🌊 የቀይ ባሕር ማዕበል እና የኢትዮጵያ ኢኮኖሚ ስጋት
#ethiopia | ኢትዮጵያ ካለፈችባቸው ተከታታይ የፈተና ሰንሰለቶች (ኮቪድ-19፣ የሰሜኑ ጦርነት እና የሩሲያ-ዩክሬን ግጭት) ሳታገግም፣ አሁን ደግሞ በመካከለኛው ምስራቅ የተቀሰቀሰው የኢራን፣ የእስራኤልና የአሜሪካ ፍጥጫ ሌላኛው የኢኮኖሚ "ጦርነት" ሆኖ ደጅ ላይ ቆሟል።

ጽሁፍዎ የነካቸውን ዋና ዋና ስጋቶች እና መወሰድ ያለባቸውን የመፍትሔ አቅጣጫዎች እንደሚከተለው አጠቃልለነዋል፦

1. የኢኮኖሚ ደም ስር (ቡና) ላይ የሚጋረጥ አደጋ

* የገበያ መጥፋት፦ ከኢትዮጵያ የቡና ኤክስፖርት ውስጥ እስከ 40% የሚሆነው ወደ ሳውዲ አረቢያና የተባበሩት አረብ ኤምሬትስ የሚላክ በመሆኑ፣ ቀጠናው በጦርነት ታውኮ ትራንስፖርትና ንግድ ከተቋረጠ የዶላር ገቢያችን ክፉኛ ይመታል፡፡

* የክፍያ ሚዛን መዛባት፦ ቡና በመጋዘን ሲታጎር የውጭ ምንዛሬ እጥረቱ ተባብሶ መሰረታዊ ሸቀጦችን (መድኃኒትና ግብዓቶች) ለማስገባት አዳጋች ይሆናል፡፡ የወርቅ ገቢ እንደ ማስታገሻ ቢታይም፣ የቡናን ያህል ሰፊውን አምራች ማህበረሰብ አይጠቅምም፡፡

2. የሆርሙዝ ወሽመጥ እና የነዳጅ/ማዳበሪያ ጣር

* የነዳጅ ዋጋ ንረት፦ የዓለም የነዳጅ ንግድ 20% የሚያልፍበት የሆርሙዝ ወሽመጥ መዘጋት፣ የነዳጅ ዋጋን ከአንድ በርሜል 150 ዶላር በላይ ሊያስመነጥቀው ይችላል፡፡ ይህ ለኢትዮጵያ መሰል ነዳጅ አስመጪ ሀገራት ከባድ ሸክም ነው፡፡

* የግብርናው ስጋት፦ ማዳበሪያ ከነዳጅ ተረፈ ምርት (Natural Gas) የሚመረጥ በመሆኑ፣ የነዳጅ ዋጋ ሲጨምር የማዳበሪያ ዋጋም ይንራል፡፡ ይህ ደግሞ የሀገሪቱን የህልውና መሰረት የሆነውን ግብርና እና የምግብ ዋስትና አደጋ ላይ ይጥላል፡፡

3. ከመንግስት የሚጠበቁ የ"አባትነት" እርምጃዎች

መንግስት ባለበት የበጀት ጥበት ውስጥ ሆኖ የሚከተሉትን ስልታዊ እርምጃዎች መውሰድ ይኖርበታል ተብሎ ይታመናል፦

| ቅድሚያ ለህልውና | ሜጋ ፕሮጀክቶችንና የቅንጦት ግንባታዎችን (ህንፃዎች/ፓርኮች) ለጊዜው አቁሞ በጀቱን ለምግብና ነዳጅ ድጎማ ማዋል፡፡
| የትራንስፖርት ድጎማ | የነዳጅ ዋጋ በዓለም ገበያ ቢጨምርም፣ የህዝብ ትራንስፖርት ታሪፍ እንዳይጨምር ልዩ በጀት መድቦ ዘርፉን መደገፍ፡፡
| የማህበራዊ ዋስትና | በመሰረታዊ ሸቀጦች (ዘይት፣ ስኳር፣ ስንዴ) ላይ ያለውን ድጎማ በመጨመር ዝቅተኛ ገቢ ያለውን ዜጋ ከዋጋ ግሽበት መታደግ፡፡
| ወጪ መቀነስ | የመንግስት መስሪያ ቤቶች የቅንጦት ወጪዎችን (ተሸከርካሪዎች፣ ስብሰባዎች) በከፍተኛ ሁኔታ መቀነስ፡፡

ማጠቃለያ፦
ኢትዮጵያ ከኮቪድ እሳት፣ ከሰሜኑ ጦርነት ረመጥና ከዩክሬን በረዶ ተርፋ እዚህ ደርሳለች። አሁን የመጣው የቀይ ባሕር ማዕበል ግን ከመቼውም ጊዜ በላይ ጥንቃቄን፣ የኢኮኖሚ ዲሲፕሊንን እና የወገን ደራሽነትን ይጠይቃል።

via ይስሃቅ አበበ
#ኢትዮጵያ #ኢኮኖሚ #ቀይባሕር #የነዳጅዋጋ #የቡናንግድ #የመካከለኛውምስራቅውጥረት #getu #temesgen #getutemesgen #ጌጡ #ተመስገን #ጌጡተመስገን

የመካከለኛው ምስራቅ ቀውስ እና የዓለም ኢኮኖሚ መናወጥ
#ethiopia | በመካከለኛው ምስራቅ የተቀሰቀሰው አዲስ ወታደራዊ ግጭት የዓለምን የንግድ መስመርና የኢኮኖሚ መረጋጋት ክፉኛ እያናወጠው ይገኛል። በአሜሪካ እና በእስራኤል ጥምረት በኢራን ላይ የተሰነዘረውን ወታደራዊ ጥቃት ተከትሎ፣ ዓለም አቀፍ የገበያ መድረኮች በከፍተኛ ድንጋጤ ውስጥ መውደቃቸው ተስተውሏል።

የነዳጅ ገበያ መናር እና የሆርሙዝ ሰርጥ መዘጋት

የጦርነቱ ነበልባል በቀጥታ ያረፈው በነዳጅ ገበያው ላይ ነው። የብረንት ድፍድፍ ነዳጅ ዋጋ በአንድ ጀምበር የ13 በመቶ ጭማሪ በማሳየት፣ ባለፉት 14 ወራት ታይቶ በማያውቅ ሁኔታ 82 ዶላር ገብቷል።

ለዚህ ድንገተኛ መናር ዋነኛው ምክንያት፦

* የሆርሙዝ ሰርጥ መዘጋት፦ ኢራን መርከቦች በዚህ ስትራቴጂካዊ መስመር እንዳያልፉ ማስጠንቀቂያ መስጠቷ።

* የአቅርቦት ስጋት፦ ሰርጡ ከዓለም የነዳጅ አቅርቦት 20 በመቶ የሚሆነውን የሚያስተላልፍ በመሆኑ፣ መዘጋቱ የዓለምን የነዳጅ ጥም መቁረጥ ሊሆን እንደሚችል ተሰግቷል።
የጭነት መርከቦች ጉዞ ማቋረጥ እና

የአክሲዮን ገበያ መዋዠቅ

ወታደራዊ ግጭቱ በባህር ትራንስፖርት ላይ ከፍተኛ መስተጓጎል የፈጠረ ሲሆን፣ እንደ ሜርስክ (Maersk) ያሉ ግዙፍ የጭነት ኩባንያዎች በሆርሙዝ እና በስዊዝ ካናል በኩል የሚያደርጉትን ጉዞ ለደህንነታቸው ሲሉ ማቋረጣቸውን ገልጸዋል።

ይህ በእንዲህ እንዳለ፣ የዓለም የአክሲዮን ገበያዎች በቶኪዮ፣ ሲድኒ እና ሻንጋይ ከፍተኛ መውረድና መዋዠቅ እያሳዩ ነው። ባለሀብቶች ከስጋት ለመሸሸግ "አስተማማኝ ወደብ" ወደሆነው የወርቅ ኢንቨስትመንት ፊታቸውን አዙረዋል። በዚህም የወርቅ ዋጋ በ2.8 በመቶ አድጎ አንድ አውንስ 5,397.10 ዶላር በመድረስ አዲስ ታሪክ አስመዝግቧል።

የወደፊት ስጋቶች

የዩናይትድ ስቴትስ ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ፣ የተጀመረው ጥቃት የተፈለገው ግብ እስኪመታ ድረስ ለሚቀጥሉት አራት ሳምንታት ሊቀጥል እንደሚችል በይፋ ተናግረዋል።

የዘርፉ ተንታኞች እንደሚሉት ከሆነ፣ የሆርሙዝ ሰርጥ በአስቸኳይ ካልተከፈተ፡

* የነዳጅ ዋጋ ከአንድ በርሜል 100 ዶላር በላይ ሊያልፍ ይችላል።

* ዓለም አቀፍ የዋጋ ግሽበት እና ከፍተኛ የኢኮኖሚ ቀውስ ሊከሰት ይችላል።

ዓለም አሁንም የመካከለኛው ምስራቅ ውጥረት ወዴት እንደሚያመራ በከፍተኛ ጥንቃቄ እየተከታተለች ትገኛለች።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen #getu #ጌጡ #የመካከለኛውምስራቅውጥረት #የነዳጅዋጋ #የዓለምኢኮኖሚ #የሆርሙዝሰርጥ #ወርቅ #የዜናወሬ