የሀገር ውስጥ ነጋዴዎች በአፍሪካ ነፃ የንግድ ቀጣና ተወዳዳሪ እንዲሆኑ የሚያግዝ ስምምነት ተፈረመ

የሀገር ውስጥ ነጋዴዎች በአፍሪካ ነፃ የንግድ ቀጣና የንግድ መረጃዎችን በቀላሉ በማግኘት ተወዳዳሪ እንዲሆኑ የሚያግዝ የጋራ መግባቢያ ሰነድ ተፈርሟል።

ስምምነቱን የተፈራረሙት የአዲስ አበባ ንግድና ዘርፍ ማኅበራት ምክር ቤት (አዲስ ቻምበር) እና የአፍሪካ ኤሌክትሮኒክ ንግድ ግሩፕ ናቸው።

ይህ ስትራቴጂካዊ ስምምነት የአዲስ ቻምበር አባል ኩባንያዎች እና መላው የንግድ ማኅበረሰብ አባላት በዲጂታል ንግድ እና በገበያ ትስስር አቅማቸውን እንዲገነቡ ያስችላል ተብሏል።

በተጨማሪም መካከለኛ እና አነስተኛ የንግድ ተቋማትን ተወዳዳሪነት ለማሳደግ የመረጃ፣ የቴክኖሎጂ እና የአቅም ግንባታ ድጋፎች እንደሚደረጉ ተመላክቷል።

የስምምነት ሰነዱን የአዲስ ቻምበር ዋና ፀሐፊ አቶ ዘካርያስ አሰፋ እና የአፍሪካ ኢ-ትሬድ ግሩፕ ዋና ስራ አስፈፃሚ ሚስ ትሬዠር ማፋንጋ ተፈራርመውታል።

የአፍሪካ ኤሌክትሮኒክ ንግድ ግሩፕ በአፍሪካ ሕብረት አባል ሀገራት የሚንቀሳቀስ ፓን አፍሪካዊ ተቋም ሲሆን የአህጉሪቱን የእርስ በእርስ ንግድ ለማሳደግ የምስራቅ አፍሪካ ቢሮውን በአዲስ አበባ ከፍቶ እየሰራ ይገኛል።

ተቋሙ የአፍሪካ ሕብረት የ2063 አጀንዳን እውን ለማድረግ በአህጉሪቱ 5 ሀገራት ቅርንጫፎች ከፍቶ በመንቀሳቀስ ላይ እንደሆነ ታውቋል።

አዲስ ቻምበር በበኩሉ ላለፉት 80 ዓመታት የንግዱ ማኅበረሰብ እንደራሴ ሆኖ የንግድ ልማት ድጋፍ ሲሰጥና ለኢንቨስትመንት ስራ አመቺ ሁኔታዎችን ሲፈጥር የቆየ ተቋም ነው።

#አሐዱ_ሬዲዮ_94 .3
#አሐዱ_የኢትዮጵያውያን_ድምጽ

"ሌ/ጀ ታደሰ ወረደ ለኤርትራ ተላልፈው ሊሰጡ ነው" — ጃዋር መሐመድ

በመቀሌ በቁም እስር ላይ የሚገኙት ሌተናል ጄኔራል ታደሰ ወረደ እና ሌሎች የትግራይ ከፍተኛ ወታደራዊ መኮንኖች ወደ ኤርትራ ድንበር ከተማ አሰናብ ሊተላለፉ መሆኑን ፖለቲከኛ ጃዋር መሐመድ ገለጹ። ዝውውሩ ከኤርትራው ፕሬዚዳንት ኢሳይያስ አፈወርቂ ጋር በተደረገ ስምምነት መሠረት የሚፈጸም ነው ተብሏል።

በዚህ ዝውውር ውስጥ ከሌተናል ጄኔራል ታደሰ ወረደ፣ በተጨማሪ አቶ ኢሳይያስ ታደሰ፣ ኮሎኔል ተወልደ እምበብ እና ኮሎኔል ገብረእግዚአብሔር ዓለምሰገድ ይካተታሉ።

አቶ ጃዋር አሰራሩ በሕይወታቸው ላይ ከባድ አደጋ የሚያስከትል በመሆኑ የተባበሩት መንግሥታት፣ የአፍሪካ ሕብረት እና ዓለም አቀፍ የሰብዓዊ መብት ተቋማት አስቸኳይ የሕይወት ዋስትና እና ከለላ እንዲሰጧቸው ጥሪ አቅርበዋል።

ጄኔራል ታደሰ ወረደ ከወራት በፊት በደብረጽዮን ገብረሚካኤል የሚመራው ህወሓት በኃይል ሥልጣን መያዙን በይፋ ተቃውመው ከተናገሩ በኋላ ከአስተዳደሩ ተገልለው በቁም እስር ላይ እንደሚገኙ ይታወቃል።

@Yenetube Fikerassefa

ፈረንሳይ በሰሜን ኢትዮጵያ፣ በትግራይ ክልል የተፈጠረው ሁኔታ እየተባባሰ መምጣቱ እጅግ እንዳሳሰባት ገለጸች።

ፈረንሳይ የህወሓት ኃይሎች በትግራይ መቐለ ፣ አክሱምና ሽረ አውሮፕላን ማረፊያዎችን በኃይል መያዛቸው አውግዛለች።

እንዲሁም በአፋርና አማራ ክልሎች በህወሓት የተፈጸሙ ጥቃቶችን እንደምትወግዝ ገልጻለች።

ፈረንሳይ ሁሉም ተዋጊ ወገኖች ለሲቪሎች ሕይወት ሲባል ከፍተኛ ጥንቃቄና እጅግ የላቀ ራስን መግዛት እንዲያሳዩ ጠይቃለች።

በተጨማሪም ግጭቱ ወደ ቀጠናዊ መባባስ እንዳይደርስ መከላከል አስፈላጊ መሆኑን ገልጻለች።

ፈረንሳይ ዓለም አቀፍ የሰብዓዊ ሕግ በጥብቅ እንዲከበር ያላትን ቁርጠኝነት በማረጋገጥ ሁሉም ወገኖች ሲቪሎችን የመጠበቅና ሰብዓዊ እርዳታ እንዲደርስ የማድረግ ግዴታ እንዳለባቸው አስታውሳለች።

ሰብዓዊ እርዳታን መከልከል፣ ሲዘዋወር መገደብ ወይም ማጥቃት ተቀባይነት የሌለው መሆኑንም ገልጻለች።

ፈረንሳይ ውጥረቱን ለማርገብ ተዓማኒና ውጤታማ የሆነ መንገድ እንዲፈጠር ድጋፍ እንደምታደርግ ገልጻ፣ በአፍሪካ ሕብረትና በልዩ ተወካዩ ኦሉሴጉን ኦባሳንጆ የሚመራውን የሽምግልና ሂደት እንደምትደግፍ አሳውቃለች። ይህም የፕሪቶሪያ ስምምነት በተግባር ውጤታማ ሆኖ እንዲተገበር ያለመ መሆኑን ገልጻለች።

Seledadotio
Seledadotio

" የኢትዮጵያ ጎረቤት አገራት ግጭቱን ከሚያባብሱ ማንኛውንም ድርጊቶች ሊቆጠቡ ይገባል " - አፍሪካ ሕብረት የአፍሪካ ሕብረት ኮሚሽን ሊቀ መንበር ማሕሙድ አሊ ዩሱፍ በሰሜን ኢትዮጵያ እንደገና የተከሰተው ውጥረትና ወታደራዊ መካረር እጅግ እንዳሳሰባቸው ገልጸዋል። በተለይም ህወሓት የመቐለ፣ አክሱም እና ሽረ አውሮፕላን ማረፊያዎችን መያዙና መቆጣጠሩ፣ የፌዴራል መንግሥት ሠራተኞችንም መያዙ በዚህም ምክንያት…

የብሪክስ ጉባኤ ኢትዮጵያ የባለብዙ ወገን የዲፕሎማሲ ድል ያገኘችበት ነው - ምሁራን

አዲስ አበባ፣ መስከረም 6፣ 2019 (ኤፍ ኤም ሲ) በህንድ ኒው ዴልሂ የተካሄደው 18ኛው የብሪክስ ጉባኤ ኢትዮጵያ የባለብዙ ወገን የዲፕሎማሲ ድል ያገኘችበት መድረክ ነው አሉ የፖለቲካ ሳይንስ እና ዓለም አቀፍ ግንኙነት ምሁራን፡፡

በውጭ ጉዳይ ኢንስቲትዩት የባለብዙ ወገን ጉዳዮች ተመራማሪ አዲስ አለማሁ ለፋና ዲጂታል እንደገለጹት÷ ጉባኤው ሲጠናቀቅ በወጣው የጋራ መግለጫ ኢትዮጵያ ሶስት ስትራቴጂክ ድጋፎችን አግኝታለች፡፡

የመጀመሪያው ኢትዮጵያ የዓለም ንግድ ድርጅትን ለመቀላቀል እያደረገች ያለውን ጥረትና የድርድር ሂደት የብሪክስ አባል ሀገራት ለመደገፍ መስማማታቸው እንደሆነ ጠቅሰው፤ ይህ ድጋፍ ትልቅ ድል መሆኑን አንስተዋል፡፡

ሌላው ጉዳይ ኢትዮጵያ የአፍሪካ ሕብረትን ሙሉ ድጋፍ አግኝታ በዓለም አቀፉ የሲቪል አቪዬሽን ድርጅት ምክር ቤት ተጨማሪ መቀመጫ ለማግኘት የምታደርገውን ብቸኛ የአፍሪካ እጩነት ብሪክስ በሙሉ ድምፅ የደገፈበት ውሳኔው መሆኑን ገልጸዋል።

ኢትዮጵያ 32ኛውን የተባበሩት መንግሥታት የአየር ንብረት ለውጥ ጉባኤ (COP32) በአዲስ አበባ ለማስተናገድ የምታደርገውን ዝግጅት ብሪክስ ሙሉ በሙሉ እንደሚደግፍ መግለፁ ሌላኛው ስኬት መሆኑን አብራርተዋል፡፡

በውጭ ጉዳይ ኢንስትቲዩት የብሪክስ ተወካይ እና ተመራማሪ ሀይማኖት እሸቱ (ዶ/ር) በበኩላቸው÷ የብሪክስ መድረክ ኢትዮጵያ ብሔራዊ እና ቀጣናዊ ፍላጎቶቿን ያንፀባረቀችበት መድረክ እንደሆነ አንስተዋል፡፡

ይህም ኢትዮጵያ በዓለም አቀፍ የፖለቲካና የፋይናንስ ውሳኔዎች ላይ የራሷን እና የአፍሪካን ጥቅም በተሻለ ተፅዕኖ ፈጣሪነት እንድታንጸባርቅ እና የባለብዙ ወገን ሥርዓትን እንድታጠናክር ይረዳታል ነው ያሉት።

መድረኩ የውጭ ግንኙነት አማራጮቿን ለማስፋትና ስልታዊ ሚዛኗን ለመጠበቅ እንደሚያስችላት አብራርተዋል፡፡

በተጨማሪም 18ኛው የብሪክስ ጉባኤ ኢትዮጵያ የደቡብ-ደቡብ ትብብርን እንድታጠናክር እና የአፍሪካ ድምፅ እና መሪነቷን እንድታሳድግ እንዲሁም በኢኮኖሚው ዘርፍ የንግድ ትስስር እና የገበያ አማራጯን እንድታሰፋ አስችሏታል ብለዋል፡፡

በሚኪያስ አየለ

የብሪክስ መሪዎች ያቀረቡት የሰላም ጥሪ
****************

በህንድ ኒው ዴልሂ በተካሄደው 18ኛው የመሪዎች ጉባኤ ላይ የተገኙት የBRICS አባል ሀገራት፣ እየጨመረ የመጣው ዓለም አቀፋዊ መከፋፈልና አለመተማመን የጋራ ሰላምን እየተፈታተነው እንደሚገኝ በጥብቅ አሳስበዋል። መሪዎቹ በጋራ መግለጫቸው፣ ዓለም አቀፉ ማኅበረሰብ ውጥረቶችን የሚቀንሱ የዲፕሎማሲና የፖለቲካ መፍትሔዎች ላይ ትኩረት እንዲያደርግና ግጭቶችን ከስረ-መሠረታቸው በመመርመር አስቀድሞ የማስቀረት ጥረቶችን እንዲያጠናክር ጥሪ አቅርበዋል።

በሁሉም ሀገራት መካከል ያለው ደህንነት የማይነጠል መሆኑን ያረጋገጠው ጥምረቱ፣ ዓለም አቀፍ ውዝግቦችን በውይይት፣ በምክክር እና በዲፕሎማሲ ሰላማዊ በሆነ መንገድ ለመፍታት ያለውን ቁርጠኝነት አድሷል። በግጭት መከላከልና መፍትሔ አሰጣጥ ላይ የክልላዊና ቀጣናዊ ድርጅቶችን ንቁ ሚና እንዲሁም ለችግሮች ሰላማዊ መፍትሔ የሚረዱ ጥረቶችን እንደሚደግፍ አስታውቋል።

BRICS በዓለም አቀፍ ውዝግቦች አውድ ከሚመለከታቸው ወገኖች ስምምነት የሚደረግ ቅድመ-ዲፕሎማሲ እና እርቅ፣ በተባበሩት መንግሥታት ድርጅት ቻርተር ዓላማዎችና መርሆች መሠረት ቀውሶችን ለማስወገድና እንዳይባባሱ ለመከላከል የሚሠራ መሆኑን ገልጿል። በትጥቅና በኃይል የሚታጀቡ ግጭቶችን በመከላከል ዙሪያ በተመድ የሰላም ማስከበር ተልዕኮዎች፣ በአፍሪካ ሕብረት የሰላም ድጋፍ ኦፕሬሽኖች፣ በእርቀ-ሰላምና በሰላም ሂደቶች ላይ የትብብር መንገዶችን ለመመርመር ከስምምነት ላይ ተደርሷል።

በአሁኑ ወቅት በዓለም አቀፍ ግጭቶችና ክፍፍሎች ላይ ያለው ስጋት ያሳሰበው ጥምረቱ፣ የታዳጊ ሀገራትን የልማት ፋይናንስ አቅርቦት የሚጎዳውን ከፍተኛ የዓለም አቀፍ ወታደራዊ ወጪ ጭማሪ አጥብቆ ተቃውሟል። የተለያዩ ሀገራዊ አመለካከቶችን የሚያከብር የባለብዙ ወገን አቀራረብ ለዘላቂ ልማት፣ ለድህነትና ረኃብ ቅነሳ እንዲሁም ለአየር ንብረት ለውጥ መፍትሔ እንደሚያስፈልግ የተገለጸ ሲሆን፣ ነገር ግን የአየር ንብረት አጀንዳን ከደህንነትና ፀጥታ ጉዳዮች ጋር ለማገናኘት የሚደረጉ ሙከራዎችን ቡድኑ እንደማይደግፈው አብራርቷል።

በኑክሌር አደጋ እና የግጭት ስጋቶች ላይ ያለው ስጋት እየጨመረ መምጣቱን የጠቆመው መግለጫው፣ የዓለም አቀፍ ሰላምና ደህንነትን ለማስጠበቅ የጦር መሣሪያ ቅነሳ፣ ቁጥጥር እና አለመስፋፋት ስርዓትን ማደስ እንዲሁም ታማኝነቱንና ውጤታማነቱን መጠበቅ እንደሚያስፈልግ አሳስቧል። የኑክሌር መሣሪያ የሌላቸው አካባቢዎች የኑክሌር አለመስፋፋት ስርዓትን ለማጠናከር የሚያደርጉትን አስተዋጽኦ ያነሳው ቡድኑ፣ እነዚህ አካባቢዎች የኑክሌር መሣሪያዎችን ከመጠቀም ወይም ለመጠቀም ከመዛት ጋር በተያያዘ ላላቸው ዋስትናዎች ድጋፉን አረጋግጧል።

በተጨማሪም በተመድ ጠቅላላ ጉባኤ ውሳኔ 73/546 መሠረት ከመካከለኛው ምስራቅ የኑክሌር እና የጅምላ ጨራሽ መሣሪያዎች የሌሉበት ዞን ለማቋቋም የተሰጡ ውሳኔዎችን ትግበራ ማፋጠን እንደሚያስፈልግ ገልጾ፣ ሁሉም አካላት በቅን ልቦና እንዲሳተፉ ጥሪ አቅርቧል።

ጥምረቱ የተባበሩት መንግሥታት የደህንነት ምክር ቤት ውሳኔ 1325 (2000) እና ተከታይ ውሳኔዎችን ሙሉ በሙሉ ለመተግበር እንዲሁም የሴቶች፣ ሰላም እና ደህንነት (WPS) አጀንዳን ለማስፋፋት ያለውን ቁርጠኝነት አድሷል።

በሁሉም የሰላም እና ደህንነት ሂደቶች ግጭትን መከላከልና መፍትሔ መስጠት፣ ሰብአዊ እርዳታ፣ እርቅ፣ የሰላም ኦፕሬሽኖች፣ የሰላም ግንባታ እና ከግጭት በኋላ መልሶ መገንባትን ጨምሮ በውሳኔ ሰጪነት ላይ የሴቶችን ሙሉ መብት፣ እኩልነት፣ ደህንነቱ የተጠበቀ እና ትርጉም ያለው ኃላፊነት ማረጋገጥ አስፈላጊ መሆኑን መሪዎቹ አጽንኦት ሰጥተውበታል።

በመሀመድ ፊጣሞ

18ኛው የብሪክስ የመሪዎች ጉባኤ የሁለተኛ ቀናት ቆይታ፦
‎
‎የኢ.ፌ.ዲ.ሪ ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) እና ልዑካቸው ከመስከረም 2 ቀን 2019 ዓ.ም ጀምሮ በተካሔደው 18ኛው የብሪክስ የመሪዎች ጉባኤ ላይ መሳተፋቸው ይታወሳል።
‎
‎መስከረም 3 ቀን፣ 2019 ዓ.ም የጉባዔው ሁለተኛ ቀን ‘‘ጽናትን፣ ፈጠራን፣ ትብብርን እና ዘላቂነትን መገንባት’’ በሚል መሪ ቃል የብሪክስ አባል እና አጋር ሀገራት መሪዎች እንዲሁም የተለያዩ ዓለም አቀፍ ተቋማት መሪዎች በተሳተፉበት የተካሔደ ሲሆን፣ ጥምረቱ 140 የጋራ አቋሞችን የያዘ (የኒው ዴልሂ መግለጫ) በማውጣትም የመሪዎቹ ጉባኤ ተጠናቅቋል።
‎
‎የብሪክስ ኒው ዴልሂ የአቋም መግለጫ የዓለም አቀፍ አስተዳደር ማሻሻያ፣ ዓለም አቀፍ እና ቀጣናዊ ሰላም፣ ዘላቂ የኢኮኖሚ ዕድገት እንዲሁም የህዝብ ለህዝብ ትሥሥርን ያካተቱ ዐበይት ጉዳዮች ላይ የአባል ሀገራቱን የጋራ አቋም ያንጸባረቀ ሲሆን ኢትዮጵያ የዓለም አቀፉን የንግድ ድርጅት ለመቀላቀል የምታደርገውን ጥረት ጥምረቱ በጽኑ እንደሚደግፍ በድጋሚ አረጋግጧል።

በዓለም አቀፍ የሲቪል አቪዬሽን ድርጅት ምክር ቤት ኢትዮጵያ የአፍሪካ ሕብረት ብቸኛ እጩ በመሆን ተጨማሪ መቀመጫ እንድታገኝ የሚደረገውን ጥረት በጽኑ እንደሚደግፍም አመላክቷል።

በተጨማሪም ሀገሪቱ የዓለም አቀፉን የአየር ንብረት ለውጥ ጉባኤ ኮፕ 32 ለማዘጋጀት የጀመረችውን ተነሳሽነትና ዝግጅት እንደሚደግፉ በጋራ መግለጫቸው አረጋግጠዋል። ጥምረቱ 19ኛውን የብሪክስ ጉባኤ በቻይና አስተባባሪነት እንዲዘጋጅም በጋራ አጽድቋል።
‎
‎ከመሪዎቹ ጉባኤ ጎን ለጎን ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) ከአባልና አጋር ሀገራት መሪዎች ጋር በሁለትዮሽ የሀገራቱ ትብብር ዙሪያ ፍሬያማ ውይይቶችን ያካሄዱ ሲሆን፤ በንግድና ኢንቨስትመንት፣ በመከላከያ መስኮች ትብብር፣ በዲጂታላይዜሽን ዙሪያ ሊኖሩ ስለሚችሉ ትብብሮች በጥልቀት ተወያይተዋል።
‎
‎በድኅረ ጉባኤ ለመሪዎች በተደረገው የእራት ግብዣ ላይ ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ(ዶ/ር) ከተለያዩ የብሪክስ አባል እና አጋር ሀገራት መሪዎች ጋር የታደሙ ሲሆን፤ የሁለት ቀናት የብሪክስ የመሪዎች ጉባኤን አጠናቅቀው ተመልሰዋል።

የጠቅላይ ሚኒስትር ጽሕፈት ቤት
#pmoethiopia

ዲጂታል መደመር፡ የኢትዮጵያ የቴክኖሎጂ ሉዓላዊነት በብሪክስ መድረክ
******************

በሕንድ ኒው ዴልሂ እየተካሄደ ባለው 18ኛው የብሪክስ የመሪዎች ጉባኤ ላይ ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) ያደረጉት ንግግር፤ ኢትዮጵያ በልማት፣ በዲፕሎማሲ እና በቴክኖሎጂ ዘርፎች የነደፈችውን ግልጽ አቅጣጫ የሚያንፀባርቅ ነው።

"ጽናትን፣ ፈጠራን፣ ትብብርን እና ዘላቂነትን መገንባት" በሚል መሪ ቃል በተዘጋጀው በዚህ ታሪካዊ መድረክ ላይ የተንፀባረቀው ሀሳብ፣ በሀገር ውስጥ እየተተገበረ ካለው የመደመር እሳቤ እስከ ዓለም አቀፉ የብሪክስ የትብብር ማዕቀፍ ድረስ ያለውን ስትራቴጂያዊ ውህደት በሚገባ ያሳያል።

ሁለቱም አስተሳሰቦች አግላይ ከሆነው ነባር የዓለም ሥርዓት ወጥቶ የጋራ ተጠቃሚነትን፣ ፍትሐዊ የባለብዙ-ወገን ማዕቀፍን እና አዎንታዊ ትብብርን መገንባት ላይ ያተኩራሉ።

በኢትዮጵያ ምህዳር ውስጥ የዳበረው የመደመር እሳቤ ቀደምት ዕውቀቶችን በመጠበቅ፣ የወቅቱን አቅሞች በማጣመር እና ጉድለቶችን በመሙላት አዲስ አቅም መገንባትን መሠረት ያደረገ ነው።

ይህ አካታችነትን ያማከለ ፍልስፍና የብሪክስ ጥምረት በዓለም አቀፍ ደረጃ በፖለቲካ እና በኢኮኖሚ ውሳኔዎች የተገለሉ አዳጊዎችን ከሚያሳትፈው ሰፊ ዓላማ ጋር ቀጥተኛ ቁርኝት አለው።

ኢትዮጵያ ከአፍሪካ ሁለተኛዋ ከፍተኛ የሕዝብ ቁጥር ያላት፣ የአፍሪካ ሕብረት መቀመጫ እና የሰፊው አህጉራዊ ነፃ የንግድ ቀጣና ማዕከል በመሆኗ፤ የብሪክስ የትብብር ማዕቀፍ ወደ አፍሪካ አህጉር በስፋት እንዲሰርፅ ትልቅ ድልድይ ሆና ታገለግላለች።

ካፒታልን፣ ቴክኖሎጂን እና ገበያን በማጣመር የጋራ ዕድገት ማምጣት የሚለው የብሪክስ መርህም፣ ሀብት እና አቅምን አቀናጅቶ የላቀ ውጤት ከማምጣቱ የመደመር እሳቤ ጋር ጥልቅ ውህደት ይፈጥራል።

ይህ የዲፕሎማሲ እና የልማት ትስስር ወደ ቴክኖሎጂው ዘርፍ ሲሰፋ ይበልጥ ጎልቶ ይታያል።

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) በዚሁ የኒው ዴልሂ የብሪክስ ጉባኤ ላይ፣ “የመደመር አርቲፊሻል ኢንተለጀንስ ዩኒቨርሲቲ አፍሪካ የነገውን የቴክኖሎጂ ዘመን በባለቤትነት እንድትመራ ትልቅ ሚና ይጫወታል” በማለት ያነሱት ሀሳብ፤ ኢትዮጵያ በሰው ሠራሽ አስተውሎት (AI) ዘርፍ አህጉራዊ መሪ ለመሆን ያላትን ጽኑ አቋም ያረጋግጣል።

በሚኒስትሮች ምክር ቤት የፀደቀው እና በዓለም አቀፍ ደረጃ በዓይነቱ ልዩ የሆነው ይህ ዩኒቨርሲቲ፣ ኢትዮጵያ ከቴክኖሎጂ ተጠቃሚነት አልፋ ወደ ቴክኖሎጂ አመንጪነት እንድትሸጋገር የሚያስችል ታሪካዊ ተቋም ነው።

የዓለም አቀፉ የገንዘብ ድርጅት (IMF) ጥናት እንደሚያመለክተው፣ አፍሪካ ለዘርፉ ተገቢውን መሰረተ ልማት እና ዝግጅት ካደረገች የሰው ሠራሽ አስተውሎት የአህጉሪቱን ጠቅላላ የሀገር ውስጥ ምርት በ4 በመቶ ሊያሳድገው ይችላል። የዩኒቨርሲቲው መቋቋም ይህን ግዙፍ የኢኮኖሚ አቅም እውን ለማድረግ የተወሰደ ትልቅ ርምጃ ነው።

የሰው ሠራሽ አስተውሎት ቴክኖሎጂን ለሀገር በቀል ችግሮች መፍቻነት የማዋሉ ሥራ በሚኒስትሮች ምክር ቤት ደንብ ከተቋቋመው የኢትዮጵያ ሰው ሠራሽ አስተውሎት ኢንስቲትዩት ተግባራት ጋር ተቀናጅቶ የላቀ ውጤት እያመጣ ይገኛል።

የሰብል በሽታዎች መቆጣጠሪያ ሥርዓት፣ ከ50 ሚሊዮን በላይ ዜጎችን ያቀፈው የፋይዳ ብሔራዊ ዲጂታል መታወቂያ፣ ከ130 በላይ የመንግሥት አገልግሎቶችን የሚሰጠው የመሶብ ፖርታል እንዲሁም የ5 ሚሊዮን ኢትዮጵያውያን ኮደሮች ፕሮግራም የዚሁ ስትራቴጂያዊ ጉዞ አካላት ናቸው።

ከዚሁ ጋር ተያይዞ ኢትዮጵያ በብሪክስ ውስጥ መገኘቷ የዘርፉን ዕድገት ለማፋጠን ተጨማሪ ዕድል ይፈጥራል።

የብሪክስ አባል ሀገራት በሴሚኮንዳክተር፣ በሱፐር ኮምፒዩቲንግ እና በዲጂታል መሰረተ ልማት ያላቸውን የበለፀገ አቅም ለቴክኖሎጂ ሽግግር እና የመረጃ ማዕከላት ግንባታ መጠቀም ሰፊ አማራጭ ይከፍታል።

በጉባኤው ላይ እንደተብራራው የቀጣዩ ትውልድ የሰው ሠራሽ አስተውሎት ሞዴሎች በምዕራባውያን ቋንቋዎች ላይ ብቻ ሳይገደቡ የአፍሪካን ሀገር በቀል ዕውቀቶች፣ ባህሎች እና ቋንቋዎች ያካተቱ መሆን አለባቸው።

አዲሱ የልማት ባንክም ለዚህ ዲጂታል ኢኮኖሚ ግንባታ ወሳኝ የሆነውን አማራጭ ፋይናንስ ለማቅረብ ያስችላል።

ከቴክኖሎጂው መስፋፋት ጎን ለጎን የሚመጡትን የሳይበር ደኅንነት ሥጋቶች፣ የግል መረጃ መጣስ እና የአልጎሪዝም አድልዎን ለመከላከል ኢትዮጵያ ጠንካራ የሕግ እና ፖሊሲ ማዕቀፎችን ዘርግታለች።

በሚኒስትሮች ምክር ቤት የፀደቀው ብሔራዊ የሰው ሠራሽ አስተውሎት ፖሊሲ የዘርፉ የአሠራር ሥርዓቶች ግልፅ፣ ተጠያቂነት ያለባቸው እና ከሰው ልጅ ቁጥጥር የማይወጡ መሆናቸውን ያረጋግጣል።

በተጨማሪም የግል መረጃ ጥበቃ አዋጅ እና የኮምፒዩተር ወንጀል አዋጅ የዜጎችን የመረጃ ሉዓላዊነት ከማረጋገጥ ባሻገር ብሔራዊ የመረጃ ደኅንነትን ለመጠበቅ ጉልህ ድርሻ አላቸው።

የመደመር እሳቤ እና የብሪክስ ዓላማ በፅንሰ-ሀሳብ እና በስትራቴጂ ደረጃ የሚደጋገፉ፣ አካታችነትን እና የጋራ ብልፅግናን ማዕከል ያደረጉ የፖሊሲ አተያዮች ናቸው።

ኢትዮጵያ በብሪክስ ውስጥ መገኘቷ ፍትሃዊ ዓለም አቀፍ ሥርዓት እንዲጎለብት ከማድረጉም በላይ፣ የአፍሪካን ድምፅ እና የቴክኖሎጂ ፍላጎት በዓለም መድረክ ለማስተጋባት አቅም ሆኗታል።

በሰው ሠራሽ አስተውሎት ዘርፍ የወጡት ብሔራዊ ፖሊሲዎች እና የሕግ ማዕቀፎች ደግሞ የቴክኖሎጂውን ሥጋቶች አስቀድሞ በመገደብ በራስ መተማመን እና በሉዓላዊነት ላይ የተመሠረተ የቴክኖሎጂ ዕድገትን ለማረጋገጥ አስችለዋል።

በለሚ ታደሰ
#ethiopia #digitalethiopia #brics2026 #medemer #artificialintelligence #techtransfer #aiuniversity #globalsouth #innovation

የጸጥታው ም/ቤት ሪፎርምን በተመለከተ ኢትዮጵያ የአፍሪካ ሕብረትን አቋም ትደግፋለች #brics_2026_summit

የኢትዮጵያ ታሪካዊ የዲፕሎማሲ ምዕራፍ ከታዛቢነት ወደ አጀንዳ ሰጪነት
*************************

በዓለም አቀፍ ፖለቲካና ኢኮኖሚ ከሁለተኛው የዓለም ጦርነት ወዲህ ላለፉት ዘመናት አንድ ወገን ብቻ ይመራ የነበረው “ባለ አንድ ማዕከል” የኃይል ሚዛን አሁን በከፍተኛ ፍጥነት ወደ ባለ ብዙ ማዕከላት እሳቤ እየተቀየረ ይገኛል።

አዳዲስ የኢኮኖሚና የፖለቲካ ኃይሎች በዓለም አቀፍ መድረክ ጎልተው እየወጡ ባሉበት በዚህ ታሪካዊ ወቅት፣ ኢትዮጵያ በውጭ ግንኙነቷ ተመልካችና ውሳኔ ተቀባይ ሆና ከመቀጠል ይልቅ ንቁ ተሳታፊና የኖረ ዓለም አቀፋዊ የመሪነት ሚናዋን እንደገና እያደሰች ትገኛለች።

ይህንን የዓለም አቀፍ ሥርዓት መዋቅራዊ ለውጥ በግልጽ የሚያሳየው ታሪካዊ ክስተት ኢትዮጵያ የብሪክስ ሙሉ አባል ሆና በይፋ የተቀላቀለችበት ታኅሣሥ 22ቀን 2016 ዓ.ም ነው።

ይህም የሀገራችን ዲፕሎማሲያዊ ጉዞ አዲስ ምዕራፍ ላይ እንዳደረሰው ይታመናል። ኢትዮጵያ የብሪክስ ስብስብ አባል እንድትሆን የቀረበላት ጥሪ እና ሙሉ አባልነቷን ማረጋገጧ በተለመዱ የዲፕሎማሲ አካሄድ የተገኘ ውጤት አይደለም።

ይልቁንም ሀገራችን በምስራቅ አፍሪካ ያላትን የጂኦ-ፖለቲካዊ ክብደት፣ የሕዝብ ቁጥር ዕድገት፣ የኢኮኖሚ አቅም እና የታሪክ ባለቤትነቷን በዓለም አቀፍ ደረጃ ያስመሰከረችበት አጋጣሚ ነው።

ከዓለም ሕዝብ ቁጥር፣ አጠቃላይ የኢኮኖሚ እንቅስቃሴ (GDP) እና የተፈጥሮ ሀብት ከፍተኛውን ድርሻ ከሚይዙት ታዳጊ ሀገራት ጋር በጋራ መሰለፍ፣ ኢትዮጵያ በዓለም አቀፍ የፋይናንስና የንግድ ሥርዓት ውስጥ ያላትን የመደራደር አቅም በእጅጉ ያሳድገዋል።

ኢትዮጵያ የሊግ ኦፍ ኔሽንስ፣ የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት እና የአፍሪካ አንድነት ድርጅት የአሁኑ አፍሪካ ሕብረት መስራች በመሆን በታሪክ የሚታወቅ የባለብዙ ወገን ዲፕሎማሲ ተሟጋች በመሆኗ፣ የብሪክስ አባልነቷም ይህንኑ ታሪካዊ መርህ በዘመናዊ መልኩ የማስቀጠል አካል ነው።

ይህም ታዳጊ ሀገራት እንደ ዓለም አቀፍ የገንዘብ ድርጅትና የዓለም ባንክ ያሉ ዓለም አቀፍ ተቋማት በቂ ድምፅና ውክልና እንዲኖራቸው በሚደረገው ጥረት ውስጥ ኢትዮጵያ ግንባር ቀደም ተሳታፊ እንድትሆን ያደርጋታል።

በብሪክስ ስር የሚገኘው “አዲሱ የልማት ባንክ” ለኢትዮጵያ የመሠረተ ልማትና የልማት ፕሮጀክቶች ተጨማሪ የፋይናንስ ምንጭ በመሆን ከፖለቲካዊ መስፈርቶች ነፃ የሆነ አማራጭ ያቀርባል።

የብሪክስ አባልነት ለኢትዮጵያ ኢኮኖሚ በርካታ በሮችን የሚከፍት ሲሆን፤ እንደ ቻይና፣ ሕንድ፣ ብራዚል እና ሩሲያ ካሉ የቡድኑ አባላት የሚመጣውን የውጭ ቀጥተኛ ኢንቨስትመንት በከፍተኛ ደረጃ የመሳብ ዕድል ይፈጥራል።

የኢትዮጵያ ምርቶች ወደ ታላላቅ የዓለም ገበያዎች ያለ ምንም ገደብ እንዲገቡና የሀገር ውስጥ የኢኮኖሚ እንቅስቃሴ እንዲነቃቃም ትልቅ ዕድል የሚፈጥር ሲሆን፣ በኢንዱስትሪ፣ በዲጂታል ኢኮኖሚ፣ በታዳሽ ኃይል እና በግብርና ዘርፍ የቴክኖሎጂ ሽግግርን ያፋጥናል።

ኢትዮጵያ ብሪክስን መቀላቀሏ ከምዕራባውያን ወዳጆቿ ጋር ያላትን ግንኙነት ማቋረጥ ወይም መተው ማለት አይደለም።

ይልቁንም ሀገራችን ከምዕራቡም ሆነ ከምስራቁ ዓለም ጋር የጋራ ጥቅምን መሠረት ያደረገ የተመጣጠነ የውጭ ግንኙነት ፖሊሲን የመከተል ብስለቷን ያሳያል።

ይህ አካሄድ ኢትዮጵያ በማንኛውም ወገን ጥገኛ ሳትሆን ብሔራዊ ጥቅሟን በብቃት እንድታስከብርም ያስችላታል።

ዓለም ወደ አዲስ ባለ ብዙ ማዕከል አወቃቀር በምትሸጋገርበት በዚህ ወቅት፣ ኢትዮጵያ የአፍሪካን ድምፅ በማስተጋባት የደቡብ-ደቡብ ትብብርን በማጠናከር እና የራሷን ብሔራዊ ጥቅም በማስከበር ረገድ ቁልፍ ሚናዋን መጫወቷን ትቀጥላለች።

በአድማሱ አራጋው
#brics #ethiopiandiplomacy #multipolarworld #newdevelopmentbank #ethiopiarising

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በኮንቲኔንት መጽሔት ላይ ታትሞ በወጣ ምስል ላይ በተገኘው መረጃ መሰረት፣ ዛሬ ሴፕቴምበር 9 የአፍሪካ ሕብረት ቀን ሆኖ ይከበራል። ይህ ቀን ሕብረቱ የተመሰረተበትን ከሚያስበው የአፍሪካ ቀን የተለየ ሲሆን፣ ተቋሙ በአፍሪካውያን ዘንድ ያለውን አመለካከትና ተቀባይነት ለመገምገም ጥሩ አጋጣሚ ነው።

አፍሮባሮሜትር በ38 የአፍሪካ ሀገራት ላይ ባደረገው ሀገራዊ ውክልና ያለው ጥናት፣ ከግማሽ በላይ የሚሆኑት አፍሪካውያን (55 በመቶ) የአፍሪካ ሕብረት በሀገራቸው ላይ አዎንታዊ ተጽዕኖ እንዳለው ያምናሉ። እንዲሁም 56 በመቶ የሚሆኑት ሕብረቱ የሀገራቸውን ፍላጎት እና ጥቅም እንደሚገነዘብ ገልጸዋል።

በሌላ በኩል ድርጅቱ በሀገራቸው ላይ ጉዳት ያደርሳል ብለው የሚያስቡት 13 በመቶ ብቻ ሲሆኑ፣ የሀገራቸውን ፍላጎት አያውቅም የሚሉት ደግሞ 18 በመቶ መሆናቸውን ጥናቱ አመልክቷል።

ይህ አዎንታዊ አመለካከት በአምስቱም የአፍሪካ ቀጣናዎች ጎልቶ የሚታይ ቢሆንም፣ በመካከለኛው አፍሪካ የሚገኙ ዜጎች ግን ከሌሎች አካባቢዎች አንጻራዊ በሆነ መልኩ አሉታዊ አመለካከት የማንጸባረቅ ዝንባሌ ታይቶባቸዋል። ከጥናቱ ተሳታፊዎች መካከል ላይቤሪያውያን 75 በመቶ ድምጽ በመስጠት ሕብረቱ የሀገራቸውን ፍላጎት እንደሚረዳ በማመን ከ38ቱ ሀገራት ቀዳሚውን ስፍራ ሲይዙ፣ በማዳጋስካር፣ ሴራሊዮን እና ኮትዲቯር ያሉ ዜጎችም ተቀራራቢ ከፍተኛ አዎንታዊ ምላሽ ሰጥተዋል። በአንጻሩ በዘጠኝ ሀገራት ይህን ሀሳብ የሚቀበሉት ከግማሽ በታች ሲሆኑ፣ ዚምባብዌ 38 በመቶ በማስመዝገብ በመጨረሻው ስፍራ ላይ ትገኛለች።

ትኩረት ከሚስቡት የጥናቱ ግኝቶች መካከል ቁጥራቸው ቀላል የማይባል ዜጎች በሕብረቱ እንቅስቃሴ ላይ ግልጽ የሆነ አቋም አለመያዛቸው ነው። 26 በመቶ የሚሆኑት ሕብረቱ ገለልተኛ ተጽዕኖ እንዳለው ወይም ምንም እንደማያውቁ ሲገልጹ፣ 32 በመቶዎቹ ደግሞ ሕብረቱ የሀገራቸውን ጥቅም ስለመረዳቱ በተጠየቁት ጥያቄ ላይ ተመሳሳይ ምላሽ ሰጥተዋል። ይህ መረጃ የአፍሪካ ሕብረት ቀን መከበር ዋነኛ ዓላማ ተቋሙ እየሰራ ስላለው ሥራ በዜጎች ዘንድ ያለውን ግንዛቤ ማሳደግ መሆኑን በግልጽ ያሳያል።

ኦባሳንጆ በሕወሓት መሪዎች ለቀረበባቸው የገለልተኝነት ቅሬታ ምላሽ ሰጡ

የፕሪቶሪያ የሰላም ስምምነት አሸማጋይ የነበሩትና የአፍሪካ ሕብረት የአፍሪካ ቀንድ ልዩ መልዕክተኛ ኦሉሴጎን ኦባሳንጆ፣ በሕወሓት መሪዎች ለቀረበባቸው የገለልተኝነት ቅሬታ ምላሽ ሰጡ።

ኦባሳንጆ በጽሕፈት ቤታቸው በኩል ባወጡት መግለጫ፣ በሁለቱ ወገኖች መካከል ውጥረት መባባሱንና የፕሪቶሪያ ስምምነቱን የሚጥሱ እንቅስቃሴዎች መታየታቸውን ተከትሎ የማሸማገል ጥረት መጀመራቸውን ገልጸዋል።

አሸማጋዩ እስካሁን ያከናወኑት ሥራ በተሳካ ሁኔታ ሲካሄድ እንደቆየ ጠቅሰው፣ በማሸማገል ሂደቱ ከኢትዮጵያ ፌደራል መንግሥት ትዕዛዝ እንደማይቀበሉ አስታውቀዋል።

በተጨማሪም ምሥጢራዊ የድርድር መረጃዎችን ለሕዝብ ይፋ ማድረግ ኃላፊነት የጎደለው አሠራር ነው ብለዋል።

ኦባሳንጆ፣ አንዳንድ የሕወሓት አመራሮች የማሸማገል ጥረታቸውን ለማጣጣል መሞከራቸው አዲስ እንዳልሆነ ገልጸው፣ በፕሪቶሪያ ድርድር ወቅትም ተመሳሳይ ሙከራ መደረጉን ጠቁመዋል።

አንድን ወገን ያዳላሉ የሚለው ክስ የአደራዳሪነት ሥራቸውንና የተሰጣቸውን ውክልና የሚያዛባ መሆኑን የገለጹት ኦባሳንጆ፣ በድርድር ሂደት የአንድ ወገንን ፍላጎት በሌላው ላይ በኃይል መጫን ውጤታማ መፍትሔ እንደማያመጣ አስምረውበታል።

የሕወሓት መሪዎች በበኩላቸው ባለፈው እሁድ ባወጡት መግለጫ፣ ኦባሳንጆ በማሸማገል ሂደቱ የገለልተኛ አደራዳሪነት መርኅን አልጠበቁም ሲሉ መውቀሳቸው ይታወሳል።

Seledadotio
Seledadotio

የጥገና ሥራ ለማከናወን የሚቋረጥ የኃይል አቅርቦት

ነገ ነሐሴ 29 ቀን 2018 ዓ.ም የጥገና ለማከናወን የኃይል አቅርቦት የሚቋረጥባቸው አካባቢዎች፡-

✅ከጠዋቱ 2፡00-11፡00

👉ጎፋ ካምፕ፣ ሀዋርያው ቸርች፣ ኪዳነምህረት ቤተ ክርስቲያን፣ መካኒሳ አረቄ ፋብሪካ ፣ ቆሬ አደባባይ ፣ አሚጎ ኮንዶሚንየም በከፊል፣ ፋና ት/ቤት እና አካባቢው፣

👉 አርሴማ ቤተክርስቲያን፣ ጀርመን አደባባይ ፣ ጀሞ ሚካኤል፣ አፍሪካ ህንጻ፣ ዱላ ማርያም እና አካባቢው፣

👉አፍሪካ ሕብረት፣ መቻሬ ኮንዶሚኒየም፣ ልደታ ፀበል፣ ሜክሲኮ፣ ትንባሆ ሞኖፖል፣ ሳር ቤት እና አካባቢው፣

👉ጎፋ መከላከያ ካንምፕ፣ አሚጎ፣ ጀሞ ሚካኤል፣ መካኒሳ አረቄ ፋብሪካ፣ አንቦ አደባባይ ፣ መካኒሳ አቦ ቤተክርስቲያን፣ ከፍያለው ህንጻ፣ ከነማ መድሀኒዓለም ቤት ድረስ እና አካባቢው፣

👉መድሀኒዓለም መውጫ፣ ሬዲዮ ፋና፣ ቻይና ካምፕ፣ ዘነበ ወርቅ፣ አየር ጤና፣ ድረስ እና አካባቢው፣

👉እርሻ ሰብል፣ ሳሪስ ፣ አደይ አበባ፣ ዘንባባ ሆስፒታል፣ ሳሪስ አዲስ ሰፈር፣ ከሰል ቤት፣ ሚዛን ፣ ቡልቡላ ት/ቤት ድረስ እና አካባቢው፣

✅ከረፋዱ 3፡00-10፡30

👉ለገጣፎ ፣ የካ ሰዲ ፣ የካ አባዶ ጀርባ ፣ 44 ማዞሪያ ፣ ፍሬ ጎዩ ፣ ሮጌ ፣ ድሬ ሶኮሩ ፣ ለገበሪ ፣ ግራር ገብር ኤል፣ አዲስ አበባ ውሃ በከፊል ፣ ዳቢ ጎርጊስ ፣ ሰንዳፋ ሙሉ ከተማ ፣ ለገጣፎ ኢንዱስትሪ መንደር እና አካባቢው፣

👉አዲስ አበባ ውሃ ፣ አባ ሳሙኤል መንደር፣ ዱከም ከተማ ፣ ፕሪማ ፓስታ፣ታጠቅ ኢንዱስትሪ ፣ወደ ጌጃ ኤክስፕረስ መስመር እና አካባቢው፣

✅ከቀኑ 8፡30-ምሽት 4፡00

👉ጋቦን ኢንባሲ ፣ 24 ስፖርት ኮሚሽን ፣አደይ አበባ ስታዲየም ፣ 24 ኮንዶሚኒየም፣ጨጨሆ የባህል አዳራሽ፣ መሶብ እና አካባቢው፣

👉 ቦሌ መድሀኒአለም፣ ቦሌ 2ተኛ ደረጃ ትምህርት ቤት ፣ ሬድዋን ህንጻ ፣ ሞኢንኮ ጀርባ ፣ ሰላም ህንጻ ፣ ኦሮሚያ ታወር ፣ዮጎ ቸርች ፣ ቀነኒሳ ሆቴል ፣

👉ብርሀነ አደሬ ህንጻ ፣ አርመን ሆቴል ፣ ሞሞና ሆቴል ፣ ካሌብ ሆቴል ፣ መድሀኒአለም ታወር እና አካባቢው፣

✅ከጠዋቱ 1፡30-9፡30

👉ባህርዳር፣አባይ ማዶ ማራኪ ቀበሌ፣ማራኪ ቴሌ አካባቢ፣ኤርፖርት፣መኮድ ኮንዶሚኒየም፣ባህርዳር ቀበሌ 16 ህዳሴ ሰፈር እና አካባቢው፣

👉ዘጌ፣ ጭምባ፣ ወገልሳ፣ወጀንታ፣ አርባምንጭ፣ሳውላ እና አካባቢው የኃይል አቅርቦት ይቋረጣል።

ስለሆነም በአካባቢው የምትገኙ ክቡራን ደንበኞቻችን ይህንኑ በመገንዘብ አስፈላጊው ቅድመ ዝግጅት እንድታደርጉ በአክብሮት እናሳውቃለን።
#የኢትዮጵያኤሌክትሪክአገልግሎት

«ለአፍሪካ ችግር አፍሪካዊ መፍትሔ»፦ የኢትዮጵያ የመደመር ዲፕሎማሲ
*****************

«ለአፍሪካ ችግር አፍሪካዊ መፍትሔ» የሚለው መርህ የኢትዮጵያ ዲፕሎማሲ ታሪካዊና አሁናዊ መሠረት ነው።

ኢትዮጵያ ይህን መርህ ከአፍሪካ ነፃነት ትግል ጀምሮ እስከ አሁኑ የዘመናዊ ዲፕሎማሲ ምዕራፍ ድረስ ይዛው ቀጥላለች።

የመደመር ዲፕሎማሲ የአፍሪካ ሀገራት የውስጥ ችግሮቻቸውን በራሳቸው ውይይትና ባህላዊ እሴቶች መፍታት አለባቸው እንጂ የውጭ ኃይሎች መጫወቻ መሆን የለባቸውም የሚለውን ጽኑ እምነት ያንጸባርቃል።

በዚህም ኢትዮጵያ በታሪክ ከአፍሪካ ነፃነት ትግል ጀምሮ የነበራትን የመሪነት ሚና በመቀጠል፣ በአሁኑ ወቅት አህጉራዊ ሉዓላዊነትን ለማስበር እና የውጭ ጣልቃ ገብነትን ለመመከትም ይህን መርህ በጽናት ትከተላለች።

በታላቁ የኢትዮጵያ ሕዳሴ ግድብ ዙሪያ ሲካሄድ የቆየው ድርድር ለዚህ እንደ ማሳያ ሆኖ ይነሳል። ግብፅና ሱዳን ጉዳዩን ወደ መንግሥታቱ ድርጅት የፀጥታው ምክር ቤት እና ወደ አረብ ሊግ በመውሰድ ዓለም አቀፋዊና ቀጣናዊ ጫና ለመፍጠር በሞከሩበት ወቅት፣ ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) ለአፍሪካዊ ችግር አፍሪካዊ መፍትሄ የሚለውን ዕሳቤ በተግባር አውለዋል።

ጠቅላይ ሚኒስትሩ ድርድሩ በአፍሪካ ሕብረት አማካኝነት እንዲካሄድ የያዙት አቋም ኢትዮጵያ ለሕብረቱ ያላትን ክብርና እውቅና የሚያሳይ ከመሆኑም ባሻገር፤ ሀገራችን የአፍሪካ ችግሮች በባለቤቶቹ በአፍሪካውያን እንዲፈቱ ያላትን ጽኑ እምነትም ያረጋገጠ ነበር።

የአፍሪካውያንን ሰላምና ደህንነት ከማረጋገጥ አንጻርም ኢትዮጵያ በሱዳን፣ በደቡብ ሱዳን እና በሶማሊያ ግጭቶች በተከሰቱበት ወቅት የአፍሪካ ሕብረት እና የኢጋድ የሰላም ጥረቶችን በመምራትና የሰላም አስከባሪ ኃይል በማሰማራት አህጉራዊ ኃላፊነቷን ተወጥታለች።

ኢትዮጵያ በብሪክስ አባልነት ዓለም አቀፍ መድረኮች ላይ ስትሳተፍ፣ የአፍሪካ ድምጽ በመሆን የአህጉራችንን ኢኮኖሚያዊና ፖለቲካዊ ጥቅም የማስጠበቅ ሚናዋን ተግብራ እያሳየች ነው።

በዚህ ሁሉ የመደመር ዲፕሎማሲ ዕሳቤ ከኢትዮጵያ አልፎ ለአፍሪካም ዘብ የሚቆም ታላቅ ራዕይን የሰነቀ ዕሳቤ መሆኑን መመልከት ይቻላል።

በዓይናለም ሐድራ
#ethiopia #africa #medemer #diplomacy #ebc

ነገ ነሐሴ 17 ቀን 2018 ዓ.ም የጥገና ሥራ ለማከናወን የኃይል አቅርቦት የሚቋረጥባቸው አካባቢዎች ፡-

✅ ከጠዋቱ 2፡00-9፡30

👉አለም ባንክ፣ ኢንዲያና ት/ቤት፣ ታፍ ማደያ፣ አቃቂ ብሩህ ተስፋ ት/ቤት፣ ኮፊ ሲቲ ፣ ገነት ሆቴል፣ ቡልጋሪያ፣ ቄራ፣ ኦሮሚያ ሳርቤት ቢሮ እና አካባቢው፣   

👉ቂሊንጦ ኮንዶሚየም፣ አዲስ አበባ ሳይንስ እና ቴክኖሎጂ ዮኒቨርስቲ፣ ቂሊንጦ ላይ ሰፈር፣ ቂሊንጦ ሚካኤል፣ ሌስ ፍራንስ ት/ቤት፣ ጥሩነሽ ቤጂንግ ሆስፒታል፣ አሳማ ጊቢ፣ ኮዬ አደባባይ፣ ዋሊያ ቢራ እና አካባቢው፣
      
👉በባህርዳር፣አባይማዶ፣ማራኪ ቀበሌ፣120 ቪሌጅ እና አካባቢው፣

✅ ከጠዋቱ 2፡00-11፡00

👉አወልያ  መስጅድ፣ ካኦጄጄ፣ አቡነሃብተማርያም፣ አስኮ ጨረታ፣ 40/60 ኮንዶሚኒየም፣ ብርጭቆ ቀይ መስቀል ጋር፣ ብርጭቆ ማርያም ቤተክርስቲያን፣ አርሴማ ቤተክርስቲያን እና አካባቢው፣

👉አስኮ አዲስ ሰፈር፣ኦሮሚያ ሜዳ፣ አዲስ አበባ ቆዳ፣ መድሀኒያለም ቤተክርስቲያን፣ መልካ በሮ 01 ቀበሌ እና አካባቢው፣  

👉አውጉስታ፣ ወይራ ሰፈር፣ ወይራ ኮንዶሚኒየም፣ ሞቢል፣ የድሮው ራሺያ ካምፕ፣ ተዘንአ ሆስፒታል ፣ ጦርሃይሎች ጎልፍ ክለብ እና አካባቢው ፣

👉ጉርድ ሾላ ቴሌ፣ የካ ሞሰብ፣ ትምህርት መሳሪያዎች፣ ጃክሮስ አደባባይ ፣ ሜታ ቢራ ፋብሪካ እና አካባቢው፣

👉ኮተቤ ኪዳነ ምህረት፣ አራራት ሆቴል፣ ሀይሌ ሪዞርት ሆቴል፣ እስራኤል ኢምባሲ፣ የካ ክፍለ ከተማ ድረስ እና አካባቢው

👉አፍሪካ ሕብረት፣ መቻሬ ኮንዶሚኒየም፣ ልደታ ፀበል፣ ሜክሲኮ፣ ትንባሆ ሞኖፖል፣ ሳር ቤት፣ በአደማ አዋሽ መልኬሳ እና አካባቢው የኃይል አቅርቦት ይቋረጣል፡፡
    
ስለሆነም በአካባቢው የምትገኙ ክቡራን ደንበኞቻችን ይህንኑ በመገንዘብ አስፈላጊውን ቅድመ ዝግጅት እንድታደርጉ በአክብሮት እናሳውቃለን፡፡

Seledadotio
Seledadotio

የሱዳን ጦር አዛዥ ለብሔራዊ ምክክር ይፋ ያልተደረገ ውይይት ማድረጋቸው ተሰማ።

የሱዳን ጦር አዛዥ ጄኔራል አብደል ፈታህ አል-ቡርሃን፣ በሀገሪቱ የሚካሄደውን ጦርነት ተከትሎ ሁሉንም ወገኖች ያካተተ ብሔራዊ ምክክር ለማካሄድ ከፖለቲካ እና ከሲቪል ማኅበረሰብ ተወካዮችና ከተለያዩ ባለሙያዎች ጋር ይፋ ያልተደረገ ውይይት ማድረጋቸውን አልጀዚራ ዘግቧል።

በውይይቱ የተሳተፉ ወገኖች ለብሔራዊ ምክክር የሚያመች ሁኔታ ለመፍጠር በተወሰኑ ተግባራዊ እርምጃዎች መስማማታቸው ተገልጿል።

ከእነዚህም መካከል በፖለቲካ ተቃዋሚዎች ላይ የሚደረጉ የሚዲያ ዘመቻዎችን ማቆም እና በተቃዋሚ ፖለቲከኞች ላይ የተመሰረቱ የሞት ቅጣት ሊያስከትሉ የሚችሉ ክሶችን ማቋረጥ ይገኙበታል።

በተለይም በቀድሞ ጠቅላይ ሚኒስትር አብደላ ሃምዶክ የሚመራው የሱዳን ፖለቲካ ጥምረት አባላትን ጨምሮ በበርካታ የፖለቲካ ተዋናዮች ላይ ክሶች መቅረባቸው ተጠቅሷል። ክሶቹም ከጦርነት ጋር በተያያዙ ወንጀሎች፣ ጦርነትን ማነሳሳት እና ሕገ መንግሥቱን ማፍረስ የሚሉ ክሶችን ያካትታሉ።

ለብሔራዊ ምክክር ከተለያዩ ወገኖች የተውጣጡ፣ በሰፊው ተቀባይነት ያላቸው ገለልተኛ ሰዎችን ያካተተ የዝግጅት ኮሚቴ እንዲቋቋም በውይይቱ ተስማምተዋል። ኮሚቴው የምክክሩን ተሳታፊዎች፣ አጀንዳ፣ ቦታና ጊዜ እንዲሁም የቀጠናውና ዓለም አቀፍ ታዛቢዎችን የመጋበዝ ሂደት እንደሚወስን ተገልጿል።

ከዚህ በተጨማሪም አል-ቡርሃን ከፖለቲካ ቡድኖች መሪዎች፣ ከባህላዊ መሪዎች፣ ከሃይማኖት መሪዎች፣ ከአካዳሚ ምሁራን ፣ ከተለያዩ ባለሙያዎች እና ከተቃውሞ ኮሚቴዎች ተወካዮች ጋር ስብሰባዎች ማድረጋቸው ተጠቁሟል። ዓላማውም ብሔራዊ መግባባትን ማጠናከርና ሁሉም የሚስማማበት ብሔራዊ ፕሮጀክት ላይ መድረስ መሆኑ ተገልጿል።

በሌላ በኩል፣ የተባበሩት መንግሥታት፣ የአፍሪካ ሕብረት፣ የአውሮፓ ሕብረት፣ ኢጋድ እና የአረብ ሊግን ያካተተው ቡድን በሱዳን የፖለቲካ ውይይት ለማስጀመር እየሰራ ቢሆንም፣ በፖለቲካ ቡድኖች መካከል ባሉ ልዩነቶች ምክንያት እስካሁን ተጨባጭ ስምምነት ማምጣት አልቻለም።

በተለይም በቅርቡ በአዲስ አበባ የተካሄደው ውይይት በሱዳን የፖለቲካ ቡድኖች መካከል ባለው አለመግባባት ምክንያት ውጤታማ ሳይሆን መቅረቱ ተዘግቧል።

የሱዳን ብሔራዊ ምክክርን ለማካሄድ ጥረት እየተደረገ ያለው የሱዳን ጦር እና ፈጣን ድጋፍ ሰጪ ኃይሎች (RSF) የሚያደርጉት ጦርነት ሦስተኛ ዓመቱን በያዘበት ወቅት ሲሆን፣ የታቀደው ብሔራዊ ምክክር ጦርነቱን ለማስቆምና ወደ ፖለቲካዊ መፍትሔ ለመሸጋገር ዋነኛ የፖለቲካ መድረክ ይሆናል ወይስ አዲስ የፖለቲካ መካረር ይፈጥራል የሚለው ጉዳይ ይጠበቃል።

መረጃው የአልጀዚራ ነው።

የአፍሪካ ድምፆች የሚገናኙባት ደማቋ ከተማ
*************

አዲስ አበባ የሀገራችን ዋና ከተማ ከመሆን ባለፈ በአፍሪካ የዲፕሎማሲ መድረክ ላይ ልዩ ስፍራ የያዘች ከተማ ናት።

አዲስ አበባ የአፍሪካ ሕብረት ዋና መሥሪያ ቤትን ጨምሮ የበርካታ ዓለም አቀፍና አህጉራዊ ተቋማት መቀመጫ በመሆኗ፣ ከአህጉሪቱ የሚመጡ መሪዎች፣ ዲፕሎማቶችና ባለሙያዎች የሚሰበሰቡባትና በጋራ ጉዳዮች ላይ የሚመክሩበት ዋነኛ መድረክ ለመሆን በቅታለች።

ይህ የመዲናዋ የዲፕሎማሲ ማዕከልነት በአንድ ጀምበር የተገነባ ሳይሆን፤ የኢትዮጵያ ረጅም የዲፕሎማሲ ታሪክ፣ በፓን-አፍሪካኒዝም እንቅስቃሴና በአህጉሪቱ ነፃነት ላይ የነበራት የጎላ ሚና እንዲሁም የአፍሪካ ሕብረት መቀመጫ መሆኗ ተደምሮ የተገኘ ታሪካዊ ውጤት ነው።

አፍሪካ በቋንቋ፣ በባህልና በፖለቲካዊ አወቃቀር የተለያየች ብትሆንም፤ አዲስ አበባ የተለያዩ ድምፆች የሚገናኙባት፣ የጋራ አቋም የሚያዙበት እንዲሁም የሰላምና የልማት ውይይቶች የሚደረጉበት አህጉራዊ መድረክ ሆና በማገልገል ላይ ትገኛለች።

በተጨማሪም የአፍሪካ ጉዳዮች ከዓለም አቀፍ አጋሮች ጋር የሚነሱበትና የትብብር አቅጣጫዎች የሚቀየሱበት ዋነኛ የምክክር ማዕከል ሆናለች።

የዲፕሎማሲ ማዕከልነት ከፖለቲካዊ ጠቀሜታ ባሻገር ኢኮኖሚያዊና ማኅበራዊ ዕድሎችንም የሚፈጥር ሲሆን በየጊዜው የሚካሄዱ አህጉራዊና ዓለም አቀፍ ጉባኤዎች የሆቴል፣ የቱሪዝም፣ የመጓጓዣ፣ የኮንፈረንስና የአገልግሎት ዘርፎችን ያነቃቃሉ።

ከዚህ ባሻገር ለወጣቶች በዓለም አቀፍ ተቋማት፣ በምርምር፣ በሚዲያ፣ በትርጉምና በተለያዩ የሙያ ዘርፎች ተጨማሪ የተሳትፎና የሥራ ዕድሎችን ይፈጥራል፡፡

አዲስ አበባም ይህን ተፈላጊነቷንና ቦታዋን በሚመጥን መልኩ ተቋማዊ አቅሟን በማጠናከር፣ ዘመናዊ መሠረተ-ልማቶችን በማስፋፋትና ዓለም አቀፍ ጉባኤዎችን የማስተናገድ ብቃቷን በማሳደግ የአፍሪካና የዓለም የዲፕሎማሲ መገናኛ ድልድይነቷን ይበልጥ እያጠናከረች ትገኛለች።

በኢንትሀድ አብራር
#ethiopia #addisababa #diplomatichub #africanunion #panafricanism

የቤኒን፣ ኮንጎ ሪፐብሊክና ሞዛምቢክ ውጭ ጉዳይ ሚኒስትሮች አዲስ አበባ ገቡ

አዲስ አበባ፣ ሐምሌ 20፣ 2018 (ኤፍ ኤም ሲ) የቤኒን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ኮሪን አሞሪ ብሩኔት፣ የኮንጎ ሪፐብሊክ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ኮንስታንት ሰርጌ ቡንዳ እና የሞዛምቢክ የውጭ ጉዳይና ትብብር ሚኒስትር ማሪያ ሚኑኤላ ሉካስ በ49ኛው የአፍሪካ ሕብረት የሥራ አስፈፃሚዎች ምክር ቤት ስብሰባ ለመሳተፍ አዲስ አበባ ገብተዋል።

‎በ49ኛው የአፍሪካ ሕብረት የሥራ አስፈጻሚዎች ምክር ቤት ስብሰባ የሚሳተፋ የተለያዩ የሕብረቱ አባል ሀገራት የልዑካን ቡድን አባላት ከትናንት ጀምሮ አዲስ አበባ እየገቡ ነው።

የቤኒን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ኮሪን አሞሪ ብሩኔት፣ የኮንጎ ሪፐብሊክ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ኮንስታንት ሰርጌ ቡንዳ እና የሞዛምቢክ የውጭ ጉዳይና ትብብር ሚኒስትር ማሪያ ሚኑኤላ ሉካስ በ49ኛው የሕብረቱ ሥራ አስፈፃሚዎች ምክር ቤት ስብሰባ ለመሳተፍ አዲስ አበባ ገብተዋል።

የሶስቱ ሀገራት ሚኒስትሮች ቦሌ ዓለም አቀፍ አውሮፕላን ማረፊያ ሲደርሱ በውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር የፕሮቶኮል ጉዳዮች ዳይሬክተር ጀነራል አቶ መላኩ በዳዳ አቀባበል አድርገውላቸዋል።

የሥራ አስፈፃሚዎች ምክር ቤት ስብሰባ "የአፍሪካን አጀንዳ 2063 ለማሳካት ዘላቂ የውኃ አቅርቦት እና ደህንነቱ የተጠበቀ የንፅህና አጠባበቅ ስርዓት ማንበር" በሚል መሪ ሀሳብ ከነገ ጀምሮ ለሁለት ቀናት በአዲስ አበባ የአፍሪካ ሕብረት ዋና መስሪያ ቤት ይካሄዳል።

የሥራ አስፈፃሚዎች ምክር ቤት በአፍሪካ ሕብረት የ2026 የዓመቱ መሪ ሀሳብ ትግበራና አፈፃፀምን በተመለከተ በቀረበው ሪፖርት ላይ በጥልቀት ይመክራል።

የአፍሪካ ሕብረት ስምምነቶች በቅልጥፍና በሚጸድቁበትና ገቢራዊ በሚሆኑባቸው ጉዳዮች እንዲሁም በአጀንዳ 2063 ትግበራ ዙሪያ በቀረበው የኮሚቴው ሪፖርት ላይ ይወያያል።

u121du12adu1275u120d u1320u1245u120bu12ed u121au1292u1235u1275u122d u1270u1218u1235u1308u1295 u1325u1229u1290u1205 u1260u12a0u134du122au12ab u1215u1265u1228u1275 u12a0u1235u1278u12b3u12ed u12e8u1324u1293 u1309u1263u12a4 u120bu12ed u1208u1218u1233u1270u134d u130bu1293 u12a0u12adu122b u1232u12f0u122du1231 u12e8u1270u12f0u1228u1308u120bu1278u12cd u12a0u1240u1263u1260u120d","delight_ranges":[],"image_ranges":[],"inline_style_ranges":[],"aggregated_ranges":[],"ranges":[],"color_ranges":[]},"id":"UzpfSTEwMDA2OTY3MjY0MTY1OTpWSzoxNjMwNTY1NzA1MzMxNTk4
ምክትል ጠቅላይ ሚኒስትር ተመስገን ጥሩነህ በአፍሪካ ሕብረት አስቸኳይ የጤና ጉባኤ ላይ ለመሳተፍ ጋና አክራ ሲደርሱ የተደረገላቸው አቀባበል

የቱሪዝም ዘርፍ ትንሳኤ እና አዳዲስ መዳረሻዎች

የዛሬ አምስት ዓመት መንግሥት ሲመሠርት፣ ሀገር ለመምራት በምርጫ የህዝብ ድምጽ ያገኘው ፓርቲ በቱሪዝም ዘርፍ ለማሳካት ቃል የገባቸው በርካታ ጉዳዮች ነበሩ፡፡

እነዚህም በሀገሪቱ የነበሩ የቱሪስት መዳረሻዎችን ማዘመን፣ አዳዲስ ሰው ሰራሽ የቱሪስት መስህቦችን መገንባት፣ የሀገር ገፅታን ማሻሻል እና ከዘርፉ የሚገኘውን የውጭ ምንዛሪ ገቢ በከፍተኛ ሁኔታ ማሳደግ የሚሉ ታላላቅ ቃሎች ነበሩ፡፡

በዝርዝር ስናይ፡-

1. የገበታ ለሀገር እና ገበታ ለትውልድ ሜጋ ፕሮጀክቶች፡-

የተገባ ቃል፦ ከባህላዊ እና ታሪካዊ ቅርሶች በተጨማሪ አዳዲስና ዘመናዊ የተፈጥሮ የቱሪዝም መዳረሻዎችን በመላ ሀገሪቱ በከፍተኛ ጥራት መገንባት።

አፈጻጸም፦

የገበታዎች ስኬት፦ ይህ ዘርፍ መንግሥት ባለፉት አምስት ዓመታት እጅግ አስደናቂ እና ፈጣን አፈጻጸም ካሳየባቸው መርሃ ግብሮች መካከል አንዱ ነው። መንግሥት በአዲስ አበባ በገበታ ለሸገር ፕሮጀክቶች አመርቂ ውጤቶችን አስመዝግቧል፡፡ ቀጥሎ በገበታ ለሀገር መዳረሻ ፕሮጀክቶች ሀገር ተጨማሪ ሀብቶችን በዘርፉ አፍርታለች፡፡

የገበታ ለሸገርና የገበታ ለሀገር ስኬትን ተከትሎ የተጀመረው የገበታ ለትውልድ መርሃ ግብር በርካታ ታሪካዊ ስፍራዎችን ወደ ዘመናዊ ሪዞርት እና መዝናኛነት በመቀየር አዲስ የሀገር ውስጥና የውጭ ቱሪስቶች ፍሰት መፍጠር ችሏል።

2. የአዲስ አበባ ከተማ ገፅታ ግንባታ :-

የተገባ ቃል፦ ዋና ከተማዋን አዲስ አበባን ለአፍሪካ እና ለዓለም አቀፍ ጎብኚዎች ምቹ፣ ውብ እና ማራኪ የቱሪዝም ማዕከል ማድረግ።

አፈጻጸም፦

የኮሪደር ልማት እና አዳዲስ መስህቦች፦ ባለፉት አምስት ዓመታት በአዲስ አበባ የተከናወኑት ታላላቅ የኮሪደር ልማት ሥራዎች፣ የሳይንስ ሙዚየም፣ የአብርሆት ቤተ መጻሕፍት፣ የዓድዋ ድል መታሰቢያ፣ የእንጦጦ ፓርክ፣ የወዳጅነት እና የአንድነት ፓርኮች ግንባታ የከተማዋን ገፅታ ሙሉ በሙሉ ቀይረውታል።

የኮንፈረንስ ቱሪዝም ማደግ፦ እነዚህ አዳዲስ መሠረተ ልማቶች ከተማዋ የዓለም አቀፍ ስብሰባዎችን፣ ኤክስፖዎችን እና የአፍሪካ ሕብረት ጉባኤዎችን በከፍተኛ የደኅንነትና የውበት ደረጃ እንድታስተናግድ በማድረግ ረገድ ትልቅ አስተዋፅኦ አበርክተዋል።

3. የቪዛ ሥርዓትን ማዘመን እና የሀገር ውስጥ ቱሪዝም፡-

የተገባ ቃል፦ የውጭ ቱሪስቶች ወደ ሀገር ውስጥ የሚገቡበትን የቪዛ አሰጣጥ ሥርዓት ማቅለል እና የሀገር ውስጥ የቱሪዝም ባህልን ማሳደግ።

አፈጻጸም ፦

የኢ-ቪዛ መስፋፋት፦ የኢሚግሬሽን ሥርዓቱን በማዘመን የውጭ ዜጎች በጥቂት ደቂቃዎች ውስጥ በኦንላይን ቪዛ የሚያገኙበት ሥርዓት ይበልጥ ተጠናክሯል።

የሀገር ውስጥ ቱሪዝም መነቃቃት፦ ቀደም ሲል ቱሪዝም በውጭ ዜጎች ላይ ብቻ ተደግፎ የነበረ ቢሆንም፣ ባለፉት አምስት ዓመታት በተሰሩት ሰፊ ሥራዎች የሀገር ውስጥ ተወላጆች፣ ተማሪዎች እና ድርጅቶች አዳዲስ ፓርኮችንና መዳረሻዎችን የመጎብኘት ባህላቸው በከፍተኛ ደረጃ አድጓል።

በአጠቃላይ ባለፉት አምስት የመደመር መንግሥት ዓመታት መንግሥት በቱሪዝም ዘርፍ በኢትዮጵያ ታሪክ ታይቶ የማይታወቅ ታላቅ እና ስኬታማ አፈጻጸም አስመዝግቧል።

የሞሮኮ ማሽነፍ የኢትዮጵያ ማሸነፍ ነው፣ ምክንያቱም አፍሪካዊ ነን፣ የአፍሪካ ሕብረት መቀመጫ ነን!

የአውሮፓ ሕብረት ተደጋጋሚ መግለጫ ስለ ትግራይና ስለ ህወሓት 

የአውሮፓ ሕብረት በኢትዮጵያ ልዑክ በሰሜን ኢትዮጵያ በተለይም በትግራይ ክልል እየታየ ባለው ወቅታዊ ውጥረት ላይ ያለውን ከፍተኛ ስጋት ገልጿል። 

ሕብረቱ ባወጣው መግለጫ መሠረት የሕዝባዊ ወያኔ ሓርነት ትግራይ (ህወሓት) በቅርቡ የወሰዳቸውን እርምጃዎች ማለትም ትይዩ የሆነ የክልል ምክር ቤት ማቋቋሙንና በክልሉ ውስጥ በአንድ ወገን የሚደረገውን የውትድርና ምልመላ በጥብቅ ኮንኗል። 

እነዚህ ተግባራት እ.ኤ.አ በ2022 በፕሪቶሪያ የተፈረመውን ዘላቂ ግጭት ማቆም ስምምነት ደንቦችንና ግዴታዎችን በግልጽ የሚጥሱ መሆናቸውን ልዑኩ አስገንዝቧል። 

ስምምነቱ ወደ ነበረበት እንዲመለስና በተግባር ላይ እንዲውል ሁሉም ወገኖች አስቸኳይ ውይይት እንዲጀምሩ ጠይቋል። 

የአፍሪካ ሕብረት ከፍተኛ ተወካይ ፕሬዝዳንት ኦሊሴጉን ኦባሳንጆ በክልሉ ዘላቂ ሰላምና መረጋጋትን ለማስፈን የሚያደርጉትን የሽምግልና ጥረት ሕብረቱ ሙሉ በሙሉ እንደሚደግፍም አስታውቋል።

Seledadotio
Seledadotio

የአፍሪካ ሕብረት አድናቆት!

ድንበሮች ለቀጣናዊ ውህደት ድልድይ ሆነው ሊያገለግሉ ይገባል - ቀነአ ያደታ (ዶ/ር)

አዲስ አበባ፣ ሰኔ 5፣ 2018 (ኤፍ ኤም ሲ) ድንበሮች ለቀጣናዊ ውህደት እንደ ድልድይ ሆነው ሊያገለግሉ ይገባል አሉ የጠቅላይ ሚኒስትሩ የደህንነት አማካሪ ቀነአ ያደታ (ዶ/ር)።

የኢትዮጵያን የድንበር አስተዳደር ለማጠናከርና ድንበሮችን የልማትና የሰላም ቀጣና ለማድረግ ያለመ ብሔራዊ ጉባኤ በዛሬው ዕለት መካሄድ ጀምሯል።

ቀነአ ያደታ (ዶ/ር) በዚሁ ወቅት እንዳሉት፥ የሀገር ውስጥ ጥረቶችን ከአፍሪካ ሕብረት የድንበር አስተዳደር ስትራቴጂና ከአጀንዳ 2063 ጋር በማጣጣም ድንበሮችን የትብብርና የብልጽግና ቀጣናዎች ማድረግ ይገባል።

ድንበሮችን በድንበርነት ብቻ ከማየት ወጥቶ የደህንነት፣ የልማትና የሕዝቦች የእርስ በርስ ግንኙነት የሚካሄድባቸው መሆናቸውን መረዳት እንደሚገባ አስገንዝበዋል፡፡

ድንበሮች ከፀጥታ ስጋቶችና ከሕገ ወጥ ተግባራት የሚከላከሉ የደህንነት መከታዎች መሆን እንዳለባቸው ገልጸው፥ ለቀጣናዊ ውህደት ድልድይ ሆነው ሊያገለግሉ ይገባል ነው ያሉት፡፡

የውጭ ጉዳይ ኢንስቲትዩት ዋና ዳይሬክተር አምባሳደር ጃፋር በድሩ በበኩላቸው፥ በአፍሪካ ቀንድ ዘላቂ መረጋጋት ለመፍጠር ዋና ከተሞች ብቻ ሳይሆኑ የድንበር አካባቢዎችና ማህበረሰቦች ወሳኝ ሚና እንዳላቸው ተናግረዋል፡፡

ድንበሮችን ከፋፋይ አጥር አድርጎ ከመመልከት ይልቅ ንቁ የንግድ ልውውጥና የህዝብ ለህዝብ ትስስር የሚደረግባቸው እንዲሁም የታሪክ ውህደት የሚታይባቸው ቀጣናዎች ማድረግ ይገባል ብለዋል።

የኢትዮጵያ ድንበሮች አሁንም ለፀጥታ ስጋቶችና ለኮንትሮባንድ ተጋላጭ መሆናቸው የተገለጸ ሲሆን፥ በተቃራኒው ለቀጣናዊ ትስስርና ለልማት ያላቸው ያልተነካ አቅም ሰፊ መሆኑ ተመላክቷል።

ይህንን ለማሻሻል ኢንስቲትዩቱ ከጀርመን ዓለም አቀፍ የልማት ተራድኦ ድርጅት ጋር በመተባበር በ12 የድንበር አካባቢዎች ላይ የመስክ ምልከታ በማድረግ ጭምር ያዘጋጀው ብሔራዊ ፍኖተ ካርታ በጉባኤው ቀርቦ እንደሚጸድቅ ተመላክቷል።

በዘመን በየነ

በሱዳን ዘላቂ ሰላምን ለማስፈን በሱዳናውያን ባለቤትነት የሚመራ አካታች የፖለቲካ ሂደት…

አዲስ አበባ፣ ሰኔ 1፣ 2018 (ኤፍ ኤም ሲ) በሱዳን ዘላቂ ሰላምን ለማስፈን በሱዳናውያን መሪነትና ባለቤትነት የሚመራ አካታች የፖለቲካ ሂደት ለመፍጠር ሙሉ ቁርጠኞች ነን አሉ አምስቱ ዓለም አቀፍ እና ቀጣናዊ ተቋማት።

የአፍሪካ ሕብረት፣ ኢጋድ፣ የዓረብ ሊግ፣ የአውሮፓ ሕብረት እና የተባበሩት መንግሥታት በአዲስ አበባ ከተማ ከሱዳን የፖለቲካ ባለድርሻ አካላት ጋር ሲያካሂዱት የነበረው የምክክር መድረክ መጠናቀቁን አስመልክተው የጋራ መግለጫ ሰጥተዋል።

ተቋማቱ በመግለጫቸው የምክክር መድረክ ባለፈው ሚያዚያ ወር በበርሊን የተካሄደው የሰላም ጉባኤ ቀጣይ ክፍል መሆኑን ገልጸው÷ ሰፊ ቁጥር ያላቸው የሱዳን የፖለቲካ እና የሲቪል ማህበረሰብ አካላት መሳተፋቸውን አመልክተዋል።

የምክክሩ ዋና ዓላማ ሁሉንም የሱዳን ወገኖች ሊያሳትፍ ለሚችለው "የሱዳናውያን የእርስ በርስ የፖለቲካ ውይይት" አዘጋጅ ኮሚቴ የሚቋቋምበትን አመቺ መንገድ ለመቀየስ መሆኑ ተገልጿል።

ሱዳን በአሁኑ ወቅት በከፍተኛ የፖለቲካ፣ ሰብዓዊ እና የደህንነት ቀውሶች ውስጥ የምትገኝ ሲሆን÷ የአዲስ አበባው ምክክር በሲቪልና ፖለቲካዊ ኃይሎች መካከል እምነትን ለመገንባትና ውይይትን ለማበረታታት እንደሚረዳ ተጠቁሟል።

እንዲሁም የሀገሪቱን ችግር ስርነቀል በሆነ መንገድ ሊፈታ የሚችል ተዓማኒነት ያለው አካታች የፖለቲካ ሂደት ለመመስረት ትልቅ ዕድል የፈጠረ መሆኑን ተመልክቷል።

በመድረኩ ላይ ከተለያዩ የፖለቲካ አመለካከቶች የተወጣጡ የሱዳን ባለድርሻ አካላት በጋራ በመሆን የሰነድ ረቂቆች ማዘጋጀታቸውና የጽሑፍ እቅዶቻቸውን ለአምስቱ ተቋማት ማስረከባቸው ተጠቁሟል።

ይህም ወደፊት ሰፊ የሱዳን ድምጾችን ላካተቱ ጠንካራ ውይይቶች አስተማማኝ መሰረት የጣለ መሆኑን ተቋማቱ በመግለጫቸው አስታውቀዋል።

በመጨረሻም የሱዳንን ሉዓላዊነት እና የግዛት አንድነት ሙሉ በሙሉ እንደሚያከብሩ በማረጋገጥ የሀገሪቱን መንግሥታዊ መዋቅር የሚከፋፍሉ ማናቸውንም ጥረቶች ውድቅ አድርገዋል።

በዚህም መሰረት ተፅዕኖ መፍጠር የሚችሉ ቀጣናዊና ዓለም አቀፋዊ አካላት በሙሉ በሱዳን ያለውን ውጥረት ለማርገብና ለዘላቂ ሰላም ምቹ ሁኔታዎችን ለመፍጠር የበኩላቸውን ድጋፍ እንዲያደርጉ ጥሪ አቅርበዋል።

በዮናስ ጌትነት

በፈረንሳይ የኢትዮጵያ ኤምባሲ ፍራንስ 24 ምርጫውን አስመልክቶ በሰራው ዘገባ ላይ የአዲስ አበባን ልማት “አስከፊ” ብሎ በመፈረጅ ያሰራጨው ዘገባ የያዛቸው መረጃዎች “ከእውነት የራቁ ናቸው” አለ
#ethiopia | በፈረንሳይ የሚገኘው የኢትዮጵያ ኢምባሲ ፍራንስ 24 ባለፈው ሰኞ የተካሄደውን 7ኛ ጠቅላላ ምርጫ በተመለከተ በሰራው ዘገባ “ምርጫውን የይስሙላ” እንዲሁም የአዲስ አበባን ልማት “አስከፊ” ሲል መግለጹ፣ ኢትዮጵያ ያለችበንት ሁኔታ እና እውነታ ያላገናዘበ ነው ሲል የተቃውሞ መግለጫ አውጥቷል።

ኤምባሲው ፍራንስ 24 የቴሌቪዥን ጣቢያ ከሳቢን ፕላኔል ከተባሉ “እንግዳ” ጋር ባደረገው ቃለ መጠይቅ፤ የቀረቡትን ሀሳቦች፣ አሳሳችና ወገንተኝነት የተሞላባቸው ትችቶች ናቸው በማለት በጽኑ እንደሚቃወም አስታውቋል፡፡ ኤምባሲው ባወጣው መግለጫ የጣቢያው ዘገባ የሀገሪቱን ነባራዊ እውነታም ሆነ የመንግሥትን ሰፊ ጥረቶች የማያንጸባርቅ አሳሳች ትርክት ነው ሲል ፈርጆታል።

አክሎም ባለፉት ዓመታት ተመዝግበዋል ያላቸው የፖለቲካና የኢኮኖሚ ስኬቶችን ወደ ጎን በመተው አስተዳደሩን በ“እርስ በርስ ጦርነት” ብቻ ከፋፍሎ ለመግለጽ የተደረገው ሙከራ ማጋነንና ከተጨባጭ እውነታ የራቀ መሆኑን ጠቅሷል። ኢትዮጵያ በአስቸጋሪ ቀጣናዊ ሁኔታዎች ውስጥም ሆና በዋና ዋና ዓለም አቀፍ የፋይናንስ ተቋማት የተመሰከረለትን ፈጣን የኢኮኖሚ ዕድገት አስመዝግባለች ሲል ምላሽ ሰጥቷል።

በተጨማሪም የአዲስ አበባ ከተማ ውበትና የመሠረተ ልማት ማዘመን ሥራዎችን “አስከፊ” ሲል የገለጸበትን አግባብ፣ ኤምባሲው ውድቅ እንደሚያደርገው በመግለጽ ይህ የልማት ፕሮጀክት በሚሊዮኖች የሚቆጠሩ ዜጎችን ሕይወት እየቀየረ ያለና በዋና ከተማዋም ሆነ በሌሎች የሀገሪቱ ክፍሎች በከፍተኛ ደረጃ አድናቆት የተቸረው ስኬት ነው በማለት አወድሷል።

ኤምባሲው አክሎም በምርጫው ላይ ስለአሳታፊነትና የቴክኖሎጂ አጠቃቀምን አስመልክቶ የሰራውና የተቸበት መንገድ በስህተት የተሞሉ ናቸው ሲል በጽኑ ነቅፏል። የፈረንሳዩ የዜና አውታር በሰራው ዘገባ “በአማራና በኦሮሚያ ክልሎች ግማሽ ያህሉ የምርጫ ክልሎች አልመረጡም” ማለቱን በተመለከተ ደግሞ ይህ መረጃ ሙሉ በሙሉ ሐሰት መሆኑን ኤምባሲው በአሐዛዊ መረጃዎች አስደግፎ ተከላክሏል።

ለአብነትም “በአማራ ክልል ከ138 የምርጫ ክልል በስምንቱ ብቻ አለመካሄዱን በመጥቀስ፣ ይህም ከክልሉ አጠቃላይ ቁጥር 6 በመቶ ብቻ መሆኑን” አመልክቷል።

እንዲሁም በቴክኖሎጂ እና አጠቃላይ ሂደቱ ዲሞክራሲን የተከተለ መሆኑን በመግለጽ መገናኛ ብዙኃኑ የሰራቸው እና ያሰራጫቸው መረጃዎች እውነታን ያላገናዘቡ ናቸው ሲል አጣጥሏል፡፡

ምርጫው በተለይም በዴሞክራሲ ምህዳር መስፋትና መገናኛ ብዙኃን ተሳትፎ ዙሪያ የይስሙላ እንደነበር በዘገባው መጠቀሱን ያወሳው መግለጫው፤ የተመራጮችን፣ የሲቪል ማህበራት፣ የፖለቲካ ፓርቲ ተወካዮች፣ ታዛቢዎችን፣ የሚዲያ ብዛት እና የሚዘግቡ ጋዜጠኞችን ቁጥር እንዲሁም በአጠቃላይ ምርጫው ላይ ያሉ ቁጥሮችን በመጥቀስ ውድቅ አድርጎታል።

ኤምባሲው አክሎም ሚዲያው የውጭ ወገኖችን ማለትም የአፍሪካ ሕብረት እና የኢጋድን ታዛቢዎችን ሚና ለማሳነስ “ትላልቅ ግድፈቶችን ሪፖርት አያደርጉም” ማለቱ የተቋማቱን ስራ ማሳነስ ነው ብሎታል ። የሁለቱንም ተቋማት ልዑካን የሚመሩትን ኃላፊዎች ማንነት በመግለጽ አንጋፋ ተቋማትና መሪዎችን ማጣጣል የአስተሳሰብ አድሏዊነት ማሳያ ነው በማለት ኮንኖታል።

በመጨረሻም የዚህ ምርጫ ውጤት የሀገሪቱን የወደፊት ዕጣ ፈንታ የሚወሰነው በራሱ በኢትዮጵያ ሕዝብ ዴሞክራሲያዊ ምርጫ እንጂ ከውጭ በሚሰጡ መግለጫዎችና አስተያየቶች አይደለም ሲል አስታውቋል።
#አዲስ_ማለዳ

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)
#getutemesgen

ሰላም፣ ደህና አደራችሁ?

የስልጣን ምንጭ እና ባለቤት….

ኢትዮጵያ ሰባተኛውን ጠቅላላ ምርጫ ግንቦት 24 ቀን 2018 ዓ.ም በተሳካ ሁኔታ አካሂዳለች። በዕለቱ ህዝቡ በነቂስ ወጥቶ በነፃነት ይወክለኛል የሚለውን በመምረጥ፤ የኃይል አማራጭን ለተከተሉት ጆሮ ባለመስጠት ለዴሞክራሲያዊ ሥርዓት መጎለበት ያለውን ውግንና አሳይቷል፡፡

በቅድመ ምርጫ ወቅት መራጩ የተፎካካሪ አካላትን ፖሊሲ፣ ስትራቴጂ እና እሳቤዎች በሚገባ ሲከታተል ቆይቷል፡፡ ሲያሰላስል ቆይቶም በምርጫው ዕለት ይወክለኛል የሚለውን በምስጢር በካርዱ ወስኗል፡፡ አሁን የምርጫውን ውጤት በመጠባበቅ ላይ ይገኛል፡፡ ይህ ዴሞክራሲያዊ እሳቤ ነው፡፡

የኢትዮጵያ ህዝብ ብዙ የትግል ታሪኮችን አሳልፏል፡፡ ረዥም የሰላምና የልማት መንገድ የሚያስኬደውን አቅሙንም በዚሁ ውስብስብ ሂደት ሲያጣ ኖሯል፡፡ የዘንድሮው ሰባተኛው ጠቅላላ ምርጫ ህዝቡ ከኃይል ይልቅ ሰላምን፣ ከጠብመንጃ ይልቅ የምርጫ ካርድን እንደሚመርጥ በግልጽ አስመስክሯል፡፡ ይህ ለምርጫ ያለው ቦታ እያደገ መምጣቱን ያሳየ ነው፡፡ ለዚያም ነው ብርድ፣ ዝናብ፣ ፀሐይ፣ ህመም፣ ኀዘን፣ ሙቀት፣ እርጅና እና ማስፈራሪያ ሳይገድበው ወጥቶ ድምጹን ይወክለኛል ለሚለውና ለሚሻው የሰጠው፡፡

እኔ አውቅልሀለሁ ለሚሉት፣ አይዞን እኔ ለራሴ አውቃለሁ ብሏል፡፡ ይህ የህልውና ጉዳይ ነው፡፡ የዴሞክራሲ ጥማት፡፡ የጥይት አረር በቃኝ ያለበት ውሳኔ፡፡

ሂደቱን ለማደናቀፍ ግዝትና ግዞት ቢኖርም በዕለቱ ኢትዮጵያውያን በሀገራቸው የወደፊት ዕጣ ፈንታ ላይ በቀጥታ በመወሰን በየትኛውም ቦታ ይወክለኛል ላሉት ተመራጭ ድምጻቸውን ሰጥተዋል፡፡ በዚህ ሂደት የስልጣን ምንጭ እና ባለቤትነታቸውንም አረጋግጠዋል፡፡

ይህንንም ያደረጉት ዴሞክራሲ ህዝብ - በህዝብ - ለህዝብ የሚመራበት ስርዓት ስለሆነ ነው፡፡ በዚህም ስለራሳቸው ጉዳይ ከባዳ ባእድ በማምጣት ሳይሆን፣ ራሳቸው በራሳቸው ጉዳይ የወሰኑበት ነው፡፡ ዝም ብሎ ለታዘበ ሰው ኢትዮጵያውያን ምርጫ፣ ዜጎች በሀገሪቱ ፖለቲካዊ እና አስተዳደራዊ ውሳኔዎች ላይ በቀጥታ የሚሳተፉበት ዋና መድረክ እንደሆነ እንደገባቸው ይረዳል፡፡ የስልጣን ምንጭ እና ባለቤት እንደሆነም እንዲሁ፡፡ ለዚህም ነው ከአዋካቢዎች ይልቅ በእርጋታ በካርዳቸው የሚወክላቸውን ለመምረጥ የወሰኑት፡፡

ምርጫ ለኢትዮጵያውያን የይስሙላና የቅንጦት አይደለም፡፡ የህልውና ጉዳይ ነው፡፡ የስልጣን ውክልናቸውን የሚያስተላልፉበት መንገድ፡፡ ይህም ነባሩን የኃይል ልማድ ገርስሶ፣ ዴሞክራሲያዊ እሳቤው ሚዛን መድፋቱን ያሳያል፡፡ በምርጫ ድምፅ ተጠቅሞ ውክልናና ስልጣን የሚሰጥበት እና የሚነሳበት መሆኑ ፍንትው ብሎ ታይቶታል፡፡

በምርጫ ወቅት የታየውን የህዝብ መሻት የገባው ተመራጭ እንደ መራጩ ጨዋ ሆኖ ቃሉን ይጠብቃል፡፡ ህዝቡም ትወክለኛለህ ብሎ በድምጹ ስልጣን የሰጠውን አካል፣ ምን ሰራህልኝ ብሎም ይጠይቃል፡፡ ምርጫ ተጠያቂነትን ያረጋግጣል ማለት ነው፡፡ ህዝቡ በስልጣን ላይ ያሉ መሪዎችን ስራ የሚገመግምበት እና ካላገለገሉት በጠብ መንጃ ሳይሆን ምርጫ ሲካሄድ ጠብቆ በሰላማዊና ዴሞክራሲያዊ መንገድ በካርዱ ይቀጣቸዋል፡፡

የተመራጭ ኃላፊነት ላልመረጠውም ነው፡፡ በዕለቱ እድሜው የደረሰ ዜጋ ያለ ምንም ልዩነት የመምረጥ እና የመመረጥ መብቱን ተጠቅሞ መርጧል፡፡ ያልመረጠውና ድምጹን ለተሸናፊ የሰጠም፣ ዜጋ ስለሆነ እኩል መስተናገድን ይሻል፤ መብቱም ነው፡፡ ቀጣይም ምርጫ አለና፡፡

የዘንድሮው ምርጫ ሂደቱ ትክክለኛ እንደነበር በርካቶች መስክረውለታል፡፡ የምርጫ አስፈጻሚው አካልም ገለልተኛ እና ግልጽ አሰራር ያለው ስለመሆኑ የአፍሪካ ሕብረት፣ የኢጋድና የሀገር ውስጥ የምርጫ ታዛቢዎች መስክረውለታል፡፡ታዛቢዎቹ ምርጫ ቦርድ ገለልተኛነቱን በቅድመ ምርጫና በምርጫ ዕለት ሥራዎች አስመስክሯል ብለዋል፡፡ ቦርዱ ይህንኑ በማጠናከር አሁንም የድህረ ምርጫ ስራዎችን እየሠራ ይገኛል፡፡

ህዝቡ ዴሞክራሲያዊ መንገድ መሻቱን ካርድ በማውጣት፣ በነቂስ ወጥቶ በመምረጥ አሳይቷል፡፡ ይህ የስልጡንነት መገለጫ ነው፡፡ ሰላማዊ የስልጣን ሽግግር እንዲካሄድ በድምፁ ስለወሰነ፡፡ በዚሁ መሠረት የሚመረጠው አካል ከባድ የቤት ሥራ ይጠብቀዋል፡፡ የልማት፣ የሕግ የበላይነት፣ ሰላምና ደህንነትን የማስፈን፣ አገልግሎት አሰጣጥን ማዘመን፣ ዴሞክራሲያዊ እና ሰብዓዊ መብቶችን ማክበርና ማስከበር፣ ሉዓላዊነት፣ ብሔራዊ ክብር፣ ሀገራዊ አንድነት፣ ብቻ ብዙ ብዙ፡፡

እናማ መራጩ የድርሻውን ከተወጣ፣ ተመራጩ የሚሰጠውን ህጋዊ ውክልና መወጣቱ የግድ ነው፡፡ ውክልናው በየአምስት ዓመቱ የሚታደስ ኮንትራት በመሆኑ፣ ተመራጭ በቅድመ ምርጫ ወቅት በየሚዲያው ቃል የገባውን ሁሉ ህዝቡ ቆጥሮ ይዟል፡፡ አሸናፊነቱ በምርጫ ቦርድ ይፋ ሲደረግና መንግሥት ሲመሠርትም ገና የሚገባው መሀላ አለ፤ ህዝቡ ይህንንም ይከትባል፡፡ቃል የሚገባውም ድምጽ ለሰጠው ብቻ ሳይሆን ላልመረጠውም ነው፡፡ በቀጣይ ልቡን ለመግዛት፡፡ ተመራጩ ቃሉን ከጠበቀ ህዝቡ የስልጣን ምንጭና ባለቤት ስለሆነ የአምስት ዓመት ኮንትራቱን ያድስለታል፡፡ ቃላባይ ከሆነ ግን የካበተ ባህል፣ ታሪክ፣ ፍልስፍናና ጥብቅ ማህበራዊ እሴት ያለው ሰላምና ዴሞክራሲ መወዳዱ ህዝብ በሰላማዊ መንገድ ይወስናል፡፡ ስለዚህ ወደ ስልጣን የሚያደርሰውም የሚመልሰውም መንገድ ቃልን መጠበቅና ምርጫ ብቻ ነው ማለት ነው፡፡

መችም በዘንድሮው ምርጫ ካርድ ወስዶ ምንም ሳያሰናክለው በነቂስ ወጥቶ የመረጠውን ህዝብ ያየና የሰማ ሌላ መንገድ አያስብም፡፡ ወጥቶ ጢሻ ያለውም ቢመለስ፤ ያሰበም ካለ የህዝቡን ስነልቦና የበላይነት ቢረዳ ይበጀዋል፡፡ ምክንያቱም ሥልጣን ለመያዝ ህዝብን ማሳመንና በካርድ መመረጥ ብቻ በቂ ስለሆነ፡፡ የስልጣን ምንጭ እና ባለቤት፣ ሰጪም ነሺም ህዝብ ነውና፡፡

ኑ ሀገር እንሥራ!

ሰላም! እንደምን አደራችሁ?

ለቀጣይ አምስት ዓመታት የሚመራቸውን መንግሥት ለመምረጥ ኢትዮጵያውያን ግንቦት 24 ቀን ከማለዳ ጀምሮ እስከ ሌሊት ድምፃቸውን ሰጥተዋል።

ዜጎች በየአካባቢው በሚገኙ የምርጫ ጣቢያዎች ድምፅ የሰጡበት ይህ ሂደት÷ ኢትዮጵያውያን ለዴሞክራሲያዊ ሥርዓት ግንባታና ለሀገረ መንግሥት ምስረታ ያላቸውን ፅኑ ቁርጠኝነት በተግባር ያሳዩበት ሆኖ አልፏል።

በሚሊየን የሚቆጠሩ መራጮች በነቂስ ወጥተው ዝናብና ጸሐይን እንዲሁም ከተለያዩ አካላት የሚነዙ የፕሮፓጋንዳ ዘመቻዎችንና ዛቻዎችን ሳያዳምጡ በረጃጅም ሰልፎች ተሰልፈው ውሳኔያቸውን አስተላልፈዋል።

በሕመም አልጋ ላይ የነበሩ ከሕመማቸው ጋር እየታገሉ፣ ሐዘን የገጠማቸውም ከሐዘናቸው ተነስተው በመውጣት ለነጋቸው የሚበጀውን ድምፅ የሰጡበት ዕለት ነው ግንቦት 24።

በዚህ ታሪካዊ ሂደት ላይ ለመሳተፍ በሚያስችል ዕድሜ ላይ የሚገኙ ከ54 ሚሊየን በላይ ዜጎች ተመዝግበው ከ10 ሺህ በላይ የፖለቲካ ፓርቲ ዕጩዎችና 80 የግል ዕጩዎች በተወዳደሩበት ምርጫ ድምጻቸውን በመስጠት ወሳኝ ሚና ተጫውተዋል።

የምርጫውን ግልጽነት፣ አሳታፊነትና ተዓማኒነት ከፍ ለማድረግ የተለያዩ ባለድርሻ አካላት የተሳተፉ ሲሆን÷ ከእነዚህም መካከል ለዴሞክራሲ ሥርዓት ግንባታ ወሳኝ ሚና ያላቸውና ከኢትዮጵያ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ ፈቃድ ያገኙ 68 የመገናኛ ብዙኃን ተሰማርተዋል፤ ከእነዚህ ውስጥ 12ቱ የውጭ መገናኛ ብዙኃን ናቸው።

በተጨማሪም ተፎካካሪ የፖለቲካ ፓርቲዎች የድምፅ አሰጣጥና የውጤት ቆጠራ ሂደቱን በቅርበት ለመከታተል ከ250 ሺህ በላይ ተወካዮቻቸውን በየምርጫ ጣቢያዎቹ መድበዋል።

በሌላ በኩል የኬንያ ቀድሞ ፕሬዚዳንት ኡሁሩ ኬንያታ የሚመራውና 59 አባላትን የያዘው የአፍሪካ ሕብረት የምርጫ ታዛቢ ቡድን እንዲሁም 26 አባላትን ያሰማራው የምሥራቅ አፍሪካ የልማት በይነ መንግሥታት ባለሥልጣን (ኢጋድ) በተለያዩ የሀገሪቱ አካባቢዎች በመሰማራት ሂደቱን በንቃት ታዝበዋል።

የኢትዮጵያ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ ሰብሳቢ ሜላትወርቅ ኃይሉ በሰጡት መግለጫ÷ የምርጫው ድምፅ የመስጠት ሂደት በስኬት መጠናቀቁንና በየምርጫ ጣቢያዎቹ የምርጫ ውጤቶችን ለሕዝብ የመለጠፍ ሥራዎች በይፋ መከናወናቸውን አረጋግጠዋል።

ይህም ኢትዮጵያ የራሷን ዕድል ለመወሰን መካሪና ገሳጭ እንደማያስፈልጋት በድጋሚ ያሳየበት ነው።

በድምፅ መስጫው ዕለት ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) ከመራጩ ሕዝብ በላይ የተመራጮች ጉዳይና ኃላፊነት ይበልጥ እንደሚያሳስባቸው መግለጻቸው ይታወሳል።

በመሆኑም ሕዝብ ያሳየውን ፅኑ እምነትና የዴሞክራሲ ፍላጎት ሳይሸረሽር፣ በታማኝነትና በንጹሕ ልብ ማገልገል የነገው መንግሥት ቀዳሚ የቤት ሥራ እንደሚሆን ጠቅላይ ሚኒስትሩ አጽንዖት ሰጥተዋል።

የሕዝቡን ሕይወት የሚነካና የሀገሪቱን የነገ ዕጣ ፈንታ የሚወስን እውነተኛ ለውጥ ማምጣት የሚቻለውም ተመራጮች የተጣለባቸውን ታሪካዊ ኃላፊነት በትክክል ተረድተው ሲሰናዱ ብቻ በመሆኑ የኢትዮጵያ ቀጣይ አምስት ዓመታት ጉዞ በዚሁ የተመራጮች የዝግጁነት ሚዛን ላይ የሚያርፍ ይሆናል።

ኢትዮጵያ መርጣለች፤ ኢትዮጵያ አሸንፋለች!!

የህዳሴ ግድብና የቀይ ባህር ዲፕሎማሲ፡ የኢትዮጵያ አዲስ ጂኦፖለቲካዊ ምዕራፍ
#ethiopia | በ21ኛው ክፍለ ዘመን የአገራት ኃይል የሚለካው በወታደራዊ አቅም ብቻ ሳይሆን የኢኮኖሚ፣ የኢነርጂ፣ የውሃ እና የጂኦፖለቲካ ተጽዕኖ በመፍጠር ጭምር ነው።

በዚህ መሠረት ኢትዮጵያ ባለፉት አስርት ዓመታት ውስጥ በሁለት ታላላቅ ብሔራዊ አጀንዳዎች ዙሪያ የተለየ የዲፕሎማሲ ጉዞ አድርጋለች።

እነዚህም የታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ እና የቀይ ባህር ተደራሽነት ጉዳይ ናቸው።

ሁለቱም ጉዳዮች ከኢኮኖሚ ጥቅም ባሻገር የአገሪቱን የህልውና ጥያቄ፣ የቀጣናዊ ተጽዕኖ ፈጣሪነት እና የወደፊት የልማት አቅጣጫ የሚወስኑ ናቸው።

በእነዚህ መስኮች የተመዘገቡ ዲፕሎማሲያዊ ስኬቶችም ኢትዮጵያ በአፍሪካ ቀንድ እና በምሥራቅ አፍሪካ እየተጠናከረ የመጣ የኃይል ማዕከል መሆኗን አመላክተዋል።

የታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ ከመጀመሪያው ቀን ጀምሮ ከፍተኛ ዓለም አቀፍ ትኩረት የሳበ ፕሮጀክት ነበር።

በተለይም የዓባይ ውሃ አጠቃቀምን በተመለከተ በታሪክ የተፈጠሩ የፖለቲካ እና የጂኦፖለቲካ አለመግባባቶች ግድቡን ከቀላል የልማት ፕሮጀክት ወደ የዲፕሎማሲ ፈተና ቀይረውት ነበር።

ሆኖም ኢትዮጵያ “ፍትሐዊና ምክንያታዊ የውሃ አጠቃቀም” እንዲሁም “በሌሎች ላይ ጉልህ ጉዳት አለማድረስ” በሚሉ ዓለም አቀፍ መርሆዎች ላይ ተመስርታ የተከተለችው የዲፕሎማሲ መንገድ ትልቅ ውጤቶችን አስመዝግቧል።

ከተመዘገቡት ታላላቅ ድሎች አንዱ የግድቡ ጉዳይ በአፍሪካ ሕብረት ማዕቀፍ እንዲመራ ማድረግ ነው።

ጉዳዩን ወደ ዓለም አቀፍ የፖለቲካ መድረኮች በመውሰድ ጫና ለመፍጠር የተደረጉ ጥረቶች ቢኖሩም፣ ኢትዮጵያ የአፍሪካ ችግሮች በአፍሪካውያን መፍትሔ ሊያገኙ ይገባል የሚለውን መርህ በተግባር አስከብራለች።

ይህ የዲፕሎማሲ ድል ለኢትዮጵያ ብቻ ሳይሆን ለመላው አፍሪካ የተቋማዊ ነጻነት እና የአህጉራዊ ትብብር ማሳያ ሆኗል።

ሌላው ታላቅ ስኬት የግድቡ ግንባታ በውጭ ጫናዎች ሳይቆም እስከ መጨረሻው የውሃ ሙሌት መድረሱ ነው።

በሕዝብ ገንዘብና በብሔራዊ አንድነት የተገነባው ግድብ የኢትዮጵያን የራስ አቅም እና የውጭ ጫናን የመቋቋም ችሎታ አሳይቷል።

ዛሬ ግድቡ የኤሌክትሪክ ኃይል በማመንጨት ለአጎራባች አገራት ለሚደረገው የኃይል ሽያጭ መሠረት ሆኗል። ይህም ግድቡ የግጭት ምንጭ ሳይሆን የቀጣናዊ ትስስርና የጋራ ልማት መሣሪያ መሆኑን በተግባር አረጋግጧል።

የህዳሴ ግድብ ኢትዮጵያን ከተራ የኤሌክትሪክ አምራች ወደ የቀጣናው የኢነርጂ ማዕከል እየቀየራት ነው። ለጅቡቲ፣ ለኬንያ፣ ለሱዳን እና ለሌሎች አገራት የኃይል አቅርቦት መስፋፋቱ የኢኮኖሚ ትስስርን ከማጠናከሩም በላይ የፖለቲካ መተማመንን እየፈጠረ ነው።

ኢትዮጵያ ከ120 ሚሊዮን በላይ ሕዝብ ያላትና ፈጣን የኢኮኖሚ እድገት እያሳየች ያለች አገር ብትሆንም፣ የባሕር በር አልባ መሆኗ ለንግድ፣ ለኢኮኖሚ እና ለብሔራዊ ደኅንነት ከፍተኛ ፈተና ሆኖ ቆይቷል።

በቅርብ ዓመታት ግን ኢትዮጵያ የባሕር በር ጥያቄዋን ከታሪካዊ ቅሬታ ወደ ስትራቴጂካዊ ዲፕሎማሲ ቀይራለች።

ከሶማሊላንድ ጋር የተፈረመው የመግባቢያ ሰነድ (MoU) በዚህ ረገድ ታሪካዊ እርምጃ ተብሎ ይታያል። ይህ እርምጃ ኢትዮጵያ የባሕር በር ፍላጎቷን በሰላማዊ እና በዲፕሎማሲያዊ መንገድ ለማሳካት ያላትን ቁርጠኝነት አሳይቷል።

ይህ የዲፕሎማሲ አቅጣጫ ኢትዮጵያ ከአንድ ወደብ ብቻ ጥገኛ የመሆን አደጋን ለመቀነስና የንግድ ወጪዋን ለመቆጣጠር የሚያስችል አዲስ የጂኦኢኮኖሚ አስተሳሰብ እንዳላት አሳይቷል።

ቀይ ባህር ከዓለም አቀፍ የንግድ መስመሮች አንዱ እንደመሆኑ መጠን በዚህ አካባቢ የሚፈጠሩ የደኅንነት ችግሮች በቀጥታ ኢትዮጵያን ይነካሉ።

በመሆኑም ኢትዮጵያ በቀይ ባህር ጉዳይ ተመልካች ሳይሆን ንቁ ባለድርሻ መሆን እንዳለባት በዲፕሎማሲ መድረኮች ላይ በግልጽ ማስቀመጥ ችላለች። ይህም የአገሪቱን የጂኦፖለቲካ ተጽዕኖ እያሳደገ ነው።

የህዳሴ ግድብና የቀይ ባህር ዲፕሎማሲ በተለያዩ ጉዳዮች ዙሪያ ቢመስሉም፣ የጋራ ዓላማ አላቸው። ይህም ኢትዮጵያን በኢኮኖሚ፣ በኢነርጂ እና በጂኦፖለቲካ የቀጣናው የኃይል ማዕከል ማድረግ ነው።

የህዳሴ ግድብ የኢነርጂ ተጽዕኖን ሲፈጥር፣ የቀይ ባህር ዲፕሎማሲ ደግሞ የንግድና የስትራቴጂካዊ ተደራሽነትን ያጠናክራል። ሁለቱም ተደጋጋፊ ሲሆኑ የኢትዮጵያን የወደፊት ኢኮኖሚ እና የፖለቲካ ኃይል ለመገንባት ወሳኝ ሚና አላቸው።

በህዳሴ ግድብና በቀይ ባህር ጉዳዮች ዙሪያ የታዩት የዲፕሎማሲ ስኬቶች ኢትዮጵያ ብሔራዊ ጥቅሞቿን በውይይት፣ በጽናት እና በስትራቴጂካዊ አመራር ማስከበር እንደምትችል አረጋግጠዋል።

ይሁን እንጂ እነዚህ ድሎች ዘላቂ ውጤት እንዲያመጡ የውስጥ አንድነትን ማጠናከር፣ ከጎረቤት አገራት ጋር በጋራ ተጠቃሚነት ላይ የተመሠረተ ግንኙነት መገንባት እና የሰላም ዲፕሎማሲን ማስቀጠል አስፈላጊ ነው።

የህዳሴ ግድብ የኢነርጂ ነፃነትን ሲያመጣ፣ የቀይ ባህር ዲፕሎማሲ ደግሞ የኢትዮጵያን የጂኦፖለቲካ ተደራሽነት ያሰፋል። ሁለቱም ተደምረው ኢትዮጵያን በአፍሪካ ቀንድ ዘላቂ ተጽዕኖ ፈጣሪ አገር ወደማድረግ እየመሯት ነው።

ውሃና ኢነርጂ ሚኒስቴር

ሰላም! ደህና አደራችሁ ውድ ኢትዮጵያውያን?

በ7ኛው ጠቅላላ ምርጫ ህዝቡ በነቂስ ወጥቶ ድምጹን ላሻው በመስጠት ሀገር ወዳድነቱን እና የዴሞክራሲ ልምምድ ፍላጎቱን በተግባር አሳይቷል።

ድምጽ የመስጠቱ ሂደት ማለዳ 12:00 ጀምሮ ሲካሄድ የቆየ ቢሆንም ምሽት 12:00 ድረስ ባለመጠናቀቁ ምርጫ ቦርድ መራጩ የመምረጥ መብቱን እንዲጠቀም እስከ ለሊት 6:00 አራዝሞለት መራጩም እድሉን ተጠቅሟል።

በዚህ ምርጫ ህዝቡ እኔ አውቅልሃለሁ ለሚለው ሁሉ፣ በሰላም ወጥቶ በመምረጥ ባሳየው ቁርጠኝነት አይ እኔ ለራሴ አውቃለሁ፣ ሀገሬን በሰላማዊ መንገድ ለትውልድ አሻግራለሁ ያለበት ነው።

ማሳያውም የምርጫ ውሎው ነው።

እርጅና፣ አካል ጉዳት፣ ህመም፣ ኅዘን፣ ወሊድ፣ ሰርግ፣ ብርድ፣ ዝናብ፣ ፀሐይ፣ ጭለማ አልበገረውም።

ድምጹን ይወክለኛል ላለው በነፃነት ያለማንም ጫና ሰጥቷል።

በየምርጫ ጣቢያው የነበረውን ኢትዮጵያዊ ጨዋነት የአፍሪካ ሕብረት፣ የኢጋድ እና የሀገር ውስጥ የምርጫ ታዛቢዎች መስክረዋል።

በዚህ ምርጫ የተሳተፈው የመራጭ ቁጥር እና የመራጩ ጨዋነት ሲታይ ሰላማዊ የስልጣን ሽግግር እንጂ ጩኸትና የጠብመንጃ ማስፈራሪያ አያስፈልገኝም ያለበት ነው።

እናም ከዚህ በኋላ በኢትዮጵያ ምድር ጠብመንጃ እያወዛወዙ በኃይል ካልገዛሁህ ለሚሉት ሁሉ መሻታቸው ጊዜ ያለፈበት ተረት ተረት መሆኑን በተጨባጭ በድምጹ ወስኗል።

የሚበጀውም የህዝቡን የካርድ ምርጫ መጠበቅና ውሳኔውን መቀበል ብቻ ነው።

ህዝቡ አንዴ ወስኗል። ኢትዮጵያ የፍላጎቷን መርጣለች፤ ለውጤቱ ደግሞ ምርጫ ቦርድን ብቻ በትእግስት መጠበቅ ነው።

እኛ ኢትዮጵያውያንን በቅጡ የማያውቁ አካላት ሊለዩን፣ ሊበትኑን ብዙ ጊዜ ሞክረዋል። ከባእዳን በተጨማሪም የውስጥ ባንዳዎች ብዙ ጥረዋል።

ነገር ግን ለልዩነት የማንመች እና እርስ በራስ የተሰናሰልን ሀገራችንን የምንወድ ህዝቦች በመሆናችን ዛሬ ደርሰናል።

ትናንት ለሚወክለን ካርዳችንን በነጻነት ሰጥተናል።

በዚህ ዙርም ሊያውኩን ሞከረዋል፤ ነገር ግን አልሆነላቸውም፤ እኛ የዴሞክራሲ ልምምድን መርጠናል።

እነሱ ገና የድንጋይ ዘመን ላይ ናቸው። ወጋችንም አይገጥምም።

እኛ የጀግኖቹ የእናት አባቶቻችን ልጆች ነን።

ቀደምት እናት አባቶቻችን ከግል ፍላጎታቸው ይልቅ ለሀገራቸው ቅድሚያ በመስጠት የላብ፣ የደም፣ የአጥንት እና የህይወት መስዋእትነት ከፍለው ሀገር አውርሰውናል።

የአሁኑ ትውልድም ሀገሩን በሰላምና በዴሞክራሲያዊ መንገድ ለቀጣይ ትውልድ ለማሻገር በካርዱ ወስኗል።

በካርዳችን የሚሻንን መርጠናል። ማንም ቢያሸንፍ ሀገር ከፖለቲካ እና ከሁኔታዎች ሁሉ በላይ ናት።

አብሮነታችን ውበታችን ነው። በእናት አባቶቻችን ሀገር ወዳድነት ኢትዮጵያን ወርሰናል። እኛም በድምጻችን ሀገር ለማሻገር ተልመናል። ጉዟችን ወደ ሰላማዊው ዴሞክራሲ ብቻ ነው።

ኢትዮጵያ መርጣለች! ውሳኔዋንም እንቀበላለን!