱም ዘመነ መንግሥት ከነበረው የአዱሊስ ወደብ ጀምሮ የተለያዩ የንግድ እንቅስቃሴዎችን ታካሂድ ነበር፡፡

ከ130 ሚሊየን በላይ ህዝብ ያላት ኢትዮጵያ ከ90 በመቶ በላይ የሚሆነውን የወጪ ገቢ ንግድ የምታካሂደው ጅቡቲ ወደብን ተጠቅማ በመሆኑ፤ ይህ ችግር በቀጥታ ተጽዕኖ ያሳድርባታል፡፡

የዓለም አቀፍ ህግ ወደብ አልባ የሆኑ ሀገራት የሚያስፈልጓቸውን ነገሮች ወደብ ባላቸው ሀገራት በኩል እንዲያሳልፉ መብት ይሰጣል፤ ነገር ግን ይህ የሚሆነው በወደቡ ላይ ሉዓላዊ መብት ያላቸው ሀገራት ለሚያስቀምጡት ህግ መገዛትንና በቅድመ ሁኔታቸው መስማማትን ይፈልጋል፡፡

ይህም ደህንነቷን አደጋ ላይ እንዲወድቅ የሚያደርገው በመሆኑ፤ በዋናነት ብሔራዊ ደህንነትና ሉዓላዊነቷን ለማስጠበቅም የባሕር በር ወሳኝነት ጥያቄ ውስጥ የሚገባ አይደለም፡፡

ዓለም አቀፍ የደህንነት ሁኔታዎች ከጊዜ ወደ ጊዜ እየተለዋወጡና ለመተንበይ አስቸጋሪ እየሆኑ መጥተዋል፡፡

የመካከለኛው ምስራቅ ላይ የተፈጠሩ ቀውሶች ወደ ቀይ ባሕር መስፋፋት የነዳጅና የሸቀጦች አቅርቦት ላይ ከሚያመጣው ተጽዕኖ ባሻገር ለከፍተኛ የደኅንነት ስጋትም የዳረገ ሆኗል፡፡

በሀገር ደህንነት ላይ ስጋት የሚደቅኑ በባሕር ላይ የሚፈጸሙ ህገወጥ ዝውውሮችን፣ የአሸባሪ ቡድን እንቅስቃሴዎችን ለመግታት የሚያስችል ጠንካራ የባሕር ኃይል ስራን ይፈልጋል፡፡

በባሕር ላይ የሚመጡ የደኅንነት ስጋቶችን መሬት ላይ ሆኖ ለመመከት አስቸጋሪ በመሆኑ ኢትዮጵያ ቀይ ባሕርን አስታከው ለሚመጡባት የደኅንነት ስጋቶችን መመከት የምትችለው የባለቤትነት መብቷን አስከብራ መቆም ስትችል ነው፡፡

ጠንካራ የባሕር ኃይልን የነበራት ኢትዮጵያ የጦር መርከቦቿ ቀይ ባሕርን እያሰሱ እስከ ሕንድ ውቅያኖስ ይደርሱ እንደነበር ይነሳል፡፡

ፕሮፌሰር ሹመት ሲሻኝ ጦቢያ መጽሔት ላይ ባሰፈሩት ጽሁፍ እንዲህ ይላሉ፤ "ኢትዮጵያ በታሪኳ ያለፈቻቸው መነሳትና መውደቅ ከባሕር ጋር ከነበራት ቅርበትና ርቀት ጋር ቀጥተኛ የሆነ ግንኙነት አለው፡፡

የባሕር በር በእጇ በነበረበት ዘመን የጎለበተችና የበለጸገች ኢትዮጵያን መመስረት ተችሏል፡፡ በአንጻሩ የባሕር በሯን በተነጠቀችባቸው ዘመኖች ኢኮኖሚዋ የኮሰሰ ባሕሏ የደበዘዘ፣ ፖለቲካዋ የተናጋ ኢትዮጵያን በተደጋጋሚ አይተናል፡፡

በኢትዮጵያ እጅግ አንጸባራቂ የነበረው የአክሱም ሥልጣኔ እንዲያ መግነኑ በሌላ አጋጣሚ ሳይሆን፤ አክሱም በቀይ ባሕር ጠረፍ ላይ በገነባችው የበላይነት ምክንያት ነበር፡፡

አዱሊስን ዋና በር በማድረግ በወቅቱ በነበረው ዓለም አቀፋዊ ንግድ በግንባር ቀደምትነት በመሳተፏ አክሱም እስካሁን የሚያስደንቀውን ሥልጣኔ መገንባት ቻለች፡፡" ብለዋል፡፡

በመሆኑም፤ የባሕር በርና ደህንነት ሊነጣጠሉ የማይችሉ ነገሮች በመሆናቸው ኢትዮጵያ የራሷን ደህንነትና ሉዓላዊነት ከማስጠበቅ ባሻገር በቀጣናው ያላትን የሰላም ማስከበር ሚና በአግባቡ እንድትወጣ የባሕር በር ባለቤትነት መብቷ መረጋገጥ ይሻል፡፡

በቤተልሔም ግርማ

(ዘ-ሐበሻ ዜና ዳሰሳ) በቀይ ባሕር ቀጠና የየመኑ የሁቲ ታጣቂዎች የፈጠሩት ወታደራዊ አለመረጋጋት፣ በዓለም አቀፍ የንግድ መስመሮች ላይ በተለይም ከ130 ሚሊዮን በላይ ሕዝብ ባላት ኢትዮጵያ የኢኮኖሚ የሕይወት መስመር ላይ ከባድ አደጋ ደቅኗል። ከኢትዮጵያ የወጪ-ገቢ ንግድ 95 በመቶው በጅቡቲ በኩል እንደሚያልፍ የሚታወቅ ሲሆን፣ በባቢል መንደብ አካባቢ የንግድ መርከቦች ላይ እየደረሰ ያለው ጥቃት በኢትዮጵያ ገበያ ውስጥ የዕቃዎች መወደድ እና አቅርቦት እጥረት እያስከተለ ይገኛል።

የጅቡቲ የኢኮኖሚ እና ፋይናንስ ሚኒስትር ኢልያስ ሙሳ ዳዋሌህ፣ የቀይ ባሕር አዋሳኝ ሀገራት እና የንግድ መስመሩ ዋነኛ ተጠቃሚዎች የጋራ መፍትሔ እንዲያበጁ ጥሪ ማቅረባቸው፣ ቀውሱ ጅቡቲንም ጭምር እያሳሰበ መምጣቱን ያሳያል። ኢትዮጵያ በቀጥታ የባሕር በር ባይኖራትም የዚህ መስመር ቁልፍ ተጠቃሚ መሆኗ አከራካሪ አይደለም።

የኢትዮጵያ መሪዎች ለዘመናት የባሕር በርን "አንገብጋቢ" የህልውና ጉዳይ አድርገው ተመልክተውታል። ይሁንና በ1993 (እ.ኤ.አ) ኤርትራ መገንጠሏን ተከትሎ፣ በወቅቱ የነበረው የኢህአዴግ መንግሥት ወደ 4,000 የሚጠጋ የሰው ኃይል የነበረውን እና በንጉሠ ነገሥት አጼ ኃይለ ሥላሴ ዘመን የተገነባውን ጠንካራ የኢትዮጵያ የባሕር ኃይል በመበተን፣ መርከቦቹንም በሐራጅ (ጨረታ) መሸጡ፣ ከቀይ ባሕር ቀውስ አንጻር "ከባድ ስትራቴጂካዊ ስህተት" እንደነበር የዘርፉ ተንታኞች ይገልጻሉ። የቀድሞው ጠቅላይ ሚኒስትር መለስ ዜናዊ "ወደብ ማለት በገንዘብ የምንገዛው ሸቀጥ ነው" ማለታቸው የኢትዮጵያን የባሕር ላይ ጥቅም ያጠበበ አመለካከት ነበር ተብሎ ይተቻል።

ይህንን ታሪካዊ ስህተት ለማረም፣ ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ ወደ ሥልጣን ከመጡ በኋላ የኢትዮጵያ የባሕር ኃይልን ዳግም በማቋቋም ላይ ይገኛሉ። በዚህም መሠረት በፈረንሳይ መንግሥት ድጋፍ ሥልጠናዎች የተጀመሩ ሲሆን፣ በሴፕቴምበር 2025 አዲስ አበባ (ጃን ሜዳ) አዲስ የባሕር ኃይል ጠቅላይ መምሪያ መመረቁ እና በቢሾፍቱ የሥልጠና ማዕከል መቋቋሙ ለጉዳዩ የተሰጠውን ትኩረት ያሳያል።

ኢትዮጵያ በንግድ መርከቦች አቅሟም እያደገች ሲሆን፣ በአሁኑ ወቅት በአሥር ዓለም አቀፍ መርከቦች ላይ ስድስት አዳዲስ ግዙፍ መርከቦችን (የ63,000 ቶን አቅም ያላትን አባይ-2ን ጨምሮ) እየገዛች ትገኛለች። የኢትዮጵያ የባሕር ኃይል መኮንኖች በቅርቡ በደቡብ አፍሪካ በተካሄደ ዓለም አቀፍ ወታደራዊ ልምምድ ላይ በታዛቢነት መሳተፋቸውም፣ ኢትዮጵያ ፊቷን ዳግም ወደ ባሕር ማዞሯን እና አገሪቱ ወደብ አልባ ብትሆንም የባሕር ላይ ጥቅሞቿ ግን ዘላቂ መሆናቸውን በግልጽ የሚያሳይ ነው።

የሞጆ ደረቅ ወደብ፡ የኢትዮጵያ የንግድ ሎጂስቲክስ ዘመናዊነት እና የቀጣናው የኢኮኖሚ ትስስር ማዕከል
*********************

ከጅቡቲ ወደብ እስከ ሀገር ውስጥ ማከፋፈያ ማዕከላት የተዘረጋው የሎጂስቲክስ አውታረ መረብ የኢትዮጵያ ኢኮኖሚ የደም ሥር ነው።

በዚህ የንግድ ሰንሰለት ውስጥ የሞጆ ደረቅ ወደብ ዕቃ ከማስተናገድ ባለፈ የሀገራችንን ወጪ ንግድ ከዓለም ገበያ ጋር የሚያስተሳስር ወሳኝ የሎጂስቲክስ መገናኛ ሆኖ እያገለገለ ይገኛል።

ከጅቡቲ ወደብ የሚነሱ የኢንዱስትሪ ግብዓቶች፣ የነዳጅ ምርቶች፣ ማሽነሪዎች እና ሌሎች የንግድ ሸቀጦች ወደ ኢትዮጵያ ገብተው ለተለያዩ መዳረሻዎች የሚሰራጩበት ዋነኛ ማዕከል የሆነው ሞጆ አሁን አዲስ የሎጂስቲክስ አቅም ተላብሷል።

በዓለም ባንክ ድጋፍ በ60 ሄክታር መሬት ላይ ያረፈው የዘመናዊ ሎጂስቲክስ ማዕከል የማስፋፊያ ግንባታ የመጀመሪያ ምዕራፍ መመረቅ ይህን የለውጥ ጉዞ የሚያጠናክር ትልቅ እርምጃ ነው።

ማዕከሉ በዓመት እስከ አንድ ሚሊዮን ባለ ሃያ ጫማ ኮንቴይነሮችን ማስተናገድ የሚችሉ ጣቢያዎች እና ዘመናዊ መጋዘኖችን በውስጡ ይዟል።

ከዚህም ባሻገር የደረቅ ብትን ጭነቶችን በሀገር ውስጥ ማሸግ እንዲቻል በማድረግ የሎጂስቲክስ ወጪን ለመቀነስ፣ የውጭ ምንዛሬን ለመቆጠብ እና ለዜጎች የሥራ ዕድል ለመፍጠር የሚያስችል ሰፊ አቅም ፈጥሯል።

የማዕከሉን የአሠራር ፍጥነት ከሚያሳድጉ አዳዲስ መሠረተ ልማቶች መካከል በኢትዮጵያ ለመጀመሪያ ጊዜ የተተከለው የባቡር ላይ ክሬን በዋናነት ይጠቀሳል።

ይህ ቴክኖሎጂ በባቡር መስመር የሚደረገውን የኮንቴይነር ዝውውር በፍጥነት በማከናወን የጭነት ማስተናገጃ ጊዜን በእጅጉ ያሳጥራል።

ከዚህ ቀደም የነበረውን የኮንቴይነሮች የቆይታ ጊዜ በመቀነስም የባለብዙ ዘርፍ የትራንስፖርት ትስስርን ውጤታማነት በተግባር ያረጋገጠ ነው።

የሞጆ ደረቅ ወደብ ዘመናዊነት የሚለካው በመሬት እና በሕንፃ ስፋት ብቻ አይደለም። በዲጂታል መሠረተ ልማት የተሳሰረ አሠራር መዘርጋቱ የማዕከሉን የአገልግሎት ፍጥነት እና ቅልጥፍና ወደ አዲስ ምዕራፍ አሸጋግሮታል።

ዘመናዊ የጣቢያ አስተዳደር ሥርዓትን ጨምሮ የጭነት መቆጣጠሪያ ቴክኖሎጂዎች እና የኤሌክትሮኒክ ክፍያ አሠራሮች ተግባራዊ መደረጋቸው የመረጃ ፍሰቱን ፈጣን፣ አሠራሩንም ግልጽ አድርጎታል።

በዚህም ቀደም ሲል ከወረቀት ሰነዶች፣ ከተደጋጋሚ ሂደቶች እና ከረጅም መዘግየቶች ጋር ተያይዘው የነበሩ የሥራ ጫናዎች ተቀርፈዋል።

የጉምሩክ ሂደቶች በፍጥነት እንዲጠናቀቁ እንዲሁም አስመጪዎች፣ ላኪዎች፣ አምራቾች እና ጠቅላላ የንግዱ ማኅበረሰብ በተሻለ ፍጥነት ሥራቸውን እንዲያከናውኑ ምቹ ሁኔታ ተፈጥሯል።

ይህ የሎጂስቲክስ አብዮት የሞጆ ደረቅ ወደብን ብቻ የሚመለከት ሳይሆን፣ የኢትዮጵያን የንግድ ሎጂስቲክስ ከባህላዊ አሠራር ወደ ዲጂታል፣ ፈጣን እና ተወዳዳሪ ሥርዓት የሚያሸጋግር ነው።

በተለይም የባቡር፣ የመንገድ፣ የደረቅ ወደብ እና የዲጂታል ሥርዓት ትስስር የሎጂስቲክስ ሰንሰለቱን የበለጠ ቀልጣፋ በማድረግ የንግድ ወጪን እና ጊዜን ለመቀነስ ወሳኝ አቅም ይፈጥራል።

ማዕከሉ ኢትዮጵያን፣ ደቡብ ሱዳንን እና ኡጋንዳን የሚያስተሳስረው የ‘ደሱ ኮሪደር' አካል በመሆኑ፣ የሀገራችንን የሎጂስቲክስ አቅም ከቀጣናዊ ገበያዎች ጋር ለማስተሳሰር የላቀ ድርሻ አለው።

ይህም በአፍሪካ አህጉራዊ ነፃ የንግድ ቀጣና ውስጥ ኢትዮጵያ የሚኖራትን ተሳትፎ ለማሳደግ እና ቀጣናዊ የኢኮኖሚ ትስስርን ለማጠናከር የጀርባ አጥንት ሆኖ ያገለግላል።

ከጅቡቲ ወደብ የሚጀምረው የጭነት ጉዞ በባቡር እና በመንገድ ተጓጉዙ፣ በሞጆ ዘመናዊ የሎጂስቲክስ ማዕከል በተሳለጠ አሠራር ትራንዚት አድርጎ ወደ ተለያዩ የሀገር ውስጥ እና ቀጣናዊ ገበያዎች ሲሰራጭ፤ የንግድ ፍሰቱን ከማቀላጠፍ ባለፈ የኢትዮጵያን ኢኮኖሚያዊ ተወዳዳሪነት የሚያረጋግጥ ይሆናል።

በኢንቲሃድ አብራር
#ethiopia #ebc #trade #logistics #economy #digitaltransformation #supplychain #afcfta

👉 አስቸኳይ ስብሰባው በጅቡቲ
👉 ጊዜያዊ ዝውውር ማመልከቻው ይፋ ሆነ

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በመካከለኛው ምሥራቅ ያለው ውጥረት አሁንም የዓለምን ልብ በስጋት እያንጠለጠለ ይገኛል። የኢራን ብሔራዊ ቴሌቪዥን (IRIB) እንዳስታወቀው፣ በሄንጋም ደሴት እና በቄሽም ደሴት የሺብ ዴራዝ የባሕር ዳርቻ አቅራቢያ አንዲት የኢራን የንግድ መርከብ ላይ በተሰነዘረ ድንገተኛ ጥቃት፣ የአንድ ንጹህ ሰው ሕይወት ሲያልፍ፣ ሦስት ሰዎች ደግሞ ክፉኛ ቆስለዋል።

የብሪታንያ የባሕር ንግድ ክትትል ማዕከል በበኩሉ፣ ቅዳሜ ዕለት በሆርሙዝ ባህረ ሰላጤ እያቋረጠች በነበረች ሌላ መርከብ ላይ ማንነቱ ያልታወቀ ተወንጫፊ ጥቃት መፈጸሙን አረጋግጧል። ይሁን እንጂ የባሕር ላይ ሠራተኞቹ ያሉበት ሁኔታም ሆነ የጉዳቱ መጠን ወዲያውኑ ባለመታወቁ ስጋቱን ይበልጥ አባብሶታል።

በሌላ በኩል የጦርነቱ ነበልባል ንረት እያሳየ ነው። የሁቲ ቃል አቀባይ እንዳስታወቁት፣ የሳዑዲ የጦር አውሮፕላኖች ባለፉት 48 ሰዓታት ውስጥ ብቻ 129 አስፈሪ የአየር ጥቃቶችን አዝንበዋል። በኢራን የሚደገፈው ይህ ቡድንም፣ ትናንት በደቡባዊ ሳዑዲ ዓረቢያ በሚገኝ የጦር ሠፈር ላይ በባለስቲክ ሚሳኤሎች እና በድሮኖች የታገዘ ከባድ የአጸፋ ጥቃት መፈጸሙን አስታውቋል። ሁቲዎች በተኮሱት ተወንጫፊ መሣሪያ በሳዑዲዋ ጃዛን ግዛት ሁለት ሰዎች ላይ ጉዳት የደረሰ ሲሆን፤ ጥቃቱ በአንድ መስጊድ፣ በበርካታ ሕንፃዎች እና ተሽከርካሪዎች ላይ ያደረሰው ውድመት የነዋሪዎችን ሰላም ያናጋ ሆኗል።

በዚህ ሁሉ ቀውስ መሃል ኢራን እና ኦማን የሆርሙዝን ባህረ ሰላጤ ዳግም ክፍት ለማድረግ የሚያስችል መሠረታዊ መግባባት ላይ ቢደርሱም፣ የኢራን ሚዲያዎች ግን መንገዱ ወዲያውኑ እንደማይከፈት አስጠንቅቀዋል። የዚህ ወሳኝ የባሕር መስመር ዳግም መከፈት፣ አሜሪካ ለቴህራን ቅድመ-ሁኔታዎች በምትሰጠው ምላሽ እና ታዛዥነት ላይ የተንጠለጠለ ሆኗል።
ሁቲዎች ጣታቸውን ወደ እስራኤል በመቀሰር፣ በእስራኤል በኩል በጋዛ እየተፈጸመ ያለው የግድያ ዘመቻ እና የተኩስ አቁም ጥሰት በአሜሪካ ቀጥተኛ ድጋፍ እንዲሁም 'የሰላም ቦርድ' በተባሉት ሀገራት ሽፋን እየተደረገለት መሆኑን በቁጣ ኮንነዋል።

የዚህ ሁሉ የፖለቲካ ቁማር እና ጦርነት ዋነኛ ገፈት ቀማሽ ግን አሁንም ምስኪኑ ሕዝብ ነው። የጅቡቲ የኢኮኖሚ እና ፋይናንስ ሚኒስትር እንዳረጋገጡት፣ ጦርነቱ ዳግም በማገርሸቱ ምክንያት በ24 ሰዓታት ውስጥ ብቻ ወደ 1,400 የሚጠጉ ነፍሳቸውን ለማዳን የሚንከራተቱ ዜጎች ከየመን ወደ ጅቡቲ ተሰደዋል። ምንም እንኳ የየመን ፕሬዝዳንታዊ የአመራር ምክር ቤት አባል ሱልጣን አል-አራዳ፣ ከምዕራቡ የባሕር ዳርቻ አፈግፍገው የነበሩት የመንግሥት ኃይሎች ራሳቸውን አደራጅተው ወደ ጦር ግንባር እንደሚመለሱ ቢዝቱም፣ የሰብዓዊ ቀውሱ ግን ልብ ሰባሪ ሆኖ ቀጥሏል።

በዚህ ሁሉ የምዕራብ እስያ (መካከለኛው ምሥራቅ) የሰላም መደፍረስ መሃል፣ የብሪክስ አባል ሀገራት የዓለም አቀፉን ንግድ፣ የአቅርቦት ሰንሰለት እና የነዳጅ ፍሰት ከከባድ አደጋ ለመታደግ በጋራ ለመሥራት ከስምምነት ላይ ደርሰዋል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በኦሮሚያ ክልል በተለያዩ አካባቢዎች በጸጥታ ስጋትና በምሽት የሰዓት እላፊ ገደብ ምክንያት በየከተሞቹ ለማደር የሚገደዱ የጭነት ተሽከርካሪ አሽከርካሪዎች፣ ህገ-ወጥ "የኮቴ ክፍያ" እንዲከፍሉ እየተገደዱ መሆኑ ተሰምቷል። አሽከርካሪዎቹ እንደሚያነሱት ከጅቡቲ እና ከሌሎችም አካባቢዎች እቃ ጭነው የሚመጡ ባለ ተሳቢ ከባድ ተሽከርካሪዎች ለአንድ አዳር 1 ሺሕ 200 ብር ለመክፈል ይገደዳሉ። እንዲሁም ገልባጭ ሲኖትራክና በተለምዶ "ካሶኒ" ተብለው የሚጠሩ ከባድ ተሽከርካሪዎች 800 ብር፣ ኤፍ ኤስ አር (FSR) 700 ብር፣ የጭነት አይሱዙዎች ደግሞ 500 ብር የኮቴ ክፍያ እንዲከፍሉ ግዳጅ ተጥሎባቸዋል።

ይህ ጉዳይ የአሽከርካሪዎች ምሬት ብቻ አይደለም፤ በሀገር ኢኮኖሚ ላይ የተጠመደ የሰዓት ቦምብ ነው። አሽከርካሪዎች በመንገድ ላይ የሚከፍሉት እያንዳንዱ ህገ-ወጥ ክፍያ በመጨረሻ የሚጫነው በሸማቹ ላይ በመሆኑ፣ ለኑሮ ውድነት መባባስ ቀጥተኛ ምክንያት ነው።

በዓለም አቀፍ ደረጃ ታሪክን ስንመረምር በመንገድ ትራንስፖርት ላይ የሚደረግ እንዲህ ዓይነት ያልተገባ ብዝበዛ መንግስታትን ክፉኛ አናውጧል። ለምሳሌ እ.ኤ.አ. በ2018 በብራዚል የጭነት መኪና አሽከርካሪዎች በነዳጅ ዋጋ እና በህገ-ወጥ የኬላ/የመንገድ ክፍያዎች ምክንያት ያደረጉት ሀገር አቀፍ የስራ ማቆም አድማ፣ የሀገሪቱን ኢኮኖሚ ሽባ ከማድረጉም በላይ የሚሼል ቴመርን መንግስት ህልውና እስከመፈታተን ደርሶ ነበር። በናይጄሪያም በኬላዎች ላይ በፖሊስና በታጠቁ ኃይሎች የሚፈጸም ህገ-ወጥ የገንዘብ ዝርፊያ ታላላቅ ሀገር አቀፍ ተቃውሞዎችን አስነስቷል። የትራንስፖርት እና የንግድ መስመሮች በህገ-ወጥ "ቀረጥ" ሰብሳቢዎች እጅ መውደቅ የመንግስትን የሕግ የበላይነት የሚያሳጣ፣ የዜጎችን አመኔታ የሚሸረሽርና አደገኛ የፖለቲካ ቀውስ የሚጋብዝ ነው።

መንግስት የንግድ እና የትራንስፖርት መስመሮቹን ደህንነት ማስጠበቅ ካልቻለ፣ እየፈጠረ ያለው የኢኮኖሚ ቀውስ ብቻ ሳይሆን የፖለቲካ ማዕበልም ጭምር ነው! ህገ-ወጥ "የኮቴ" ሰብሳቢዎችን ዝም ማለት፣ የኑሮ ውድነትን በይፋ መፍቀድ እና የመንግስትን ስልጣን ለጎዳና ኃይሎች አሳልፎ መስጠት ነው። ትራንስፖርት የሀገር ደም ስር በመሆኑ፣ መንግስት የነፃ ንግድ ዝውውርን በማረጋገጥ በአስቸኳይ ህግ ሊያስከብር ይገባል!

(ዘ-ሐበሻ ዜና) መንግስት የሀገር ውስጥ ኢንቨስትመንትን ለማበረታታት በማሰብ ለተወሰኑ ፕሮጀክቶች ከቀረጥ ነጻ የአርማታ ብረት እንዲያስገቡ የፈቀደውን ልዩ መብት መከታ በማድረግ፣ ከፍተኛ መጠን ያለው እና ጥራቱን ያልጠበቀ ብረት በሕገወጥ መንገድ ገበያ ላይ እየዋለ መሆኑ ተጋለጠ። ይህ ድርጊት መንግስትን ለከፍተኛ የውጭ ምንዛሬ ብክነት እና የታክስ ኪሳራ ከመዳረጉም ባሻገር፣ ጥራቱን ያልጠበቀው ብረት በመሬት መንቀጥቀጥ ቀጠና ውስጥ በሚገነቡ ሕንጻዎች ላይ ጥቅም ላይ መዋሉ በሕዝብ ደህንነት ላይ ከባድ የሞት እና የሽረት አደጋ ደቅኗል።

የኢንዱስትሪ ሚኒስትር እና የገንዘብ ሚ/ር የቀረጥ ነፃ መብት ጥያቄዎችን ገምገመው በሚሰጡት የድጋፍ ደብዳቤ መሰረት፣ የገቢዎችና ጉምሩክ ባለሥልጣን እቃዎቹ ከቀረጥ ነጻ እንዲገቡ ይፈቅዳል። ነገር ግን እነዚህን መብቶች ያገኙ ድርጅቶች ብረቱን ለታለመለት የኢንቨስትመንት ዓላማ ከማዋል ይልቅ፣ ግዙፍ መጋዘኖች ውስጥ በማከማቸት በሕገወጥ መንገድ ለገበያ እያቀረቡት ይገኛሉ። ይህ አሰራር መንግሥት በየዓመቱ ማግኘት ከሚገባው ከ100 ቢሊዮን ብር በላይ የታክስ ገቢ እንዲያጣ እያደረገው ሲሆን፣ በዚህ ከፍተኛ የሀገር ሀብት ላይ ጥብቅ ቁጥጥር ማድረግ የነበረባቸው እንደ ገቢዎችና ጉምሩክ ባለሥልጣን፣ የኢንቨስትመንት ኮሚሽን እና የኢንዱስትሪ ሚኒስቴር ያሉ ተቋማት ኃላፊነታቸውን በአግባቡ ባለመወጣታቸው አሰራሩ ለከፋ ሙስና እና ብልሹነት ተጋልጧል።

የዓለም የገንዘብ ድርጅት (አይ ኤም ኤፍ) ከዚህ ቀደም ለኢትዮጵያ መንግሥት በሰጠው የፖሊሲ ምክረ ሐሳብ ላይ፣ መንግሥት ኢንቨስትመንትን ለመሳብ በሚል ከዘረጋው የቀረጥ ነፃ መብት ሥርዓት የሚያገኘው ጥቅም እጅግ አነስተኛ መሆኑን አብራርቶ ነበር። ከዚህ ይልቅ በየዓመቱ በነጻ ከሚተወው ቀረጥ የሚሰበሰበው ገንዘብ ግዙፍ ሀገራዊ ሜጋ ፕሮጀክቶችን በሙሉ አቅም ሊሸፍን እንደሚችል በማስረገጥ፣ መንግስት ይህንን የቀረጥ ነፃ መብት ሥርዓት እንዲያጥፍ ማሳሰቡ የሚታወስ ነው።

ከኢኮኖሚያዊ ኪሳራው በከፋ መልኩ ጉዳዩን እጅግ አሳሳቢ የሚያደርገው፣ ወደ ሀገር ውስጥ እየገባ ያለው የአርማታ ብረት መዋቅራዊ የጥራት ደረጃ ነው። በስምጥ ሸለቆ (ሪፍት ቫሊ) ቀጠና ውስጥ ለምትገኘው እና ለመሬት መንቀጥቀጥ ተጋላጭ ለሆነችው ኢትዮጵያ፣ የግንባታ ግብዓቶች የጥራት ደረጃ የህዝብ ደህንነት ዋስትና ነው።

በሕገወጥ ነጋዴዎቹ "የቱርክ አርማታ ብረት" በሚል የውሸት ስያሜ እና የሀሰት የጥራት ደረጃ እየተለጠፈባቸው ገበያ ላይ የሚውሉት እነዚህ ብረቶች፣ ከደረጃ በታች የሆኑ ናቸው። በዓለም አቀፍ የስትራክቸራል ኢንጂነሪንግ ስታንዳርድ መሰረት ለትላልቅ ሕንጻዎች ቢያንስ "ግሬድ 60" ወይም 500 ሜጋ ፓስካል የመለጠጥ እና የመሸከም አቅም ያለውብረት ያስፈልጋል። ነገር ግን ከቀረጥ ነጻ በኮንትሮባንድ መልክ የሚገቡት አብዛኞቹ የሀሰት ብረቶች የመሸከም አቅማቸው ከ300 ሜጋ ፓስካል በታች የሆኑ እና ምንም ዓይነት የመለጠጥ ባህሪ የሌላቸው በመሆናቸው፣ አነስተኛ የርዕደ መሬት ንዝረት በሚፈጠርበት ጊዜ በቀላሉ ተሰብረው ለከፍተኛ የሕንጻ መደርመስ አደጋ የሚያጋልጡ ናቸው።

በአንጻሩ የሀገር ውስጥ የአርማታ ብረት አምራቾች፣ ጥራታቸውን በመንግስት የጥራት ደረጃዎች ኤጀንሲ ጥብቅ ቁጥጥር ስር የሚያመርቱ በመሆናቸው፣ አስተማማኝ እና ከውጭ ከሚገባው የውሸት ብረት በእጅጉ የተሻለ ጥራት አላቸው። ነገር ግን ይህ በኢንቨስትመንት ስም በመጋዘን እየተከማቸ ያልተገባ የውሸት ግሬድ እየተለጠፈበት የሚሸጠው ብረት፣ ትክክለኛዎቹን የሀገር ውስጥ አምራቾች ከገበያ እያስወጣ እና ኢንዱስትሪውን ክፉኛ እየጎዳው ይገኛል።

አሁንም ድረስ በጅቡቲ ወደብ በኩል በሺዎች የሚቆጠሩ ቶን ሕገወጥ የአርማታ ብረቶች ወደ ሀገር ውስጥ ለመግባት ተጭነው እንደሚገኙ እና ይህ የጥፋት ፍሰት በስፋት ቀጥሎ እንዳለ ታማኝ ምንጮች ለዘ-ሐበሻ አረጋግጠዋል። ይህ ድርጊት መንግስትን በቢሊዮኖች ከማክሰር እና ኢንዱስትሪውን ከማዳከም አልፎ፣ ነገ በሚሊዮን የሚቆጠር ህዝብ ለሚኖርባቸው ሕንጻዎች የጅምላ መቃብር ከመሆኑ በፊት፣ የሚመለከታቸው የመንግስት የጸጥታ እና የቁጥጥር አካላት በአስቸኳይ ጣልቃ ገብተው የማያዳግም እርምጃ እንዲወስዱ የዘርፉ ባለሙያዎች በጥብቅ እያሳሰቡ ይገኛሉ።

ሰላም፤ እንደምን አደራችሁ

የአፍሪካ የኃይል ማዕከል ኢትዮጵያ

አዲስ አበባ፣ ነሐሴ 29፣ 2018 (ኤፍ ኤም ሲ) ኢትዮጵያ የራሷን የኃይል ፍላጎት ከመሸፈን ባለፈ እንደ ኬንያ፣ ጅቡቲ፣ ሱዳን ለመሳሰሉ የጎረቤት አገራት የኤሌትሪክ ኃይል በማቅረብ ላይ ትገኛለች፡፡

ይህ የጋራ ተጠቃሚነትን የሚያረጋግጥ "የመደመር" ፍልስፍና ውጤት ሲሆን የመደመር መንግስት አንዱ ሀገር ለሌላው የህልውና ዋስትና የሚሆንበትን ሥርዓት እየገነባ ነው።

ኃይል የማመንጨት አቅምን በእጥፍ እንዲያድግ ካደረጉት መካከል የመሰረተ ልማት መስፋፋት አንዱ ነው፡፡ በአሁኑ ወቅት የኃይል ማስተላለፊያ መስመሮች ከ21 ሺህ ኪሎ ሜትር በላይ ርቀትን የሚሸፍን ነው፡፡

ኢትዮጵያ የምታመነጨው ኤክትሪክ ከውኃ፣ከንፋስ፣ ከፀሐይ እና ከጂኦተርማል ሲሆን ምንም ዓይነት በካይ ንጥረ ነገር ወደ ከባቢ አየር የማይለቅ ታዳሽ ኃይል ነው፡፡

አስተማማኝ የኃይል አቅርቦት ለሀገር ውስጥ አምራች ኢንዱስትሪዎችም እንደ ጀርባ አጥንት ሆኖ በማገልገል ላይ ይገኛል፡፡

ኢትዮጵያ በምስራቅ አፍሪካ የኃይል ገንዳ ማዕቀፍ ውስጥ በመሆን ቀጠናዊ የኤሌክትሪክ ትስስር መሠረተ-ልማቶችን ሙሉ በሙሉ አጠናቃለች። ሀገሪቱ የቀጣናው የኃይል ማዕከል የመሆን ራዕይዋን በተጨባጭ እያረጋገጠች ትገኛለች ፡፡

ለጎረቤት ሀገራት ከተሸጠው የኤሌክትሪክ ኃይል እና በሀገር ውስጥ በውጭ ምንዛሬ ከሚከፍሉ የዳታ ማዕከላትና ክሪፕቶ ማይኒንግ ተቋማት ከፍተኛ የውጭ ምንዛሬ ገቢ እያገኘች ነው፡፡

በአጠቃላይ ኢትዮጵያ የኤሌክትሪክ ኃይል በምሥራቅ አፍሪካ የኃይል ገንዳ (EAPP) በኩል የኤሌክትሪክ ኃይልን ቀጠናዊ ዲፕሎማሲ እና ዋነኛ የውጭ ምንዛሬ ማስገኛ ለማድረግ እየሠራ ይገኛል።

እንዲሁም የታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ እና ሌሎች የሃይድሮ ኤሌክትሪክ ማመንጫዎች አቅም እያደገ መምጣቱን ተከትሎ የዓለም አቀፍ ትስስር መስመሮችን በመጠቀም ኃይል ለመግዛት እንደ ሶማሊያ፣ ሩዋንዳ፣ ብሩንዲ እና ታንዛኒያ ያሉ ሀገራት በሂደት ላይ ናቸው፡፡

ታላቁ የኢትዮጵያ ሕዳሴ ግድብ፣ ጊቤ፣ ኮይሻ ግድቦች፣ የነፋስ፣ የፀሀይና የጂኦተርማል የኃይል ማመንጫዎች የሀገሪቱን የኃይል አቅርቦት ድርሻ በከፍተኛ ደረጃ በማሳደግ የተቋሙን የገቢ አቅም ለማሳደ ቁልፍ ሚና እየተጫወቱ ነው፡፡

የኢትዮጵያ አጠቃላይ የኤሌክትሪክ ኃይል የማመንጨት አቅም አሁን ላይ 9 ሺህ 730 ሜጋ ዋት ደርሷል። ይህም ኢትዮጵያ የቀጣናው የታዳሽ ኃይል ማዕከልና ቀጣናዊ ትስስርን እውን ለድረግ በተግበር እየሰራች ያለች ሀገር ናት፡፡

መሰረተ ልማት፣ የኢትዮጵያን የልማት ጉዞ የሚያፋጥን አቅም

አዲስ አበባ፣ ነሐሴ 28፣ 2018 (ኤፍ ኤም ሲ)ኢትዮጵያ ባለፉት ዓመታት በልማት ጉዞዋ ላይ ብዙ ፈተናዎችን ብታስተናግድም፣ የመሠረተ ልማት ልማትን እንደ ዋና የኢኮኖሚ ዕድገት ሞተር በመጠቀም በርካታ ግዙፍ ሥራዎችን እያከናወነች ትገኛለች።

መንገድ፣ ድልድይ፣ የኃይል ማመንጫ፣ የባቡር መስመር፣ አውሮፕላን ማረፊያ፣ የከተማ ኮሪደር፣ የኢንዱስትሪ ፓርክና ዲጂታል መሠረተ ልማቶች የአገሪቱን የልማት አቅጣጫ በማስፋት ላይ ይገኛሉ።

የመሰረተ ልማት ግንባታ ማለት አዳዲስ ሕንፃዎችን ወይም መንገዶችን መገንባት አይደለም። መሰረተ ልማት የኢኮኖሚ እንቅስቃሴን፣ የሰዎችን እንቅስቃሴ፣ የምርት ገበያን፣ የኢንዱስትሪ መስፋፋትንና የከተሞችን ዕድገት የሚያገናኝ የልማት መሰረት ነው።

በቅርብ ዓመታት በመንገድ ዘርፍ የተሠሩና እየተገነቡ ያሉ ሥራዎች የከተሞችንና የገጠር አካባቢዎችን ትስስር ለማጠናከር ወሳኝ ሚና ተጫውተዋል።

በተለይ የከተማ ኮሪደር ልማት መንገድን ከመገንባት ባለፈ የእግረኛ መንገድ፣ የብስክሌት መንገድ፣ አረንጓዴ ልማት፣ የትራንስፖርት ትስስርና የሕዝብ አገልግሎት ማዕከላትን በማካተት የከተሞችን ገጽታ ለመቀየር እየሠራ ይገኛል። ይህም የከተማ እድገትን ከኢኮኖሚ እንቅስቃሴና ከዜጎች የኑሮ ጥራት ጋር ለማስተሳሰር ያግዛል።

የኃይል ማመንጫ ልማት የኢትዮጵያ የመሠረተ ልማት እድገት ሌላኛው ማሳያ ነው።

በተለይ የታላቁ ሕዳሴ ግድብ 6 ሺ 450 ሜጋ ዋት የማመንጨት አቅም ያለው መሆኑ በኃይል ምርት፣ በኢንዱስትሪ ልማትና በኃይል ላይ ተመስርተው ለሚሰሩ ኢኮኖሚያዊ እንቅስቃሴዎች ትልቅ አቅም ይፈጥራል።

በቂና አስተማማኝ ኃይል መኖሩ ፋብሪካዎች በተረጋጋ ሁኔታ እንዲሰሩ፣ አዳዲስ ኢንቨስትመንቶች እንዲመጡና የአገር ውስጥ ምርት እንዲጨምር ያስችላል።

የኢትዮ-ጅቡቲ የባቡር መስመር ኢትዮጵያን ከዋናው የወጪና ገቢ ንግድ መግቢያ ጋር በማገናኘት በሎጂስቲክስ ዘርፍ ያለውን ጫና ለመቀነስ የሚያግዝ መሠረተ ልማት ነው።

የኢትዮጵያ የባቡር ኮርፖሬሽንም በሀገሪቱ የባቡር መረብን ለማስፋፋት የተለያዩ ፕሮጀክቶችን በመንደፍ እየሰራ ይገኛል።

ባቡር የጭነትና የሰው ልጅ መጓጓዣን በማሻሻል የመጓጓዣ ጊዜንና ወጪን ለመቀነስ ያግዛል።

ይህም የኢትዮጵያን ምርት በክልላዊና በዓለም ገበያ ተወዳዳሪ ለማድረግ ወሳኝ ሚናን እየተጫወተ ይገኛል።ኢትዮጵያ በአቪዬሽን ዘርፍ ያላትን አቅም እያሰፋች ነው።

በጎርጎሮሳውያኑ 2026 የተጀመረው የቢሾፍቱ ዓለም አቀፍ አውሮፕላን ማረፊያ ፕሮጀክት በመጀመሪያ ደረጃ 60 ሚሊዮን ተጓዦችን ለማስተናገድ የታቀደ ሲሆን፣ በቀጣይ ወደ 110 ሚሊዮን የመያዝ አቅም ለማሳደግ ታቅዷል።

ይህ እንደተጠናቀቀ ኢትዮጵያ በአፍሪካ የአየር ትራንስፖርት፣ የንግድ፣ የቱሪዝምና የሎጂስቲክስ ማዕከልነቷን የበለጠ ለማጠናከር አቅም ታገኛለች።

የኢንዱስትሪ ፓርኮችና የአግሮ ኢንዱስትሪ ፓርኮች የመሰረተ ልማት ልማት ከምርትና ከሥራ ዕድል ጋር የሚያገናኙ ቁልፍ ሥራዎች ናቸው። የኢትዮጵያ የኢንቨስትመንት ኮሚሽን መረጃ፣ 13 የኢንዱስትሪ ፓርኮች እንደተገነቡና በእነዚህ ፓርኮች ከ189 በላይ ኩባንያዎች ሥራ እንደጀመሩ ያሳያል።

ይህ የሚያሳየው መሰረተ ልማት ከመንገድና ከሕንፃ በላይ ሆኖ የምርት ሰንሰለትን፣ የሥራ ዕድልን፣ የውጭ ምንዛሬ ገቢንና የውጭ ኢንቨስትመንትን ለማሳደግ መሰረት መሆኑን ነው።

የዘመናዊ ኢኮኖሚ መሰረት ከመንገድና ከኃይል ብቻ አይገነባም። የቴሌኮሙኒኬሽን፣ የዲጂታል ክፍያ፣ የመንግሥት ዲጂታል አገልግሎትና የዳታ መሠረተ ልማትም እየጨመረ የሚሄድ ሚና አለው።

ይህ ለወጣቶች በቴክኖሎጂ፣ በኢ-ኮሜርስ፣ በፋይናንስ ቴክኖሎጂና በዲጂታል ሥራዎች አዳዲስ ዕድሎችን እየፈጠረይገኛል።

እነዚህ ሁሉ መሰረተ ልማቶች በአንድ ላይ ሲታዩ ኢትዮጵያ ከተለመደው የግብርና መር ኢኮኖሚ በመውጣት በኢንዱስትሪና በአገልግሎት ዘርፍ የተመሰረተች እንዲሁም በቀጠናው የንግድ ማዕከልነት ሚናን መጫወት የሚያስችል ኢኮኖሚወደመገንባት እየተጓዘች ነው።

መንገዶች አምራችና ገበያን ያገናኛሉ፤ ባቡር የሎጂስቲክስ ወጪን ለመቀነስ ያግዛል፤ ኃይል ፋብሪካን ያንቀሳቅሳል፤ ኢንዱስትሪ ሥራና ምርት ይፈጥራል፤ አየር ማረፊያዎች ኢትዮጵያን ከዓለም ጋር ያገናኛሉ፤ ዲጂታል መሠረተ ልማት ደግሞ ይህን ሁሉ በፍጥነት እንዲከናወን ያግዛል።

መሰረተ ልማት የዛሬን ኢትዮጵያ ብቻ የሚያገለግል ሃብት ሳይሆን፣ የነገዋን ኢትዮጵያ የሚገነባ የልማት ካፒታል ነው።

በአቤል ነዋይ

የሰጪነት ልግስና እና የባሕር በር እቅብነት፤ የምስራቅ አፍሪካ የታሪክ እና የፍትሕ ተቃርኖ
*************************

ኢትዮጵያ በርካታ ድንበር ተሸጋሪ ወንዞች ባለቤት በመሆኗ ከከፍታማው የመካከለኛው ደጋ ክፍሏ የሚፈልቁት እነዚህ ተፈጥሯዊ ሀብቶች ወደ ተለያዩ የጎረቤት ሀገራት በመፍሰስ ለቀጣናው ህዝቦች የመጠጥ፣ የእርሻ እና የኃይል ምንጭ ሆነው በማገልገል ትልቅ በረከት ሆነዋል።

አገራችን ችግኝ በመትከል፣ የአፈርና ውሃ ጥበቃ በማድረግ እንዲሁም የተፈጥሮ ሀብትን በመንከባከብ ለወንዞቹ የምትንከባከብ ሲሆን የዓባይ፣ የተከዜ፣ የባሮ አኮቦ፣ የዋቢ ሸበሌ፣ የገናሌ ዳዋ እና የኦሞ ወንዞች ለግብጽ፣ ሱዳን፣ ሶማሊያ፣ ኬንያ እና ደቡብ ሱዳን ህይወትና የልማት መደገፊያ ሆነዋል።

የወንዝ ውሃ ቀጥታ ለማያገኙት እንደ ጅቡቲ ላሉ ጎረቤቶች ደግሞ በቧንቧ ፕሮጀክቶች የመጠጥ ውሃና የኤሌክትሪክ ኃይል አቅርቦት ተፈጥሯዊ ሀብቷን በፍትሃዊነትና በወንድማማችነት እያካፈለች ትገኛለች።

ሆኖም ግን በዚህ በጎነት እና ሰጪነት ውስጥ ትልቅና አስገራሚ የታሪክ ተቃርኖ ይታያል። ኢትዮጵያ ተፈጥሯዊ ሀብቷን ለጎረቤቶቿ ህይወትና ልማት ያለ ምንም ስስት በልግስና እያካፈለች፣ ለቀጣናው የጋራ እድገትና ትስስር አወንታዊ አስተዋጽኦ እያበረከተች፣ ወደ ቀይ ባሕር ታሪካዊና ህጋዊ መብቷ ለመመለስና የባሕር በር ፍላጎቷን በፍትሃዊነት ለማረጋገጥ ስትጠይቅ በጎ ምላሽ አለማግኘቷ አሳዛኝ ተቃርኖ ነው።

የታችኛው ተፋሰስ ሀገራት ከኢትዮጵያ የሚወጡትን ወንዞች በመጠቀም መጠነ-ሰፊ የልማት ስራዎችን ሲከውኑና የኤሌክትሪክ ኃይል ሲያገኙ፣ የኢትዮጵያን ህጋዊ የባሕር በር ጥያቄ ለማደናቀፍ የሚደረጉ እንቅስቃሴዎች መኖራቸው በቀጣናው የጋራ ልማት እና ፍትሕ ላይ ጥላ ያጠላ አግባብ ያልሆነ አካሄድ ነው።

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) እንዳነሱት፣ ከኢትዮጵያ የሚመነጩትና ድንበር ተሸግረው የሚወጡት ወንዞች ለጎረቤት ሀገራት ህዝቦች ልማትና እድገት በረከት እንደመሆናቸው መጠን፣ ኢትዮጵያም ከቀይ ባሕር ማግኘት የሚገባትን ህጋዊና ታሪካዊ መብት ማግኘት ይገባታል።

ወደፊትም በቀጣናው ዘላቂ ሰላምና ኢኮኖሚያዊ እድገት ለማረጋገጥ፣ ኢትዮጵያ የምትታወቅበትን ሰጪነትና የፍትሃዊነት መርህ ጎረቤቶችም በሰጥቶ መቀበል መርህ ምላሽ ሊሰጡበትና የባሕር በር ፍላጎቷን በጋራ ተጠቃሚነት መፍታት ይኖርባቸዋል።

በመሀመድ ፊጣሞ
#ethiopiaredseaaccess #transboundarywaters #hornofafricadiplomacy #fairequitableuse #regionalintegration

"ከአምባሳደር እስከ ጅቡቲ ያልተጠናቀቀው የሰርጉአለም ህይወት!"

*በወጣትነቱ የተለየን የአምባሳደሩ ኩሩ ሰርጉአለም ተገኝ ሲታወስ!
#ethiopia | በኢትዮጵያ ዘመናዊ ሙዚቃ ታሪክ ውስጥ ስማቸው በጉልህ ከሚጠቀሱ ነገር ግን የህይወት መንገዳቸው በወጣትነት እድሜያቸው በአሳዛኝ ሁኔታ ከተቀጩ ድምፃውያን መካከል አንዱ ሰርጉአለም ተገኝ ነው።

የሙዚቃ አፍቃሪያን ልብ ውስጥ በሰራቸው ጥቂት ግን ጥልቅ ስራዎቹ ትልቅ ቦታ ማግኘት የቻለው ይህ ወጣት አርቲስት ህይወቱ እና የጥበብ ጉዞው አጭርና ያልተጠናቀቀ ህልም ሆኖ አልፏል።

ሰርጉአለም ተገኝ የተወለደውና ያደገው የበርካታ ታዋቂ አርቲስቶች መፍለቂያ በሆነችው አዲስ አበባ ልዩ ስሙ አምባሳደር ተብሎ በሚጠራው አካባቢ ነው።

ገና በለጋ እድሜው ለሙዚቃ የነበረው ፍቅር እና ስጦታ ግልጽ ሆኖ ይታይ ነበር።

ህይወት ወደ ስደት በገፋችው ወቅት በጅቡቲ ይኖር በነበረበት ጊዜ በወቅቱ ስመጥር በነበረው "ምኒልክ የምሽት ክበብ" ውስጥ በመስራት ሙያውን ሀ ብሎ ጀመረ።

ያ መድረክ ለቀጣይ ትልቅ የስኬት መንገዱ መሰረት ሆነው።

ወደ ሀገር ቤቱ ከተመለሰ በኋላ በወቅቱ ከነበሩት አንጋፋ እና ድንቅ የሙዚቃ አቀናባሪዎች አንዱ ከሆነው ከሙሉጌታ አባተ ጋር በመሆን ተቆጣጠረችኝ የተሰኘውን የመጀመሪያ የግል አልበሙን ለአድማጮች አቀረበ።

አልበሙ በብዙኃኑ ዘንድ አዎንታዊ ምላሽን ያገኘ ሲሆን ሰርጉአለምን በኢትዮጵያ ሙዚቃ መድረክ ላይ በጉልህ አስተዋወቀው።

የስኬት መንገዱን የቀጠለው ሰርጉአለም በወቅቱ ዝነኛ ከነበሩት ከዳዊት መለሰ እና ኅብስት ጥሩነህ ጋር በመሆን የጋራ አልበም በመስራት አድናቆቱን አጎናጸፈ።

ከዚህ በተጨማሪም በወቅቱ የሙዚቃ አፍቃሪዎች መሰብሰቢያ በነበሩት በሜጋ አምፊ ቲያትር እና በአይቤክስ ሆቴል የመድረክ ድምፃዊ ሆኖ በመስራት አድማጮቹን በልዩ ድምፁ ያዝናና ነበር።

ከዚህ በተጨማሪም በወቅቱ የሙዚቃ አፍቃሪዎች መሰብሰቢያ በነበሩት በሜጋ አምፊ ቲያትር እና በአይቤክስ ሆቴል ድምፃዊ ሆኖ በመስራት አድማጮቹን በልዩ ድምፁ ያዝናና ነበር።

ሁለተኛ እና የመጨረሻ የግል አልበሙ የሆነው "ሳላያት አመሸሁ" ሲወጣ የሰርጉአለም የሙዚቃ ህይወት ከፍተኛ ደረጃ ደርሶ ነበር።

የአልበሙ መጠሪያ የሆነችው ዜማ እና ሌሎችም በውስጡ የተካተቱት ስራዎች የብዙዎችን ልብ የነኩ የኢትዮጵያ ሬዲዮን አየር ነተቆጣጠረ ሙዚቃ ነበር።

ይህ አልበም የሰርጉአለምን የዜማ አጣጣል የድምፅ ውበት እና የጥበብ ብስለት አጉልቶ ያሳየ ታላቅ ስራ እንደሆነ እሱን የሚያውቁ የሙያ አጋሮቹ ይመሰክሩለታል።

ሰርጉአለም ለሦስተኛ አልበሙ ዝግጅት ማድረግ ጀምሮ ነበር።

ለቀጣዩ ስራው የሚሆኑ ድንቅ ዜማዎች እና ግጥሞችን አሰባስቦ ወደ ስቱዲዮ በመግባት የድምፅ ቀረፃ ለመጀመር ደፋ ቀና በሚልበት ሰአት ነበር ባደረበት ህመም በወጣትነቱ ህይወቱ ያለፈው።

ሰርጉአለም የጀመረው ሦስተኛ አልበም ሳይጨርስ በወጣትነቱ ከዚህ አለም በሞት ቢለይም ጥሎት ያለፈው ስራው ግን በኢትዮጵያ ሙዚቃ ታሪክ ሁሌም ሲታወስ ይኖራል።

ሔኖክ ወ/ገብርኤል
#ethiopia #getutemesgen #ኢትዮጵያ #ሰርጉአለምተገኝ #ሙዚቃ #ጥበብ #አምባሳደር #ሳላያትአመሸሁ #ተቆጣጠረችኝ

ኢትዮጵያ የምትሸጠው ኤሌክትሪክ የጅቡቲን የኃይል ማምረት ወጪ በግማሽ ቀነሰ

ከኢትዮጵያ የሚቀርበው ኤሌክትሪክ የጅቡቲን የኃይል ማምረት ወጪ በግማሽ እንዳሳነሰ የዓለም ባንክ በቅርቡ ያወጣው ሪፖርት አመለከተ።

ኢትዮጵያ በ2024/25 የኤሌክትሪክ ሽያጭ 118.1 ሚሊዮን ዶላር ገቢ ማግኘቷን የጠቀሰው ሪፖርቱ፣ የአገራቱ የኃይል ትስስር ለክልላዊ የኤሌክትሪክ ገበያ መስፋፋት ዕድል እየፈጠረ መሆኑን ጠቁሟል።

በአፍሪካ ግን የኃይል ንግድ በቂ የኤሌክትሪክ አቅርቦትና አገራትን የሚያገናኙ የድንበር ተሻጋሪ መስመሮች እጥረት እየገደበ ነው። አህጉሪቱ ከፍተኛ የፀሐይ ኃይል አቅም ቢኖራትም፣ ወደ 600 ሚሊዮን ሰዎች አሁንም ኤሌክትሪክ አያገኙም።

የኃይል ዘርፉ እስከ 2030 ድረስ 454 ቢሊዮን ዶላር ያህል ኢንቨስትመንት ቢፈልግም፣ አፍሪካ በ2023 በታዳሽ ኃይል ያገኘችው ኢንቨስትመንት 15 ቢሊዮን ዶላር ብቻ መሆኑን ሪፖርቱ አስታውቋል።

addisreporter2