የታሪክ፣ የፅናትና የሀገር ሕልውና ዘብ

“ከመሞት በላይ ለመሞት” የተገባ ቃል፣ ሺህ ጊዜ ደም ቢፈስ በመስዋዕትነት ሀገር የማስቀጠል ኪዳን…”

ይህ ከኢትዮጵያ መከላከያ ሠራዊት መዝሙር ላይ የተወሰደ ስንኝ፣ የቃላት ውበት ብቻ ሳይሆን ተቋሙ ለሀገር ሕልውናና ለህዝቦች ደህንነት ሲል የገባውን የማይናወጥ የመስዋዕትነት ቃል ኪዳን ቁልጭ አድርጎ የሚያሳይ ሕያው ምስክር ነው።

የኢትዮጵያ መከላከያ ሠራዊት ታሪክ ከትውልድ ወደ ትውልድ የሚሸጋገር የጀግንነትና የአርበኝነት ውርስ ሲሆን፣ ይህ ውርስ በአበው ደም የተመሰረተና በላብ የፀና ነው።

ዛሬም ድረስ በየዓውደ ውጊያው ላይ በተግባር የሚገለጥ ሕያው ቃል ኪዳን ነው። ሠራዊቱ ለሀገሩ ያለውን ፍቅር በቃላት ብቻ ሳይሆን በህይወት መስዋዕትነት የሚገልጽ፣ ለህገ መንግስቱና ለህዝቦቹ አንድነት ዘብ የቆመ ኃይል ነው።

የኢትዮጵያ ሠራዊት ጥንካሬ የሚመነጨው ካለፈው ታሪክ ብቻ ሳይሆን፣ ያንን ታሪክ ወደ አዲስ ትውልድ በማሸጋገር ከማጠናከር ችሎታውም ነው።

እያንዳንዱ ወታደር የቀደምት ኢትዮጵያውያንን የነፃነት ተጋድሎ እንደ አደራ ተቀብሎ፣ በራሱ ዘመን ላይ አዲስ የጀግንነት ታሪክ ለመጻፍ ቁርጠኛ ሆኗል።

ፈተናዎች እንደ ማዕበል ቢነሱም፣ ሠራዊቱ ከውስጡ በሚመነጭ ጥንካሬ ተጋፍጦ የማለፍ ልምድ አዳብሯል።

የመከላከያ ሠራዊቱ ጥንካሬ ምንጩ ራሱ ህዝቡ ነው። ከተለያዩ የኢትዮጵያ ማዕዘናት የተውጣጡ ወታደሮች፣ በጋራ እሴቶች ላይ ተመስርተው አንድ ላይ ይቆማሉ፤ ግርማቸው ጠላትን ያስፈራል፣ ይርዳልም።

ሰላምና ልማት የጋራ ግባቸው፣ እኩልነትና መከባበር የአብሮነታቸው መሠረት ነው። ይህ የተለያዩ ማንነቶችን በአንድ ዓላማ ስር የሚያሰባስብ አቅም፣ ለሠራዊቱ ልዩ የሆነ ውስጣዊ ጥንካሬን ይሰጠዋል።

ሠራዊቱ ለጠላቱ የማይበገር ኃይል ሆኖ የቆመው በአካላዊ ብቃት ብቻ ሳይሆን፣ በውስጡ ባለው የማይናወጥ ወኔ ጭምር ነው።

ይህ ወኔ ከቅርበት ብቻ ሳይሆን ከርቀትም እየተሰማ ጠላትን የሚያሸማቅቅ፣ ማንኛውንም መሰናክል የመስበር አቅም ያለው ነው።

ለሀገር ክብር ሲባል የሚከፈል ዋጋ ምንም ያህል ከባድ ቢሆን፣ ሠራዊቱ ወደ ኋላ የማይል ቁርጠኝነትን ያሳያል።የሠራዊቱ አባላት ለሀገራቸው የገቡትን ቃል ኪዳን ከግል ህይወታቸው በላይ የሚያስቀምጡት ነው።

ኢትዮጵያ በክብር እንድትኖርና ስሟ ከትውልድ ወደ ትውልድ እንዲከበር፣ የትኛውንም መስዋዕትነት ለመክፈል ዝግጁ መሆናቸውን በተግባር ያሳያሉ።

ይህ ቁርጠኝነት "ከመሞት በላይ ለመሞት" የተገባ ቃል ተብሎ ሊገለጽ የሚችል ጥልቅ የሀገር ፍቅር መገለጫ ነው።ይህ የፅናትና የቁርጠኝነት እሴት በንድፈ ሃሳብ ብቻ ሳይሆን በተጨባጭ ስራ ላይ የተመሰረተ ነው።

የጦር ኃይሎች ጠቅላይ ኢታማዦር ሹም ፊልድ ማርሻል ብርሃኑ ጁላ የልዩ ዘመቻዎች ዕዝ ማሰልጠኛ ማዕከል ለ45ኛ ጊዜ ያሰለጠናቸውን የጽናት ኮርስ መሠረታዊ ኮማንዶዎች ምረቃ ሥነ ሥርዓት ላይ ባስተላለፉት መልዕክት÷ የአየር ወለድና ኮማንዶ ኃይል በአካል ብቃቱ፣ በጽናቱና በከፍተኛ ወታደራዊ እውቀቱ የውጊያ አቅጣጫ ቀያሪ ኃይል እንደሆነ አብራርተዋል።

ይህ ወትሮ ዝግጁነትና ብቃት የሁሉም የመከላከያ ሠራዊት ምልክት ነው።

የኢትዮጵያ መከላከያ ሠራዊት ከትናንት ወደ ዛሬ፣ ከዛሬም ወደ ነገ የሚሸጋገር የፅናት ተምሳሌት ነው። በአንድነት የተገነባ፣ ለህገ መንግስቱ ታማኝ፣ እናም ለሀገር ክብር ማንኛውንም ዋጋ ለመክፈል ዝግጁ የሆነ ኃይል ነው።

ይህ ትውልድ የተረከበውን የአርበኝነት አደራ በብቃት እየተወጣ፣ ኢትዮጵያ ለዘላለም በክብር እንድትኖር የማይናወጥ ዘብ ሆኖ ቀጥሏል።

በአፈወርቅ እያዩ

የካቲት 12, ለምን ይከበራል?
•+============+.
በ1929 ዓ ም የጣልያን ወረራ ገነተ ልዑል ተብሎ በሚታወቀው የንጉሱ ቤተመንግስት (የዛሬው 6ኪሎ ዋና የዩኒቨርስቲ ግቢ) የተነሳው አመጽ ለብዙ ኢትዮጵያውያን እልቂት ምክንያት በመሆኑና በአካፋ በመትረየስ በሳንጃ የብዙ ሰው ህይወትን ያለቀበት እለት ስለሆነ በዚህም ዙሪያ ለመታሰቢያ የካቲት 12 ሆስፒታል እንዲሁም የካቲት 12 ትምህርትቤት መኖሩ ይታወቃል:: ቤተክርስቲያንም በዚህች እለት ጸሎተ ምህላ እና ጸሎተ ፍትሐት በማድረግ በታቦተ ንግስ ቀኑን ትዘክረዋለች::

ከ71 ዓመት በፊት በአዲስ አበባ ዩንቨርሲቲ ቤተመዘክር ውስጥ ለዘመናት በሙዚየሙ ሲኖር የነበረው የቅዱስ ሚካኤል ታቦት ከገባ እለት ጀምሮ ማለትም ከ2010 ዓ.ም ጀምሮ በምዕመናኑ እና በካህናቱ ጥያቄ ለዘጠነኛ ጊዜ ዘንድሮ በመንበረ ልዑል ቅዱስ ማርቆስ ወቅዱስ ሚካኤል ቤተክርስቲያን ይከበራል:: የንጹሃንን ነፍስ አምላከ አበው እግዚአብሔር ይማርልን::

በዚሁ ሳምንት የፊታችን የካቲት 14 ቅዳሜ ከቀኑ 8:00 ጀምሮ ደግሞ በቅድስት ሥላሴ ዩኒቨርስቲ አዳራሽ የማን እንደ አባ አቡነ ያሳይ መድኃኔዓለም ገዳም አጭር ዶክመንተሪ ምርቃትና በአበው መነኮሳት ጥሪ ሰፊ ጉባኤ ተዘጋጅቷል::

በመርሐ ግብሩ መነኮሳቱ ከሚያገለግሉበት አፄ ፋሲለደስ ካሰራው የመድኃኔዓለም ቤተ ክርስቲያን በተጨማሪ ወደ ገዳሙ የሚመጡ ምእመናን/ት በተለይ ወደ ግዝት ቅፅር የማይገቡ ሴቶች የሚገለገሉበት በእመቤታችን ቅድስት ድንግል ማርያም እና በአቡነ ያሳይ ስም የቤተ ክርስቲያን ግንባታ እንዲሁም ለሚከናወኑት የልማት ሥራዎ ፍኖተ ካርታ ይፋ ይደረጋል።

ለአገልግሎቱ መሳካት ማኅበረ መነኲሳቱ ዘወትር እግዚአብሔር አምላካችንን በጸሎት እያሳሰቡ ሲሆን ፤ እርስዎ በመርሐ ግብሩ እንዲሳተፉ እና በረከት እንዲያገኙ በማሰብ መንፈሳዊ ጥሪያችንን በማኅበረ መነኲሳት እና በገዳሙ ስም እናቀርባለን::

ድጋፍ ለማድረግ:
ንግድ ባንክ: 1000731553134

ስልክ: -
0918240454
0906632367
0921612653

Website: www.abuneyasay.com
Online Donation link: https://chapa.link/donatio...

አምላከ አቡነ ያሳይ ኢትዮጵያን ይባርክ!

ጥቅምት 23 ቀን 1923 ዓ.ም.
የግርማዊ ቀዳማዊ የዘውድ በዓል ሲዘከር።

"በክብር የነገሡት፤ በግርማ የታጀቡት"
► #በአበው ሥርዓት በግርማ ነግሠዋል፤ በአበው ሕግ ተገዝተዋል፤ ሀገራቸውን ያገለግሉ ዘንድ በሕያው አምላክ ፊት ቃል ኪዳን ገብተዋል፤ ቃል ኪዳናቸውን ይፈጽሙ ዘንድ ታትረዋል።
#ከአበው የተቀበሏት፤ በዓምላክ ፈቃድ ዙፋን ተቀምጠው የሚመሯት፤ በበትረ መንግሥታቸው መንገዷን የሚጠርጉላት ሀገራቸው ከፍ ከፍ ትል ዘንድ ሠርተዋል።
#ተናግረው ይሰማሉ፤ መክረው ይመልሳሉ፤ ገስጸው ያስተካክላሉ፤ ዘምተው ያሸንፋሉ፤ አስበው ያደርጋሉ፤ ጀምረው አምላካቸውን ይዘው ይፈጽማሉ።
#አበው ስለ ጠበቋት ሀገራቸው በጽናት ቆመዋል፤ ከአበው ስለተቀበሏት የከበረችው ሠንደቅ ዓላማቸው በጀግንነት ተፋልመዋል፤ ነጻነቷን እንዳታጣ ከጠላቶቿ ጋር ተጋጥመዋል፤ ዓለም ሁሉ ፊቱን ባዞረባቸው ጊዜ እውነትን፣ ቃል ኪዳንን እና ተስፋን ይዘው ብቻቸውን ቆመዋል።
#ሃሰተኞች በሚፈርዱበት፣ ሀሰተኞች በሚመሰክሩበት፣ ሀሰተኞች የፍርዱን ውሳኔ በሚያጸኑበት፣ የፍርድ ሚዛን ሁሉ ወደ ቅኝ ገዢዎች በምታዘነብልበት በዚያ ጊዜ በተስፋ ቆመዋል፤ ከእውነት ጋር ቆመው የእውነት፣ በእውነት፣ ስለ እውነት ለሀገራቸው ነጻነት ታግለዋል።
#እውነትን ይዘው ሀሰተኞችን በፍርድ ዓደባባይ አሸንፈዋል፤ ቅኝ ገዢዎችም በጦር ሜዳ ድል መትተዋል፤ በድል አድራጊነትም በግርማ እና በከፍታ በዓደባባይ ታይተዋል፤ በዙፋን ላይ እንደ ጫካ አንበሳ በአስፈሪ ክብር ተቀምጠዋል ግርማዊ ቀዳማዊ አጼ ኃይለ ሥላሴ።
#በቅኝ ገዢዎች የተበተኑትን ሰብስበዋል፤ መለያየትን አውግዘው አንድነትን አምጥተዋል፤ የአንድነቱን መሠረት አጥብቀዋል፤ የተረሱትን አስታውሰዋል፤ አንገታቸውን የደፉትን ቀና እንዲሉ አድርገዋል፤ የተገፉትን ደግፈዋል፤ ስለ ራሳቸው በራሳቸው የማይመክሩትን ስለ ራሳቸው እንዲመክሩ፣ መፍትሔም እንዲያበጁ አድርገዋል።
#በቅኝ ገዢዎች የተበተኑትን በአንድነት ሰብስበው አቅማቸውን አደርጅተዋል፤ ድምጻቸውን ከፍ አድርገው እንዲናገሩ መንገዱን አሳይተዋል፤ ስለ እነርሱ ከእነርሱ በላይ እንደሌለ አሳይተዋቸዋል፤ በቅኝ ገዢዎች ምክንያት የጨለመችባቸውን የነጻነት ጀንበር እንዲመለከቱ አድርገዋል፤ በነጻነት ጀንበር በብርሃን ይመላለሱ ዘንድ አድርገዋል ጃንሆይ።
#እኒህ አያሌ ታሪክ የሚነገርላቸው፤ አፍሪካውያን የአንድነታችን አባት የሚሏቸው ንጉሠ ነገሥት ዘውድ የጫኑት፣ በከበረው ዙፋን ላይ የተቀመጡት፣ በትረ መንግሥቱን የጨበጡት፤ ቅብዓ መንግሥቱን የተቀቡት፤ የአበውን አደራ ይሸከሙ ዘንድ እጃቸውን ከፍ አድርገው ቃል ኪዳን የገቡት በዛሬዋ ቀን ነበር፤ ጥቅምት 23/1923 ዓ.ም።
#የነገሡበት ቀን በሃያ ሦስት፣ የነገሡበት ዓመተ ምኅረት ሺህ ዘጠኝ መቶ ሃያ ሦስት፣ የነገሡበት ደብርም ክብረ በዓሉ የሚከበረው በሃያ ሦስት ነው። ሃያ ሦስት የተገጣጠመላቸው ባለ ግርማው ንጉሥ።
#ግርማዊ ቀዳማዊ አጼ ኃይለ ሥላሴ ሕይዎቴ እና የኢትዮጵያ እርምጃ በተሰኘው መጽሐፋቸው ስለ ንግሥናቸው ሲጽፉ መስከረም 17/1909 ዓ.ም ንግሥት ዘውዲቱ ሲነግሡ እኔም ለአልጋ ወራሽነቱ እና ለእንደራሴነቱ ስለተመረጥሁ በባለ ሙሉ ሥልጣን እንደራሴነቴ የመንግሥቱን ሥራ እየሠራሁ 14 ዓመታት ቆየሁ።
#ንግሥት ዘውዲቱ መጋቢት 24/1922 ዓ.ም ስላረፉ በማግሥቱ የንጉሠ ነገሥቱ ዐዋጅ ተነግሮ በዙፋኑ ተቀመጥሁ።
#ወደ ፊት ያለው ወራቱ ክረምት ስለነበረ የዘውድ በዓላችን ሰባት ወራት እንዲቆይ አደረግን። በኢትዮጵያ ያሉ መሳፍንቱ እና መኳንንቱ፣ ባላባቶችም ሁሉ፣ በየገዳማቱ ያሉ አባቶች፣ የየአድባራቱ አለቆች፣ መጥተው የደስታችን ተካፋዮች እንዲኾኑ የጥሪ ደብዳቤ ተላከላቸው። ለዘውድ በዓሉም ዝግጅት ተደረገ ብለዋል።
#ልብሠ መንግሥቱ፣ ዘውዱ እና ሉሉ፣ በትረ መንግሥቱ እና ሰይፉ፣ ቀለበቱ ይህንም የመሰለው ሁሉ በተለየ በወርቅ እና በአልማዝ እየኾነ ተሠራ። ለመሳፍንቱ፣ ለመኳንንቱ፣ ለጦር አበጋዞች ሁሉ እንደየ ክብራቸው የክብር ልብስ ተዘጋጀላቸው።
#በዘውድ በዓሉ ዋዜማ በጅሮንዱ የንጉሠ ነገሥቱን ልብሰ መንግሥት እና ዘውዱን፣ ሉሉን፣ በትረ መንግሥቱን፣ ሰይፉን፣ የአልማዝ ቀለበቱን፣ የእቴጌይቱንም ልበሰ መንግሥት እና ዘውድ፣ የአልማዝ ቀለበት በሠረገላ አስገብቶ በታላቅ ሰልፍ ወስዶ በመናገሻው በቅዱስ ጊዮርጊስ ቤተክርስቲያን ለሊቀ ጳጳሳቱ አስረክቦ ሌሊቱን ሙሉ ሲጸለይበት አደረ ይላሉ።
#ንጉሠ ነገሥቱ እና እቴጌይቱ በሌሊት ወደ መናገሻ ቅዱስ ጊዮርጊስ ቤተክርስቲያን አቀኑ። ጸሎቱም ማካሄዱን ቀጠለ።
#ጃንሆይ ሲጽፉ ሥርዓተ ንግሡ ከመጀመሩ አስቀድሞ ሊቀ ጳጳሳቱ አቡ ቄርሎስ ገበታው የወርቅ የኾነ ወንጌል ይዘው ቀርበው የመሐላ ቃል እንድንፈጽም አደረጉ ብለዋል።
#ብላቴ መርስዔ ኀዘን ወልደ ቂርቆስ ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ በተሰኘው መጽሐፋቸው ሲጽፉ የዘውዱ ዋና በዓል ጥቅምት 23/1923 ዓ.ም እሑድ ነበር። ቅዳሜ ማታ የመናገሻ ጊዮርጊስ ካህናት እና ከየአድባራቱ ተመርጠው የመጡ መዘምራን ከማታው ጀምረው ማኅሌት ቆመው አደሩ።
#እኩሌቶቹ መወድስ ሲቆሙ እኩሌቶቹ ክስተት አርያም ያደርሱ ነበር እና ማኅሌቱ ደምቆ አደረ።
#ንጉሠ ነገሥቱ እና እቴጌይቱም በሌሊት በመሳፍንቱ እና በመኳንንቱ ታጅበው ወደ ቤተክርስቲያን መጥተው ለዚህ ማዕረግ ላበቃቸው ከዚህ ዕለት ላደረሳቸው አምላክ ምስጋና ካቀረቡ በኋላ ወደ ማረፊያ ድንኳን ሄደው ጸሎተ ሕሊና ሲያደርሱ አደሩ።
#ጠዋት ሲነጋ መሳፍንቱ እና መኳንንቱ ሙሉ የማዕረግ ልብሳቸውን ከኒሻን ጋር ለብሰው የራስ ሉል እና የራስ ወርቅ ደፍተው በአዳራሹ ውስጥ በተሰናዳላቸው ስፍራ በየማዕረጋቸው ተቀመጡ። ጳጳሳት እና መምህራን ለሥርዓቱ ተዘጋጁ።
#ንጉሠ ነገሥት ቀዳማዊ አጼ ኃይለ ሥላሴ ሥርዓተ ንግሥ ወደሚፈጸምበት ገቡ። በመንበሩ አጠገብ ተሳልመው ጸሎት አደረሱ። ጸሎታቸው እንደጨረሱ በተሰናዳው ዙፋን ላይ ተቀመጡ።
#በዚህም ጊዜ ሊቀ ጳጳሳቱ አቡነ ቄርሎስ ፊታቸውን ወደ መሳፍንቱ እና ወደ መኳንንቱ አዙረው እንዲህ አሉ።
"እናንት የኢትዮጵያ መሳፍንት እና መኳንንት፣ የጦር አለቆች ወታደሮች እና ሠራዊቶች፣ በቤተ ክህነትም ያላችሁ ሊቃውንት እና አለቆች መምህራን እና ቀሳውስት ሁሉ ንጉሠ ነገሥታችን ግርማዊ ኃይለ ሥላሴ ከሰሎሞን እና ከንግሥተ ሳባ ከተወለደው ከቀዳማዊ ምኒልክ ጀምሮ ሳይቋረጥ ከመጣው መኾኑን ታውቃላችሁ።
#አሁን በእግዚአብሔር ፈቃድ እና ቸርነት ዘውድ ጭኖ እንዲነግሥ ልቀባው ነው እና በሥጋዊ እና መንፈሳዊ ሥራው ሁሉ ሀገርም በማሠልጠን ሃይማኖትም በማጽናት በዘመኑም ኢትዮጵያ በዕውቀት እና በትምህርት በጥበብም ከፍ ከፍ እንድትል በመትጋት ከወሰን እስከ ወንሰን የኢትዮጵያ ባንዲራ እንዲዘረጋ በማድረግ ይህንንም በመሰለው በመልካም ሥራው ሁሉ እንድትገዙለት እና እንድትረዱት አደራ እላችኋለሁ" አሉ።
#ሕዝቡም በዕልልታ አጀባቸው።
#ከዚያም ልብሰ መንግሥቱን አለበሷቸው፤ ቤተ መንግሥቱን አስጨበጧቸው፤ ሉሉንም ሰጧቸው፤ የአልማዙን ቀለበቱንም አጠለቁላቸው፤ የንግሥና ወግ እና ማዕረግ የኾነው ሰይፉን እና ጦሩንም ሰጧቸው፤ ቅብዓ መንግሥቱንም ቀቧቸው፤ ዘውዱንም ባርከው ደፉላቸው፤ በዚህም ጊዜ እልልታው አስተገባ፤ ታላቅ ደስታም ኾነ።
#ንጉሡም በግርማ ኾነው ከዙፋናቸው ላይ ተቀመጡ። የእተጌዋም በሥርዓቱ መሠረት ተፈጸመ። የአልጋ ወራሹም ከዙፋኑ ግርጌ ኾነው ቃል ኪዳን አሠሩ። እልልታውና ጭብጨው ከዳር እስከ ዳር አስተጋባ። ንጉሡና እና ንግሥቷ ከፍ ባለ ሥፍራ ኾነው በታዩ ጊዜ እልልታው ቀለጠ።
#በመናገሻ ቅዱስ ጊዮርጊስ ቤተክርስቲያን የተፈጸመው ሥርዓት በተጠናቀቀ ጊዜ ንጉሠ ነገሥቱና እቴጌይቱ በስድስት ፈረሶች በሚሳብ በወርቅ ሠረገላ ተቀምጠው፣ ከፊትም ከኋላም በመሳፍንት እና በመኳንንት ታጅበው፣ በሠራዊት ሰልፍ መካከል አልፈው ወደ ቤተ መንግሥታቸው ተመለሱ።
#መሳፍንት እና መኳንንት የመንግሥታት መልእክተኞችም በየማዕረጋቸው በሠረገላ እና በአውቶሞቢል ኾነው አጀቡ። እምቢልታውና መለከቱ ሲንካለል፣ ነጋሪቱ እየተጎሰመ ገብር ገብር ሲል እጅግ ደስ ያሰኝ ነበር።
#በመንገድ ዳር ኾኖ ለማየት የተሰበሰበውም ሕዝብ ሰላምታ እየሰጠና እጅ እየነሳ ሺህ ዓመት ያንግሥዎ እያለ አጨበጨበ። ከቤተ መንግሥት በደረሱ ጊዜም ንጉሠ ነገሥቱ እና እቴጌይቱ ለመሰናበቻ በተሰናዳው ሥፍራ ቆመው ሲያዩት ሕዝቡ ሁሉ እንደገና እያጨበጨበ ሺህ ዓመት ያንግሥዎ እያለ እየመረቀ ተሰናበተ። የዘውዱ በዓል ግብርም ተገባ ተብሎ ተመዝግቧል።
#አምባሳደር ዘወዴ ረታ የቀዳማዊ ኃይለሥላሴ መንግሥት በተሰኘው መጽሐፋቸው ንጉሠ ነገሥቱ እና ንግሥቲቱ በወርቅ ሰረገላ ኾነው ወደ ቤተ መንግሥታቸው ሲያመሩ ከሕዝቡ የጎረፈላቸው የደስታ መግለጫ ከዚህ በፊት ታይቶ የማይታወቅ ነው እየተባለ ይነገራል ብለው ጽፈዋል።
#ከቅዱስ ጊዮርጊስ ቤተክርስቲያን እስከ ገነተ ልዑል ቤተ መንግሥት ድረስ በተደረገው የአንድ ሰዓት የእርጋታ ጉዞ ላይ እምቢልታው እና መለከቱ ሲነፋ፣ ነጋሪቱ ሲጎሸም፣ ካህናቱ ሲዘምሩ፣ ወታደሩ ሲሸልል፣ ከዚህ ሁሉ ጋር የሴቶች እልዕልታ እና የወንዱ ጭብጨባ ሲያስተጋባ፣ የአዲስ አበባን የጥቅምት ፀሐይ እጅግ ያጋላው ይመስል ነበር።
#በዋዜማው ቅዳሜ ከማታው በአራት ሰዓት የተጀመረው ጸሎተ ቅዳሴ እና የንግሥ በዓል ሥርዓት የተፈጸመው በማግሥቱ እሑድ ከቀኑ ስድስት ሰዓት ሲኾን ነው።
#ለአሥራ አራት ሰዓታት ያለማቋረጥ በተካሄደው ሥነ ሥርዓት ላይ ንጉሠ ነገሥቱ እና ንግሥቲቱ ያሳዩትን ጥንካሬ እና የመንፈስ ጽናት ያላደነቀ አልነበረም።
#በተለይም በበዓሉ ተካፋይ ለመኾን ከአውሮፓ፣ ከእስያ እና ከአሜሪካ የመጡት የአሥራ አንድ ሀገራት እንደራሴዎች ከዚህ ቀደም በየትኛውም ዓለም ያላዩትን ይህን እጅግ ረጅም እና ከፍተኛ የኾነ ሥነ ሥርዓት ሲመለከቱ ኢትዮጵያ ያላት ጥንታዊ ባሕል ምን ያህል የሚደንቅ እና የሚከበር መኾኑን መገንዘብ የሚያስችላቸው ነው ብለው ጽፈዋል።
#ዘውድ በጫኑበት ዕለት በእርስዎ መሪነት ኢትዮጵያ ዘመናችን ያፈለቀውን ሥልጣኔ አግኝታ በዓለም ላይ የክብር ቦታ እንድትይዝ የሚያደርጉት ጥረት የተባረከ ይኹን ተብለው እንደተመረቁ ሁሉ ንጉሠ ነገሥት አጼ ኃይለ ሥላሴ በነጻነት የተቀበሏት ሀገራቸውን ታላቅ እና ገናና ትኾን ዘንድ አቅማቸው የፈቀደውን ሳይሰስቱ ሰጥተዋል።
#የኢትዮጵያን ክብር እና ጥቅም አስከብረዋል፤ ገናናቷን በአፍሪካ እና በቀረው ዓለም ደጋግመው አስመስክረዋል። የአፍሪካውያንን የአንድነት መሠረት ጥለው አልፈዋል።
#ኢትዮጵያን ስላገለገሉ እናመሰግንዎታለን፤ ስለ ኢትዮጵያ ታላቅነት፣ ነጻነት፣ ሉዓላዊነት እና ክብር ስለታተሩ እናከብረዋታል።

✍️በታርቆ ክንዴ(አሚኮ)
#ethiopianhisoryandtourism #ethiopianhistoryandtourism #enkssm

ግዮን ሆይ አግሣ‼️
#ethiopia | ዓባይ መንገደኛው ወዴት ትሄዳለህ ?
እናትህን ኢትዮጵያን ለማን ትተዋለህ?
እያለ ዜመኛው...
በአራራይ በርክርክ ያንቆረቆረልህ፤
በአዲሱ ዓመት ብስራቱ ሰመረ፤
ግዮን አገሣ ዓባይ ተሞሸረ።
አምላክ ኢትዮጵያን ባረካት ወንዟንም አደላት፤
በብርቱ ልጆቿ እራት መብራት ኾናት።
ግዮን ሆይ አግሣ እንደ ጥቁር አንበሳ፤
እንደ እንግጫ ደንፋ ፈንድቅ እንደ እንቦሳ፤
እንጉርጉሮህ በቃ መርገምህ ተነሳ።

***

ለእልፍ ዘመናት...
ስንት ሀሳብ ተነሳ ስንቱ ተረቀቀ፤
ለ14 ክረምት ስንት ወገን ወደቀ፤
ስንት ላብ ፈሰሰ ስንቱ ሀብት አለቀ፤
ስንት አየን መከራ ሰማን እንጉርጉሮ ፤
ሀሩር ከባዕድ ፊት ጠበሰን ተጣምሮ።
አሰናካዮቹ ወደታች ወረዱ በላይ አንጋጠጡ፤
በጉልበት በቁጣ ቆመው አፈጠጡ፤
በብልጠት በለቅሶ በእጅ አዙርም መጡ፤
በመረጡት ሁሉ እውነት የለምና በመጡበት ወጡ።
ግዮን ሆይ አግሣ እንደ ጥቁር አንበሳ፤
እንደ እንግጫ ደንፋ ፈንድቅ እንደ እንቦሳ፤
እንጉርጉሮህ በቃ መርገምህ ተነሳ።

***

ሰከላ ተወልደህ ጉባ ላይ ያደግኸው፤
800 ምዕራፍ ቤትህን የዞርኸው፣
በ14 ሃምሳ በአንድ የስልክ ጥሪ፤
ትባል የነበረ የሰው ቤተ ሠሪ የሰው አኗኗሪ፤
ዓባይ ስመ ብዙ ፈለገ ዐቢይ የፈውስ ወንዝ፤
ጌዖን፣ ጊሖን፣ አባዊ ከገነት የሚመዘዝ፤
ፈፋ ቆላውን አቋርጦ ጉድጓድ ሸለቆ ሰንጥቆ፤
በበረሃ የሚጮህ በፏፏቴ ድምፁ ደምቆ፤
"ግዮን ወተት ኾኖ ገነትን ካጠጣት፤
የግዮን መነሻ ኢትዮጵያ ምንድናት?"
ቢልም ባለቅኔው መፍቻ አለው ብልኃት፤
የጥበባት መፍለቂያ የምስጢራት መገኛ፤
ኢትዮጵያ ሀገር ናት ምድረ ቀደምት የኛ።
ያገር ልጅ የማር እጅ ያባይ ልጅ ሳቢሳ፤
በጥቅሻ ተጠርቶ የስንፍናን መግነዝ በጥሶ ተነሳ፤
ምስጋና ለእናንተ ለዓባይ ወንዝ ልጆች ፤
የሙላቱን ብስራት ላሰማችሁ ጀግኖች ፤
ግዮን ሆይ አግሣ እንደ ጥቁር አንበሳ፤
እንደ እንግጫ ደንፋ ፈንድቅ እንደ እንቦሳ፤
እንጉርጉሮህ በቃ መርገምህ ተነሳ።

***

ጃንሆይ ዘክረው ጉልበት ቢከዳቸው፤
ወረታቸው ቢጎድል ጥሪቱም ቢያጥራቸው፤
"በትውልድ ይገንባ"
የሚል ጦማር ጻፉ አደራ ፈርመው፤
እኛም ትውልድ ነን ያባት ቃል አክባሪ፤
የዘመናት ቁጭት መርገምን ሰባሪ፤
መንገድ የሳተውን በመስመሩ መሪ፤
ራዕይ ፈጻሚዎች ትልም ተላሚዎች፤
ትዕምርት የምናቆም ጡብም ደርዳሪዎች፤
ወረት ሰብሳቢዎች ጥሪት ቋጣሪዎች፤
የአባት ሕልም ፈተን ለልጅ የምናወርስ፤
በዘመን ሀዲድ ላይ የልብ የምናደርስ፤
ተደግፈን ያለምን በአበው መከዳ፤
ስብራት ጠጋኝ ነን የምፍቅ እዳ።
ግዮን ሆይ አግሣ እንደ ጥቁር አንበሳ፤
እንደ እንግጫ ደንፋ ፈንድቅ እንደ እንቦሳ፤
እንጉርጉሮህ በቃ መርገምህ ተነሳ።

***

የዓባይን ልጅ ውኃ ጠማው የሚል ተረት ተሰረዘ፤
የውጪ አልጋ የውስጥ ቀጋ መርገምህ ተደለዘ፤
ወርቅ ግንዱን ይዞ አይዞርም በያገሩ፤
ልብ ገዝቶ ተመልሷል ወደ ምድሩ፤
ገባር ወንዞች በኅብር ቆመን የተጋመድን፤
ጨለማ አሳብ ረገፈ እንደችቦ ስለበራን፤
ዓባይ ምግብ መጠጥ ዓባይ ኃይል ኾነ፤
የተሠበረው ስማችን በአደባባይ ተጠገነ፤
የጎደፈው ክብራችን በዓለም ላይ ገነነ ፤
ወድቀን ተነስተናል ጀምረን ጨርሰናል ፤
ከእንግዲህ ለመብረር የቱ ያቆመናል፤
ዓባይ ዘረ ብዙ ዓባይ ስመ ብዙ፤
ተበጣጥሶ ወድቋል ሴራና መዘዙ።
ግዮን ሆይ አግሣ እንደ ጥቁር አንበሳ፤
እንደ እንግጫ ደንፋ ፈንድቅ እንደ እንቦሳ፤
እንጉርጉሮህ በቃ መርገምህ ተነሳ።

***

የሀገሬ ልጆች የሀገሬ አፍላጋት በሉ ተደሰቱ፤
የጠፋው ልጅ ዓባይ ተመልሷል ቤቱ፤
አዲስ ልብስ አልብሱት አብሉት ከሙክቱ፤
ቀለበት አርጉለት በጌጠኛ ጣቱ፤
"ከሰው ቤት እንጀራ ከተሞናሞነው፤
የእናት ቤት ይሻላል የዋለ ያደረው፤"
የሚል ዜማ ሰምቶ ዓባይ ልብ ገዛ፤
ገብር ኄር ተባለ ፊቱ በጠል ወዛ፤
ከእንግዲህ እናትህን አገልግል ተነሳ፤
በበጎ ፈቃድህ ጎረቤት አትርሳ ፤
ግዮን ሆይ አግሣ እንደ ጥቁር አንበሳ፤
እንደ እንግጫ ደንፋ ፈንድቅ እንደ እንቦሳ፤
እንጉርጉሮህ በቃ መርገምህ ተነሳ።

***

አክሱም፣ ላሊበላ፣ ጎንደር፣ ጀጎል፣ ጢያ፤
የተጋድሎው ትዕምርት..
ከዓባይ ላይ ደረሰ ሐረግ ማስቀጠያ፤
የድል ታሪክ ብስራት በዓለም መታያ፤
ዳግማዊ አድዋ የእድገት መብቀያ፤
የአደባባይ ኩራት ጠላት በመቀያ፤
የእውነት ምስክር ሀቅ የኢትዮጵያ ፤
እባብ ጊንጥ እሾሁን እየተራመድነ፤
ይቻላል ያልነውን ችለን አሳየነ፤
በብርቱ ልጆቿ ደም ላብና ፍቅር፤
በጽኑ ተጋድሏቸው ወዝና ክብር፤
ኢትዮጵያ ሀገሬ ለዘላለም ትኑር።
ግዮን ሆይ አግሣ እንደ ጥቁር አንበሳ፤
እንደ እንግጫ ደንፋ ፈንድቅ እንደ እንቦሳ፤
እንጉርጉሮህ በቃ መርገምህ ተነሳ።

የሀብከ ብርሃኔ ጥላሁን

አሸንድዬ የላስታ ላሊበላ ድንቅ ውበት
#ethiopia | ሕዝብ ማንነቱን የሚገልጽበት የራሱ የኾነ ባሕል እና ወግ ያለው ነው፡፡ የላስታ ላሊበላ ሕዝብ ማኅበራዊ ዕሴቱን ከሚገልጽባቸው ባሕላዊ እሴቶች መካከል በየዓመቱ የሚከወነው አሸንድዬ በዓል አንዱ የአካባቢው ማኅበረሰብ መገለጫ ክብረ በዓል ነው።

ይህ በዓል ሃይማኖታዊ መሠረት ያለው እንደኾነም ይነገርለታል፡፡ የደብረ ሮሃ ቅዱስ ላሊበላ ገዳም የአራቱ ጉባኤያት መምህር ሊቀ ሊቃውንት ሳሙኤል አስናቀ የአሸንድዬ በዓል በፍልሰታ ጾም ፋሲካ የድንግል ማርያምን በዓለ ዕርገት አስመልክቶ የሚከበር መኾኑን ተናግረዋል፡፡

በዓሉ በሔዋን የመጣውን ዕዳ በድንግል ማርያም አማካኝነት ሴቶች ያገኙትን ነጻነት የሚያወሳ መኾኑንም ገልጸዋል፡፡ አሸንድዬ ቅጠሉ የብሉይ ዘመን ጨለማ በድንግል ማርያም እንዳበቃ አሁንም የክረምቱን ዘመን አብቅቶ አዲስ ዓመት መምጣቱን የሚያበስሩበት እንደኾነ ነው ያስረዱት፡፡

ወይዘሮ ገነት አሰፋ የላሊበላ ከተማ ነዋሪ ናቸው። በልጅነታቸው ያሳለፉትን የአሸንድዬ ክብረ በዓል ትውስታቸውን አካፍለውናል። አሸንድዬ ብለው የሚጠሩት በበዓሉ ወቅት ልጃገረዶች በወገባቸው የሚያስሩት ረጅም እና ስሩ ነጭ ከላይ አረንጓዴ የኾነ ቅጠል ነው። በዓሉም ስያሜውን ያገኘው ከዚሁ ነው ብለውናል፡፡

በላስታ ላሊበላ የአሸንድዬ በዓል በየዓመቱ ከነሐሴ 16 ቀን ጀምሮ የሚከበር ነው። ቅድመ ዝግጅቱ ከሳምንት በፊት ይጀመራል ነው ያሉት። ልጃገረዶች በሰፈራቸው በመሠባሠብ በዓሉን አንዴት እንደሚያከብሩት ይወያያሉ። ቡድኑን የምትመራው አለቃ የመምራት እና የማሥተባበር ችሎታ ያላት፣ በአካል እና በዕድሜ ከፍ ያለች መኾን እንዳለባትም ገልጸውልናል። ኀላፊነቷም ቡድኑን ማሥተባበር፣ መምራት እና ገንዘብ መያዝ ነው ይላሉ፡፡

ከዚያም መርሐ ግብራቸውን የሚጀምሩበትን እና እንዴት እንደሚከውኑት ይነጋገራሉ ነው ያሉት፡፡

በዓሉ ሦስት ቀን ሲቀረው ደግሞ ጸጉራቸውን እንደሚሠሩ ነግረውናል። የጸጉር አሠራሩም ታዳጊዎች ጋሜ፣ ቁንጮ እና ሳዱላ ሢሠሩ ከፍ ያሉት ልጃገረዶች ደግሞ ሹርቤ እና አፈሳሶ የሚባል የጸጉር ስሬት እንደሚሠሩ ትናንታቸውን አውስተውናል።

ልጃገረዶች ለበዓሉ ከጥጥ የተሠራ ጥልፍ ቀሚስ፤ የልጆች ከሌላቸውም የእናቶቻቸውን በመቀነት አሳጥረው እንደሚለብሱ ነግረውናል፡፡ በዕለቱ በእጅጉ ለመዋብ የአንገት ጌጦችን አጭር መስቀል፣ ትልቅ መስቀል፣ ድሪ፣ ማርዳ እና ድባ ልጃገረዶች ያደርጋሉ ብለዋል፡፡

ታዳጊዎች ደግሞ ቁርጥ የሚባል የአንገት ጌጥ ያደርጋሉ ነው ያሉት፡፡ በበዓሉ ዋዜማ አሸንድዬ ቅጠሉን ከዱር በማምጣት ሁሉም ሴቶች በወገባቸው ልክ በገመድ በመጎንጎን ይሠራና እንዳይደርቅ ሙጃ ሳር ውስጥ እርጥበት ባለበት ያድራል ነው ያሉት።

ነሐሴ 16 በበዓሉ ዕለት በጠዋት ሁሉም ተነስተው በተቀጣጠሩበት ቦታ ተገናኝተው አሸንድዬውን ወገባቸው ላይ በማሰር፣ የባሕል ልብስ እና ጌጦቻቸውን ያስተካክላሉ ነው ያሉት። ከዚያም በመጀመሪያ በአቅራቢያቸው ወደሚገኝ ቤተክርስቲያን በመሔድ እና ለፈጣሪያችን ምስጋና በማቅረብ ከሃይማኖት አባቶች ምርቃን ይቀበላሉ።በመቀጠል በየሁሉም ሰው መኖሪያ ቤት በመሔድ አሸንድዬ ጨዋታ የተለያዩ ስንኞችን በመግጠም እና በማዜም እንደሚጫወቱም አውስተውልናል።

አሸንድዬ አሸንዳ ሙሴ
ፈሰስ በይ በቀሚሴ
አበ ሙሴ ኧኸ ወርቅ አበሙሴ
ፈሰስ በይ በቀሚሴ....ከሚዜሙ እያሉ ያዜማሉ።

የቤቱ ባለቤቶችም ያላቸውን ብር እና ዳቦ ይሰጣሉ። ከሌለ ደግሞ ከዓመት እንዲያደርሰን ተመረቀን እንወጣለን ነው ያሉት፡፡

በዚህ ሂደት ለአንድ ቡድን ሁለት ወንዶች ጅራፍ የሚያጮኹ ይከተላሉ፡፡ እነዚህ ወንዶች የሴቶች አሸንድዬ በሌሎች ቡድኖች እንዳይበጥስ እና የሚፈልጋት ልጃገረድ ካለችም የመጠበቅ ዓላማ ያላቸው ናቸው።

አሸንድዬ እየተባለ የተሰበሰበው ገንዘብ ይቀመጣል።
አዲሱ ዓመት እንዳለፈ የቡድኑ አባላት በተሰበሰበው ገንዘብ ጠላና ዳቦ ያዘጋጃሉ፡፡ የመስቀል ዕለትም የአካባቢውን ሰዎች በመጥራት ደግሰው ያበላሉ፤ ያጣጣሉ። በአበውም ይመረቃሉ ነው ያሉን።

የዚህ ዘመን የአሸንድዬ ተጫዋቾች የኾነችው በላይነሽ ገብረ አምላክ ደግሞ ለክብረ በዓሉ የአሸንድዬ ግጥም እና ዜማውን በቡድን በመለማመድ እየተዘጋጁ መኾኑን ለአሚኮ ተናግራለች፡፡

ከበዓሉ ቀደም ብለው ስለ አልባሳት፣ ጌጣጌጦች፣ ስለሚያካሂዱት መርሐ ግብር በመመካከር እንደሚዘጋጁ ነው የገለጸችልን፡፡ ከነሐሴ14 ጀምረው ልጃገረዶች ጸጉራቸውን ይሠራሉ፤ እንደቀደመው ሁሉ ልጆች ጋሜና ቁንጮ ልጃገረዶች ደግሞ ሹሩባና አፈሳሶ ይሠራሉ ብላለች፡፡

ልጃገረዶች አራት ውርድ ጥልፍ ቀሚስ በመቀነት ተሸንሽኖ ይለብሳሉ፤ ሕጻናት ደግሞ ትፍትፍ ቀሚስ ይለብሳሉ። አንገታቸው ላይ ደግሞ ቁርጥ፣ መስቀል፣ ድሪ እና ማርዳ በማድረግ ይደምቃሉ ነው ያለችው፡፡

የላሊበላ ከተማ አሥተዳደር ባሕል እና ቱሪዝም ጽሕፈት ቤት ኀላፊ ዲያቆን አዲሴ ደምሴ የአሸንድዬ በዓል በላስታ ላሊበላ ሃይማኖታዊ እና ባሕላዊ ይዘቱን ጠብቆ የሚከበር በዓል ነው ብለዋል፡፡

በዓሉ የፍልሰታ ጾም ማብቂያ እና የድንግል ማርያምን የዕርገት በዓል አስመልክቶ በላሊበላ አብያተ ክርስቲያናት በካህናት እና በሰንበት ተማሪዎች በመዝሙር እና በሃይመኖታዊ ክዋኔዎች ይከበራል ነው ያሉት፡፡

ይህንን መነሻ በማድረግ ማኅበረሰቡ ባሕላዊ እና ሃይማኖታዊ ይዘቱን ጠብቆ በየዓመቱ ከነሐሴ 16 ጀምሮ ልጃገረዶች አምረው እና ተውበው የአሸንድየ ቅጠል በወገባቸው በማሰር አደባባይ የሚወጡበት መኾኑን ገልጸዋል፡፡

በበዓሉ ላይ የሚሳተፉት ልጃገረዶች ሲኾኑ ባሕሉ እንዳይበረዝ እናቶች እገዛ እንደሚያደረጉላቸውም ገልጸውልናል፡፡ በዓሉ ሴቶች በነጻነት አደባባይ የሚወጡበት፣ አንድነታቸውን የሚያጠናክሩበት ማኅበራዊ መስተጋብራቸውን ለማጠናከር የሚጠቀሙበት እንደኾነም ተናግረዋል፡፡

በዚህ ዓመትም የአሸንድዬ በዓል ባሕላዊ እሴቱን ጠብቆ “ባሕላዊ ዕሴቶቻችን ለዘላቂ ሰላማችን” በሚል መሪ መልዕክት በድምቀት ለማክበር ዝግጅቱ ቀደም ብሎ መጀመሩን ተናግረዋል፡፡

ባሕሉን በማይዳሰስ ባሕላዊ ቅርስነት በዩኔስኮ ለማስመዝገብ ከክልሉ ባሕል እና ቱሪዝም ቢሮ ጋር እየተሠራ መኾኑንም አንስተዋል፡፡ #አሚኮ

አይ ኤም ኤፍ ኢትዮጵያ የጳጉሜን ወር እንድታስወግድ መናገሩ ተሰማ

13ኛውን ወር - ጳጉሜን ሙሉ በሙሉ ስለማያስፈልግ እንድታስወግድ አይኤምኤፍ አሳስቧል።

አንድ የአይኤምኤፍ ባለስልጣን “በአመት ውስጥ አስራ ሶስት ወራት ቅንጦት ነው ማንም በማደግ ላይ ያለ ኢኮኖሚ አቅም የለውም። ብለዋል

የአይኤምኤፍ የማክሮ ኢኮኖሚ ሞዴል ጳጉሜን "በቀን መቁጠሪያ ላይ የተመሰረተ የዋጋ ግሽበት ከባህል ጋር የተቆራኘች ናት" በማለት ተናግረዋል

እናንተስ ምን ትላላችሁ ?

ትንሽ ስለ ጷግሜ ወር ....

===========ጷግሜ🗓========

👉 ጷጉሜ በኢትዮጲያ ብቻ የምትቆጠር 13ተኛ ወር ነች ።

ጷጉሜ ከወራቶች ሁሉ ተለይታ 5 ቀናቶችን የምታስቆጥር ሲሆን በ 4 አመት 1 ጊዜ ብቻ ጷጉሜ 6 ቀናትን ታስቆጥራለች በ 700 ዓመት 1 ጊዜ
ደግሞ ጷጉሜ 7 ቀናትን ታስቆጥራለች።

ለእኛ ኢትዮጵያውያን መገለጫችን በሆነችው በጷግሜ ወር ሀገራችን ኢትዮጵያ ከአለም ተለይታ የአስራ ሦስት ወራት ጸጋ / Thirty months of sunshine / በመባል ትታወቃች ፡፡

ጷጉሜን የሚለው ስያሜዋ “ኤፓጉሜኔ” ከሚለው የግሪክ ቃል የመጣ መኾኑ በአበው አንደበት ተነግሯል፡፡
“ኤፓጉሜኔ” ማለት ጭማሪ ማለት ነው ፡፡ በግእዝ ቋንቋችን ተውሳክ ማለት ነው፡፡ ተውሳክ ማለት ተጨማሪ ማለት ነው፡፡ “ወሰከ - ጨመረ” ከሚለው የግእዝ ግስ የተገኘ ነው፡፡

በተለየ መልኩ ጷግሜን ልዩ ከሚያደርጓት መገለጫዎች አንዱ የኦርቶዶክስ ክርስትና እምነት ተከታዮች ሁሉ ሀይማኖታዊ አስተምሮውን ተከትለው በየዓመቱ በጳጉሜ ወር ሁሉም ተሰብስበው ከሌሊት ጀምረው በጸበል ቦታ ፣ በወንዞች በመሄድ ይጠመቃሉ፡፡

ይህንን የሚያደርጉት እግዚአብሔር የተባረከ ዓመት እንዲሰጣቸው፣ባሳለፋት ዓመት የሰሩትን ኃጢአት ይቅር እንዲላቸው ነው፡፡