በኢትዮጵያ የኤርትራን መንግስት ወክለው ሲሰሩ የነበሩ ሁሉም ዲፕሎማቶች ሀገሪቱን ለቀው አስመራ ገቡ

በኢትዮጵያ የኤርትራ ኢምባሲ ጉዳይ አስፈፃሚ የነበሩትን አቶ ቢኒያም በርሄን ጨምሮ በአዲስ አበባ የሚገኘው የኤርትራ ኤምባሲ ዲፕሎማቶች፣ እንዲሁም በአፍሪካ ህብረት (AU) እና በተባበሩት መንግስታት የአፍሪካ ኢኮኖሚክ ኮሚሽን (UNECA) የኤርትራ ተወካዮች ሙሉ በሙሉ አዲስ አበባን ለቀው ወጥተዋል።

ዲፕሎማቶቹ አስመራ ዓለም አቀፍ አውሮፕላን ማረፊያ ሲደርሱም በኤርትራ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ከፍተኛ ባለስልጣናት እና በአምባሳደር እስጢፋኖስ ደማቅ አቀባበል እንደተደረፈላቸው ተገልጿል።
ኢትዮጵያ የኤርትራ ዲፕሎማቶች
በ48 ሰዓታት ውስጥ ሀገሪቱን ለቀው እንዲወጡ ቀነ ገደብ ማስቀመጧ የሚታወስ ነው።

@Yenetube Fikerassefa

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የሰሜን ኢትዮጵያው እሳት አድማሱን አስፍቶ፣ የሀገር ውስጥን ፖለቲካዊ ድንበር አልፎ ወደ ቀጠናዊ እሳተ ገሞራነት እየተቀየረ ነው። ለአልጀዚራ ቴሌቪዥን ቃለ መጠይቅ የሰጡት የአፋር ክልል ፕሬዚዳንት አወል አርባ፣ የኤርትራ ጦር በሰሜን ምስራቅ ኢትዮጵያ ቀጥተኛ ጦርነት ውስጥ መግባቱን በማጋለጥ፣ የአፍሪካ ህብረት በአስቸኳይ ጣልቃ እንዲገባ የድረሱልኝ ጥሪ አሰምተዋል።

ፕሬዚዳንቱ እንዳሉት አፋር አሁን እየተጋፈጠ ያለው የትግራይ ታጣቂዎችን ብቻ ሳይሆን፣ በከባድ መሳሪያ የታጠቀውንና የራሱን የተደራጀ እዝ ይዞ የሚንቀሳቀሰውን የኤርትራን መደበኛ ጦር ጭምር ነው። "ይህ ግልጽ የኤርትራ ወረራ ነው" ያሉት አቶ አወል፣ የኤርትራ ኃይሎች በኃይል ድንበር ለመቀየር እየሞከሩ መሆኑን ጠቁመው፣ በአፋር ዞን 2 ውስጥ ብቻ 36,000 ካሬ ኪሎ ሜትር መሬት መቆጣጠራቸውን የአልጀዚራው ዘጋቢ ሞሐመድ ጣሃ ተወኩል ባቀረበው ዘገባ አጋልጧል። ይህ የአቅም ሚዛን እጅግ የተዛባበትና አንዲት ክልል ከሉዓላዊ ሀገር መደበኛ ጦር ጋር የምታደርገው ፍልሚያ፣ የኢትዮጵያን ሉዓላዊነትና የግዛት አንድነት በቀጥታ ጥያቄ ውስጥ የከተተ ክስተት ነው።

በሌላ በኩል የትግራይ ኃይሎችና አጋሮቻቸው ወደ አፋር ክልል ጠልቀው በመግባት ጉዞ ቀጥለዋል። ኤረብቲን ሙሉ በሙሉ የተቆጣጠሩት ታጣቂዎቹ፣ ከዚያ በመነሳት 100 ኪሎ ሜትር ርቃ ወደምትገኘው አፍዴራ እያመሩ መሆኑን መረጃዎች ያመለክታሉ። ይህ በየአቅጣጫው የተከፈተ አስፈሪ የጦርነት አውሎ ነፋስ፣ አፋር ክልል ውስጥ ብቻ ከ150,000 በላይ ሰዎችን ከመኖሪያ ቀያቸው አፈናቅሏል። መረጃ ለመሰብሰብ ባለው አስቸጋሪ ሁኔታ ምክንያትም ትክክለኛው የተፈናቃይ ቁጥር ከዚህም በእጅጉ ሊልቅ እንደሚችል ይገመታል።

ከዚህ ሁሉ በላይ የሀገሪቱን ህልውና የሚፈታተነው ትልቁ ስጋት ግን፣ የኢትዮጵያ የኢኮኖሚ የደም ስር በሆነው የጅቡቲ መስመር ላይ ያንዣበበው አደጋ ነው።

የውጊያው ወደ ምስራቅ አቅጣጫ መስፋፋት የሀገሪቱን የገቢና ወጪ ንግድ፣ በተለይም የነዳጅ አቅርቦት ማስተላለፊያ የሆነውን ኮሪደር ለማነቅ ያለመ መሆኑን ወታደራዊ ተንታኞች ይገልጻሉ። ይህ የኢኮኖሚ ጉሮሮ ከተዘጋ፣ መዘዙ ለአፋር አካባቢ ብቻ ሳይሆን ለመላው የኢትዮጵያ ኢኮኖሚ የሞት ሽረት ጉዳይ ይሆናል። አንዲት ክልል ከሉዓላዊ የውጭ ሀገር ወራሪ ጦር ጋር ብቻዋን እየተናነቀች ባለችበት በዚህ የፈተና ሰዓት፣ እየተቃረበ ያለው አደጋ አፋጣኝ ሀገራዊና አህጉራዊ ምላሽ የሚሻ መሆኑን ሁኔታዎች ቁልጭ አድርገው ያሳያሉ።






(ዘ-ሐበሻ ዜና) የሰሜን ኢትዮጵያው እሳት አድማሱን አስፍቶ፣ የሀገር ውስጥን ፖለቲካዊ ድንበር አልፎ ወደ ቀጠናዊ እሳተ ገሞራነት እየተቀየረ ነው። ለአልጀዚራ ቴሌቪዥን ቃለ መጠይቅ የሰጡት የአፋር ክልል ፕሬዚዳንት አወል አርባ፣ የኤርትራ ጦር በሰሜን ምስራቅ ኢትዮጵያ ቀጥተኛ ጦርነት ውስጥ መግባቱን በማጋለጥ፣ የአፍሪካ ህብረት በአስቸኳይ ጣልቃ እንዲገባ የድረሱልኝ ጥሪ አሰምተዋል።

ፕሬዚዳንቱ እንዳሉት አፋር አሁን እየተጋፈጠ ያለው የትግራይ ታጣቂዎችን ብቻ ሳይሆን፣ በከባድ መሳሪያ የታጠቀውንና የራሱን የተደራጀ እዝ ይዞ የሚንቀሳቀሰውን የኤርትራን መደበኛ ጦር ጭምር ነው። "ይህ ግልጽ የኤርትራ ወረራ ነው" ያሉት አቶ አወል፣ የኤርትራ ኃይሎች በኃይል ድንበር ለመቀየር እየሞከሩ መሆኑን ጠቁመው፣ በአፋር ዞን 2 ውስጥ ብቻ 36,000 ካሬ ኪሎ ሜትር መሬት መቆጣጠራቸውን የአልጀዚራው ዘጋቢ ሞሐመድ ጣሃ ተወኩል ባቀረበው ዘገባ አጋልጧል። ይህ የአቅም ሚዛን እጅግ የተዛባበትና አንዲት ክልል ከሉዓላዊ ሀገር መደበኛ ጦር ጋር የምታደርገው ፍልሚያ፣ የኢትዮጵያን ሉዓላዊነትና የግዛት አንድነት በቀጥታ ጥያቄ ውስጥ የከተተ ክስተት ነው።

በሌላ በኩል የትግራይ ኃይሎችና አጋሮቻቸው ወደ አፋር ክልል ጠልቀው በመግባት ጉዞ ቀጥለዋል። ኤረብቲን ሙሉ በሙሉ የተቆጣጠሩት ታጣቂዎቹ፣ ከዚያ በመነሳት 100 ኪሎ ሜትር ርቃ ወደምትገኘው አፍዴራ እያመሩ መሆኑን መረጃዎች ያመለክታሉ። ይህ በየአቅጣጫው የተከፈተ አስፈሪ የጦርነት አውሎ ነፋስ፣ አፋር ክልል ውስጥ ብቻ ከ150,000 በላይ ሰዎችን ከመኖሪያ ቀያቸው አፈናቅሏል። መረጃ ለመሰብሰብ ባለው አስቸጋሪ ሁኔታ ምክንያትም ትክክለኛው የተፈናቃይ ቁጥር ከዚህም በእጅጉ ሊልቅ እንደሚችል ይገመታል።

ከዚህ ሁሉ በላይ የሀገሪቱን ህልውና የሚፈታተነው ትልቁ ስጋት ግን፣ የኢትዮጵያ የኢኮኖሚ የደም ስር በሆነው የጅቡቲ መስመር ላይ ያንዣበበው አደጋ ነው።

የውጊያው ወደ ምስራቅ አቅጣጫ መስፋፋት የሀገሪቱን የገቢና ወጪ ንግድ፣ በተለይም የነዳጅ አቅርቦት ማስተላለፊያ የሆነውን ኮሪደር ለማነቅ ያለመ መሆኑን ወታደራዊ ተንታኞች ይገልጻሉ። ይህ የኢኮኖሚ ጉሮሮ ከተዘጋ፣ መዘዙ ለአፋር አካባቢ ብቻ ሳይሆን ለመላው የኢትዮጵያ ኢኮኖሚ የሞት ሽረት ጉዳይ ይሆናል። አንዲት ክልል ከሉዓላዊ የውጭ ሀገር ወራሪ ጦር ጋር ብቻዋን እየተናነቀች ባለችበት በዚህ የፈተና ሰዓት፣ እየተቃረበ ያለው አደጋ አፋጣኝ ሀገራዊና አህጉራዊ ምላሽ የሚሻ መሆኑን ሁኔታዎች ቁልጭ አድርገው ያሳያሉ።

በእስራኤል የሚኖሩ የኤርትራ ተቃዋሚዎች በሀገራቸው ላይ ለውጥ ለማምጣት የሚሰራ ሰፊ ህዝባዊ እንቅስቃሴ እየገነቡ መሆናቸውን ገለጹ
#fastmereja I በእስራኤል የሚኖሩ የኤርትራ ተቃዋሚ ተንቀሳቃሾች በፕሬዝዳንት ኢሳይያስ አፈወርቂ የሚመራውን መንግስት ለመለወጥና በሀገራቸው ዲሞክራሲያዊ ስርዓት ለመትከል ያለመ ሰፊ ህዝባዊና ፖለቲካዊ እንቅስቃሴ እየገነቡ እንደሚገኙ አስታወቁ። ተቃዋሚዎቹ በቴል አቪቭ በሚገኝ ዋና ማዕከላቸው እንቅስቃሴያቸውን እያፋጠኑ ሲሆን፣ ልጆቻቸውን በእስራኤል እያሳደጉ ቢሆንም ዋና አላማቸው ግን ወደ ሀገራቸው የሚመለሱበትን ቀን ማዘጋጀት እንደሆነ ገልጸዋል።

እንደ ጄሩሳሌም ፖስት እና ሚድል ኢስት አየ ዘገባዎች፣ ከዚህ ቀደም "ብሪጌድ ንሐመዱ" በመባል ይታወቅ የነበረው እና አሁን ወደ "ኤርትሪያን ብሉ ሬቮሉሽን ፍሮንት" (EBRF) የተሸጋገረው ይህ ስብስብ፣ በስደት የሚኖሩ ኤርትራውያንን በማስተባበር ላይ ይገኛል። የተንቀሳቃሽ ቡድኑ አስተባባሪዎች በቅርቡ በእስራኤል ነስ ጽዮና ከተማ ባካሄዱት ጉባኤ ከ1,300 በላይ ኤርትራውያን መሳተፋቸውንና በዓለም አቀፍ ደረጃ የተመረጠ 51 አባላት ያሉት ምክር ቤት ማቋቋማቸውን አስታውቀዋል።

በእስራኤል የቡድኑ አስተባባሪ የሆኑት አታክልቲ አብርሃም (ሚካኤል) እና ሙሉእ ሱልጣን እንደገለጹት፣ በእስራኤል የተወለዱና ያደጉ ልጆቻቸው ዕብራይስጥ ቋንቋ የሚናገሩና ከአካባቢው ማህበረሰብ ጋር የተቀላቀሉ ቢሆንም፣ የኤርትራን ማንነትና ታሪክ እንዲያውቁ እየተደረገ ነው። "ማንም ሰው ለዘላለም ስደተኛ ሆኖ መኖር አይፈልግም" ያሉት አስተባባሪዎቹ፣ ህጻናቱን በእስራኤል በጥሩ ሁኔታ እያሳደጉ ያሉት በሀገራቸው ለውጥ ሲመጣ ወደ ኤርትራ የመመለስ ተስፋቸውን ሰንቀው እንደሆነ ተናግረዋል።

እንቅስቃሴው ከመንገድ ላይ ተቃውሞዎችና ግጭቶች ወጥቶ ወደ ተደራጀ የፖለቲካና የዲፕሎማሲ ክንፍ እየተቀየረ መሆኑን የዘገቡት የውጭ መገናኛ ብዙሃን፣ ቡድኑ በኢትዮጵያ አዲስ አበባ፣ በአሜሪካ እና በአውሮፓ ከሚገኙ አጋሮቹ ጋር በመሆን ተፅዕኖውን ለማስፋት እየሰራ እንደሚገኝ አመልክተዋል።







በእስራኤል የሚኖሩ የኤርትራ ተቃዋሚዎች በሀገራቸው ላይ ለውጥ ለማምጣት የሚሰራ ሰፊ ህዝባዊ እንቅስቃሴ እየገነቡ መሆናቸውን ገለጹ
#fastmereja I በእስራኤል የሚኖሩ የኤርትራ ተቃዋሚ ተንቀሳቃሾች በፕሬዝዳንት ኢሳይያስ አፈወርቂ የሚመራውን መንግስት ለመለወጥና በሀገራቸው ዲሞክራሲያዊ ስርዓት ለመትከል ያለመ ሰፊ ህዝባዊና ፖለቲካዊ እንቅስቃሴ እየገነቡ እንደሚገኙ አስታወቁ። ተቃዋሚዎቹ በቴል አቪቭ በሚገኝ ዋና ማዕከላቸው እንቅስቃሴያቸውን እያፋጠኑ ሲሆን፣ ልጆቻቸውን በእስራኤል እያሳደጉ ቢሆንም ዋና አላማቸው ግን ወደ ሀገራቸው የሚመለሱበትን ቀን ማዘጋጀት እንደሆነ ገልጸዋል።

እንደ ጄሩሳሌም ፖስት እና ሚድል ኢስት አየ ዘገባዎች፣ ከዚህ ቀደም "ብሪጌድ ንሐመዱ" በመባል ይታወቅ የነበረው እና አሁን ወደ "ኤርትሪያን ብሉ ሬቮሉሽን ፍሮንት" (EBRF) የተሸጋገረው ይህ ስብስብ፣ በስደት የሚኖሩ ኤርትራውያንን በማስተባበር ላይ ይገኛል። የተንቀሳቃሽ ቡድኑ አስተባባሪዎች በቅርቡ በእስራኤል ነስ ጽዮና ከተማ ባካሄዱት ጉባኤ ከ1,300 በላይ ኤርትራውያን መሳተፋቸውንና በዓለም አቀፍ ደረጃ የተመረጠ 51 አባላት ያሉት ምክር ቤት ማቋቋማቸውን አስታውቀዋል።

በእስራኤል የቡድኑ አስተባባሪ የሆኑት አታክልቲ አብርሃም (ሚካኤል) እና ሙሉእ ሱልጣን እንደገለጹት፣ በእስራኤል የተወለዱና ያደጉ ልጆቻቸው ዕብራይስጥ ቋንቋ የሚናገሩና ከአካባቢው ማህበረሰብ ጋር የተቀላቀሉ ቢሆንም፣ የኤርትራን ማንነትና ታሪክ እንዲያውቁ እየተደረገ ነው። "ማንም ሰው ለዘላለም ስደተኛ ሆኖ መኖር አይፈልግም" ያሉት አስተባባሪዎቹ፣ ህጻናቱን በእስራኤል በጥሩ ሁኔታ እያሳደጉ ያሉት በሀገራቸው ለውጥ ሲመጣ ወደ ኤርትራ የመመለስ ተስፋቸውን ሰንቀው እንደሆነ ተናግረዋል።

እንቅስቃሴው ከመንገድ ላይ ተቃውሞዎችና ግጭቶች ወጥቶ ወደ ተደራጀ የፖለቲካና የዲፕሎማሲ ክንፍ እየተቀየረ መሆኑን የዘገቡት የውጭ መገናኛ ብዙሃን፣ ቡድኑ በኢትዮጵያ አዲስ አበባ፣ በአሜሪካ እና በአውሮፓ ከሚገኙ አጋሮቹ ጋር በመሆን ተፅዕኖውን ለማስፋት እየሰራ እንደሚገኝ አመልክተዋል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በኢትዮጵያ የፌደራል መንግሥት ላይ በቅርቡ በተመሰረተው የ"ህልውና ጥምረት" ጉዳይ፣ የትግራይ ሰላምና ለውጥ ምክር ቤት አስተባባሪ ሌተናል ጀነራል ጻድቃን ገብረትንሳኤ አስተያየታቸውን ሰጥተዋል። ጀነራል ጻድቃን የዚህ "ያልተለመደ" ያሉት የኃይሎች ስብስብ ዋነኛ ዘዋሪ እና መሃንዲስ (Mastermind) ከጀርባ ያለው የኤርትራ መንግሥት ነው ብለው በጽኑ እንደሚያምኑ ገልጸዋል።

የቀድሞው የኢትዮጵያ መከላከያ ሰራዊት ጠቅላይ ኤታማዦር ሹም የነበሩት ጀነራል ጻድቃን፣ በኢትዮጵያ እና በኤርትራ መካከል የተደረገውን የ1990ዎቹን የድንበር ጦርነት የመሩ እና የኤርትራን ወታደራዊ እና ፖለቲካዊ ስትራቴጂ ጠንቅቀው የሚያውቁ ሰው እንደሆኑ ይነገራል። እሳቸው እንደሚሉት፣ የኤርትራው ፕሬዝዳንት ኢሳይያስ አፈወርቂ የፕሪቶሪያውን የሰላም ስምምነት ለማፍረስ እና በኢትዮጵያ ውስጥ ያለውን ፖለቲካዊ ክፍፍል ተጠቅመው የፌደራል መንግሥቱን ለማዳከም አዲስ የውክልና ጦርነት እየጠነሰሱ ነው።

የፖለቲካ ተንታኞች ለዘ-ሐበሻ እንደሚገልጹት ይህ የጀነራል ጻድቃን ምልከታ በጥምረቱ እውነተኛ አላማና ባለቤትነት ላይ ጥልቅ ጥያቄ ከማስነሳቱም በላይ፣ አሁን በትግራይ የፖለቲካ መድረክ ላይ ያለውን የሰላ እና የተካረረ የውስጥ ክፍፍል በጉልህ ያንጸባርቃል። "በዶክተር ደብረጽዮን ገብረሚካኤል የሚመራው የህወሓት ቡድን የትናንት ታሪካዊ ባላጋራውን ጨምሮ ከተለያዩ ኃይሎች ጋር አዲስ የፖለቲካና የጦርነት ጋብቻ በመመስረት የስልጣን ሚዛኑን ለማስጠበቅ ሲንቀሳቀስ፤ በሌላ በኩል ያሉት እና ጀነራል ጻድቃን የሚገኙበት ወገን ደግሞ ትግራይን ከጦርነት አውድማነት በማዳን ዘላቂ ሰላም ማጽናት ይገባል የሚል ተቃራኒ አቋም መያዛቸውን ፍንትው አድርጎ ያሳያል" ሲሉ ይናገራሉ።

የጻድቃን ማስጠንቀቂያ ጥምረቱ በሀገር ውስጥ ባሉ ኃይሎች የጋራ ራዕይ ላይ የተመሰረተ ሳይሆን በአስመራ ፖለቲካዊ ፍላጎት የሚዘወር የጥቅም ማስፈጸሚያ መሆኑን ይከሳል። እርስዎስ ምን ይላሉ??

"የጦርነቱን ሸክም እንዲሸከሙ ኤርትራ አሰልፋቸዋለች !" - አቶ ጌታቸው ረዳ

የቀድሞ የትግራይ ጊዜያዊ አስተዳደር ፕሬዝዳንት እና የአሁኑ የጠቅላይ ሚኒስትሩ የምስራቅ አፍሪካ ጉዳዮች አማካሪ አቶ ጌታቸው ረዳ፤ የኤርትራ መንግሥት ከግብፅ ጋር በመሆን የምስራቅ አፍሪካን ሰላም ለማናጋት እና ቀጣናውን ለማተራመስ እየሠራ መሆኑን ተናግረዋል።

ይህን ያሉት ከ"Pulse of Africa" ጋር ባደረጉት ቃለ ምልልስ ነው።

በኤርትራ ያለው ከባድ የኑሮ ውድነት እና መጥፎ የፖለቲካ ሁኔታ በርካታ ወጣቶች ሀገራቸውን ጥለው እንዲሰደዱ ማድረጉን ያነሱት አቶ ጌታቸው "የሀገሪቱ ሠራዊትም ሀገር ለመጠበቅ ሳይሆን ፕሬዚዳንቱን ለመጠበቅ ብቻ የቆመ ነው" ብለዋል።

በዚህም ምክንያት ኤርትራ ራሷ በቀጥታ በጦርነት ውስጥ ከመግባት ይልቅ፣ ሌሎች ታጣቂዎችን እንደ መሣሪያ በመጠቀም ግጭቶችን ከድንበሯ ራቅ ባሉ ቦታዎች ለማቀጣጠል እየሰራች መሆኑን ገልጸዋል።

አቶ ጌታቸው እንዳሉት፤ እንደ ፋኖ፣ ኦነግ ሸኔ እና አሁን ደግሞ ሕወሓት ያሉ አካላት የኤርትራን ዓላማ ለማሳካት እና የጦርነቱን ሸክም እንዲሸከሙ ተሰልፈዋል።

በተለይም ሕወሓት እና የኤርትራ መንግሥት አብረው መሠለፋቸው እጅግ አደገኛና የትግራይንና የአማራን ሕዝብ ለከፋ ሁኔታ የሚዳርግ መሆኑን አስረድተዋል።

Seledadotio
Seledadotio

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የኤርትራን የነጻነት ትግል በግንባር ቀደምትነት ከመሩት ታዋቂ የጦር አዛዦች እና ባለስልጣናት መካከል አንዱ የነበረው ጴጥሮስ ሰሎሞን እና ባለቤቱ አስቴር ዮሐንስ፣ ያለ አንዳች የፍርድ ሂደት ከታሰሩ 25 ዓመታት አልፈዋል። የ10 ዓመት ልጅ እያለች ወላጆቿን ያጣችው እና ዛሬ በ35 ዓመቷ አሜሪካ የምትኖረው ልጃቸው ሀና ጴጥሮስ፣ "ወላጆቼ በሕይወት ይኑሩ አይኑሩ እንኳን እስካሁን አላውቅም" ስትል የብዙዎችን ልብ የነካ ሰቆቃዋን ታጋራለች።

እ.ኤ.አ በ1993 ኤርትራ ነጻነቷን እንድትቀዳጅ ከፍተኛ ሚና ከተጫወቱት የጦር አዛዦች መካከል ጴጥሮስ ሰሎሞን እና ባለቤቱ አስቴር ዮሐንስ በግንባር ቀደምትነት ይጠቀሳሉ። ከነጻነት በኋላም ጴጥሮስ ሰሎሞን የሀገሪቱ የመከላከያ ሚኒስትር፣ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር፣ እንዲሁም የዓሳ ሀብት ሚኒስትር በመሆን አገልግሏል። የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር በነበረበት ወቅትም ከቀድሞው የአሜሪካ ፕሬዚዳንት ቢል ክሊንተን እና ከባለቤታቸው ሂላሪ ክሊንተን ጋር ተገናኝቶ እስከመነጋገር የደረሰ ከፍተኛ ባለስልጣን ነበር።

ይሁን እንጂ የጴጥሮስ እና የቤተሰቡ መከራ የጀመረው፣ በግንቦት 2001 ከሌሎች 14 ከፍተኛ የፖለቲካ መሪዎች ጋር በመሆን (ጂ-15 በመባል የሚታወቁት)፣ ፕሬዚዳንት ኢሳያስ አፈወርቂ ሕገ-መንግሥቱን ተግባራዊ እንዲያደርጉ እና ሀገራዊ ምርጫ እንዲካሄድ የሚጠይቅ ግልጽ ደብዳቤ በመፈረማቸው ነው። ይህን ተቃውሞ በጸጋ ያልተቀበሉት ፕሬዚዳንት ኢሳያስ፣ እ.ኤ.አ መስከረም 18, 2001 ዓለም በአሜሪካው የ9/11 የአሸባሪዎች ጥቃት ተደናግጦ በነበረበት ወቅት፣ በ11 ከፍተኛ ባለስልጣናት ላይ አስደንጋጭ የእስር ዘመቻ ከፈቱ።

የጴጥሮስ ልጅ ሀና ጴጥሮስ ለቢቢሲ እንደተናገረችው፣ አባቷን ለመጨረሻ ጊዜ ያየችው እንደተለመደው ጠዋት ስፖርት ለመሥራት በፎጣ አንገቱን ጠምጥሞ ሲወጣ ነበር። በዚያው ከቤት እንደወጣ በጸጥታ ኃይሎች ተይዞ ተወሰደ። በወቅቱ የሀና እናት፣ አስቴር ዮሐንስ ለትምህርት አሜሪካ ትገኝ የነበረ ሲሆን፣ ሀና እና ሦስት ወንድሞቿ ከአያታቸው ጋር መኖር ጀመሩ።
አስቴር ልጆቿን ለማሳደግ ስትል፣ ከመንግሥት ባለስልጣናት የደህንነት ዋስትና በማግኘቷ ታህሳስ 11, 2003 ወደ አስመራ ብትመለስም፣ አውሮፕላን ማረፊያ ላይ ቤተሰቦቿ እየጠበቋት በጸጥታ ኃይሎች ተይዛ ወደ 'ካርሼሊ' ወደሚባለው እስር ቤት ተወሰደች። ጴጥሮስን ጨምሮ ሌሎች የታሰሩት ባለስልጣናት ደግሞ፣ ከአስመራ ሰሜን ምሥራቅ በሚገኘው እና እጅግ ሚስጥራዊና አስከፊ በሆነው 'ኤላ-ኤሮ' (Ela-Ero) በተባለው እስር ቤት እንደሚገኙ ይታመናል። ሁሉም የሀገር ክህደት ወንጀል የተከሰሱ ሲሆን፣ እስካሁን ፍርድ ቤት አልቀረቡም፤ ቤተሰብም እንዲጠይቃቸው አልተፈቀደም።

ሀና ብቻ ሳትሆን፣ በተመሳሳይ ዕለት እናቱን እና አባቱን ያጣው ኢብራሂም ሸሪፎም የዚህ ሰቆቃ ሰለባ ነው። የኢብራሂም አባት፣ ማህሙድ አህመድ ሸሪፎ፣ የሀገር ውስጥ አስተዳደር ሚኒስትር እና በተጨባጭ የፕሬዚዳንቱ ምክትል የነበሩ ሲሆን፣ እናቱ አስቴር ፍስሐጽዮን ደግሞ ገዥው ፓርቲ (PFDJ) ከፍተኛ አመራር ነበሩ። "መስከረም 18 ለኔ ብቻ ሳይሆን ሕግ እና ዲሞክራሲ የታሰረበት የኤርትራ የጨለማ ቀን ነው" የሚለው ኢብራሂም፣ አሁን በኔዘርላንድስ በስደት እየኖረ በአባቱ ፈለግ የፖለቲካ ሳይንስ የማስተርስ ዲግሪውን እየተከታተለ ይገኛል።

"ወላጆቻችን በሕይወት መኖር አለመኖራቸውን ማወቅ የቤተሰብ መብታችን ነው" ሲል የኤርትራን መንግሥት የሚወቅሰው ኢብራሂም፣ ወላጆቹ ለዲሞክራሲ ሲሉ የከፈሉትን መስዋዕትነት በኩራት ያነሳል።

በአሁኑ ወቅት አሜሪካ ውስጥ በስነ-ልቦና ቀውስ (Trauma) ስፔሻሊስትነት የምትሠራው ሀና፣ ራሷ በወላጆቿ መጥፋት ከፍተኛ የስነ-ልቦና ስብራት ውስጥ ትገኛለች። "ሀዘኑ አንዳንድ ጊዜ እንደ ማዕበል መጥቶ ያሰጥመኛል" የምትለው ሀና፣ ለወላጆቿ መልእክት ማድረስ ብትችል ምን እንደምትላቸው ስትጠየቅ፣ "ስለ እኛ አትጨነቁ! የትጥቅ ትግሉን በጽናት እንዳለፋችሁት ሁሉ፣ ይህንንም ችግር አልፋችሁ ወደ እኛ እንደምትመለሱ ተስፋ አደርጋለሁ" ስትል በእንባ ገልጻለች።

የኤርትራ መንግሥት እና በእንግሊዝ የሚገኘው ኤምባሲው፣ እስረኞቹን በተመለከተም ሆነ በሕይወት መኖር አለመኖራቸውን አስመልክቶ ለቀረበላቸው ጥያቄ እስካሁን ምንም ዓይነት ምላሽ አልሰጡም።

(ዘ-ሐበሻ ሕይወት) የዓለም ቆንጆ የውበት ውድድር ላይ ኤርትራን ለመጀመሪያ ጊዜ በመወከል ታሪክ የሠራችው ስኒት ሃብተአብ፣ ውድድሩን አስመልክታ ስሜት ኮርኳሪ የሆነ የጽሑፍ መልእክት አስተላልፋለች። ስኒት ባጋራችው በዚህ መልእክት "ይህንን ለመጻፍ ጥቂት ጊዜ ወስዶብኛል፣ ምክንያቱም የተሰማኝን ሁሉ በውስጤ ማሰላሰል ፈልጌ ነበር" በማለት የጀመረች ሲሆን፣ ጠቅላላ ጉዞዋን ግን "ምስጋና" በሚለው አንዲት ቃል እንደምትገልጸው አስታውቃለች።

"የዓለም ቆንጆ ውድድር የመጨረሻዬ ነው፤ ውበትን ከሚታየው ገጽታ ባለፈ ለማንነትሽ፣ ለምታራምጅው አቋምሽ እና ለዓለም ለምታበረክችው ነገር ዕውቅና በሚሰጥ መድረክ ላይ ይህንን ምዕራፍ መዝጋቴ እጅግ ትርጉም ያለው ነው" በማለት ስኒት ገልጻለች። ኤርትራ ለመጀመሪያ ጊዜ በተሳተፈችበት በዚህ መድረክ፣ ስኒት ከፊት-ለፊት በነበረው ፉክክር (Head-to-Head) ምርጥ 5፣ እንዲሁም በተሰጥኦ ውድድር ምርጥ 23 ውስጥ መግባት ችላለች። ነገር ግን ወደ ምርጥ 40 እና በመጨረሻም ወደ ምርጥ 6 እንድትገባ ያደረጋት የኤርትራውያን ታላቅ ድጋፍ መሆኑን አስታውሳለች።

"አንዳንዶች የድምጽ አሰጣጡን አይተው ገንዘብ ከፍዬ ያለፍኩ ሊመስላቸው ይችላል፤ ነገር ግን ያላዩት እውነት ቢኖር ሌሊት እንቅልፍ አጥተው ነፃ የድምጽ መስጫ ዕድሎችን ሲጠቀሙ የነበሩትን፣ በእጥፍ የሚሰላበትን ጊዜ ሲጠብቁ የነበሩትን እና እስከ መጨረሻው ሰዓት ድረስ ለድምጽ አሰጣጥ ሲቀሰቅሱ የነበሩትን ሰዎች ነው" ስትል የሀገር ልጆቿን ትጋት አድንቃለች። ሰዎች "ኤርትራ ምን ያህል ትልቅ ናት? ይህ ሁሉ ድጋፍ ከየት ነው የሚመጣው?" ብለው ሲጠይቁ እንደነበርም የገለጸችው ስኒት፣ "በቁጥር መግለጽ የማይቻለውን፣ ድንበር እና ልዩነትን ያሸነፈውን የኤርትራውያንን አንድነት ዓለም እንዲያየው አድርጋችኋል፤ ይሄ በገንዘብ ሊገዛ የማይችል ነው" ስትል ኩራቷን ገልጻለች።

በውድድሩ ላይ ስለለበሰችው ውብ ልብስም ስትናገ "በኤርትራ ቀይ ባሕር ጥልቀት ተመስጦ የተሠራው ይህ የንጉሣዊ ሰማያዊ ቀለም ልብስ፣ ልክ እንደ ሀገሬው ሰዎች ባሕልና እሴት ጠለቅ ብለህ በገባህ ቁጥር ውበቱ ጎልቶ የሚታየውን የኤርትራን ገጽታ የሚወክል ነው" በማለት ንድፍ አውጪውን ኢየሱስ ቪሽኒቬትስኪይን አመስግናለች።

ስኒት ሃብተአብ በመጨረሻም ስትሰናበት "ይህንን ምዕራፍ ስዘጋው፣ ይዤው ስላልመጣሁት ዘውድ እያሰብኩ ሳይሆን፣ ይዘን ስለመጣነው ታሪክ፣ እውቅና፣ አንድነት እና ለቀጣይ ሴቶች ስለከፈትነው በር እያሰብኩ ነው" ብላለች። የልጅቷ ጉዞ ከውበት ውድድርነትም ባለፈ አንድ አነስተኛ ሕዝብ ያላት ሀገር፣ ዜጎቿ በተባበሩ ቁጥር በዓለም አቀፍ መድረክ ላይ ምን ያህል ትልቅ ድምጽ እና ተጽዕኖ መፍጠር እንደሚችሉ በተጨባጭ ያሳየችበት ነው። የሀገር ፍቅርን፣ አንድነትን እና ኩራትን ለዓለም በማሳየት፣ ስኒት ሃብተአብ የኤርትራን ስም በክብር አስጠርታለች።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የኤርትራ ውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ሥር የሚገኘው የጥናትና ሰነድ ማጠናቀሪያ ክፍል ዛሬ መስከረም 2 ቀን 2019 ዓ.ም. (ሴፕቴምበር 12፣ 2026) ባወጣው አዲስና አጭር መግለጫ፣ የኢትዮጵያ ገዥ ፓርቲ የሆነውን ብልጽግና ፓርቲን ዒላማ ያደረገ ጠንካራ ትችት ሰነዘረ።

ሚኒስቴሩ በመግለጫው ኤርትራ በሉዓላዊ ግዛቶቿ ላይ ያላት መብት እና በከፍተኛ ሕዝባዊ መስዋዕትነት ያረጋገጠችው የሀገርነት መብት ፍጹም እና በማንም ሊገሰስ የማይችል መሆኑን አጽንኦት ሰጥቷል።

ይህ መሬት ላይ ያለ የጸና እውነታ በምንም ዓይነት የፖለቲካ ሸፍጥ ሊለወጥ እንደማይችል ያስታወቀው የኤርትራ ውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር፣ ብልጽግና ፓርቲ የሚያካሂደው የሚዲያ ፕሮፓጋንዳ፣ የይዘት ማዛባት (content repackaging) እንዲሁም የዲፕሎማሲ ማጭበርበር የኤርትራን ሉዓላዊነት ፈጽሞ ሊያሳንሰው ወይም ሊቀይረው እንደማይችል ጠንከር ባለ ቃላት አስጠንቅቋል።

ይህ አጭር ነገር ግን ጥብቅ መልእክት ያዘለ መግለጫ፣ በአስመራ እና በአዲስ አበባ መካከል ያለው የፖለቲካ እና የዲፕሎማሲ ሽኩቻ ይበልጥ እየተካረረ መምጣቱን የሚያሳይ ግልጽ ማሳያ ነው። ኤርትራ የኢትዮጵያን መንግሥት ሳይሆን በቀጥታ ገዥውን "ብልጽግና ፓርቲን" በስም ጠቅሳ የዲፕሎማሲ እና የሚዲያ ዘመቻ እያካሄደብኝ ነው በማለት መክሰሷ፣ ከቅርብ ጊዜ ወዲህ በሁለቱ ኃይሎች መካከል የተፈጠረውን የከፋ የመተማመን መሸርሸር አደባባይ ያወጣ ነው። በተለይም መግለጫው «በከፍተኛ መስዋዕትነት የተረጋገጠ ሉዓላዊነት» በሚለው ሐረግ ላይ ማተኮሩ፣ አስመራ በድንበር፣ በቀይ ባሕር ጂኦ-ፖለቲካ፣ ሆነ በሌሎች አካባቢያዊ ጉዳዮች ላይ ምንም ዓይነት የድርድር በር እንደማትከፍት እና የያዘችውን ፍጹም የመከላከያ አቋም ለዓለም አቀፉ ማኅበረሰብም ሆነ ለአዲስ አበባ ለማሳወቅ የተጠቀመችበት ስትራቴጂካዊ ርምጃ መሆኑን መረዳት ይቻላል።

ይህ ኤርትራዊቷ ስኒት ሀብተአብ የለበሰችው ቀሚስ በትግርኛ፣ በአረብኛ እና በእንግሊዝኛ የተጻፉ ታሪኮችን በያዘ የጋዜጣ-ህትመት ጨርቅ የተሰራ ነው። ሚስ ወርልድ እንዳስታወቀው፣ በጨርቁ ላይ የታተመው ጽሑፍ ልዩ የሆነ ትዕይንታዊ ትረካን የሚፈጥር ሲሆን፣ ወደ ታች የሚንጠለጠለው የትከሻ ካባ ደግሞ ገና ወደፊት የሚጻፉ ታሪኮችን ይወክላል። ዲዛይኑ የኤርትራን ትውፊት፣ ባህላዊ ማንነት እና ራስን መግለጽ የሚያንጸባርቅ ነው።

ከዚህም በተጨማሪ በሚስ ኤርትራ የመጀመሪያ የውበት ውድድር ድል ላይ ያተኮረ ታሪክ እና ፎቶግራፍ በውስጡ ተካቶበታል። ይህም ለወጣት ኤርትራውያን፤ ፋሽንን ጨምሮ ማንኛውም የጥበብ ዘርፍ የራሱ ዓላማ ሊኖረው፣ የመጣንበትን ታሪክ ሊያከብር፣ እንዲሁም የፈጠራ ስራችን፣ ህልማችን እና ታሪካችን ለዓለም እንዲደርስ ምቹ መድረክ ሊፈጥር እንደሚችል የሚያስታውስ መልእክት ነው። ይህንን ቀሚስ ዲዛይን ያደረገው አሊ መሐመድ ነው።

📷ሪካርዶ ሲቪየሮ

የኤርትራ ማስታወቂያ ሚኒስትር አቶ የማነ ገብረመስቀል የኢትዮጵያ ገዥ ፓርቲን (በጽሑፋቸው 'ፖተምኪን ፓርቲ' ሲሉ የገለጹትን ብልጽግናን) እና የፓርቲውን ልሳኖች በኤርትራ ላይ የከረረ የሀሰት መረጃ እና የጥላቻ ዘመቻ ከፍተዋል ሲሉ አውግዘዋል። አቶ የማነ በማህበራዊ ትስስር ገጻቸው (ኤክስ) ላይ ባሰፈሩት ጠንከር ያለ መልዕክት፣ የኢትዮጵያ ከፍተኛ የፖለቲካ እና የወታደራዊ አመራሮች በኤርትራ ላይ የሚያካሂዱትን የስም ማጥፋት ዘመቻ መጠን በማሳደግ "እንደተበላሸ የሸክላ ማጫወቻ" አንድ ዓይነት ድምጽ ደጋግመው እያሰሙ ይገኛሉ ብለዋል።

እንደ ሚኒስትሩ ማብራሪያ ይህ ከኢትዮጵያ በኩል የሚሰነዘረው ዘመቻ በዋናነት ሦስት "አሰልቺ" እና "ተደጋጋሚ ጭብጦች" ላይ ያተኮረ ነው። የመጀመሪያው የኤርትራን ሉዓላዊ የመንግስትነት ታሪክ ጥላሸት የሚቀባ የታሪክ ክለሳ ማድረግ ሲሆን፤ ሁለተኛው ደግሞ ገዥው ፓርቲ በገዛ እጁ ለፈጠራቸው ውስብስብ ሀገራዊ ቀውሶች ኤርትራን በሐሰት ተጠያቂ የማድረግ ሙከራ ነው። ሦስተኛው የዘመቻቸው ዓላማ ደግሞ፣ ኤርትራ በአፍሪካ ቀንድ እና በሰፊው የመካከለኛው ምስራቅ ቀጠና የምትከተለውን መደበኛ የቀጠናዊ ትብብር ፖሊሲ ሙሉ በሙሉ ማጣመም መሆኑን አስምረውበታል።

አቶ የማነ አክለውም እነዚህ አሳሳች የፖለቲካ ሴራዎች ዋነኛ ግባቸው ሌላ የተደበቀ አጀንዳን መሸፈን ነው ሲሉ ይሞግታሉ። ይኸውም የኢትዮጵያ መንግስት "ወደ ባህር የሚያስገባ ሉዓላዊ የባለቤትነት መብት" ለማግኘት፣ እንዲሁም "በቀይ ባህር ላይ ስትራቴጂካዊ ጥልቀት ያለው የባህር ላይ ኃይል" ለመገንባት በማሰብ ላለፉት ሦስት ዓመታት ሲያሰላስለው የቆየውን አደገኛ እና አጥፊ የጦርነት አጀንዳ ትክክለኛ አስመስሎ ለማቅረብ የሚደረግ ጥረት ነው ብለዋል። ይህ የኢትዮጵያ ፍላጎት ደግሞ ዓለም አቀፍ ህጎችን፣ የተባበሩት መንግስታት ድርጅት ቻርተርን እና የአፍሪካ ህብረትን መመስረቻ ህግን በግልጽ የሚጥስ መሆኑን አስገንዝበዋል።

የገዥው ፓርቲ "ባዶ እና ቅዥት የተሞላበት" መግለጫ የአፍሪካ ቀንድ ህዝቦችንም ሆነ ሰፊውን የዓለም አቀፍ ማህበረሰብ ሊያታልል አይችልም ያሉት ሚኒስትሩ፤ ለዚህ ሁሉ የፕሮፓጋንዳ ዘመቻ የአስመራ ምላሽ አንድ እና አጭር ነው ሲሉ "ዘረባ ኣደይ ለቱ፡ ኣየውፍር ኣየእቱ!" (ትርጉሙም፡ ፋይዳ ቢስ እና ምንም ውጤት የማያመጣ ወሬ) የሚለውን የትግርኛ አባባል ተጠቅመው መልዕክታቸውን ቋጭተዋል።

Seledadotio
Seledadotio

በአፍሪካ ህብረት ስብሰባ የውጭ ጣልቃ ገብነትን ያወገዘችው ኤርትራ ድርጊት በቀጠናው ተንታኞች ዘንድ ከባድ ትችት አስተናገደ

በኢትዮጵያ፣ ሱዳን፣ ሶማሊያ እና የመን የትርምስ አጀንዳ የምታስፈጽመው ኤርትራ ስለ ጣልቃ ገብነት ማውራቷ ምጸት ነው-የፖለቲካ አጥኚዎች

በአንጎላ ርዕሰ ከተማ ሉዋንዳ በተካሄደው 21ኛው የአፍሪካ ህብረት ያልተለመደ የመሪዎች ጉባኤ ላይ የተሳተፈችው ኤርትራ፣ በአፍሪካ ለሚከሰቱ ግጭቶች ዋነኛ መንስኤ የሆኑትን የውጭ ጣልቃ ገብነት እና የብሔር ፖለቲካ ማወገዟን ተከትሎ፣ የቀጠናው ፖለቲካ አጥኚዎች እና ሀገራት ፖለቲከኞች በኤርትራ መንግስት ላይ የከረረ ትችት እያሰሙ መሆኑ ተገለጸ።

በአፍሪካ የግጭት መከላከል እና አፈታት ስልቶችን ማጠናከር በሚል መሪ ቃል በተካሄደው የሉዋንዳው ጉባኤ ላይ የኤርትራ ልዑክ ባደረገው ንግግር፣ አህጉሪቱ በውስጣዊ እና ውጫዊ ምክንያቶች በሚቀሰቀሱ ግጭቶች እየተሰቃየች መሆኑን በመግለጽ የውጭ ኃይሎች ጣልቃ ገብነትን፣ የብሔር ፖለቲካን እና የሀብት ክፍፍል መጓደልን ኮንኗል።

ኤርትራ በተጨማሪም ሀገራት ከብሔር ፖለቲካ ወጥተው ወደ አቃፊ የዜግነት ፖለቲካ እንዲሸጋገሩ፣ የአፍሪካ ህብረትም በውጭ የገንዘብ ድጋፍ ላይ ያለውን ጥገኝነት እንዲያቆም ጥሪ አቅርባለች።

ሆኖም የኤርትራን መግለጫ ተከትሎ አስተያየታቸውን የሰጡ የቀጠናው ጉዳይ አጥኚዎች እና ፖለቲከኞች፣ የአስመራ አስተዳደር በአህጉራዊ መድረክ ላይ ያቀረበው መግለጫ ፍጹም ከእውነት የራቀ እና የራሱን የጥፋት ሚና ለመሸፈን የተደረገ የፖለቲካ ምጸት ሲሉ አጣጥለውታል።

የፖለቲካ ተንታኞች እንደሚገልጹት፣ ኤርትራ በአህጉር ደረጃ የውጭ ጣልቃ ገብነትን ብታወግዝም፣ በተግባር ግን በአፍሪካ ቀንድና በቀይ ባህር ቀጠና ዋነኛ የትርምስና የውክልና ጦርነት አስፈጻሚ በመሆን የምትታወቅ ሀገር ናት።

ኤርትራ በኢትዮጵያ፣ በሱዳን፣ በሶማሊያ እንዲሁም በየመን የውስጥ ፖለቲካ እና ግጭቶች ውስጥ በቀጥታም ሆነ በውክልና እጇን በማስገባት አካባቢውን ወደ አልተረጋጋ ሁኔታ ስትከት መቆየቷን የዘርፉ ባለሙያዎች ያስታውሳሉ።

ሀገራት አግላይ ከሆነው የማንነት ፖለቲካ ወጥተው አቃፊ ወደሆነ የዜግነት ፖለቲካ እንዲሸጋገሩ ኤርትራ ያቀረበችውን ጥሪ በተመለከተ አስተያየታቸውን የሰጡ ፖለቲከኞች፣ የራሷን ዜጎች መሰረታዊ የሰብአዊ እና የፖለቲካ መብቶች በግፍ የገፈፈች፣ የህግ የበላይነት እና የዲሞክራሲ ተቋማት የሌሏት ሀገር ለአፍሪካውያን የመልካም አስተዳደር መካሪ ሆና መቅረቧ አስገራሚ ነው ሲሉ ተችተዋታል።

ኤርትራ ስለ አፍሪካ ህብረት የፋይናንስ ነጻነት እና ስለ ቅጥረኛ ወታደሮች መቃወም ያነሳችውን ነጥብ አጥኚዎች ሲያቃልሉት፣ ኤርትራ እራሷ የውጭ ኃይሎችን አጀንዳ በማስፈጸም እና የጥፋት ኃይሎችን በመደገፍ የቀጠናውን ሰላምና ደህንነት ስታናጋ መቆየቷን ጠቅሰዋል።

የኤርትራ ልዑክ በሉዋንዳው ስብሰባ ላይ ያደረገው ንግግር በዓለም አቀፍ እና በአህጉራዊ መድረኮች ላይ የራሷን ገጽታ ለመገንባት የተደረገ የታክቲክ እንቅስቃሴ እንጂ፣ ኤርትራ በአካባቢው ለምታካሂደው አጥፊ የጣልቃ ገብነት ፖለቲካ ምላሽ አይሆንም ሲሉ ተንታኞች ደምድመዋል።

addisreporter2

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የባህር ወንበዴዎች የኤርትራ ባንዲራን የሚያውለበልብ መርከብን አገቱ፡፡ ‹‹ሲቡ ዋን›› የተሰኘው ነዳጅ ጫኝ መርከብ ርዝመቱ 177.9 ሜትር ሲሆን ስፋቱ ደግሞ 28 ሜትር ሲሆን በባህር ላይ የሚጓዘው የኤርትራን ባንዲራ እያውለበለበ ነው፡፡

መርከቡ በኦማን አካባቢ ከሚገኘው ሺናስ አንቺ ወደብ የተነሳው ነሀሴ 2 ቀን 2018 ነበር፡፡ የሚጓዘው ደግሞ ወደፖርት ሱዳን እንደነበር የመርከቦችን ጉዞ የሚያሳየው ማሪን ትራፊክ ገልጿል፡፡ በተያዘለት እቅድ መሰረት ይህ መርከብ በሚቀጥለው ሳምንት ማለትም ነሀሴ 22 ፖርት ሱዳን መድረስ ነበረበት፡፡ መርከቡ በትላንትናው እለት በየመን የባህር ጠረፍ አካባቢ ጉዞውን እያደረገ እያለ ግን ያልታሰበ ነገር ገጠመው፡፡

የኤደን ባህረ ሰላጤ ታጣቂ የባህር ወንበዴዎች መርከቡንና በአጠቃላይ በመርከቡ ውስጥ የነበሩትን 20 መርከበኞች በማገት ከጉዞው አደናቅፈውታል፡፡ በህንድ ውቅያኖስ የአውሮፓ ህብረት ፀረ መርከብ እገታ ሚሽን እንደገለፀው ይህንን ነዳጅ ጫኝ መርከብ ያገቱት 6 ታጣቂዎች ናቸው፡፡ ታጣቂዎቹ ሙካላ ከተሰኘው የየመን ወደብ ጥቂት ራቅ ብሎ በሚገኝ ቦታ መርከቡ ላይ በመውጣት እገታውን የፈፀሙ መሆኑን የገለፀው ሚሽኑ መርከቡ አሁን ወደሱማሊያ እየተጓዘ እንደሚገኝ አስታውቋል፡፡

‹‹ሲቡ ዋን›› ነዳጅ ጫኝ መርከብ የኤርትራን ባንዲራ የሚያውለበልብ ቢሆንም የመርከቡ ባለቤት ማን እንደሆነ ግን በይፋ አይታወቅም፡፡ መርከቡ በአሜሪካ እገዳ የተጣለበትን የኢራን ነዳጅ በህገ ወጥ መንገድ በማጓጓዝ ስራ ላይ የተሰማራ ነው፡፡

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የኤርትራ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ባወጣው ሪፖርት የኢትዮጵያ ብልጽግና ፓርቲ የራሱን የቀጠናዊ መስፋፋት ፍላጎት ለመሸፈን እና የአገር ውስጥ ቀውሶችን ወደ ውጭ ለማዞር "የተጎጂነት" የፖለቲካ ቁማር እየተጫወተ ነው ሲል አጥብቆ ኮንኗል። ሚኒስቴሩ ይህንን የብልጽግና ፓርቲን የሚዲያ እና የዲፕሎማሲ ዘመቻ "ጅራፍ ራሷ ገርፋ ራሷ ትጮሃለች" ከሚለው ብሂል ጋር በማመሳሰል፣ ፓርቲው በኤርትራ ላይ ያልተገባ የጥቃት ትርክት እየፈጠረ መሆኑን አስታውቋል።

በሪፖርቱ መሰረት ብልጽግና ፓርቲ ላለፉት ሶስት ዓመታት የጎረቤት አገራትን ሉዓላዊነት እና የግዛት አንድነት በግልጽ ሲያስፈራራ ቆይቷል። ፓርቲው በአገር ውስጥ እና በዓለም አቀፍ ደረጃ ሁለት የተለያየ ይዘት ያላቸውን የፕሮፓጋንዳ ስልቶች እንደሚጠቀም የተገለጸ ሲሆን፣ በአገር ውስጥ የኤርትራን አገርነት ታሪካዊ ስህተት ነው ብሎ በማቅረብ ህዝብን ሲቀሰቅስ፣ ለዓለም አቀፉ ማህበረሰብ ደግሞ የቀጠናዊ ትስስር እና የኢኮኖሚ ትብብር በሚል ሽፋን የሌላ አገርን ሉዓላዊ የባህር በር የመጠቅለል ፍላጎቱን እያንጸባረቀ ይገኛል ተብሏል።

የኤርትራ መንግስት አክሎም፣ ቀጠናውን እያተራመሰ ያለው ኤርትራ ሳትሆን ራሱ የኢትዮጵያ ገዥ ፓርቲ መሆኑን ገልጿል። ለዚህም ከሶማሊላንድ ጋር የተፈረመውን ህገወጥ የመግባቢያ ሰነድ እና በሱዳን ፈጥኖ ደራሽ ኃይሎች ላይ የሚደረገውን ድጋፍ በአብነት አንስቷል። በተጨማሪም ብልጽግና ፓርቲ በኤርትራ ላይ የስርዓት ለውጥ ለማምጣት የሚንቀሳቀሱ ታጣቂዎችን እያሰለጠነ እና የገንዘብ ድጋፍ እያደረገ መሆኑን መግለጫው አጋልጧል። የ2010 ዓ.ም የሰላም ስምምነት የተመሰረተው የኤርትራን ሉዓላዊነት እና የግዛት አንድነት በማክበር ላይ መሆኑን ያስታወሰው መግለጫው፣ አሁን ላይ ይህንን ጥያቄ ውስጥ ማስገባት ዓለም አቀፍ ህግን መጣስ ነው ብሏል።

ሚኒስቴሩ ዘ-ሐበሻ በተመለከተው በሪፖርቱ መጨረሻ ላይ ብልጽግና ፓርቲ ይህንን ሁሉ የውጭ ትንኮሳ የሚያደርገው በአማራ፣ ኦሮሚያ እና ትግራይ ክልሎች ያለውን ጦርነት እንዲሁም እያንዣበበ ያለውን የማክሮ ኢኮኖሚ ውድቀት ለመሸፈን ነው ብሏል። ኢትዮጵያ የአንድ ቢሊዮን ዶላር የዩሮ ቦንድ ዕዳዋን መክፈል አቅቷት በዓለም አቀፍ የገንዘብ ተቋም የዕዳ ማሻሻያ እየለመነች ባለችበት ሁኔታ፣ በቀይ ባህር ላይ የባህር ኃይል ለመገንባት ማለሟ የውስጥ ፖለቲካዊ ብስጭትን ወደ ውጭ ለማዞር የሚደረግ ሙከራ እንጂ የኢኮኖሚ ስትራቴጂ አይደለም ሲል መግለጫው አጠቃሏል።

"የሕገ ወጡ ሕወሓት አመራሮች ጊዜ ሳይረፍድ እጃቸውን ለፌዴራል መንግሥት ይስጡ" - አረጋዊ በርሔ (ዶ/ር)
**********************

የሕገ-ወጡ ሕወሓት አመራሮች ያላቸው ብቸኛ አማራጭ ጊዜው ሳይረፍድ እጃቸውን ለፌዴራል መንግሥት መስጠት ነው ሲሉ የቀድሞው ሕወሃት መስራች አረጋዊ በርሔ (ዶ/ር) ገለጹ።

አረጋዊ በርሔ (ዶ/ር)፤ ኢትዮጵያ ያገጠሟትን ፈተናዎች ሁሉ በድል የመወጣት ልምድ ያላት ጠንካራ ሀገር መሆኗን ተናግረዋል።

ከዚህ አኳያ ሕገ-ወጡ ሕወሓት በተለያዩ ጊዜያት በውጭ ኃይሎች ተላላኪነት ኢትዮጵያን ለማተራመስ ያደረጋቸው ሙከራዎችም ሙሉ በሙሉ አልተሳኩም ነው ያሉት።

አሁንም ቢሆን የዚሁ የጥፋት አካል በመሆን የሚያደርገው ጥረት ፈጽሞ የማይሳካና የትም የማያደርሰው መሆኑን አስረድተዋል።

ሻዕቢያ የሚገፋው ያጣ የደረቀ እንጨት ማለት ነው ያሉት አረጋዊ በርሔ (ዶ/ር)፤ የኤርትራን ወጣት ጨርሶ የትግራይን ወጣት ለእኩይ ዓላማው መጠቀሚያ ለማድረግ እየጣረ ነው ሲሉም አስረድተዋል።

ሕገ-ወጡ ህወሃት ከዚህ ከደረቀ ቡድን ጋር ተጣብቆ የሚያደርገው መፍጨርጨርም መጨረሻው መጥፋት ብቻ መሆኑንም አብራርተዋል።

ስለሆነም የሕገ-ወጡ ቡድን አመራሮች ያላቸው ብቸኛ አማራጭ ከዚህ ቀደም ሲከተሉት የነበረውን አጥፊ አካሄድ በመተው እጃቸውን ለፌደራል መንግሥት መስጠት እንደሆነም መክረዋል።

የፌዴራል መንግሥት በተደጋጋሚ እጁን ለሰላም ሲዘረጋ መቆየቱንና በርካታ ታጣቂዎችም ይህንን ጥሪ በመቀበል ወደ ሰላማዊ ሕይወት በመመለስ ላይ መሆናቸውን ጠቁመዋል።

እንደ ሌሎች ታጣቂዎች ሁሉ የሕገ-ወጡ ሕወሓት አመራሮችም የቀረበላቸውን የሰላም ዕድል እንዲጠቀሙበት ነው አጽኖት ሰጥተው የተናገሩት።

የፌዴራል መንግስት የቡድኑ አመራሮች የሰላም አማራጭን ሲከተሉ እንደሌሎች ታጣቂዎች እንዲቀበላቸው የሚጠበቅብንን ሚና እንወጣለን ማለታቸውን ኢዜአ ዘግቧል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በዋሽንግተን ዲሲ የሚገኘው የኤርትራ ኤምባሲ ዛሬ ሰኞ ባወጣው ይፋዊ መግለጫ፣ የኤርትራ ሉዓላዊነትም ሆነ የማንኛውም አፍሪካዊት ሀገር ሉዓላዊነት ለድርድር እንደማይቀርብ አሳስቧል። ዘ-ሐበሻ የተመለከተው ይህ መግለጫ በዋናነት "ዶይቼ ቬለ" እና "ፎሪን ፖሊሲ" መጽሔት በቀንዱ የፖለቲካ አሰላለፍ ውስጥ የኤርትራን ሚና አስመልክተው ላወጧቸው ጽሑፎች የተሰጠ ምላሽ ነው። ኤምባሲው እነዚህ ሚዲያዎች የሀገሪቱን ታሪክ እያጣመሙ፣ ኢትዮጵያ ወደብ ለማግኘት የምታደርገውን የሉዓላዊነት ጥያቄ ህጋዊ ለማስመሰል ሞክረዋል በማለት ወቅሷል።

መግለጫው የንግድ ወደብ ፍላጎት እና የሌላን ሀገር የባህር ዳርቻ ወይም መሬት ሉዓላዊነት የመፈለግ ጉዳይ ፈጽሞ የተለያዩ መሆናቸውን አጽንዖት ሰጥቷል። የኢኮኖሚ ፍላጎት፣ የህዝብ ብዛት ወይም የጂኦግራፊ አቀማመጥ ዓለም አቀፍ ድንበሮችን ለመጣስ እና የሉዓላዊነት ጥያቄ ለማንሳት ህጋዊ ምክንያት ሊሆኑ እንደማይችሉ አስቀምጧል። የባህር በር አልባ የሆኑ (Landlocked) ሀገራት ግዛት ሳይጠይቁ በስምምነት የጎረቤቶቻቸውን ወደብ እንደሚጠቀሙ ያነሳው መግለጫው፣ የንግድ ፍላጎት የትብብር እንጂ የመሬት ባለቤትነት መብትን እንደማያስገኝ አብራርቷል።

ሚዲያዎቹ ኤርትራ ከኢትዮጵያ እንደተገነጠለችና አዲስ አበባን ያለ የባህር በር እንዳስቀረች አድርገው ማቅረባቸውን የኮነነው ኤምባሲው፣ ይህ ድርጊት አሁን ላይ ለሚነሱ የድንበር ጥያቄዎች ሽፋን የሚሰጥ የታሪክ ስህተት መሆኑን አስገንዝቧል። ኤርትራ በአውሮፓውያን የቅኝ ግዛት ወቅት እ.ኤ.አ. በ1890 የራሷን ዘመናዊ ድንበር ያበጀች ሀገር እንደሆነችና በ1993 ዓ.ም. በተካሄደው ህዝበ ውሳኔ 99.8 በመቶ በሚሆነው ድምፅ ነፃነቷን ማረጋገጧን አስታውሷል። በተጨማሪም የኤርትራ እና ኢትዮጵያ የድንበር ጉዳይ እልባት ያላገኘ እንዳልሆነና፣ እ.ኤ.አ. በ2002 ዓ.ም. በተፈረመው የአልጀርሱ ስምምነት መሰረት በገለልተኛው የድንበር ኮሚሽን (EEBC) የመጨረሻ እና አስገዳጅ ውሳኔ ማግኘቱን መግለጫው በድጋሚ አረጋግጧል።

ከዚህም ባሻገር ኤርትራ ከግብፅ፣ ሶማሊያ፣ ሳዑዲ አረቢያ፣ የተባበሩት አረብ ኤምሬትስ እና አሜሪካ ጋር ያላት ግንኙነት የቀይ ባህር ሀገር በመሆኗ የሚመነጭ የደህንነት፣ የንግድ እና የኢንቨስትመንት ትብብር እንጂ፣ ሚዲያዎቹ እንዳሉት ኢትዮጵያን ለማግለል የታለመ ፕሮጀክት እንዳልሆነ ኤምባሲው አስተባብሏል። በተመሳሳይ የሀገሪቱን አንፃራዊ ሰላም እና መረጋጋት እያመኑ በሌላ በኩል ደግሞ ስርአቱን "አምባገነን" እያሉ መፈረጅ እርስ በርሱ የሚጋጭ ሀሳብ መሆኑን ተችቷል።

ኤርትራ የማንንም ሀገር መሬት እንደማትፈልግ እና ከኢትዮጵያም ሆነ ከሌሎች ጎረቤቶቿ ጋር ሰላማዊ ግንኙነት እንደምትፈልግ መግለጫው አስታውቋል። የሀገሪቱ ሉዓላዊነት ግን በማንኛውም የጂኦፖለቲካዊ ድርድር ውስጥ እንደማይገባ በጥብቅ አስገንዝቦ፤ ይህ ሉዓላዊነት ዓለም አቀፋዊ እውቅና ያለው ህጋዊ መብት መሆኑን እና የማንኛውም አፍሪካዊት ሀገር ደህንነት፣ ሉዓላዊነት እና የግዛት አንድነትም በዚህ መርህ ላይ የተመሰረተ መሆኑን በመግለጽ አጠናቋል።

ኤርትራ ከሕወሓት ጋር በመሆን በሉዓላዊነታችን ላይ ግልጽ
ጥሰት እየፈጸመች ነው - አምባሳደር ጀነራል ባጫ ደበሌ

በሆርን  ሪቪው ላይ ጽሁፋቸው ያሰፈሩት አምባሳደር ጀነራል ባጫ ደበሌ፤ የኤርትራ መንግሥት ከሕወሓት አክራሪዎች ጋር በመተባበር በኢትዮጵያ ሉዓላዊነት ላይ ግልጽ ጥሰት መፈጸሙን አጋለጡ። በተለይም ነሐሴ 3 ቀን 2018 ዓ.ም የኤርትራ ወታደራዊ ባለሥልጣናት የሀገራቸውን ባንዲራ ይዘው ወደ ዘላንበሳ መግባታቸውና ታንኮችን ጨምሮ ከባድ መሳሪያዎችን ወደ ሰሜን ኢትዮጵያ ማዘዋወራቸው ሁኔታውን እጅግ አደገኛ እንዳደረገው ገልጸዋል።

ኢትዮጵያ ላለፉት ሁለት ዓመታት በላይ ለቀጠናዊ ሰላም ስትል ከፍተኛ ስትራቴጂካዊ ትዕግስት ማሳየቷን አምባሳደሩ አስታውሰዋል። ሆኖም የኤርትራ መንግሥት ለቀረበላት የሰላም ጥሪ ጆሮ በመስጠት ፈንታ፣ ኢትዮጵያን የማዳከምና የማተራመስ የቆየ ዓላማውን አጠናክሮ መቀጠሉ ተነግሯል። በሌላ በኩል፣ የሕወሓት አክራሪዎች የትግራይን ወጣቶች በግድ በመመልመልና ለሱዳን ጦርነት በመሰልፍ ለፖለቲካ መጠቀሚያ እያዋሏቸው መሆኑ ተመላክቷል።

ዓለም አቀፉ ማህበረሰብ ያደረጋቸው ውስን ማዕቀቦች የኤርትራን አካሄድ መቀየር እንዳልቻሉ የገለጹት ጄኔራል ባጫ፣ የኢትዮጵያ መንግሥት የሀገሪቱን ሉዓላዊነትና የዜጎችን ደህንነት ለመጠበቅ ሲል አስፈላጊውን ሕጋዊ እርምጃ ለመውሰድ እንደሚገደድ አሳስበዋል። ኤርትራ ይህንን የጥፋት እርምጃ  ካልገታች፣ የሚመጣው ቀውስ በራሷ በኤርትራ ላይ የሀገር መፍረስ አደጋን ጨምሮ ለአጠቃላይ ቀጠናው ሰላም ከፍተኛ ስጋት እንደሚፈጥር በማስጠንቀቅ አፋጣኝ ምላሽ እንዲሰጥ ጥሪ አቅርበዋል።

Seledadotio
Seledadotio

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በአምባሳደር ጄኔራል ባጫ ደበሌ የተጻፈውና የኢትዮጵያን ብሔራዊ ደህንነት ስጋቶች አጉልቶ የሚያሳየው ዛሬ የወጣው ወቅታዊ ትንተና፣ የኤርትራ መንግሥት እና የህወሓት ጽንፈኛ አንጃ ፈጥረውታል ባሉት አደገኛ ጥምረት ላይ ከባድ ትችት ሰንዝሯል። ይህ የትንተና ጽሑፍ፣ ኢትዮጵያ ከፕሪቶሪያው የሰላም ስምምነት ወዲህ ለሁለት ዓመታት ያሳየችው ስትራቴጂካዊ ትዕግስት እያበቃለት መሆኑን በማስጠንቀቅ፣ ዓለም አቀፉ ማህበረሰብ ለጉዳዩ አስቸኳይ ትኩረት እንዲሰጠው አሳስቧል።

እንደ ጄኔራል ባጫ ማብራሪያ፣ ኦገስት 3 ቀን 2026 የኤርትራ መንግሥት ከፍተኛ የጦር አዛዦች የኢትዮጵያን ድንበር ጥሰው ወደ ዛላምበሳ ከተማ በመግባት የኤርትራን ባንዲራ በአደባባይ አውለብልበዋል። ይህ ክስተት በማህበራዊ ሚዲያ በስፋት የተሰራጨ ሲሆን፣ የኢትዮጵያን ሉዓላዊነት እና የግዛት አንድነት በግልጽ የጣሰ ድርጊት መሆኑ ተገልጿል። ከዚህም ባሻገር፣ ከሶስት ቀናት በኋላ ነሐሴ 6 ቀን 2026 ታንኮችን እና ከባድ የጦር መሳሪያዎችን ያካተተ የኤርትራ ጦር ወደ ሰሜን ኢትዮጵያ፣ በተለይም ወደ ትግራይ ክልል መግባቱን ጽሑፉ አጋልጧል።

እነዚህ ድርጊቶች ነጠላ ክስተቶች ሳይሆኑ፣ የኤርትራ መንግሥት እና በህወሓት ውስጥ የሚገኝ ጽንፈኛ አንጃ “ጽምዶ” በሚል ስያሜ የፈጠሩት ጥምረት አካል መሆኑ ተመላክቷል። ይህ የህወሓት አንጃ በፌዴራል መንግሥቱ ላይ ወታደራዊ ጥቃት ለመክፈት ዝግጅት ማጠናቀቁን በአደባባይ ያወጀ ሲሆን፣ የውጭ ኃይሎች ድጋፍን እንደ ፖለቲካዊ የህልውና ዋስትና እየቆጠረ ይገኛል። በተጨማሪም አንጃው አምባገነናዊ እና ወታደራዊ የማስገደድ ዘዴዎችን በስፋት በመጠቀም፣ እንዲሁም የትግራይ ተወላጆችን በሱዳን ጦርነት ውስጥ እንደ ቅጥር ነፍሰ ገዳይ በመሸጥ የህዝቡን ደህንነት እና መብት ክፉኛ አደጋ ላይ ጥሏል ተብሏል።

ኢትዮጵያ ቀጠናዊ አለመረጋጋትን ለማስቀረት ስትል ላለፉት ሁለት ዓመታት ከባድ ስትራቴጂካዊ እርጋታን መርጣ ቆይታለች። የካቲት 2026 በኢፌዲሪ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር በኩል የተላከውን ይፋዊ የውይይት ጥሪን ጨምሮ በርካታ የዲፕሎማሲያዊ መፍትሄ ጥረቶች በአስመራ ውድቅ ተደርገዋል። ምንም እንኳን የአውሮፓ ህብረት ያወጣቸው መግለጫዎች እና አሜሪካ በህወሓት ጽንፈኞች ላይ የጣለችው ማዕቀብ በጎ ጅምሮች ቢሆኑም፣ እርምጃዎቹ በአስመራም ሆነ በትግራይ ባሉ ተላላኪዎቿ ላይ ተጨባጭ የባህሪ ለውጥ አላመጡም። በመሆኑም የኢትዮጵያ መንግሥት ብሔራዊ ደህንነቱ፣ ሉዓላዊነቱ እና የግዛት አንድነቱ እየተረገጠ ላልተወሰነ ጊዜ ትዕግስትን ሊመርጥ እንደማይችል ጄኔራሉ አስረግጠው ተናግረዋል።

የኤርትራው ፕሬዚዳንት ኢሳያስ አፈወርቂ ኢትዮጵያን የማዳከም፣ የመከፋፈል እና በፖለቲካ ተጽዕኖ ስር የማዋል የረጅም ጊዜ ስትራቴጂካዊ ምኞታቸውን እንዳልተዉ ጄኔራል ባጫ አጥብቀው ተችተዋል። ይህ ዓይነቱ እኩይ ተግባር የሁለትዮሽ ግጭት ብቻ ሳይሆን፣ አጠቃላይ የአፍሪካ ቀንድን የፖለቲካ መዋቅር በኃይል ለማናጋት የሚደረግ አደገኛ ሙከራ መሆኑን አስገንዝበዋል።

በጽሁፋቸው የኤርትራ መንግሥት በኢትዮጵያ ግዛት ውስጥ የሚያንቀሳቅሰውን ጦር በአስቸኳይ ካላስወጣ እና ጣልቃ ገብነቱን ካላቆመ፣ ኢትዮጵያ ሉዓላዊነቷን ለማስከበር "ራስን የመከላከል ህጋዊ መብቷን" ለመጠቀም እንደምትገደድ አስጠንቅቀዋል። ይህ አጸፋዊ እርምጃ ደግሞ በራሷ በኤርትራ ውስጥ መንግሥት እስከመፍረስ እና እስከከፋ የጅምላ ስደት የሚያደርስ ቀውስ ሊፈጥር እንደሚችል አሳስበው፣ ለሚፈጠረው አጠቃላይ የቀይ ባህር እና የቀጠናው አለመረጋጋት ኃላፊነቱን የሚወስዱት ሉዓላዊነትን የሚጥሱት አካላት መሆናቸውን አበክረው ገልጸዋል።

የቀጣናው ሀገራት የልማትና የትብብር ጸር - ፅምዶ

አዲስ አበባ፣ ነሐሴ 3፣ 2018 (ኤፍ ኤም ሲ) ህገወጡ የህወሓት ቡድን ከሻዕቢያና ከፅንፈኛ ቡድኖች ጋር በመሆን የፈጠሩት "ፅምዶ" የተሰኘ የጥፋት ቡድን ለትግራይ ሕዝብ ሰቆቃ፤ እንዲሁም ለቀጣናው ሀገራት ተባብሮ የማደግ ጉዞ ጸር ነው፡፡

ህገወጡ ቡድን የጥቂት ግለሰቦችንና የግብፅን አጀንዳ የሚያስፈፅም የጸረ ሕዝብ ስብስብ ሲሆን፥ የሕዝብን የጭቆና ቀንበር ማራዘሚያ ነው፡፡

ህገወጡ ህወሓትና ሻዕቢያ በስልጣን ላይ በቆዩባቸው ዓመታት ለሕዝብ ቃል የገቡትን ነጻነትም ይሁን ልማት ከማምጣት ይልቅ፤ ስልጣናቸውን ሲያደላድሉና ሀብት ሲዘርፉ ቆይተዋል፡፡

ይህ ስብስብ በኤርትራም ይሁን በትግራይ ሕዝብ ዘንድ ሕዝባዊ ድጋፍና መሠረት የሌለው የግብፅ ተላላኪ ነው፡፡

የኤርትራ ሕዝብ ላለፉት ሰላሳ ዓመታት ያነሳቸው የሰላም፣ የልማትና የዴሞክራሲ ጥያቄዎች ዛሬም ሰሚ በማጣታቸው በሕዝቡ ጫንቃ ላይ እንደ መዥገር የተጣበቀውን አምባገነን ስርዓት ለመገርሰስ እየታገለ ይገኛል፡፡

በዚህ መንፈስ የተመሰረተው ግንባር ሕዝባዊ ማዕበል ብርጌድ ንሃመዱ ከሰሞኑ በሰጠው መግለጫ፥ የኤርትራ ሕዝብ የጦርነት አባዜ የተጠናወተውን ጽምዶን እንደማይደግፍና ሴራውን ለማክሸፍ እየሰራ መሆኑን ገልጿል፡፡

በተመሳሳይ የትግራይ ሕዝብ ህገወጡን የህወሓት ቡድን የጦርነት ጉሰማ በጽኑ እየተቃወመ መሆኑን በክልሉ የሚንቀሳቀሱ ፓርቲዎችና የማህበረሰብ አንቂዎች እየገለጹ ይገኛሉ፡፡

ህገወጥ ቡድኑ ከሕዝብ ለተነሳበት ተቃውሞ የሰጠው ምላሽ ተከታታይ አፋኝ አዋጆችን ማውጣትና የግዳጅ ወታደራዊ አፈሳ ማካሄድ ነው፡፡

ለሕዝብ ጥቅም ቆሜያለሁ የሚለው ይህ ቆሞ ቀር ቡድን የሕዝብን ሰብዓዊ መብቶች የሚጥሱ አፋኝና ጨቋኝ አዋጆችን በማውጣት ትክክለኛ ማንነቱን አሳይቷል፡፡

የግዳጅ የእህልና የገንዘብ መዋጮ በሕዝብ ላይ ከመጣል ባሻገር ወጣቶች ጦርነት በመሸሽ ከትግራይ ወደ ሌሎች አካባቢዎች እንዳይሄዱ፤ እንዲሁም በጦርነት ዝግጅቱ ላይ ተቃውሞ እንዳይነሳ ከልክሏል፡፡

ይህ ሁሉ ድርጊት ህገወጡ ቡድኑ ጸረ ሕዝብ እና ጸረ ሰላም መሆኑን በግልፅ የሚያሳይ ተግባር ነው፡፡

ፅምዶ፤ ለግብፅ የሚላላኩት ሻዕቢያ፣ ህወሓትና ሌሎች ፅንፈኛ ቡድኖች የትግራይን ብሎም የኤርትራን ሕዝብ ስቃይና መከራ ለማራዘምና ቀጣናውን ለማተራመስ የተፈጠረ የጥፋት ስብስብ ነው፡፡

በአሁን ወቅት የኤርትራም ይሁን የኢትዮጵያ ሕዝብ የሚፈልጉት ሰላምና ልማት እንጂ ጦርነትና ግጭት አይደለም፡፡

ኢትዮጵያ በረጅም ዘመን ታሪኳ የገጠሟትን የውጭ ወረራዎችም ሆነ የውስጥ ባንዳዎች ሴራ በቆራጥ ልጆቿ ክንድ ሉዓላዊነቷን አስጠብቃ የኖረችና የምትኖር ታላቅ ሀገር ናት።

በመሆኑም ኢትዮጵያ በልጆቿ የተባበረ ክንድ ሉዓላዊነቷን አስጠብቃ የውጭ ጠላቶችንም ሆነ የውስጥ ባንዳዎችን ሴራ እያከሸፈች የልማት ግስጋሴዋን ትቀጥላለች።

በቴዎድሮስ ሳህለ

(ዘ-ሐበሻ ዜና) "ወደ ሀገር ቤት መመለስ፡ ሲኒት ሀብተአብ ስለ ባህል፣ ዓላማ እና ኤርትራዊ ኩራቷ" በሚል ርዕስ ከሳብሪና ሰሎሞን ጋር ባደረገችው ቃለ ምልልስ፣ ኤርትራዊቷ የነርቭ ሳይንስ (ኒውሮሳይንስ) ባለሙያ፣ የሞንቴሶሪ መምህርት፣ የአካል ጉዳተኞች መብት ተሟጋች እና በዓለም አቀፍ የውበት ውድድር ፈር ቀዳጅ የሆነችው ሲኒት ሀብተአብ ሰፋ ያለ ማብራሪያ ሰጥታለች። በአስመራ ከተማ ተወልዳ ያደገችውና በ2019 ወደ አሜሪካ ያቀናችው ሲኒት፣ ከጆርጅ ሜሰን ዩኒቨርሲቲ በነርቭ ሳይንስ የመጀመሪያ ዲግሪዋን አግኝታለች። ከዚህም ባለፈ ዳውን ሲንድሮም ካለባት ታናሽ እህቷ እና ከሟች እናቷ ባገኘችው መነሳሳት፣ ልዩ ፍላጎት ያላቸው ልጆች የሚያጋጥማቸውን የትምህርት እንቅፋት ለመቅረፍ እና ተማሪዎቹን በመደበኛ ክፍሎች ውስጥ ለማካተት ያለመ ግብረ ሰናይ ድርጅት መስርታ ትንቀሳቀሳለች።

የቀድሞዋ 'ሚስ አፍሪካ ዩኤስኤ' አሸናፊ የሆነችው ሲኒት ወደ አስመራ መመለሷ ጥልቅ ትርጉም እንዳለው በቃለ ምልልሷ ላይ ገልጻለች። ከአሜሪካ እና ከአውሮፓ ሀገራት የተሻለ ጣዕም አላቸው ያለቻቸውን የአስመራ ኬክ ቤቶች፣ እንዲሁም ሰላማዊውን የዕለት ተዕለት ኑሮዋን እና ከማህበረሰቡ ጋር ያላትን ጥልቅ ትስስር ክፉኛ ናፍቃ እንደነበር ተናግራለች። ይህ ማህበራዊ ማንነቷ በውበት ውድድሮች ላይ ለምታደርጋቸው ምርጫዎች ትልቅ አስተዋጽኦ እንዳበረከተ የገለጸችው ሲኒት፣ በማህበረሰቧ ያደገችበትን የሞራል እሴት ለማክበር ስትል በሚስ ዩኒቨርስ ውድድር ላይ ከተለመደው የመዋኛ ልብስ ይልቅ ሙሉ አካልን የሚሸፍን የመዋኛ ልብስ (ቡርኪኒ) መምረጧን አስታውሳለች። በቀጣይ ለምታደርገው ውድድርም ከስረ-መሰረቷ ጋር መገናኘት እና ማህበረሰቧን በአግባቡ መወከል ትልቅ አቅም እንደሚፈጥርላት አብራርታለች።

በኤርትራ ውስጥ እጅግ በጣም ቆንጆ ሴቶች መኖራቸውን በመጠቆም እራሷን በውበት አንደኛ አድርጋ እንደማትሾም የገለጸችው ሲኒት፣ ነገር ግን ሀገሯን በዓለም አቀፍ ደረጃ ከወከሉ የመጀመሪያዎቹ ሴቶች አንዷ በመሆኗ እንደምትኮራ ተናግራለች። በዓለም አቀፍ መድረክ እራሷን ዓለም የኤርትራን እውነተኛ መንፈስ የሚያይባት ትንሽ መስኮት አድርጋ እንደምትቆጥር የተናገረችው የውበት ንግሥቷ፣ የሀገሯን ባንዲራ ማውለብለብ እና ባህላዊ አልባሳትን መልበስ ለዓለም አቀፉ ተመልካች አዲስ እና ልዩ ገጽታን እንዳሳየ አስረድታለች። የሀገሯን ባንዲራ በኩራት ስታውለበልብም ጥልቅ ስሜት እንደተሰማት ገልጻለች።

ሲኒት ለወጣት ሴቶች ባስተላለፈችው መልእክት፣ ለውጭ ተቋማት ሞዴል ከመሆን ባለፈ የራሳቸው እሴት፣ ማንነት እና ሀገር አምባሳደር እንዲሆኑ አሳስባለች። ቆይተው ወደ ኋላ መለስ ብለው ሲያዩት በሚኮሩበት መንገድ ማንነታቸውን አጥብቀው እንዲይዙ የመከረች ሲሆን፤ ምሁራን እና ባለሙያዎች ደግሞ የላቀ ደረጃ ላይ ለመድረስ ጥረታቸውን እንዲቀጥሉ እና ሁልጊዜም እውቀታቸውን ለሀገራቸው የሚያካፍሉበትን መንገድ እንዲፈልጉ ጥሪ አቅርባለች።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የኤርትራ መንግሥት የማስታወቂያ ሚኒስትር አቶ የማነ ገብረመስቀል፣ አንድ የኤርትራ ከፍተኛ ዲፕሎማት በተባበሩት መንግሥታት ድርጅት የሰብዓዊ መብቶች ምክር ቤት የ2026 የማህበራዊ መድረክ ሰብሳቢ ሆነው መሾማቸውን ተከትሎ የኤርትራ ተቺዎች በከፍተኛ ቁጣ ውስጥ እንደሚገኙ ገለጹ።

ነሐሴ 3 ቀን 2026 እ.ኤ.አ. በተጻፈው የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት የሰብዓዊ መብቶች ምክር ቤት ፕሬዝዳንት ሲዳርቶ አር. ሱርዮዲፑሮ ይፋዊ ደብዳቤ መሠረት፣ የኤርትራው ጊዜያዊ ጉዳይ ፈጻሚ አቶ ሀብቶም ዘርዓይ ግርማይ በ2026ቱ የማህበራዊ መድረክ የሰብሳቢነት እና ሪፖርተርነት ሚናን እንዲወጡ ተሹመዋል። ይህ ሹመት የተሰጠው በአፍሪካ ሀገራት ቡድን አቅራቢነት ሲሆን፣ መድረኩም ከጥቅምት 29 እስከ 30 ቀን 2026 እ.ኤ.አ. እንደሚካሄድ ደብዳቤው ያስረዳል።

አቶ የማነ ኤክስ በተባለው የማህበራዊ ትስስር ገጻቸው ላይ ባሰፈሩት መልእክት፣ ይህ ሹመት የኤርትራን ተቺዎች ክፉኛ እንዳስቆጣቸው ገልጸዋል። አክለውም፣ ኤርትራ ከዚህ ቀደም በህፃናት መብት ተቋም (ዩኒሴፍ) ሥራ አስፈፃሚ ቦርድ ውስጥ መሾሟን፣ እንዲሁም በቅርቡ የ81ኛው የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት ጠቅላላ ጉባኤ ምክትል ፕሬዝዳንት ሆና መመረጧን አስታውሰው፣ እነዚህ ተከታታይ የዲፕሎማሲ ድሎች በተመሳሳይ መልኩ ተቃዋሚዎችን ያስቆጡ እንደነበር አብራርተዋል።

ሚኒስትሩ የተቺዎቹን ቁጣ በሁለት ዋና ዋና ምክንያቶች ይገልጹታል። የመጀመሪያው፣ ኤርትራ በዓለም አቀፍ መድረክ ድምጿ መሰማቱ እና በባለብዙ ወገን ዲፕሎማሲ የምታበረክተው አስተዋጽኦ እውቅና ማግኘቱ፣ ተቺዎቹ ሀገሪቱን ለማጥላላት ያለማቋረጥ የሚያደርጉትን የፈጠራ ዘመቻ ክፉኛ ስለሚያከሽፍባቸው መሆኑን አብራርተዋል። ሁለተኛው ምክንያት ደግሞ፣ ይህ እውቅና በመጨረሻ ተቃዋሚዎች አግባቢዎችን (ሎቢስቶችን) ለመቅጠር የሚያፈሱትን ከፍተኛ ገንዘብ እና ጥቅም አደጋ ላይ ስለሚጥለው መሆኑን ገልጸዋል።

አቶ የማነ መልእክታቸውን "ውሻ ጮኸ ብሎ ግመል ጉዞውን አያቋርጥም!" በሚለው ታዋቂ አባባል በመቋጨት፣ ኤርትራ ምንም እንኳን የዲፕሎማሲያዊ ተቃዋሚዎች ጫጫታ ቢኖርባትም በዓለም አቀፍ መድረክ ያላትን ተሳትፎ አጠናክራ እንደምታስቀጥል አስረግጠው ተናግረዋል።

የኤርትራ መንግስት ከህወሓት ታጣቂዎች ጋር በመቀናጀት ውጊያውን በኢትዮጵያ መሬት ላይ ለማድረግ በማቀድ፣ በሌሊት መብራት እያጠፋ ታንኮችን እና ከባድ መሳሪያዎችን ወደ ትግራይ ክልል እያስገባ መሆኑ  ተጋለጠ። 

ይህን ያልተጠበቀ ወታደራዊ እንቅስቃሴ እና ጥምረት ተከትሎ፣ የኢትዮጵያ መንግስት ራስን የመከላከል መብቱን ተጠቅሞ ኤርትራን ህጋዊ ኢላማ ሊያደርግ እንደሚችል በሶማሊያ የኢትዮጵያ አምባሳደር የሆኑት ሱሌይማን ደደፎ በጥብቅ አስጠንቅቀዋል።

በአሁኑ ወቅት የኤርትራ መንግስት ጦሩን በድብቅ ወደ ትግራይ ክልል እያስገባ መሆኑን መረጃዎች ያመለክታሉ።

የኤርትራ ወታደራዊ አመራሮች በምስራቃዊ ዞን ዓዲግራት አካባቢ ከሚገኙ የህወሓት ወታደራዊ እና የሲቪል መስተዳድር አመራሮች ጋር ግንኙነት ሲያደርጉ የሚያሳዩ ምስሎች መውጣታቸው፣ የሁለቱን ኃይሎች አዲስ ጥምረት እያረጋገጠ ይገኛል።

ይህንን የኤርትራን ወታደራዊ ጣልቃ ገብነት አስመልክቶ በሶማሊያ የኢትዮጵያ አምባሳደር ሱሌይማን ደደፎ በኤክስ (ትዊተር) ገጻቸው ላይ እጅግ ጠንካራ ማሳሰቢያ ሰጥተዋል።

አምባሳደሩ እንዳብራሩት፣ አንድ የታጠቀ ወታደራዊ ኃይል የማዕከላዊ መንግስቱን ፈቃድ ሳያገኝ የአንዲትን ሉዓላዊት ሀገር ዓለም አቀፍ ድንበር አቋርጦ መግባት የተመሰረቱ የዓለም አቀፍ ህግ መርሆዎችን በግልጽ የሚጻረር ነው።

ኤርትራ የታጠቀ ወታደራዊ ልዑኳን ወደ ትግራይ ክልል በመላክ እና ከኢትዮጵያ መንግስት ጋር ቀጥተኛ ወታደራዊ ግጭት ውስጥ ከሚገኘው ቡድን ጋር በማገናኘት ይህንን ህግ ክፉኛ ጥሳለች።

እንደ አምባሳደር ሱሌይማን ማብራሪያ፣ ይህ የኤርትራ እርምጃ የኢትዮጵያን ሉዓላዊነት በከፍተኛ ሁኔታ የሚጥስ እና እጅግ የከፋ የቀጠናዊ ደህንነት መዘዝ የሚያስከትል ትንኮሳ ነው።

ኤርትራ ይህንን እርምጃ መውሰዷ ቡድኑ በኢትዮጵያ ላይ ለከፈተው ጦርነት በቀጥታ አጋር እንደሆነች እና ጦርነቱን እንደተቀላቀለች ያስቆጥራል።

በመሆኑም፣ የዚህ ዓይነቱ የሉዓላዊነት ጥሰት መፈጸም ኢትዮጵያ በተባበሩት መንግስታት ድርጅት ቻርተር እና በዓለም አቀፍ ህግ የተረጋገጠላትን ራስን የመከላከል (Self-defense) መብት ያለ አንዳች ገደብ እንድትጠቀም ያስገድዳታል።

በዚህም መሰረት የሀገሪቱን ደህንነት ለማስጠበቅ ኢትዮጵያ ለምትወስደው ማንኛውም ወታደራዊ እርምጃ ኤርትራ ህጋዊ ኢላማ ትሆናለች።

አምባሳደሩ በመጨረሻም፣ ኤርትራ ከዚህ ታጣቂ ቡድን ጋር የፈጠረችው ጥንቃቄ የጎደለው ጥምረት እና ህገ-ወጥ ድርጊት የራሷን የኤርትራን ሉዓላዊነት ጭምር ከባድ አደጋ ላይ የሚጥል ነው ሲሉ በማስጠንቀቅ መልዕክታቸውን አጠናቀዋል።

Seledadotio
Seledadotio

የኤርትራን መንግስት ሴራ ያጋለጠው የማሕበረሰብ አንቂ

የኤርትራ ወታደራዊ አዛዦች የኢትዮጵያን ድንበር ጥሰው መግባታቸውን አምባሳደር ባጫ ደበሌ ገለጹ

የኤርትራ መንግሥት ከፍተኛ የጦር አዛዦች የኢትዮጵያን ድንበር ጥሰው ወደ ዛላምበሳ ከተማ በግልጽ መግባታቸው እና የኤርትራን ሰንደቅ ዓላማ መስቀላቸው የኢትዮጵያን ሉዓላዊነትና የክልል አንድነት በግልጽ የጣሰ ድርጊት መሆኑን በኬንያ የኢትዮጵያ አምባሳደር ባጫ ደበሌ ገለጹ።

አምባሳደር ባጫ ደበሌ ባሰፈሩት ጽሑፍ እንደገለጹት፣ ይህ ክስተት በተናጥል የተከሰተ ሳይሆን በኤርትራ አገዛዝ እና "ጽምዶ" በተባለው የሕወሓት ቡድን መካከል ሲካሄድ የቆየው ስውርና ግልጽ ቅንጅት ውጤት ነው።

አምባሳደሩ አክለውም፣ የኤርትራ ጦር ታንኮችንና ከባድ መሣሪያዎችን ወደ ትግራይ ክልል በማስገባት በኢፌዴሪ መንግሥትና ሕገ-መንግሥታዊ ሥርዓት ላይ ያቀደውን ግልጽና ኃይል የተቀላቀለበት እንቅስቃሴ ማፋጠኑን ጠቁመዋል።

የኢትዮጵያ መንግሥት ከፕሬቶሪያው የሰላም ስምምነት በኋላ ላለፉት ሁለት ዓመታት በላይ ለቀጣናው ሰላም ሲል ከፍተኛ ስልታዊ ታጋሽነት ማሳየቱን ያብራሩት አምባሳደር ባጫ፣ የኤርትራ መንግሥት ግን የቀረቡለትን የዲፕሎማሲያዊ ውይይት ጥሪዎች በሙሉ ውድቅ ማድረጉን አስረድተዋል።

በተጨማሪም የኤርትራ አገዛዝ የትግራይ ወጣቶችን በግዴታ በመልመልና ለሱዳን ጦርነት በቅጥረኝነት በመሸጥ ለገዛ ፖለቲካዊ ፍላጎቱ መጠቀሚያ እያደረጋቸው እንደሚገኝ አጋልጠዋል።

ዓለም አቀፉ ማኅበረሰብ በኤርትራ መንግሥት ላይ የጣለው ማዕቀብ አሁናዊ ለውጥ ያላመጣ በመሆኑ፣ የኢትዮጵያ መንግሥት የዜጎቹን ደኅንነትና የሀገሪቱን ሉዓላዊነት ለማስጠበቅ ሲባል በዓለም አቀፍ ሕግ መሠረት ራስን የመከላከል ሕጋዊ መብቱን ተጠቅሞ እርምጃ ለመውሰድ ሊገደድ እንደሚችል አምባሳደር ባጫ ደበሌ አስጠንቅቀዋል።

የኤርትራ መንግሥት በኢትዮጵያ ግዛት ውስጥ የሚያንቀሳቅሰውን ኃይል በአስቸኳይ ካላወጣና ከጣልቃ ገብነት ካልተቆጠበ፣ የሚፈጠረው ቀጣናዊ አለመረጋጋት በራሷ በኤርትራ ሕልውና፣ በቀይ ባሕር አካባቢና በሙሉ የአፍሪካ ቀንድ ላይ የከፋ ሰብዓዊና ፖለቲካዊ መዘዝ እንደሚያስከትል ማሳሰባቸውን ከሆርን ሪቪው ያገኘነው የአምባሳደሩ መልዕክት ያመላክታል፡፡

Seledadotio
Seledadotio

(ዘ-ሐበሻ ዜና) ዩኤን ዋች ‹‹የኤርትራ በሰብአዊ ምክር ቤት መመረጥ አስከፊ ቀልድ ነው›› አለ፡፡ መቀመጫውን በጄኔቭ ያደረገውን የተባበሩት መንግስታት ድርጅትን አሰራር የሚከታተለው ‹ዩኤን ዋች›› ዛሬ ባወጣው መግለጫ ኤርትራ በተመድ ሰብአዊ መብት ምክር ቤት ውስጥ የማህበራዊ መድረክ ሊቀመንበር ሆና መመረጧን አጥብቆ እንደሚቃወም ገለፀ፡፡ ውሳኔውንም ‹‹በአለም ላይ ካሉ ጨቋኝ መንግስታት አንዱን የሰብአዊ መብትን ለማሳደግ በሚጥር አካል ውስጥ ሀላፊነት መስጠር አስከፊ ቀልድ ነው›› ብሎታል፡፡ የተቋሙ ዋና ዳይሬክተር ሂሌል ኑየር ሲናገሩ ‹‹ኤርትራ በወታደራዊ ሀይል የምትተዳደር የአንድ ፓርቲ አምባገነን አገር ስትሆን በፍሪደም ሀውስ ከ100 ነጥብ ውስጥ 3 ያገኘች ናት፡፡ ይህ ማለት የሰብአዊ መብት ሪከርዷ እጅግ የከፋ ነው›› ብለዋል፡፡ ጨምረውም ‹‹የኤርትራ መንግስት እ.ኤ.አ ከ1993 አገሪቱ ነፃ ከወጣችበት ጊዜ አንስቶ ምንም አይነት ብሄራዊ ምርጫ አላካሄደም፡፡

እንደባርነት የሚቆጠር የግዳጅ ወታደራዊ አገልግሎትን ያስፈፅማል፡፡ የሚተቹትንና ጋዜጠኞችን ለአስርት አመታት ያለምንም ክስ ያስራል፡፡ የፖለቲካ እስረኞችንና የሀይማኖት አባቶችን ያሰቃያል፡፡ ይህ የአፍሪካ ሰሜን ኮሪያ ተብሎ የሚጠራው መንግስት ከሰብአዊ መብቶች ጋር ምንም ግንኙነት የለውም፡፡ የኤርትራን መንግስት እዚህ ወንበር ላይ ማስቀመጥ እጅግ መጥፎ ቀልድ ነው›› በማለት አስረድተዋል፡፡ የሰብአዊ መብቶች ምክር ቤት የራሱን ደንቦች ማክበር እያቃተው ለመሆኑ ይህ ትልቅ ማሳያ መሆኑን ጠቀሱት ዳይሬክተሩ አስከትለውም ‹‹በሰብአዊ መብት ምክር ቤቱ ውስጥ የተወከሉትን ሁለንተናዊ መብቶች እንደሚከላከሉ የሚናገሩ መንግስታት በተለይም እንደፈረንሳይ፣ እንግሊዝ፣ ኔዘርላንድስ፣ ጣሊያን፣ ስፔን፣ ብራዚልና ስዊዘርላንድ የመሳሰሉ የምክር ቤቱ አባላት ይህንን የኤርትራን ሹመት አውግዘው መግለጫ እንዲያወጡ ጥሪ እናቀርባለን፡፡

ይህ አፀያፊ ሹመት እንዲቀለበስ በማድረግም የኤርትራ መንግስት በሰብአዊ መብት ረገድ ምንም እውቅና እንዳይሰጠው ማድረግ ያስፈልጋል›› ብለዋል፡፡ በማጠቃለያቸውም ‹‹ይህ ሹመት አምባገነንነትን የሚሸልምና የሰብአዊ መብት ምክር ቤቱ የተነሳለትን አላማ የሚክድ ነው፡፡ አለም ይህንን እየተመለከተ ነው፡፡ ዝም የሚሉ ዲሞክራሲዎች ለዚህ አሳፋሪ ውሳኔ ሀላፊነቱን ይወስዳሉ›› በማለት መግለፃቸውን ከመግለጫው ላይ ተመልክተናል፡፡

ሃምሣ ዓመታትን የዘለቀ የተቃርኖ እና የደባ ጉዞ
*********************

የከሰረው የህወሓት ቡድን ከተፈጠረበት ዘመን አንሥቶ እስካሁን ድረስ የሚናገረው ሌላ፣ የሚያደርገው ሌላ የሆነ የተቃርኖ ፖለቲካ ቁንጮ ነው።

ብዙ ጊዜ በጽሑፍ ማንነቱን ሲገልጽ የነበረ ቢሆንም፣ ይህ ስብስብ በእውነተኛ ትርጉሙ የፖለቲካ ፓርቲ ወይም የሀገር መሪ ሆኖ አያውቅም። ይልቁንም ላለፉት አምስት ዐሥርት ዓመታት፣ ክልልንም ሆነ ሀገርን ጨምድዶ በመያዝ እንደ አንድ የሽፍታ ቡድን የሚያስብ፣ በጥቂት ቤተሰቦች የጥቅም ትሥሥር የሚዘወር ማፍያዊ ስብስብ ነው።

ድሮም ሆነ አሁን ለፍላጎቱ ያልተገዙትን የሚጨቁን፣ ትብብርን የሚጠላ፣ የሚያጠፋ፣ የሚበትን እና የሚገድል፤ የጥላቻ ቁንጮ የሆነ፣ ፀረ አንድነት እና ፀረ ኅብረ ብሔራዊነት የተጠናወተው ቡድን ነው። ይህ ቡድን በ1968 ዓ.ም ባወጣው ማኒፌስቶው እውነተኛ ፀረ ሕዝብ ማንነቱን አሳይቷል።

የኢትዮጵያ ታሪክ ዋልታ የሆነውን፣ የጠንካራ ኢትዮጵያዊነት መሠረት የሆነውን የትግራይን ሕዝብ ከኢትዮጵያ ነጥሎ ለማኖር ለዘመናት ያልፈነቀለው ድንጋይ አልነበረም። “የትግራይ ሪፐብሊክ”፣ የቅኝ ገዥ እና ተገዥ የመሳሰሉ የተለያዩ ከፋፋይ የሐሰት ትርክቶችን በስፋት ሲገነባ የኖረ ቡድን ነው።

ዓላማውን ለማሳካትም ኢትዮጵያውያን ወንድም እኅቶቹን “ቅኝ ገዢ” ብሎ በመፈረጅ እና ታሪክን ለሴራው በሚመች መልኩ በማጣመም የጥላቻ መርዝን ሲዘራ ኖሯል።

አፈና፣ ደም አፋሳሽነት እና የሤራ ፖለቲካ የተጠናወተው የከሰረው የህወሓት ቡድን ፀረ አንድነት ብቻ ሳይሆን የገዛ ወንድሞቹን የሚበላ፣ ለራሱ ወዳጆችም የማይመለስ ርኅራኄ አልባ ቡድን ነው።

በ1969 ዓ.ም በድርጅቱ ውስጥ የተነሳውን ህንፍሽፍሽ መሠረት አድርጎ የገዛ ታጋዮቹን በጅምላ ረሽኗል። በሌላ ጊዜ ደግሞ የተለየ ሐሳብ ያነሱትን መሥራቾችን ሳይቀር “ጋንግሪን” በማለት አስወግዷል።

ይህ ቡድን ዜጎችን በማጎሪያ ካምፖቹ ውስጥ በማጎር አሰቃይቷል፣ በሰው ልጆች ላይ ሊፈጸሙ የማይገባቸውን አሰቃቂ ሰብዓዊ ወንጀሎችን ሲፈጽም ኖሯል።

ሌላው ታሪካዊ ክህደት በግገሓት ላይ የተፈጸመው ወንጀል ሲሆን፣ ይህም ሁለቱ ድርጅቶች አብረን እንታገል ብለው ተስማምተው አብረው ካደሩ በኋላ፣ የከሰረው የህወሓት ቡድን በሌሊት የግገሓት መሪዎችን በጥይት ደብድቦ የፈጁበት ታሪክ ነው።

ይህ ስብስብ ሀገር በመካድ በሕዝብ ስም እየነገደ የራሱን ቢዝነስ ኢምፓየር መገንባትን ዋነኛ ግቡ ያደረገ ቡድን ነው። አንጋፋው የቡድኑ መሥራች አቶ ገብሩ አስራት ዛሬ በጸጸት እንደሚመሰክሩት፣ የከሰረው የህወሓት ቡድን የኤርትራን ጉዳይ “የቅኝ ግዛት ነፃነት ጥያቄ ነው” በሚል የተሳሳተ ትርክት ተሟግቶ ኢትዮጵያን ያለ ባሕር በር አስቀርቷል።

ዛሬም ቢሆን ለትግራይ ሕዝብ አንዳች ነገር የማይፈይደው ይህ የከሰረ ቡድን፣ ሕዝቡን ከግጭት ወደ ትርምስ እያሸጋገረ፣ ከአጎራባች ሕዝቦች ጋር እያጋጨ የትግራይን ወጣት እያስጨረሰው ይገኛል። ሕዝቡን መላልሶ ለማያልቅ ስጋት፣ ውጥረት እና ችግር እየዳረገው ነው።

አሁን ግን፣ ከግማሽ ክፍለ ዘመን በላይ የዘለቀው ይህ የጥላቻ እና የክፋት ጉዞ ማብቂያው ደርሷል! የትግራይ ሕዝብ የቡድኑን ማፊያዊ ባሕርይ ጠንቅቆ ተረድቶ "በቃኝ!" ብሏል።

ቡድኑ የሕዝቡን ድምጽ ለማፈን እና "እኔ ነኝ የማውቅልህ" ለማለት ቢሞክርም፣ የዚህ አውዳሚ ኃይል መጨረሻው እጅግ ቀርቧል። አሁን ሕዝቡ ይህን የጥፋት ቡድን ከራሱ ነጥሎ የሚጥልበት ጊዜ ላይ ደርሰናል።

ዛሬ ለትግራይ ሕዝብ አዲስ ዘመን ሊበሰር ዋዜማው ላይ ነን። የትግራይ ወጣት ተስፋው የሚቀየርበት፣ ከጥላቻ ፖለቲካ ተላቅቆ ከሌላው ኢትዮጵያዊ ወንድሙ ጋር እጅ ለእጅ ተያይዞ የኢትዮጵያን የጋራ ብልጽግና የሚያረጋግጥበት ብሩህ ዘመን እጅግ ቅርብ ነው!
#ethiopia #tigray #peace

(ዘ-ሐበሻ ዜና ዳሰሳ) የሶማሌላንድ የሀገርነት ጥያቄ እና አለም አቀፍ እውቅና የማግኘት ፍላጎት በዋናነት የተመሰረተው በቅኝ ግዛት ወቅት በነበራት ግልጽ ድንበር፣ እ.ኤ.አ. በ1960 ለተወሰኑ ቀናት አግኝታው በነበረው ነጻነት እና በ1991 ያወጀችው ነጻነት አዲስ የመገንጠል ጥያቄ ሳይሆን የነበረን ሉዓላዊነት የመመለስ እርምጃ ነው በሚለው መከራከሪያ ላይ ነው። እንግሊዝ ከ1884 እስከ 1886 በሰሜን ሶማሊያ ከሚገኙ የጎሳ መሪዎች ጋር ባደረገችው የስምምነት ውል መሰረት የሶማሌላንድን ግዛት የመሰረተች ሲሆን፣ የውጭ ድንበሮቿም ከፈረንሳይ፣ ጣሊያን እና ኢትዮጵያ ጋር በተደረጉ አለም አቀፍ ስምምነቶች የተከለሉ ነበሩ። ሰኔ 26 ቀን 1960 ከእንግሊዝ ቅኝ ግዛት ነጻነቷን የተቀዳጀችው ሶማሌላንድ፣ ከአምስት ቀናት በኋላ በፈቃደኝነት ከጣሊያን ሶማሊያ ጋር በመዋሃድ የሶማሊያ ሪፐብሊክን መስርታለች። ይሁን እንጂ የሶማሊያ ማዕከላዊ መንግስት በ1991 መውደቁን ተከትሎ፣ ሶማሌላንድ ከውህደቱ በፊት ወደ ነበራት ነጻነት መመለሷን በማወጅ የ1960ዋን ግዛቷን ይዛለች።

የሶማሌላንድ ዋነኛ የህግ መከራከሪያ አዲስ ነጻ የሚወጡ ሀገራት በቅኝ ግዛት ወቅት የነበራቸውን ድንበር ጠብቀው ሊቀጥሉ ይገባል የሚለው መርህ ነው። የአፍሪካ አንድነት ድርጅት በ1964ቱ የካይሮ ውሳኔው እንዲሁም የአፍሪካ ህብረት የመመስረቻ ሰነዱ ላይ አባል ሀገራት በነጻነት ጊዜ የነበራቸውን ድንበር ሊያከብሩ እንደሚገባ አስፍረዋል። በመሆኑም ሶማሌላንድ አለም አቀፍ እውቅና ማግኘቷ የቅኝ ግዛት ድንበርን ከመጠበቅ ባለፈ አዲስ ድንበር የማካለል ስራ አይደለም በማለት ትከራከራለች። አቋሟም ከዚህ ቀደም ሉዓላዊ ሀገር እንደነበረች፣ የ1960ውን ውህደት በራሷ ፈቃድ እንደፈጸመች እና የ1991ዱ እርምጃዋም የከሸፈን ውህደት ማፍረስ እንጂ አዲስ ግዛትን ከሶማሊያ መገንጠል አይደለም በሚሉ ሶስት ምሶሶዎች ላይ የቆመ ነው። ይህ አቀራረብ ሶማሌላንድን ምንም አይነት የቅኝ ግዛት ወይም አለም አቀፍ ድንበር መሰረት ከሌላቸው የመገንጠል ጥያቄዎች የተለየች ያደርጋታል።

የሶማሌላንድን ሁኔታ ከኤርትራ ጋር ማነጻጸር የጉዳዩን የዲፕሎማሲ ውስብስብነት በደንብ ያሳያል። ሁለቱም ግዛቶች የተለየ የቅኝ ግዛት ታሪክ፣ ከማዕከላዊ መንግስት ጋር የተደረገ የትጥቅ ትግል እና ከ1991 በኋላ ውጤታማ የሆነ ራስን በራስ የማስተዳደር ልምድ አላቸው። ይሁን እንጂ የኤርትራ የነጻነት ጥያቄ የኢትዮጵያን የሽግግር መንግስት ፈቃድ እና የተባበሩት መንግስታት ድርጅት የህዝበ ውሳኔ ታዛቢነትን በማግኘቱ ፈጣን አለም አቀፍ እውቅናን ሊያጎናጽፋት ችሏል። በሶማሌላንድ በኩል ግን ጠንካራ ተቋማትን መገንባት እና ህዝበ ውሳኔ ማካሄድ ብትችልም፣ ከሶማሊያ መንግስት የተገኘ ስምምነትም ሆነ እንደ ኤርትራው አይነት አለም አቀፍ ድጋፍ ባለማግኘቷ የዲፕሎማሲ እውቅናው ሊዘገይባት ችሏል። ይህ የሚያሳየው ውጤታማ አስተዳደር እና ታሪካዊ ድንበር መኖር ብቻውን በቂ እንዳልሆነ እና እውቅና ማግኘት በስምምነት፣ በቀጠናዊ ፖለቲካ እና በዲፕሎማሲያዊ ድጋፍ ላይ በእጅጉ የተመሰረተ መሆኑን ነው።

የአፍሪካ ህብረት በ2005 ወደ አካባቢው አጣሪ ቡድን ልኮ የሶማሌላንድ ጥያቄ በቅኝ ግዛት ድንበር እና በቀድሞ ነጻነቷ ላይ የተመሰረተ ታሪካዊ መነሻ እንዳለው ቢገነዘብም፣ አሁንም ድረስ ለሶማሊያ ሉዓላዊነት እና የግዛት አንድነት ቅድሚያ መስጠትን መርጧል። በርካታ የአፍሪካ ሀገራት ሶማሌላንድን እውቅና መስጠት በሌሎች አካባቢዎች የመገንጠል ጥያቄዎችን ሊያነሳሳ ይችላል የሚል ስጋት አላቸው። ሶማሌላንድ በበኩሏ የድሮውን ድንበር መመለስ እንጂ አዲስ ድንበር መፍጠር አይደለም ስትል ምላሽ ትሰጣለች።

ሶማሌላንድ በቅኝ ግዛት ድንበር እና በቀድሞ ነጻነት ላይ የተመሰረተ ጠንካራ የህግ መከራከሪያ ብታቀርብም፣ የኤርትራን ተሞክሮ ስንመለከት የህግ ትንታኔ ብቻውን እውቅናን እንደማያመጣ መገንዘብ ይቻላል። ሶማሌላንድ ከሶማሊያ ጋር የደረሰችበት ምንም አይነት ስምምነት ባለመኖሩ፣ የእውቅና ጉዳይ አሁንም ድረስ አለም አቀፍ ተቋማት የድሮዋን ሉዓላዊ ሀገር ዳግም መመለስ አድርገው ይቀበሉታል ወይስ የሶማሊያን የግዛት አንድነት የሚፈታተን ድርጊት አድርገው ይቆጥሩታል የሚለው ጉዳይ የፈተና መድረክ ሆኖ ቀጥሏል።

ሻዕቢያ ሕዝቡን ለእንግልትና ለስደት ዳርጓል፤ ኢትዮጵያ ከ400 ሺህ በላይ ኤርትራውያንን ተቀብላ አስጠልላለች

ሻዕቢያ ስልጣን ከያዘበት ጊዜ ጀምሮ ከ30 ዓመታት በላይ በኤርትራ ሕዝብ ላይ ማህበራዊ፣ ኢኮኖሚያዊና ፖለቲካዊ ቀውሶችን አስከትሏል፡፡

የኤርትራ ሕዝብ ከሰላሳ ዓመታት በላይ በተደረገ የትጥቅ ትግል ነጻነት ተጎናጸፍኩ ቢልም፣ የነጻነት ትግሉን የመራው የሻዕቢያ መንግሥት፣ ሀገሪቱን በብቸኝነት እያስተዳደረ ይገኛል።

ይህ አካሄድም ኤርትራን ወደ ተወሳሰበ ማህበራዊ፣ ኢኮኖሚያዊና ፖለቲካዊ ቀውስ ውስጥ የከተታት መሆኑን ወደ ኢትዮጵያ ተሰደው የመጡ ኤርትራውያን፣ በርካታ ዓለም አቀፍ ተቋማትና የፖለቲካ ተንታኞች ይስማማሉ።

በኤርትራ የሚታየው ዋነኛው ቀውስ ከፖለቲካዊ መዋቅሩ ጋር የተያያዘ ነው። በፈረንጆቹ 1997 የሀገሪቱ ብሔራዊ ምክር ቤት ያጸደቀውና በርካታ የሲቪል መብቶችን የያዘው ህገ-መንግሥት እስካሁን ድረስ ተግባራዊ አልተደረገም፡፡

በሀገሪቱ ውስጥ የአንድ ፓርቲ አምባገነንነት ነው ያለው፡፡ ከሻዕቢያ ውጭ ሌላ ማንኛውም የፖለቲካ ፓርቲ እንዳይቋቋም በህግ የተከለከለ ሲሆን፣ ሀገራዊ ምርጫም ተካሂዶ አያውቅም።

ከፈረንጆቹ 2001 ጀምሮ የግል መገናኛ ብዙሃን ሙሉ በሙሉ የተዘጉ ሲሆን÷ መንግሥትን የተቹ ከፍተኛ ባለስልጣናት፣ ጋዜጠኞችና የሃይማኖት መሪዎች ያለ ፍርድ ቤት ትዕዛዝ በእስር ላይ ይገኛሉ። ለሥርዓቱ ታግለው በእስር ላይ ሕይወታቸውን ያጡም በርካቶች ናቸው፡፡

ህግ አውጪ፣ ህግ ተርጓሚና ህግ አስፈጻሚው አካል በአንድ ግለሰብ ማለትም በኢሳያስ አፈወርቂ ቁጥጥር ሥር መውደቃቸው የፍትህ ሥርዓቱን አዳክሞታል።

የኤርትራ መንግሥት ራስን መርህ ያደረገ የኢኮኖሚ ፖሊሲ እከተላለሁ ቢልም በተግባር ግን ኢኮኖሚው እንዲዳከምና የሕዝቡ የመግዛት አቅም እንዲደቅ አድርጓል።

የግሉ ዘርፍ እጅግ የተገደበ ሲሆን÷ አብዛኛው የንግድና የኢኮኖሚ እንቅስቃሴ በሻዕቢያ የንግድ ተቋማትና በጦር አዛዦች ቁጥጥር ስር ነው። ይህ የመንግሥት ሞኖፖሊም ጤናማ የገበያ ውድድር እንዳይኖር አድርጓል።

በፖለቲካዊ አለመረጋጋት፣ በሕግ የበላይነት እጥረትና በውጭ ምንዛሪ ቁጥጥር ምክንያት የውጭ ሀገር ኩባንያዎች በሀገሪቱ ኢንቨስት ማድረግ አይፈልጉም።

በሀገሪቱ የተጠናከረ የኢኮኖሚ ማሻሻያ ባለመኖሩ የኤሌክትሪክ ኃይል፣ የንጹህ መጠጥ ውሃ፣ የቴሌኮሙኒኬሽንና የትራንስፖርት አገልግሎቶች ደርግ ጥሏቸው እንደሄደ ዝቅተኛ ደረጃ ላይ ይገኛሉ።

ፖለቲካዊና ኢኮኖሚያዊ ጫናው በቀጥታ የኤርትራን ህዝብ ስነ-ልቦናዊና ሥነ-ሕዝባዊ መዋቅር አናግቶታል።

የግጭት ስነልቦና ያልተለየው ሻዕቢያ፣ ወጣቶች በውትድርና እንዲያገለግሉ ግዴታ ይጥላል፡፡ ወጣቶችም በሳዋ ወታደራዊ ማሰልጠኛ ስልጠናቸውን ከጨረሱ በኋላ ለዓመታት በዝቅተኛ ክፍያ በውትድርናና በግዳጅ ስራ ላይ እንዲሰማሩ ይደረጋል። ይህ አሰራር የወጣቶችን የወደፊት ተስፋ ያጨለመ ሆኗል።

ከዚህ የግዳጅ አገልግሎትና ከኢኮኖሚ ችግር ለማምለጥ በየወሩ በሺህ የሚቆጠሩ ወጣቶች ሕይወታቸውን ለአደጋ አጋልጠው ይሰደዳሉ። ይህ ስደት ሀገሪቱን የተማረና አምራች የሰው ኃይል አሳጥቷታል።

አባወራዎች በውትድርና ረጅም ጊዜ ማሳለፋቸውና የወጣቶች በብዛት መሰደድ የኤርትራውያንን ማህበራዊ ትስስርና የቤተሰብ መዋቅር እያፈራረሰው ይገኛል።

ከኤርትራ መገንጠል በኋላ በሀገሪቱ ካለው የፖለቲካና የግዳጅ ውትድርና ሥርዓት ለማምለጥ በ100 ሺህ የሚቆጠሩ ኤርትራውያን ወደ ኢትዮጵያ ተሰደዋል።

ኢትዮጵያ በምስራቅ አፍሪካ በርካታ ስደተኞችን ከሚያስተናግዱ ግንባር ቀደም ሀገራት አንዷ ስትሆን÷ የኤርትራ ስደተኞች ከደቡብ ሱዳንና ከሶማሊያ ቀጥሎ ሦስተኛውን ትልቅ ስብስብ ይይዛሉ።

የኢትዮጵያና የኤርትራ ህዝብ ተመሳሳይ የስነ ልቦና ውቅር፣ ታሪክ፣ ባህልና ኃይማኖት የሚጋሩ ህዝቦች በመሆናቸው፣ ኢትዮጵያ በአሁኑ ወቅት ከ400 ሺህ በላይ የኤርትራ ስደተኞችን አስጠልላ ትገኛለች፡፡

ይህ ኢትዮጵያ ለጎረቤት ሀገራት ዜጎች የምታደርገውን ሰብዓዊ መስተንግዶ የሚያሳይ ሲሆን÷ ኤርትራውያንን ጨምሮ ኢትዮጵያ በአጠቃላይ የ1 ነጥብ 3 ሚሊየን ስደተኞች መጠለያ ናት፡፡

በአጠቃላይ ሻዕቢያ ኤርትራን ወደ ተሻለ የዴሞክራሲና የብልጽግና ምዕራፍ ማሸጋገር አልቻለም። ሻዕቢያ እነዚህን ቀውሶች ከራሱ የፖሊሲ ስህተት ይልቅ ከውጭ ሀገራት ጫና፣ ከድንበር አለመወሰንና ከዓለም አቀፍ ማዕቀቦች ጋር ለማያያዝ ይሞክራል፡፡

በሀገር ውስጥ ያለው ነባራዊ ሁኔታ ግን የሕዝቡን ህይወት እጅግ ፈታኝ አድርጎታል።
ኤርትራ ካለችበት ማህበራዊ፣ ኢኮኖሚያዊና ፖለቲካዊ ቀውስ እንድትወጣ፣ የአንድ ፓርቲ አገዛዝን ወደ ሕገ መንግሥታዊ ሥርዓት መመለስ፣ የዜጎችን ሰብዓዊ መብቶች ማስከበርና የኢኮኖሚ ማሻሻያዎችን መተግበር የግድ ይላል።

"ግፋ" በኤርትራ፤ አፈሳ በትግራይ

አዲስ አበባ፣ ሐምሌ 10፣ 2018 (ኤፍ ኤም ሲ) የኤርትራን ወጣቶች ለዘመናት ሲያሰቃይ የኖረው የ"ሳዋ" ወታደራዊ ማሰልጠኛ ካምፕ እና የ"ግፋ" (አፈሳ) መራር እውነት፣ ድንበር ተሻግሮ በኢትዮጵያ ምድር ዳግም ሲተገበር ማየት የታሪክ አሳዛኝ ክስተት ነዉ።

ትናንት የኤርትራ እናቶች በየመንገዱ እና በየቤተክርስቲያኑ ደጃፍ ልጆቻቸውን ሲነጠቁ ያነቡት ዕንባ፣ ዛሬ በትግራይ እናቶች ጉንጭ ላይ ሲፈስ ማየት ያሳምማል።

ህገ ወጡ ህወሓት እና ሻዕቢያ፣ ምንም እንኳ በፖለቲካ ቼዝ ጠረጴዛ ላይ ደም አፋሳሽ ጠላቶች ቢሆኑም፣ በሕዝብ ላይ በሚተገብሩት የጭቆና እና የግዳጅ ምልመላ ስልት ግን "የርዕዮተ ዓለም መንታዎች" መሆናቸውን በተግባር አሳይተዋል። ህገ ወጡ የህወሓት ቡድን ከእንጀራ አባቱ ሻዕብያ የወረሰዉ አንድ ጥሪት ቢኖር እሱም ጦርነትና ጭካኔ ብቻ ነዉ።

"ሳዋ" በትግራይ

በኤርትራ ከዓመታት በፊት የተተገበረው "ብሔራዊ አገልግሎት"፣ ወጣቶችን ዕድሜ ልክ ከሚያስረው የግዳጅ ወታደራዊ አገልግሎት በተጨማሪ በዓለም አቀፍ ደረጃ አሳዛኝ የስደት ታሪኮችን አስመዝግቧል። "ግፋ" በሚባለው የአፈሳ ዘመቻ፣ ወጣቶች ከትምህርት ቤት፣ መንገድ ላይ ወይም በቤታቸው እያሉ ተይዘው ወደ ሳዋ ይጋዛሉ።

ሴቶች መውልድን እስኪፈሩ፤ እናቶች ልጆቻቻውን መደበቂያ አጥተዉ እስኪሸበሩ ድረስ ሻዕብያ አዳጊ ልጆችን ከየመንደሩ እያፈሰ ለእሳት ሲማግድ ኖሯል። ከስልጣኑ በቀር ለምንም ደንታ የሌላቸዉ የአስመራው ጌታ፤ የህጻናትን ስስ ገላ ለሽያጭ ማቅረብ የደስታቸዉ ምንጭ ነዉ።

ኤርትራውያን ወጣቶች የሻእቢያን የፖለቲካ ግርድና ለመፈጸም፣ በየመን እና በሱዳን የጥይት እራት ሆነዋል። ከተከፈተው የሞት ደጃፍ ለመሸሽ ሲሞክሩ፤ በሰሃራ በረሃ አሸዋ ውስጥ የተቀበሩት እና በሜዲትራኒያን ባህር ሰጥመው የቀሩትን ቤት ይቁጠራቸው።

ይህ አሳዛኝ የታሪክ ምዕራፍ፣ ባለፉት ቅርብ ዓመታት በትግራይ ክልል የሻዕቢያ ሎሌ በሆነዉ በህገ ወጡ ህወሓት መሪነት እየተደገመ ይገኛል።

ሻዕቢያ ቤት ለቤት እየዞረ ወጣቶችን ከእናታቸው እቅፍ እየነጠለ ለጦርነት እንደማገዳቸው ሁሉ፤ ህገ ወጡ የህወሓት ቡድንም ህጻናትና አዳጊዎችን በተመሳሳይ መልኩ በግዳጅ እያፈሰ ነው። የትግራይ እናት በእንባ በራሰ ጉንጭ፤ በእንብርክክ እየተንፏቀቀች፤ አፈር በላይዋ ላይ እየነሰነሰች፤ ልጆቼን ተዉልኝ ብላ በመማጸኗ፤ የህገ ወጡ ቡድን ምላሽ የጥይት ሩምታ መክፈት ሆኗል።

ወጣቶች የህገ ወጡን ቡድን አፈሳ ሽሽት፤ ባገኙት ቀዳዳ እና አጋጣሚ ሁሉ ትግራይ ክልልን ለቀዉ እየወጡ ነዉ። በወጣቶች መስዋእትነት እድሜያቸውን ለመቀጠል የሚታገሉትን የህወሓት አዛውንቶች “በቃ” ያሉ ወጣቶችም ትግል ጀምረዋል።

ለግማሽ ምእተ ዓመት ትግራይን በደም ያጠቡት አዛውንቶች፤ በመቃብር አፋፍ ላይ ሆነዉም፤ የትግራይን ወጣት ጥይት ማብረጃ የማደረግ ህልም ከሁሉም አቅጣጫ ብርቱ ተቃውሞ ገጥሞታል። የትግራይ ወጣቶችን ለሱዳን የእርስ በርስ ጦርነት በማከራየት በሀብት ላይ ሀብት ለመጨመር የሚፈጨረጨረውን ሃይል፤ ያሰባው ባይሆንለት የግብር አባቱ ሻዕብያን ጭካኔ ለመጠቀም መርጧል።

የአንድ ሳንቲም ሁለት ገጽታዎች

የሻዕቢያ እና የህወሓት የረዥም ዘመናት ትስስር ከበረሃው የትጥቅ ትግል ጀምሮ የተቀረጸ ነው። ሁለቱም ኃይሎች ማኅበረሰቡን የሚመለከቱት እንደ "ወታደራዊ ግብዓት" (Militarized Asset) እንጂ፣ እንደ ነጻ ዜጋ አይደለም።

ለእነዚህ ቡድኖች፣ የፖለቲካ ሥልጣናቸውን ማረጋገጫው ሕዝብን በፍርሃት፣ በጥርጣሬ እና በማያቋርጥ የጦርነት ትርክት ውስጥ ማቆየት ነው።

በኤርትራ "የውጭ ጠላት አለብን" በሚል ትረካ ሳዋ ትውልድን ሲበላ እንደኖረው ሁሉ፣ በትግራይም በተመሳሳይ ወጣቱ ሌላ የሕይወት አማራጭ እንዳያስብ የማድረግ ስልታዊ ዘመቻ ተከፍቷል። የትግራይ ህዝብ ይበቃል እያለ ያለዉ ይህንን በወጣቶች ነብስና አካል የመጫወት ጭካኔ ነው።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) ቀይ ባህር እግር ኳስ ክለብ የኤርትራን ፕሪሚየር ሊግ ለማንሳት ተቃረበ፡፡ በዘንድሮው የኤርትራ ፕሪምየር ሊግ ቀይ ባህር እግር ኳስ ክለብ ሻምፒዮን የመሆን እድሉን አስፍቷል፡፡ ባለፉት ሁለት የውድድር አመታት በጦር ሀይሉ ስር በሚተዳደረው ደንደን ክለብ ሻምፒዮን በመሆን ቀይ ባህር በአገሪቱ ውስጥ የነበረውን የኳስ የበላይነት ለመንጠቅ መቻሉ ይታወሳል፡፡

ይሁንና ዘንድሮ ቀይ ባህር ይህንን የበላይነት በመመለስ የፕሪምየር ሊጉን ዋንጫ ለማንሳት ተቃርቧል፡፡ ቀይ ባህር ይህንን ዋንጫ የሚያነሳ ከሆነ ለ15ተኛ ጊዜ የኤርትራ ሻምፒዮን በመሆን አዲስ ሪከርድ ያስመዘግባል፡፡ ደንደን ክለብ ዘንድሮ ጥሩ ተፎካካሪ በመሆን ሲጫወት የቆየ ቢሆንም ከአስመራ ቢራ ጋር ባደረገው ግጥሚያ አንድ ለዜሮ መሸነፉ የሻምፒዮንነት እድሉን አጥቦታል፡፡ ፕሪምየር ሊጉን ቀይባህር ክለብ በ33 ነጥብ የሚመራ ሲሆን ደንደን በ30 ነጥብ ይከተላል፡፡

ሁለቱ ክለቦች የፊታችን እሁድ በአስመራ ስታዲየም የውድድር ዘመኑን የመጨረሸ ግጥሚያ ያደርጋሉ፡፡ በጨዋታው ደንደን ቢያሸንፍ እንኳ ቀይ ባህር በግብ ክፍያ የበላይነቱን በመያዙ ዋንጫውን እንደሚወስደው ብዙዎች ገምተዋል፡፡ አፍሪካን ፉትቦል እንደዘገበው በእሁዱ ግጥሚያ ደንደን በ12 የግብ ልዩነት ያሸንፋል ብሎ መጠበቅ የማይታሰብ ነው፡፡

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የተመድ ሰብአዊ መብት ምክር ቤት የኤርትራ ራፖርተርን የስራ ዘመን በአንድ አመት አራዘመ፡፡ በተመድ የኤርትራ የሰብአዊ መብት ራፖርተር የሆኑት መሀመድ አብዲሰላም ባቢከር ባለፈው 6 አመት የስራ ዘመናቸው በኤርትራዊያን በኩል በ2 መልክ ሲታዩ ቆይተዋል፡፡

አንደኛው መልክ በመላው አለም በሚገኙ ኤርትራዊያን እይታ የሚንፀባረቅ ሲሆን እሳቸው በየአመቱ በጄኔቫ የሚያቀርቡት ሪፖርት በአገራቸው ውስጥ ያለውን ስቃይ፣ ግፍና ሰቆቃ ለአለም የሚያሳይ ብቸኛው መንገድ አድርገው ይቆጥሩታል፡፡ ሁለተኛው መልክ ደግሞ በኤርትራ መንግስት በኩል ሰውየው የሚገለፁበት ነው፡፡ የኤርትራ መንግስት እኚህ ራፖርተር በተደጋጋሚ ዘልፈዋቸዋል፡፡

ከአደጉ አገራት በሚሰጣቸው ትእዛዝ በማደግ ላይ ባሉ አገራት ላይ ጫና የሚያሳድሩ፣ ብሄራዊ ሉአላዊነትን ለመጣስ የሚሞክሩና በአጠቃላይ የኤርትራን ደህንነት አደጋ ውስጥ የሚከቱ መሆናቸውንም ይገልፃሉ፡፡ በመሆኑም ራፖርተሩ ከሀላፊነታቸው እንዲነሱ ያላሰለሰ ጥያቄ ሲያቀርቡ ቆይተዋል፡፡ ይህንን ተከትሎም ሰሞኑን እኚህን ራፖርተር ለመተካት 8 እጩዎች እየተገመገሙ መሆኑን የሚገልፁ ዘገባዎች በስፋት ሲሰራጩ ነበር፡፡

ነገር ግን ዛሬ በጄኔቭ በተካሄደው የምክር ቤቱ ስብሰባ ላይ እኚህ ራፖርተር ለተጨማሪ አንድ አመት በሀላፊነታቸው እንዲቀጥሉ ውሳኔ ተላልፏል፡፡ የውሳኔውን ረቂቅ ያቀረበው የአውሮፓ ህብረት ሲሆን በተሰጠው ድምፅ አሰጣጥ 23 የምክር ቤቱ አባላት ውሳኔውን ሲደግፉ፣ 17ቱ ደግሞ ድምፀ ተአቅቦ በማድጋቸውና 6 አገራት የተቃውሞ ድምፅ በመስጠታቸው ውሳኔው ፀድቋል፡፡ ውሳኔው እንዳይፀድቅ ተቃውሞ ድምፅ የሰጡት 6 አገራት ግብፅ፣ ብሩንዲ፣ ቻይና፣ ኩባ፣ ህንድና ፓኪስታን ናቸው፡፡