(ዘ-ሐበሻ ዜና) የኦሮሚያ ክልላዊ መንግሥት በክልሉ የሚገኙ ስምንት ግዙፍ የኢኮኖሚ እና የንግድ ማዕከል የሆኑ ከተሞችን ከዞን አስተዳደር በማውጣት በቀጥታ በማዕከላዊው የክልሉ መንግሥት ስር እንዲተዳደሩ መወሰኑን አስታወቀ፡፡ የክልሉ ርዕሰ መስተዳድር አቶ ሺመልስ አብዲሳ ከኦቢኤን ጋር ባደረጉት ቃለ ምልልስ፣ የከተሞቹን የፋይናንስ፣ የእቅድ እና የሰው ኃይል ምደባ ክልሉ በቀጥታ እንደሚመራው አረጋግጠዋል።

በክልሉ መንግሥት ቀጥተኛ እዝ ስር የገቡት ከተሞች አዳማ፣ ሸገር፣ ነቀምት፣ ጂማ፣ ሻሸመኔ፣ ሮቤ፣ ማያ እና ቢሾፍቱ መሆናቸውን ርዕሰ መስተዳድሩ ገልጸዋል፡፡ በሌላ በኩል፣ ቀሪዎቹ 15 የከተማ አስተዳደሮች አዲስ በተዋቀሩት ስድስት ዞኖች ስር ሆነው እንደሚተዳደሩ ተገልጿል፡፡
ይህ የአስተዳደር መዋቅር ለውጥ የኢኮኖሚ ባለሙያዎች እና የፖለቲካ ታዛቢዎች ዘንድ ትልቅ ትኩረት የሳበ ሲሆን፣ ውሳኔው የክልሉን ዋነኛ የኢኮኖሚ ሞተሮች ከመቆጣጠር ጋር ቀጥተኛ ተያያዥነት እንዳለው ይነገራል፡፡

እነዚህ ስምንት ከተሞች የክልሉን አጠቃላይ የከተማ ኢኮኖሚ፣ የግብር ገቢ እና የኢንቨስትመንት ፍሰት በበላይነት የሚቆጣጠሩ ናቸው፡፡ ለአብነትም ሸገር እና ቢሾፍቱ የክልሉን የማኑፋክቸሪንግ፣ የኢንዱስትሪ ዞኖች እና የቱሪዝም ገቢ ሲይዙ፤ አዳማ ከ70 በመቶ በላይ የኢትዮጵያ የገቢና ወጪ ንግድ የሚያልፍባት ዋነኛ የሎጂስቲክስና የትራንዚት ቋት ነች፡፡ ጂማ እና ማያ በቢሊዮን የሚቆጠር የውጭ ምንዛሬ የሚያስገኘውን የቡና እና የጫት ንግድ ሲቆጣጠሩ፣ ሻሸመኔ፣ ሮቤ እና ነቀምት ደግሞ የግብርና ምርቶች፣ የማዕድን እና የንግድ መተላለፊያ ማዕከላት ሆነው ያገለግላሉ፡፡

የከተሞቹ በቀጥታ በክልሉ መንግሥት ስር መሆን፣ ክልሉ በቢሊዮን የሚቆጠር የግብር፣ የታክስ እና የመሬት ሊዝ ገቢን ያለ ዞን አስተዳደሮች ጣልቃ ገብነት በቀጥታ ወደ ማዕከላዊ ካዝናው እንዲያስገባ ያስችለዋል፡፡ ይህ የፋይናንስ ማዕከላዊነት፣ የክልሉ መንግሥት ያለውን የፋይናንስ አቅም እና የፖለቲካ ቁጥጥር እጅግ ግዙፍ ያደርገዋል ተብሎ ይታመናል፡፡

ከዚህም ባሻገር በእነዚህ ከተሞች ላይ የሰው ኃይል ምደባን ክልሉ መምራቱ፣ በከተሞቹ የሚሾሙ ከንቲባዎች እና የካቢኔ አባላት በቀጥታ በማዕከላዊው መንግሥት እይታ ስር እንዲወድቁ ያደርጋቸዋል።

በአንጻሩ አዳዲሶቹ ስድስት ዞኖች ቀሪዎቹን 15 ከተሞች እንዲያስተዳድሩ ቢደረግም፣ ከፍተኛ ገቢ የሚያመነጩትን ስምንቱን ከተሞች በመነጠቃቸው ጠንካራ የፋይናንስ አቅም እንዳይኖራቸው ያደርጋል የሚል ስጋት ፈጥሯል፡፡ ይህም አዲሶቹ ዞኖች ለበጀታቸው እና ለልማት እንቅስቃሴያቸው ሙሉ በሙሉ በክልሉ መንግሥት ፈቃድ እና ድጎማ ላይ ብቻ ጥገኛ እንዲሆኑ ሊያደርጋቸው እንደሚችል ትንታኔዎች ያሳያሉ፡፡
በአጠቃላይ የኦሮሚያ ክልል አዲሱ የከተሞች አስተዳደር መዋቅር፣ ስልጣንን ወደ ታች የማውረድ ሳይሆን፣ የኢኮኖሚ እና የፖለቲካ ሀብትን በማዕከላዊ መንግሥት እጅ የመጠቅለል ግልጽ እርምጃ መሆኑን ምሁራን ያስገነዝባሉ፡፡ ውሳኔው የክልሉን መንግሥት የፋይናንስ አቅም እጅግ የሚያጎለብት ቢሆንም፣ በዞን እና በከተማ አስተዳደሮች መካከል ያለውን የሀብት ክፍፍል አዲስ መልክ የሚያሲዝ መሆኑ ተጠቁሟል።








(ዘ-ሐበሻ ዜና) የኦሮሚያ ክልላዊ መንግሥት በክልሉ የሚገኙ ስምንት ግዙፍ የኢኮኖሚ እና የንግድ ማዕከል የሆኑ ከተሞችን ከዞን አስተዳደር በማውጣት በቀጥታ በማዕከላዊው የክልሉ መንግሥት ስር እንዲተዳደሩ መወሰኑን አስታወቀ፡፡ የክልሉ ርዕሰ መስተዳድር አቶ ሺመልስ አብዲሳ ከኦቢኤን ጋር ባደረጉት ቃለ ምልልስ፣ የከተሞቹን የፋይናንስ፣ የእቅድ እና የሰው ኃይል ምደባ ክልሉ በቀጥታ እንደሚመራው አረጋግጠዋል።

በክልሉ መንግሥት ቀጥተኛ እዝ ስር የገቡት ከተሞች አዳማ፣ ሸገር፣ ነቀምት፣ ጂማ፣ ሻሸመኔ፣ ሮቤ፣ ማያ እና ቢሾፍቱ መሆናቸውን ርዕሰ መስተዳድሩ ገልጸዋል፡፡ በሌላ በኩል፣ ቀሪዎቹ 15 የከተማ አስተዳደሮች አዲስ በተዋቀሩት ስድስት ዞኖች ስር ሆነው እንደሚተዳደሩ ተገልጿል፡፡
ይህ የአስተዳደር መዋቅር ለውጥ የኢኮኖሚ ባለሙያዎች እና የፖለቲካ ታዛቢዎች ዘንድ ትልቅ ትኩረት የሳበ ሲሆን፣ ውሳኔው የክልሉን ዋነኛ የኢኮኖሚ ሞተሮች ከመቆጣጠር ጋር ቀጥተኛ ተያያዥነት እንዳለው ይነገራል፡፡

እነዚህ ስምንት ከተሞች የክልሉን አጠቃላይ የከተማ ኢኮኖሚ፣ የግብር ገቢ እና የኢንቨስትመንት ፍሰት በበላይነት የሚቆጣጠሩ ናቸው፡፡ ለአብነትም ሸገር እና ቢሾፍቱ የክልሉን የማኑፋክቸሪንግ፣ የኢንዱስትሪ ዞኖች እና የቱሪዝም ገቢ ሲይዙ፤ አዳማ ከ70 በመቶ በላይ የኢትዮጵያ የገቢና ወጪ ንግድ የሚያልፍባት ዋነኛ የሎጂስቲክስና የትራንዚት ቋት ነች፡፡ ጂማ እና ማያ በቢሊዮን የሚቆጠር የውጭ ምንዛሬ የሚያስገኘውን የቡና እና የጫት ንግድ ሲቆጣጠሩ፣ ሻሸመኔ፣ ሮቤ እና ነቀምት ደግሞ የግብርና ምርቶች፣ የማዕድን እና የንግድ መተላለፊያ ማዕከላት ሆነው ያገለግላሉ፡፡

የከተሞቹ በቀጥታ በክልሉ መንግሥት ስር መሆን፣ ክልሉ በቢሊዮን የሚቆጠር የግብር፣ የታክስ እና የመሬት ሊዝ ገቢን ያለ ዞን አስተዳደሮች ጣልቃ ገብነት በቀጥታ ወደ ማዕከላዊ ካዝናው እንዲያስገባ ያስችለዋል፡፡ ይህ የፋይናንስ ማዕከላዊነት፣ የክልሉ መንግሥት ያለውን የፋይናንስ አቅም እና የፖለቲካ ቁጥጥር እጅግ ግዙፍ ያደርገዋል ተብሎ ይታመናል፡፡

ከዚህም ባሻገር በእነዚህ ከተሞች ላይ የሰው ኃይል ምደባን ክልሉ መምራቱ፣ በከተሞቹ የሚሾሙ ከንቲባዎች እና የካቢኔ አባላት በቀጥታ በማዕከላዊው መንግሥት እይታ ስር እንዲወድቁ ያደርጋቸዋል።

በአንጻሩ አዳዲሶቹ ስድስት ዞኖች ቀሪዎቹን 15 ከተሞች እንዲያስተዳድሩ ቢደረግም፣ ከፍተኛ ገቢ የሚያመነጩትን ስምንቱን ከተሞች በመነጠቃቸው ጠንካራ የፋይናንስ አቅም እንዳይኖራቸው ያደርጋል የሚል ስጋት ፈጥሯል፡፡ ይህም አዲሶቹ ዞኖች ለበጀታቸው እና ለልማት እንቅስቃሴያቸው ሙሉ በሙሉ በክልሉ መንግሥት ፈቃድ እና ድጎማ ላይ ብቻ ጥገኛ እንዲሆኑ ሊያደርጋቸው እንደሚችል ትንታኔዎች ያሳያሉ፡፡
በአጠቃላይ የኦሮሚያ ክልል አዲሱ የከተሞች አስተዳደር መዋቅር፣ ስልጣንን ወደ ታች የማውረድ ሳይሆን፣ የኢኮኖሚ እና የፖለቲካ ሀብትን በማዕከላዊ መንግሥት እጅ የመጠቅለል ግልጽ እርምጃ መሆኑን ምሁራን ያስገነዝባሉ፡፡ ውሳኔው የክልሉን መንግሥት የፋይናንስ አቅም እጅግ የሚያጎለብት ቢሆንም፣ በዞን እና በከተማ አስተዳደሮች መካከል ያለውን የሀብት ክፍፍል አዲስ መልክ የሚያሲዝ መሆኑ ተጠቁሟል።

በማንቸስተር ዩናይትድ «ኦልድ ትራፎርድ» ስታዲየም ጸሎት ተደረገ
#ethiopia | በማንቸስተር ዩናይትድ «ኦልድ ትራፎርድ» ስታዲየም በናይጄሪያዊው ፓስተር ጄሪ ኢዜ በተመራው ታላቅ የጸሎት ጉባኤ ላይ በ75 ሺ የሚቆጠሩ ክርስቲያኖች መሳተፋቸው ተገለጸ።

«ስትሪምስ ኦፍ ጆይ ኢንተርናሽናል» በተሰኘው አገልግሎት የተዘጋጀው ይህ «NSPPD UK Prayer Conference» የተሰኘው ጉባኤ፤ ከመላው እንግሊዝ እና ከተለያዩ የዓለም ክፍሎች የተወጣጡ ክርስቲያኖችን ለአንድ ቀን የጸሎት፣ የምስጋና እና የአምልኮ ጊዜ አንድ ላይ አሰባስቧል።

በቅድሚያ ምዝገባ ይጠይቅ የነበረው ይህ መርሃ ግብር፣ እስከ 74 ሺህ ሰዎችን የመያዝ አቅም ያለውን ታሪካዊውን ስታዲየም ሙሉ በሙሉ በምእመናን አጥለቅልቋል።

በጉባኤው ላይ እንደ መርሲ ቺንዎ ፣ ደንሲን ኦየካን ፣ ሰንሚሶላ አግቤቢ እና ኬስትሪንግስ ያሉ የወንጌል ዘማሪዎች አምልኮን መርተዋል።

ፓስተር ጄሪ ኢዜ በየዕለቱ በኢንተርኔት አማካኝነት በሚሊዮኖች የሚቆጠሩ ሰዎችን የሚስበው «ኒው ሲዝን ፕሮፌቲክ ፕሬየርስ ኤንድ ዲክላሬሽንስ» (NSPPD) የተሰኘው ታዋቂ የጸሎት መድረክ መስራች ሲሆን፤ በናይጄሪያ፣ በእንግሊዝ፣ በአሜሪካ እና በካናዳ ቅርንጫፎች ያሉት «ስትሪምስ ኦፍ ጆይ» ቤተክርስቲያን መሪ ነው።

የዘንድሮው የማንቸስተር ጉባኤ ቀደም ሲል በለንደን ከተማ ከተካሄዱት ተመሳሳይ ታላላቅ የጸሎት መርሃ ግብሮች ቀጥሎ የተደረገ ሲሆን፣ያለፈውጰሁለት ዓመት በትዊከንሃም ስታዲየም በተካሄደው ጉባኤ ላይ ከ80 ሺህ በላይ ሰዎች መሳተፋቸው ይታወሳል።

የNSPPD ተከታዮች በየዕለቱ በሚደረጉት እነዚህ የጸሎት ፕሮግራሞች ላይ የተለዩ ተአምራት እና የፈውስ ምስክርነቶች እንደሚስተናገዱ ይናገራሉ።

ከመርሃ ግብሩ ፍጻሜ በኋላ ፓስተር ጄሪ ኢዜ በኢንስታግራም ገጹ ባሰፈረው ስሜታዊ መልእክት «ይህንን ሁሉ ያደረግኸው አንተ እንደሆንክ እኔና አንተ እናውቃለን፤ ልቤ በደስታ ተሞልቷል... እኔን ሁልጊዜ የምትረዳው ጌታ» ሲል የጸሎት ጉባኤው ስኬት ከአቅም በላይ እና በቃላት የማይገለጽ እንደነበር አስታውቋል።

በያፌት ገ/ህይወት

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን) #getutemesgen #getu

ምባፔ ፔናሊቲው ተያዘበት። ሪያል ቤትስ ሪያል ማድሪድን 1ለ0 አሸንፏል። ሞሪንሆ የሲዝኑን የመጀመሪያ ሽንፈት ቀምሰዋል።

የውንብድና ወንጀል የፈፀሙ ሦስት ተጠርጣሪዎች በቁጥጥር ስር ዋሉ።

አባይነህ ሙሉዬ፣ ሹሙየ መልኬ፣ ዮሀንስ አለማየው የተባሉ ግለሰቦች የወንጀል ድርጊቱን የፈፀሙት ነሐሴ 19 ቀን 2018 ዓ/ም በአራዳ ክፍለ ከተማ ወረዳ 4 ልዩ ቦታው የአዳም ዘውድ ሆቴል አካባቢ ከሌሊቱ 6:00 ሠዓት ገደማ ነው።

የግል ተበዳይ ሲዝናና ቆይቶ ወደ ቤቱ በሚሄድበት ወቅት ተጠርጣሪዎቹ ሲከታተሉት ቆይተው ከኋላው አንገቱን በማነቅና በመደብደብ ራሱን እንዲስት ካደረጉት በኋላ በኪሱ የነበረ 8ሺ ብር፣ ግምቱ 18ሺ 5መቶ የሆነ ሳምሠንግ ስልክና አይፎን ስማርት ሠዓት ወስደውበት ተሠውረዋል።

የግል ተበዳይም እራሱን ስቶ ከወደቀበት ቦታ በመነሳት ንብረቱ እንደተወሰደበት ሲያረጋግጥ ወደ አራዳ ክፍለ ከተማ ፖሊስ ዋና መምሪያ የራስ ደስታ አካባቢ ፖሊስ መምሪያ በመሄድ የተፈፀመበትን የውንብድና ወንጀል ያመለክታል።

ፖሊስም የተሠጠውን ጥቆማ መነሻ በማድረግ ባደረገው ብርቱ ክትትል ወንጀሉ በተፈፀመ በሁለት ሰዓታት ውስጥ ተጠርጣሪዎቹን ከነ ኤግዚቢቱ በቁጥጥር ስር ሊያውላቸውም ችሏል።

ተጠርጣሪዎቹ ከተያዙ በኋላ በተደረገባቸው የአካል ፍተሻም ከግል ተበዳይ የወሠዱት ንብረትና ጩቤ ጭምር የተያዘ ሲሆን መዝገብ ተደራጅቶባቸው በምርመራ ላይ እንደሚገኙም የራስ ደስታ ፖሊስ መምሪያ አስታውቋል።

የወቅቱ (የሲዝኑ) ማብቂያ 50% ቅናሽ በአማዞን ላይ ተመልከቱ፤ በርካታ ምርቶች ናቸው ያሉት፣ ምናልባት የሚፈልጉትን ሊያገኙ ይችላሉ።

" target="_blank" class="inline-link">https://new-en.yenevibe.co...

የወቅቱ (የሲዝኑ) ማብቂያ 50% ቅናሽ በአማዞን ላይ ተመልከቱ፤ በርካታ ምርቶች ናቸው ያሉት፣ ምናልባት የሚፈልጉትን ሊያገኙ ይችላሉ።

" target="_blank" class="inline-link">https://new-en.yenevibe.co...

(ዘ-ሐበሻ አጭር ዜና) ዶናልድ ትራምፕ ከኢራን ጋር የንግድ ግንኙነት በሚያደርጉ ሀገራት ምርቶች ላይ የቅጣት ቀረጥ እጥላለሁ በማለት በተደጋጋሚ ሲዝቱ ተደምጠዋል። ይሁን እንጂ ይህ ዛቻ ወደ ተግባር እንዳይቀየር የሀገሪቱ ኮንግረስ እና ፍርድ ቤቶች ከባድ ጋሬጣ እና ፈተና ደቅነውበታል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በመቀሌ ከተማ ሐሙስ ነሐሴ 14 ቀን 2018 ዓ.ም. (August 20, 2026 እ.ኤ.አ.) ማለዳ ላይ በመኖሪያ አካባቢዎች ላይ ባነጣጠረ የድሮን ጥቃት በሰዎች ላይ ከባድ ጉዳት መድረሱን የትግራይ ክልል ባለስልጣናት አስታወቁ። ይህ ክስተት የፌደራል መንግስት እና ህወሓት በደቡብ አፍሪካ ፕሪቶሪያ የሰላም ስምምነት ከተፈራረሙ ወዲህ በክልሉ ርዕሰ መዲና ላይ የተፈጸመ የመጀመሪያው ጥቃት ነው።

የክልሉ ምክትል ፕሬዝዳንት እና የህወሓት ምክትል ሊቀመንበር አቶ አማኑኤል አሰፋ ለኤኤፍፒ እንዳረጋገጡት፣ ጥቃቱ የመኖሪያ መንደሮችን ኢላማ ያደረገ ነበር። የክልሉ ኮሙኒኬሽን ቢሮ ባወጣው መግለጫ ደግሞ፣ ጥቃቱ በሐወልቲ ክፍለ ከተማ (ሞሞና፣ ቀጠና 27 እና እንዳማርያም አካባቢዎች) እንዲሁም በኩሃ አካባቢ መፈጸሙን አመልክቷል። በአይደር ሆስፒታል የህክምና አስተባባሪ የሆኑት ብርሃኑ ኃይለማርያም እንደገለጹት፣ በድምሩ 14 ሰዎች በድሮን ጥቃቱ ቆስለው ሆስፒታል መግባታቸውንና ከእነዚህም ውስጥ ሦስቱ በጽኑ መጎዳታቸውን አረጋግጠዋል። ከተጎጂዎቹ መካከል አምስቱ ህጻናት ሲሆኑ፣ የዕድሜ ክልላቸውም ከሁለት ዓመት ህጻን እስከ 61 ዓመት አዛውንት ይደርሳል።

ጥቃቱን በዓይናቸው ያዩት አልማዝ ወልዱ የተባሉ ነዋሪ "ልጆቼን ይዤ ሶፋ ላይ ተቀምጬ ሳለ ድሮን መጥታ መታችን፤ ቤታችን ሙሉ በሙሉ ፈርሷል" ሲሉ የደረሰውን አደጋ አብራርተዋል። ብሩክቲት ዘሪሁን የተባሉ ሌላ ነዋሪ በበኩላቸው "የተመታው ምንም የሌለው ምስኪኑ ማህበረሰብ ነው" በማለት የጉዳቱን አሳሳቢነት ገልጸዋል።

ባለፉት ጥቂት ሳምንታት በክልሉ የተለያዩ አካባቢዎች ተመሳሳይ ጥቃቶች መፈጸማቸው ተዘግቧል። ማክሰኞ ነሐሴ 12 ከመቀሌ 15 ኪሎ ሜትር ርቀት ላይ በምትገኘው እንደርታ ወረዳ (ደንደራ አካባቢ) በድሮን እና በአንቶኖቭ የጦር አውሮፕላን ጥቃት መፈጸሙን ዶ/ር አብርሃም ሐጎስ ገልጸዋል። በተመሳሳይ ነሐሴ 5 (August 11) በደቡብ ትግራይ ራያ አላማጣ (መሬዋ አካባቢ) በተፈጸመ የድሮን ጥቃት አንድ ሰው ሲሞት ሦስት ሰዎች መቁሰላቸውን የቢቢሲ ምንጮች አረጋግጠዋል።

በፌደራል መንግስቱ እና በህወሓት መካከል የተፈጠረው ውጥረት ወደ ወታደራዊ ግጭት እያመራ መሆኑን የሚያሳዩ በርካታ ምልክቶች እየታዩ ነው። ነሐሴ 1 ቀን በሱዳን ድንበር አቅራቢያ "ሻራሪና" በተባለ ቦታ በከባድ የጦር መሳሪያ እና በድሮን የታገዘ ግጭት ተከስቶ ነበር። ለዚህም በዶ/ር ደብረጽዮን ገብረሚካኤል የሚመራው ቡድን ፌደራል መንግስቱን "ጦርነት ከፍቷል" ሲል ሲወቅስ፤ የብልጽግና ፓርቲ ስራ አስፈፃሚ አባል የሆኑት ዶ/ር አብርሃም በላይ በበኩላቸው ህወሓት ጦርነት መክፈቱን ገልጸዋል።

ይህ በእንዲህ እንዳለ የህወሓት መሪዎች ብልጽግና ፓርቲን ከስልጣን ለማውረድ ሲዝቱ መሰንበታቸው የተሰማ ሲሆን፣ የመንግስት ሚዲያዎች በበኩላቸው ህወሓት ለጦርነት ዝግጅት እያደረገ መሆኑን እየዘገቡ ይገኛሉ። ይህ በእንዲህ እንዳለ የፌደራል መንግስት ኮሙኒኬሽን ሆነ የሀገር መከላከያ ሰራዊት ስለ ጥቃቱ ማብራሪያ እንዲሰጡ በተደጋጋሚ ቢጠየቁም እስካሁን ምንም ዓይነት ምላሽ ከመስጠት ተቆጥበዋል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የ19 ዓመቱ የስፔን የእግር ኳስ ኮከብ ላሚን ያማል፣ ባለፉት ጥቂት ወራት ከኢኔስ ጋርሲያ ሳንቶስ ጋር በጀመረው የፍቅር ግንኙነት የብዙዎችን ትኩረት ስቦ ቆይቷል። በእርግጥም ብዙዎች ይህ ግንኙነት ይቋረጣል ብለው ሲተነብዩ የነበረ ሲሆን፣ አንዳንዶች ደግሞ ኢኔስ ጋርሲያ ሳንቶስ ከእርሱ ጋር ያለችው ለሌላ የተለየ ዓላማ ነው እስከማለት ደርሰው ነበር። አሁን ደግሞ ማህበራዊ ሚዲያውን ያናወጠ እና ትርምስ የፈጠረ አዲስ የክህደት ወሬ ፈንድቷል!።

ነገሩ እንዲህ ነው... በኤክስ ላይ አንድ የደጋፊዎች ገጽ፣ ላሚን ያማል ከሌላ ሴት ጋር በኮሎምቢያ የዕረፍት ጊዜውን እያሳለፈ እንደሆነ የሚገልጹ በርካታ ምስሎችን አጋርቶ ኢንተርኔቱን አናውጦታል። ፎቶዎቹ ላይ ኮከቡ ቢኪኒ ከለበሰች ሴት ጋር ሲዝናና ይታያል። የምስሎቹ መግለጫም "ላሚን ያማል በኮሎምቢያ እጅግ አሪፍ ጊዜ እያሳለፈ ይመስላል ኢኔስ ጋርሲያ 😭😭😭" የሚል ነበር። ይህ ውዝግብ በአድናቂዎች ዘንድ ከፍተኛ ትርምስ የፈጠረ ሲሆን፣ አንዳንዶች ኮከቡ ፍቅረኛውን እንደከዳ እርግጠኞች ሆነው ነበር።

ግን ቆይ... እውነታው ምንድነው? የ19 ዓመቱ ኮከብ ላሚን ያማል በእርግጥ ከሌላ ሴት ጋር ወደ ኮሎምቢያ አቅንቷል? በፍጹም አላቀናም!።

የታሪኩ አስገራሚ መገለባበጥ እዚህ ላይ ነው! ማህበራዊ ሚዲያውን ያነጋገሩት እነዚህ ምስሎች በሙሉ በሰው ሰራሽ አስተውሎት (AI) የተቀነባበሩ የፈጠራ ፎቶዎች መሆናቸው ተረጋግጧል። ከዚህም በላይ፣ ከተወሰኑ ሰዓታት በፊት ላሚን ያማል ከእዚችው ፍቅረኛው ኢኔስ ጋርሲያ ሳንቶስ ጋር ከግል አውሮፕላን ሲወርድ ታይቷል፤ ይህም ጥንዶቹ አሁንም አብረው መሆናቸውን ያረጋግጣል።

አንዳንድ አድናቂዎች የኤ.አይ ምስሎቹን ሀሰተኛነት ማጋለጥ ቢችሉም፣ ይህ ተንኮል አዘል የፈጠራ ድርጊት ግን ከፍተኛ ቁጣን ቀስቅሷል። አንድ የኤክስ ተጠቃሚ፣ "በታሪክ ውስጥ እጅግ የከፋው የፈጠራ ሴራ ነው፤ ፎቶው ራሱ በጣም አስቀያሚ ነው" በማለት ጽፏል። ተጠቃሚው አክሎም ላሚን ይህንን መሰል ሴራ የፈጠሩትን ሰዎች በሙሉ ከሶ ካሳ በማስከፈል ገንዘቡን ለበጎ አድራጎት ቢሰጠው ጥሩ እንደሆነ ሀሳቡን አጋርቷል።

ስለዚህ የላሚን ያማል እና የኢኔስ ጋርሲያ የፍቅር ታሪክ አሁንም እንደቀጠለ ነው፤ የኮሎምቢያው ቅሌት ግን በቴክኖሎጂ የተፈበረከ ርካሽ የኢንተርኔት ወሬ ሆኖ ቀርቷል!

(ዘ-ሐበሻ ስፖርት) ዛሬ በስዊድኗ ጎተንበርግ ከተማ ፒኤስጂ ከማንችስተር ዩናይትድ ጋር ከሚያደርገው የቅድመ-ውድድር (ፕሪ-ሲዝን) ጨዋታ አስቀድሞ፣ የፒኤስጂው አሰልጣኝ ሉዊስ ኤንሪኬ ለማንችስተር ዩናይትዱ ማይክል ካሪክ ማስጠንቀቂያ ምላሽ ሰጥተዋል።

ጋዜጠኛ "ማይክል ካሪክ እስካሁን በታላላቅ አሰልጣኞች ላይ እያደረገ ባለው ነገር (በሚያስመዘግበው ውጤት) ምክንያት ቡድንህን ይዘህ እንዳትመጣ አስጠንቅቆሃል፤ ለዚህ ምን ምላሽ አለህ?" ሲል ጠይቋል። ሉዊስ ኤንሪኬ ሲመልስም.... "ካሪክን እና እስካሁን ያደረገውን ሁሉ አከብራለሁ፤ ነገር ግን ትንሽ ከመጠን ያለፈ በራስ መተማመን ውስጥ የገባ ይመስለኛል። አዎ፣ ጥሩ የሚባሉ አሰልጣኞችን አሸንፎ ሊሆን ይችላል፤ ነገር ግን ነገ ሙሉ ለሙሉ የተለየ ፈተና ነው የሚጠብቀው።

"እሱ እንዳለው አለቃዬን (ፔፕን) ከኃላፊነቱ እንዲለቅ እንዳደረገው አውቃለሁ፤ ይህንኑ ለማረጋገጥም ለፔፕ ደውዬለት ነበር። እሱም 'አዎ፣ የካሪክ ኳስ (Carrick Ball) አደገኛ ነው' ብሎኛል። የካሪክን የጨዋታ አቀራረብ ተመልክቼዋለሁ፤ በጥንቃቄም አጥንቼዋለሁ። ትናንት ማታ እንኳን ጨዋታዎቹን ስመለከት አምሽቻለሁ... እውነቱን ለመናገር፣ ምን እያደረገ እንዳለ ይገባኛል። በእርሱ ላይ ተጫውቶ ማሸነፍ ቀላል አይደለም።

"ነገር ግን ለእርሱ አንድ መልእክት አለኝ፡ አትጨነቅ ማይክል! ቡድኔን ይዤ እመጣለሁ፤ ነገ ለእርሱ መጥፎ ቀን ይሆን እንደሆነ አብረን የምናየው ይሆናል። እሱ እና ሌሎች ታላላቅ አሰልጣኞች እንደሚሉት 'የካሪክ ኳስ' ያን ያህል አደገኛ ከሆነ፣ በፒኤስጂ ፊት መቆም ይችል እንደሆነ ነገ እናረጋግጣለን። ጎተንበርግ ላይ እንገናኝ! የካሪክ ኳስ ከ ፒኤስጂ (Carrick Ball vs PSG)።"

መዝሙረ ሄላም ላይ የተደረገ አጭር ኂሳዊ ንባብ
ከቢኒያም አቡራ
#ethiopia | አዳም ረታ ታሪክን ከነገሥታት፣ ከመሪዎች፣ ማኅበረሰቡ ባበጀው ድልድል ውስጥ ‹ላዕላይ› ከሚባሉት ደረጃዎች አንጻር አያስመለክተንም። ታሪካዊ ከሚባሉ አጋጣሚዎች ውስጥ የተዘነጉትን ጥቃቅን የታሪክ ኹነተ-ደቂቅ (micro-events) ይመርጣል። ይወስዳል መንገድ ላይ … “ቀዳዳ” በተሰኘው ታሪክ ላይ ፍንዳታውን ከሚሞት ዘመድ፣ ከሚደነግጥ ለማኝ፣ ከሚሰነጠቅ የወፍ እንቁላል፣ ከሚፈስ የእናት ወተት ጋር Micro-Macro Connection በመፍጠር የትልቁ ቀዳዳ መፈጠርን ከሚጢጢዬ ሽንቁሮች ጋር ያስተሳስርልናል። እንዲህ ያሉ የኒው ሂስቶሪሲዝም ባሕሪያትን ከዚህ ቀደም ባሳተማቸው መጻሕፍቱ ውስጥ በተለያየ መጠን እናገኛለን።

Adam Reta አዳም ረታ "መዝሙረ ሄላም" በተሰኘው በዐዲሱ መጽሐፉ ላይም በኢትዮጵያ ታሪካዊ-ፖለቲካዊ አጋጣሚ ውስጥ እንደ ዐውራ የሚታዩትን የእድገት በኅብረት ዘመቻን እንደነ-አሮን፣ እንደነቃል … ባሉ ገጸባሕርያት በኩል፣ የሰባ ሰባቱን ድርቅ በሄላም ጡት በኩል፣ “ጥላሁን ለምን ለምን ሞተ” እየተባለ ኢዮቤልዩ ቤተመንግሥት ጋር የተደረገውን ሰላማዊ ሰልፍ በሡልጣን በኩል፣ የከተማ መሬት ዐዋጅን በተለያዩ ግለሰቦች በኩል … እናያለን። በዚህም የታሪክን ትልቅ ካርታ ለመረዳት የተረሱና የጠለሉ ታሪኮችን ይመረምራል። ስለዚህ ነቁጣዊ ማኅበራዊ ክስተቶችን ወደ ታሪክ ምኩራብ በማምጣት ከትልቁ የታሪክ ምሥል ጎን ያስተያያል። ይህ ደግሞ የኒው ሂስቶሪሲዝም ኹነኛ ማጠንጠኛ ነው።

ልክ “ይወስዳል መንገድ ያመጣል መንገድ …” በተሰኘው መጽሐፉ ውስጥ ባለው “የመንግሥቱ ጊዜ” በሚለው ድርሰት ውስጥ፣ ትልቁን “የታኅሣሥ ግርግር”ን እንደ መቼት አምጥቶ የተጻፈውና የተተኮረው ግን ኹነተ-ደቂቅ (micro-events) ላይ ነው። ስለግርማሜ ንዋይ፣ ስለኮሌኔል ወርቅነህ ገበየሁ፣ ሰለጄነራል ሙልጌታ ቡሊ አይደለም የሚያትተው። ስለአንድ ብላቴና ከእንቅልፍ መነሳት፣ ስለገበጣ ጨዋታ፣ ቤተክርስቲያን ውስጥ ሕፃናትን አሰብስቦ ‹ኪራላይሶን› የሚያስብል ካሕን፣ ስለመንደር ውስጥ ሐሜቶች፣ ስለግለሰቦች ፍርሃት፣ በአጋጣሚ ስላየው አስደናቂ አሞራ … ያወጋል። የታሪክ አጋጣሚ አምጥቶ በታሪክ ውስጥ ግለሰቦች ላይ ስለሚረብበው የታሪክ መንፈስ ያትታል። ልክ እንደዚሁ መዝሙረ ሄላም ላይም ጽሑፉ ታሪክን አያብራራም፤ ነገር ግን ታሪክ እንዴት በሰው ልብ ውስጥ እንደሚኖር ያሳያል። በዚህ ኹነተ-ደቂቅ (micro-event) ምክንያት በዘመኑ ላይ ያገነገነውን ባሕላዊ እምነትን፣ የሥልጣን መዋቅርን፣ የወል ግንዛቤን አጨንቁረን እንድንመለከት ያስችለናል።

ከመንግሥት ሼልፍ ላይ ሳይኾን ከግለሰብ ጀርባ ላይ የተወሰደው የአዳም የአጻጻፍ መንገድ ከኒው ሂስቶሪስዝም ጽንሰ-ሐሳቦች ጋር በአንድ መም ላይ የሚሄዱ ናቸው። መዝሙረ ሄላም የተሰኘው ዐዲሱ የአዳም ረታ መጽሐፍ የኒው ሂስቶሪሲዝም ባሕርያትን ይጋራል። አንዳንድ ነገሮችን በዓይን መመልከት ባይቻልም በግብሩ (ቁስ ላይ በሚያደርገው ግፊት) ግን ይታወቃል። በመዝሙረ ሄላም መጽሐፍ ውስጥም አንዳንድ ነገሮችን በቀጥታ ማየት ባንችልም ቅሉ እነርሱን የሚያሳይልንን ነገሮች ግን እንቃኛለን። ዘማች ወጣት ተማሪዎችን እናያለን፤ መንግሥትን፣ ሕግንና ኃይልን ግን በቀጥታ አንመለከትም። የተማከለ ኃይል አናይም ግን የገጸባሕርያቱ የፍርሃት ምንጭ ከተማከለ ኃይል ጋር የተያያዘ ቀጭን መስመር መኖሩን እናያለን። መንግሥትም ቢኾን በቀጥታ አይገባም፤ ነገር ግን ፍርሃት እንደ ሥርዓት ዘዋሪ (system driver) ይኾናል። እንደ ሚሸል ፉኮ አገላለጽ ኃይል ከተማከለ ሥርዓት የሚመነጭ ሳይኾን በየትኛውም ቦታና ጊዜ በፍርሃት፣ በልማድ፣ በንግግር … ሊከሰት የሚችል ሂደት አይደል?

መዝሙረ ሄላም ላይ ታሪክ እንደ “circulation of social energy” ቀርቧል። መዝሙረ ሄላም ላይ መረጃ ከመንግሥት አይመጣም፤ ከግለሰብ እንጂ። የከተማ መሬት ዐዋጅም ኾነ የተማሪዎች ዘመቻ በገጸባሕርያቱ ወሬ ውስጥ ነው የሚንቀረቀበው። ይህ የመረጃ ሥርዓት ኃይል ማን እንዳለው ማን እንደሌለው ያሳያል። እንግዲህ ይህ በፉኮኛ micro-power መኾኑ ነው። በመዝሙረ ሄላም ላይ ታሪክ እንደ ወሬ እንጂ እንደ ሰነድ አይቀርብም።

ወሬ የፍርሃት ቤንዚን ነው … ፍርሃት ደግሞ በዝምታ መሸበብን ይፈጥራል … የዝምታ አፈ-ሙቅ ደግሞ ኃይለኛው እንዳይታይ ያደርጋል … የተደራጀው ኃይል ጥፋትን ሊያደርስ ባሰበ ቁጥር የወሬ ቤንዚን ይጨምራል። ሰዎች በዕቅብተ-ንግግር ራሳቸውን ሲሸብቡ ደርዝ ያለው ሙግት ይኮሰምናል፣ ንግግር ሲጠፋ ያልታወቀ አደጋ ይከሰታል፣ ፍርሃትም ይጨምራል። ያልታወቀ አደጋ ደግሞ ከታወቀ አካል ይመጣል። ስለዚህ ጥንስሱ የሚጀምረው ከወሬ እንደኾነ ያስመለክተናል። አዳም በመዝሙረ ሄላም ላይ ታሪክን እንደ “circulation of social energy” ሲያቀርብ ፕሬዝዳንት፣ ጀነራል፣ ፕሮፌሰር የኾኑ ታሪክ ከላዕላይ ያስቀመጣቸው ሰዎች አያስፈልጉትም። በአንጻሩ ሄላም ለማን እንደሳመችው ተደርጎ ብርሃኔ ያስወራው ወሬ፣ የሄላም አባት ወታደር በመኾኑ ምክንያት በካሱ፣ በሄኖክ እናት የተነዛው ወሬ እና ሄላም ከሄኖክ ጋር የተቆራረጠችበት መንገድ እንዲሁም የሄላምን የጡት ወተት በተመለከተ የተነዛው ወሬን ይጠቀማል።

መዝሙረ ሄላምን ከድኅረ-ቅኝ-አገዛዝ የኂስ መንገድ አንጻር እንመልከተው።
እውን ቅኝ-ግዛት ተረት ኾኖ ቀርቷል? በፖለቲካ፣ በኢኮኖሚ፣ በሥነልቦና ረገድ የቅኝ አገዛዝ ዳናው ሙሉ ለሙሉ ጠፍቷል? አዳም በመዝሙረ ሄላም ጽሑፍ ውስጥ ከቅኝ-ግዛት በተወረሰ መዋቅር ምክንያት የተሰናከለን ሕይወት ሊያስመለክተን ይኾን?

“ከተሞች ከቅኝ ግዛት በኋላ ሁለት ዓይነት መልክ ይኖራቸዋል፤ ለጥቂቱ የተድላ፣ ለተቀረው ደግሞ የአሳር መንደር ይኾናሉ” ይላል ፍራንዝ ፋኖን። በመዝሙረ ሄላም ላይ እና “የቢሾፍቱ ልጆች ጥላሞት” የተሰኘው ድርሰት ላይም ይህንን ነው የምንመለከተው። “ይወስዳል መንገድ ያመጣል መንገድ …” በተሰኘው መጽሐፉ ውስጥ ካሉ ጽሑፎች መካከል “የቢሾፍቱ ልጆች ጥላ ሞት” አንዱ ነው። የቢሾፍቱ ልጆች ሆቴሉን ያዩታል፤ ግን አይገቡበትም። ሆቴሉ የሀገራቸው መሬት ላይ ነው፤ እነርሱ ግን ከሆቴሉ ውጭ ናቸው። መናፈሻው ውስጥ አንዲት የፈረንጅ ልጅ ጠግባ ለልጆቹ እንደ ውሻ ዳቦ ትወረውርላቸዋለች። አፈር ላይ የወደቀን ዳቦ አራግፈው ይመገባሉ። በገዛ ሐይቃቸው ዳር ላይ ናቸው፤ ሌሎች ግን በጀልባ እየተንሸራሸሩ ይንፈላሰሳሉ። ለፈረንጆቹ ያደረው ሞገስ የላንድሮቨር ተፈናጣጭ ኾኗል። ሌሎቹ ግን ከመኪናው ውጪ ናቸው። ሞገስ እንደ እነርሱ ሕጻን ቢኾንም ለፈረንጅ በማሸርገዱ የትምህርት ቤቱ ባለቤት ሲመስል ሌሎች ልጆች ግን በገዛ መምህራቸው ይብጠለጠላሉ። የቢሾፍቱ ልጆች፣ ነጻ በተባለች ሀገር እየኖሩ በቅኝ ግዛት ጥላ ይተዳደራሉ። የቢሾፍቱ ልጆች በገዛ መንደራቸው አካሉ በማይታይ የቅኝ ግዛት እጅ ይገፋሉ። ሞገስ አይናገርም፤ የሚናገርለት አለ። ልክ የቢሾፍቱ ልጆች ላይ በአንድ ከተማ ውስጥ ሁለት የከተማ ምሥል እንደምናገኘው ሁሉ “የስንብት ቀለማት” ላይም በአዲስ አበባ ውስጥ ሁለት የከተማ ምሥል እንመለከታለን። እንደ ዘድሬክ፣ ሳተርን፣ ከተስፋዬ ወደ አሸናፊ የተቀየሩ የድሎት ምሥሎች እና የእነምትክ ጉልት፣ የእትየ እልልታ የጉርሻ መሸጫ መስኮት ያሉ የእጦት ሥዕል እናገኛለን። መዝሙረ ሄላም ላይም እንዲህ ያለ በአንድ ከተማ ላይ የሁለት ምሥሎች አደባባይ እጀግ ብዙ ቦታ ይገኛል።

በሌላኛው የድኅረ-ቅኝ-ግዛት ኂስ (postcolonial criticism) መዝሙረ ሄላምን ስንመለከት መጀመሪያ ላይ “ፈረንጅ ሲያደንቀኝና ሲገረምብኝ የሰሙ የአገሬ ደነዞች በየተራ “ካላስ የኔ ጎሳ ናት” … እያሉ መሻማት ጀመሩ ትላለች - ሄላም። በኋላ ደግሞ በተነዛባት አጓጉል ወሬ … የሄላምን ጡት ንቀው፣ አንጓጥጠው፣ አባረዋት ሲያበቁ የፈረንጅ የዱቄት ወተትን ይመርጣሉ። ይህ በባሕላዊ ማንነትና በዘመናዊነት መካከል የሚዋልል ማኅበረሰብን ቁልጭ አድርጎ የሚያሳይ የድኅረ-ቅኝ-ግዛት አካል ነው። በሌሎቹ የአዳም ሥራዎች ውስጥ ድኅረ-ቅኝ-ግዛት አተያይ በቋንቋና በኪነ-ጥበብ ምርጫ ውስጥ እንዴት እንደሚንፀባረቅ ያሳያል። በመዝሙረ ሄላም ላይ ደግሞ ምዕራባዊው ዓለም ለአገር በቀል መፍትኼ-ሥራይ የሚሰጠው ዋጋ ዝቅተኛ መኾኑንና የኢኮኖሚ ብዝበዛው አሁንም በረቂቅ መንገድ መቀጠሉን ያሳያል። እዚህ ላይ ሥዕለማርያም የተባለችዋን ገጸባሕርይ እና በውጭ ሀገራት የተነዙ ወሬዎችን ስንጨማምር ደግሞ የበለጠ ብዙ ለማለት ያስችላል።

መዝሙረ ሄላም ላይ እጅግ ብዙ ማኅበረሰባዊ ኂስ እናገኛለን። ለአብነት ያህል አንድ ሁለቱን እንቃኝ።
“መዝሙረ ሄላም” ላይ ማኅበረሰቡ በችላ-ባይነት አልያም በኾን ተብሎነት ልጆቹን ምን ያህል ተጠቂ እንዳደረጋቸው የሚያሳይ መልክ ተንጸባርቆበታል ማለት ይቻላል። ጋሽ ክብካብና ዘመናይ ኾን ብለው ቴዲና ሄላም ላይ የሚያደርሱትን፣ ተክለማርያም የወላጁን(የዘሪቱን) ችላ-ባይነት ለአብነት ማቅረብ ይቻላል። ማኅበረሰቡ ልጆችን “የነገ ተስፋዎች” ይላል፤ ነገር ግን ዛሬያቸው ላይ አይሠራም።

ማኅበረሰብ የመማጸኛ ከተማዎችን ወደ ተጨማሪ ግፍ መሥሪያ ቦታዎች እንደሚቀይር በአዳም መጻሕፍት ላይ በብዛት እንመለከታለን። “ይወስዳል መንገድ …” ላይ … “ቀዳዳ” በተሰኘው ታሪክ ላይ ማርታ ለደበበ በምትሰጠው ፍቅር ሳቢያ የሚሠራበትን ግፍ የምታስረሳ ብትኾንም ማኅበረሰቡ ግን ተጨማሪ ግፍ የሚሠራበት መሣሪያ ኾናለች። የስንብት ቀለማት ላይ ምኒልክ ከዚያ ሁሉ እስርና እንግልት በኋላ፣ “በፊያሜታ አርፋለሁ” ብሎ ቤቷ ሲሄድ ተጨማሪ ሕመም በጆሮው በኩል ጭንቅላቱ ላይ ይሻጥበታል። መዝሙረ ሄላም ላይም፣ ሄላም “ሙዚቃዬን ከሕዝብ ጆሮ ያደርስልኛል … ያሳርፈኛል …” ብላ የተመካችበት ምናሴ እንጦሮጦስ ይጨምራታል። ማኅበረሰባችን የመስቀል ተ ሠላጢን ግብር እንዳለው፣ ከላይ አሳልሞ ከታች በአንካሴው ጉድጓድ እንደሚምስ ያሳያል። ይህም የመልእክትን ወጭት ሰብሮ የወጣ ጥበባዊ አጻጻፍ ነው። በፈጣጣው የቀረበ የትችት ኮሶ አይደለም። ድንቅ ነው!

መዝሙረ ሄላም ላይ ከምናገኛቸው ዋና ዋና ገጸባሕርያት የተወሰኑት (አሮን፣ ቃል፣ ምናሴ፣ ሄላም) ላይ መጠነኛ ቅኝት እናድርግ።
auto-fiction ዓይነት አጻጻፍ ባለው የአሮን አተራረክ ውስጥ አሮን “system observer” መኾኑን እንገነዘባለን። ሥርዓቱን ያያል፣ ዘማቹን ያስተውላል፣ ቃለጉባኤ ይይዛል፣ ችግሩን ይመለከታል፣ ይጽፋል። አሮን የተገፋ ታሪክ ድምፅ ነው፤ ንቃት አለው፣ ግን የታሪክ ሂደትን የሚቀይር ኃይል የለውም፤ ስለዚህም ያ ሁሉ የጻፈውን ጽሑፍን ያጣል። የንቃት ችግር የለበትም፤ የማኅበራዊ ንቃት ድምፅነቱን ከዘመነ አባት ጋር ባደረገው ውይይት ውስጥ ተመልክተናል። ግን ደግሞ ይህ ብቻውን የቆመ ነጠላ ነገር ነው፤ ምክንያቱም ማኅበራዊ ተሳትፎ የለበትም። ቃል የተሰኘችው ገጸባሕርይም እንደ አሮን ናት፤ ንቃት ያላት፣ system observer ናት። ማኅበራዊ ንቃት ማኅበራዊ እንቅስቃሴ ካላገዘው ግንጥል ጌጥ ነው። ቃልና አሮን ንቃት አላቸው፤ ግን ንቃታቸውን ተግባር አላገዘውም፤ ንቃቱን የሚተገብር አደረጃጀት የላቸውም። ስለዚህ ዕጣ-ፈንታቸው ውድቀት ይኾናል። በኢትዮጵያ ውስጥ የተንሰራፋውን ይህን የድግግሞሽ አዙሪት መዝሙረ ሄላም ላይ ደራሲ አዳም ረታ በሰላ ብዕር አስቀምጧል።

የደራሲና የአርታኢ ትስስር በተንጸባረቀበት በሄላም አተራረክ ውስጥ ምናሴ የተሰኘ ገጸባሕርይ እናገኛለን። ምናሴ የ-false collective consciousness ትእምርት ነው። ምናሴዎች ለሥልጣን ይሠራሉ፣ ራሳቸውን እንደ ነጻ ያስባሉ፤ ነገር ግን የሥርዓቱ የመጠቀሚያ መሣሪያ (system functionary) ናቸው። ምናሴዎች የኦልቪቴዎች ጥይት ናቸው። ምናሴዎች የሔላምዎች ስኬት ሳይኾን የገዛ ጥቅማቸውን የሚያስቀድሙ የማኅበረሰቡ አካል ናቸው። ምናሴ በሌላ መነጽር ብናየው የመንግሥት ቢሮክራት የመካከለኛው መደብ ውክል ነው። ሀገሩ ከንጉሣዊ ሥርዓት ወደ ወታደራዊ ሥርዓት ቢቀየርም፤ ከወታደራዊ ሥርዓት ወደ ሌላ ሥርዓት ቢለወጥም ምናሴያውያን ግን አይቀየሩም። ሥርዓት ይቀየራል - ምናሴያውያን አይቀየሩም፣ ትእዛዝ ይፈጽማሉ፣ ይከድራሉ። ይህ በኢትዮጵያ ፖለቲካል-ታሪክ ውስጥ የተደጋገመ፣ ግን ደግሞ ያልተስተዋለ እውነት ነው።

ሄላም የወታደር ልጅ ናት፤ እንዲያሳድጋት በአደራ የተሰጠው ቤተሰብ የሚበድላት። የሷ ዓይነት ዕጣ ከደረሰው እንደ ወንድሟ ከምታየው ቴዲ ከሚባል ልጅ ጋር ታድጋለች። መጀመሪያ የሚልዮን፣ የኋላ ኋላ የምናሴ ፍቅረኛ የምትኾን ድምፀ-መረዋ ሴት ናት። ሁሉ ነገሯን ባጣችበት ወቅት ጡቷ ተአምር ያመርታል።
በመዝሙረ ሄላም ላይ የሄላም የጡት ወተት የአንዳች ነገር ውክል ይመስለኛል። ሻዕቢያ ለታጋይ ወጣቶች ማሳደጊያ ፈልጓት ሊሰርቃት መፈለጉ በቀላሉ የሚዘለል ነገር ነው? ወተት እና ጡት በመጀመሪያ እይታ የሕፃናት ትዝታ፣ የእናትነት ምሥል፣ የእምነት እና የጾታ መነሳሳት የተዋሃዱበትም አይደል? ወተት ሕይወት ነው? የመጀመሪያ ምግብ፣ ከእናት ወደ ልጅ የሚፈስም አይደል? በክርስቲያናዊ ምልክት ንጹሕነትን አይወክልም? ወተት ከ“ቅዱስ” ወደ “ሥጋዊ” የሚያስተላልፍ ድልድይ ነው ማለት እንችል ይኾን? የሄላምን ጡት የጠባ ታማሚ ልጅ እንዴት ጤናማ ሊኾን ቻለ? የምን ትእምርት ነው? ሄላም ከብዙ ወንድ ጋር የወጣች እንደመኾኗ ለዚህ ሰናይ ግብር ለምን የሷ ጡት ተመረጠ?

ሌላው፣ መዝሙረ ሄላም ላይ ኦልቬቲን እናገኛታለን። ኦልቬቲ የግራጫ ቃጭልዋ። መዝገቡ ንፋስ መውጫ ሳለ፣ ባልንጀራው ኤልያስ የብልግና ሀሁ ሊያስተምረው እፊቱ ያቆማት ቀይ ሰሌዳ ነበረች ኦልቬቲ። መዝሙረ ሄላም ላይ ምናሴን እና ቤተሰቡን የምታሾር ዐውራ ገጸባሕርይ ኾና ትከሰታለች። መዝሙረ ሄላም እና ግራጫ ቃጭሎች በጋለሞታይቱ በኦልቬቲ ብቻ ሳይኾን በዘመነ እንድርያስ እና በመዝገቡ ዱባለም ይገናኛሉ። ነጋ ዳቦ ጋጋሪውም በ-typological space መዝሙረ ሄላም ላይ እናገኘዋለን።

መዝሙረ ሄላምን ከህላዌነት (Existentialism) አንጻር እንመልከተው። ሄላም ትርጉም በማይሰጥ ዓለም ውስጥ እንዴት እንደምትኖር እናነባለን። የሀገሯ ዳር ድንበር እንዳይነካ አባት ብታዋጣም አሳዳጊዎቿ ግን የወላጅን ፍቅር አዋጥተው አይለግሷትም። ወርቅ አበድራ ጠጠር ትነፈጋለች። ዕቃ ለማገዝ ቤቷ ድረስ ለመጣው ሚልዮን ልቧን ትሰጣለች። ሀና የሸነቆረችውን ክፍተት ለሞላችበት ውለታዋ ክፍያ ይኾን ዘንድ ሚልዮን ለሄላም የወለፈንዴ ቡጢ ያሳርፍባታል። ለሕይወት ትርጉም ለመስጠት ባስ ውስጥ ካገኘችው ሄኖክ ጋር ብትሞክርም የበለጠ የሕይወት ትርጉም ይዛባባታል። የወታደር ልጅ መኾኗ ሄላምነቷን በዜሮ ያባዘዋል። የመጨረሻው ስንብትም ከሄኖክ ጓደኛ አፎት በሚወጣ ሰይፍ መቀላት ይኾናል። ከሄኖክ ጓደኛ ጀርባ የሚውለበለበው ባንዲራ ደግሞ የሄኖክ ሸሚዝ መኾኑ ደግሞ ቁስሉን እንደ አቡሰዲቅ ያደርገዋል። ለሕይወቷ ትልቅ ትርጉም ያለውን የሙዚቃ ሥራዋን፣ “ትርጉም ወዳለው

ነገር ይቀይርልኛል” ብላ በምትተማመንበት በምናሴ ትነጠቃለች። ተአምር በሚያስብለው በጡት ወተት ምክንያት ለሕይወቷ ትርጉም ለመስጠት ትታትራለች። የጡት ወተቷን ምርምር በማድረግ ለትልቅ ዓለምአቀፍ በጎ ተፅዕኖ ታደርጋለች ተብላ የተቆጠረችው ሥዕለማርያም የዓለም አቀፍ መሳለቂያና ትችት ምንጭ ትኾንባታለች። ይህ ሁሉ ትርጉም የሌለው ድግግሞሽ ነው። ይህ ደግሞ በሳርተር የተገለጸውን “existence without essence”-ን ያሳያል።

የህላዌነት መሠረታዊ ሐሳብ ነጻነት ነው፤ ግን ነጻነት ፍርሃትን ይወልዳል። ሄላም ለአሮን ፍቅሯን መናገር ትችላለች፤ ነገር ግን ዝምታን መርጣለች። የግራጫው መዝገቡ፣ የእንጀራ እናቱ የምታደርስበትን በደል እንደሚያውቀው ሁሉ ሄላምም ክብካብና ዘበናይ የሚያደርሱባትን አድሎ ታውቃለች፤ ግን ለረዥም ጊዜ ዝም ብላለች። ሄላም፣ ሙዚቃዋን ካጣች በኋላ ወደ ባንዱ ሄዳ መጋፈጥ ትችላለች፤ ነገር ግን አትሄድም … ይህ በሳርተርኛ bad faith ነው።

የሄላም ምርጫ ዝምታ ኾነ እንጂ ደካማ ናት ማለት አይደለም። “አልተናገርኩም ማለት አላውቀውም ማለት አይደለም” የሚል ዝምታ ነው ያላት። በሌላ ጎኑ ደግሞ ዝምታዋ፣ የለመደችውን ግፍ ከማታውቀው ዐዲስ ግፍ የመምረጥ ኹኔታ ነው። ዐዳዲስ ግፎችን ለመሸሽ በዝምታ አላዋቂነት ዛጎል ውስጥ የመደበቅ ብቃት ነው። የለመደችውን ግፍ የመከላከል አቅም ስላላት ባለመደችው ግፍ እንዳያጠፏት ሠግታ በውስጣዊ ንቃተ ሕሊና የዘየደችው ብልሃት ሊኾን ይችላል። ዝምታዋ የመቆየቷ ምሥጢር ነው። ደበበ ቀዝቃዛ ገለልተኛ ነኝ የሚለው ሰው ለመኖር ሲል ሳይታወቀው ስሜቱን የሚቆጣጠርበት መንገድን ለማስታወስ ነው።

“የስንብት ቀለማት” ገጸባሕርይ የኾነው ዮሴፍም ብዙ ነገር ያውቃል፤ ግን ዝም ይላል … ፊያሜታ ቂል መስሏት ትዘባርቃለች … እሱ ግን “አልተናገርኩም ማለት አላውቀውም ማለት አይደለም” የሚል የዝምታ መልስ ይመልስላታል። እሷ ግን ዝምታው አይገባትም። የ“ቀዳዳ”ው ደበበ እና “የስንብት …” ዮሴፍ ቀዳዳውን አይሞሉትም፤ እያዩት ይኖራሉ። ዶነሮች ጥሩ ፈንድ ሲለቁ ፊያሜታ ፕሮጀክቱን ለአሳምነው ትሰጠውና ዮሴፍን “ምን ዶነሮች እኮ ጠፉ ትለዋለች” … ዝም ይላል፤ ይታዘባል።

ቃል መሣሪያ ነበር፤ በዘመነ ደበበ፣ በዘመነ ዮሴፍ፣ በዘመነ ሄላም እና በዘመነ መዝገቡ ዱባለ ግን ቃል አደገኛ ኾኗል፤ ዝምታ ኹነኛ መጠጊያ ነው … ይህ ከደርግ በኋላ የተፈጠረ “traumatized literary silence” ማሳያ ነው። ስለኾነም ተራኪዎቹ (ደበበ፣ መዝገቡ፣ ዮሴፍ እና ሄላም) ለምን ዝም አሉ ሳይኾን "ዝምታን የሚያመነጭ ሥርዓት ምን ይኾን?" ብለን እንድንጠይቅ ያደርጋል። ግለሰብ ዝም ሲል፤ ሕዝብ በጸጥታ ይዋጣል፤ የዚያኔ የተማከለው ኃይል አፍ ያወጣል።

የአዳምን ዐዲሱን መጽሐፍ "በንባብ ይለቅ" ብለን መርቀናል።

ቢኒያም አቡራ
ሐምሌ 25 / 2018 ዓ.ም

የትራምፕ ወቀሳና ዛቻ በኔቶ ጉባኤ

የሰሜን አትላንቲክ የጦር ቃል ኪዳን ድርጅት በምህጻሩ ኔቶ ጉባኤ ዛሬ በአንካራ ቱርክ ተጀምሯል። በጉባኤ ላይ የተገኙት የዩናይትድ ስቴትስ ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ እንደቀደሙት ጊዜያት ሁሉ የኔቶ አባል ሀገራትን ሲወቅሱ፣ በስፔይን ላይ ሲዝቱ፤ ግሪንላንድንም ሲያስፈራሩ ተሰምተዋል።

ጉባኤው ከመጀመሩ አስቀድሞ ትራምፕ ከኔቶ ዋና ጸሀፊ ማርክ ሩተ ጋር በተነጋገሩበት ወቅት በኔቶ ደስተኛ አለመሆናቸውን ለጋዜጠኞች ተናግረዋል። በግሪንላንድ ጉዳይ እንዲሁም ቁጥር አንድ የሽብር ደጋፊ ባሏት በኢራን ጉዳይ ሊረዱን ባለመፈለጋቸው በኔቶ ደስተኛ አይደለንም ብለዋል። ስፔይንን አስፈሪ የኔቶ አባል ሲሉ የተቹት ትራምፕ ከአሁን በኋላ ከስፔን ጋር ምንም ዓይነት የንግድ ግንኙነት አይኖረንምም ብለዋል። ትራምፕ ዛሬ ከስፔን ጋር አገራቸው የነበራትን የንግድ ግንኙነት እንደምታቋረጥ ዝተዋል።

ትራምፕ አሁንም ቢሆን የኔቶ አባል የሆነችውን የዴንማርክን ግዛት ግሪንላንድ የመጠቅለል ፍላጎታቸውን ከመናገር አልተቆጠቡም። ግሪንላንድ ለኛ በጣም አስፈላጊ ስትሆን ለዴንማርክ ግን አስፈላጊ አይደለችም ያሉት ትራምፕ አሁንም እንደሚፈልጓት አጽንኦት ሰጥተዋል።
«እኛ የምንፈልጋት ለዩናይትድ ስቴትስ ብቻ ሳይሆን ለዓለም ጥበቃ ለማድረግ ነው» በማለት ትራምፕ «ግሪንላንድን መያዝ እኛን ይረዳናል ለዴንማርክ ግን የሚፈይደው አይኖርም» ሲሉም ሞግተዋል።

የኔቶ ዋና ፀሀፊ ማርክ ሩተ እየጨመረ በመጣው የዩናይትድ ስቴትስ ግሪንላንድን የመጠቅለል ፍላጎት ላይ ለመነጋገር ሁለቱ ሀገራት ስምምነት ላይ እንዲደርሱ አሳስበዋል። ይሁንና የዴንማርክ ጠቅላይ ሚኒስትር ሜተ ፍሬድሪክሰን በበኩላቸው ግሪንላንድ «ለሽያጭ እንደማትቀርብ» ኮፕንሀገን ግልጽ አድርጋለች ብለዋል።

DW Amharic

የቀድሞው የማን.ዩናይትድ አሰልጣኝ ሩብን አሞሪም ዛሬ በጣሊያኑ ኤሲ ሚላን ሥራቸውን በይፋ ጀምረዋል። ክለቡ ጉዞው ተጀምሯል ብሏል። አሞሪም ኢሲ ሚላን በቀጣይ ሲዝን የት ያደርሱት ይሆን?

በምሽት ክበብ ውስጥ በተነሳ ግጭት የሰው ህይወት ማለፉን ተከትሎ ተጠርጣሪዎችን በቁጥጥር ስር ማዋሉን ፖሊስ ገለጸ
#ethiopia | በአዲስ አበባ ከተማ አቃቂ ቃሊቲ ክፍለ ከተማ ወረዳ 13 ቱሉ ዲምቱ በሚገኝ ሆልስቴ ሆቴል ውስጥ ግንቦት 30 ቀን 2018 ዓ.ም ምሽት ላይ በሰዎች መካከል ጠብ ተነስቶ ነበር።

በዚህ ግጭት ወቅት አቡሽ ባዩ የተባለ ግለሰብ በሽጉጥ ተመትቶ ህይወቱ ሊያልፍ ችሏል።

የአዲስ አበባ ፖሊስ ዋና ጠቅላይ መምሪያ እንደታወቀው ከድርጊቱ ጋር ግንኙነት አላቸው የተባሉ 12 ተጠርጣሪዎችን በቁጥጥር ስር አውሎ ምርመራውን በስፋት እየገፋበት ይገኛል።

ከተያዙት ግለሰቦች መካከል በፀቡ ላይ በቀጥታ የተሳተፈ አንድ ሰው፣ ከዋናው ገዳይ ጋር አብሮ ሲዝናና የነበረ ሌላ ተጠርጣሪ እንዲሁም ለግጭቱ መነሻ እንደሆነች የተጠረጠረች አንዲት አስተናጋጅ ይገኙበታል።

በወቅቱ በነበረው አለመግባባት ሳቢያ በሰዎችና በንብረት ላይ ጉዳት የደረሰ ሲሆን፣ ወንጀሉን የፈጸመው ግለሰብ ሟች ታጥቆት የነበረውን ሽጉጥ ቀምቶ እንደተኮሰበት የሚያሳዩ ፍንጮችን ማግኘቱን ፖሊስ ጠቁሟል።

የጉዳዩን ዝርዝር የምርመራ ውጤት ወደፊት ለህዝብ ይፋ እንደሚያደርግም አስታውቋል።

በሌላ በኩል ፖሊስ ከዚህ ድርጊት ጋር ተያይዞ በማህበራዊ ሚዲያዎች ላይ የከተማዋን ነባራዊ የሰላም ሁኔታ የማይገልጽ የተዛባ መረጃ እየተሰራጨ መሆኑን ገልጿል።

ህብረተሰቡ የሀሰት ወሬዎችንና አሉባልታዎችን ወደ ጎን በመተው ትክክለኛውን መረጃ ከታማኝ የመረጃ ምንጮች ብቻ የመቀበል ልምዱን ሊያሳድግ እንደሚገባ ያሳሰበው መምሪያው፣ የስጋት ድባብ ለመፍጠር የሚሰሩ አካላትን በተባበረ ክንድ ለማክሸፍ ሁሉም የድርሻውን እንዲወጣ ጥሪ አቅርቧል።

የአዲስ አበባ ፖሊስ
#addisababapolice #crimeinvestigation #ethiopiannews #security #getutemesgen #getu #ጌጡ #ጌጡተመስገን #addisababa

"ለመላው የአርሰናል ደጋፊዎች እንኳን ደስ አላችሁ፣ የማንችስተር ሲቲም 2 ዋንጫ በልቷል እንኳን ደስ አላችሁ፣ የዩናይትድ ደጋፊዎችም ብሩኖ ሪከርድ ሰብሯል እንኳን ደስ አላችሁ በቀጣይ ሲዝን በሪከርድ ሳይሆን በዋንጫ ለመደሰት ያብቃችሁ!" ወ/ሪት ሄርመን ከቦሌ

መድፉ ምስጋና ለጠንቃቃ አለቃው አርቴታ ይግባና እንደተጨነቀ ለናፈቀው ዋንጫ ከመቼውም ግዜ በላይ ቀርቧል !!!

በኤፍሬም የማነ
#ethiopia | አርሰናል በሆነው ባልሆነው ይጨነቃል ። አርሰናል በልጦ በተቆጣጠረው ጨዋታም ይጨነቃል ። ለወረደውም ለረባው ላልረባውም ያምጣል ይጨነቃል ። በጊዜ ጨዋታ ማጠናቀቅ በመድፉ ቤት ብርቅና ድንቅ ነው ። አርሰናል ለአደጋ እራሱን እንደጋበዘ ለዛሬ የከፍታ ደረጃው በርካታ ውድ ሶስት ነጥቦችን ከያዘባቸው ጨዋታዎች መሃከል አንዱ የበርንሌይ ፍልሚያ ሆኗል ። ማይክ አርቴታ ዛሬም የአርሰናል ዋና አሰልጣኝም ዋና ተጋጣሚም መስሎ የወረደው በርንሌይን በቆመ ኳስ ጎሉ 1ለ0 ረቷል ። የመድፉ የዛሬ ከፍታ ዋና ተዋናይ አርቴታ በምሽቱ ጨዋታ ዋና አጥቂው ዮኬሬስን ከካይ ሃርቫርትዝ ለምን በቋሚነት እንዳላስጀመረ አይታወቅም ። አርቴታ ኦዴጋርድ እና ኤዜን በጋራ ሲጠቀም ዮኬሬስን ተጠባባቂ ያደርጋል ። ኦዴጋርድ እና ኤዜን ቤንች ያደረገ ዕለት በአንፃሩ ዋና አጥቂው ዮኬሬስን በቋሚነት ያለ አቅራቢዎቹ ያሰልፋል ። ይህ የማይክ አርቴታ አባዜ ለሁለም መነጋጋሪያ ሆኗል ።

በጨዋታው የተሻለው ቡድን በጊዜ ጨዋታውን መግደል እንደልማዱ እንደተሳነው በድል ፈፅሟል ። የቆመ ኳስ ዛሬም መድፉን አድኗል ። የጎሉ ባለቤት ካይ ሃርቫርትዝ 68 ኛው ደቂቃ በቀይ ካርድ ከሜዳ ያልተባረረው በዳኛው ችሮታ ሆኗል ። በልጦም ተበልጦም በሜዳውም ከሜዳው ውጭም ከተረፈውም ከወረደውም በሆነውም ባልሆነውም ጨዋታ ሁሉ በጊዜ ጨዋታን ማጠናቀቅ ለመድፈኛው ብርቅና ድንቅ እንደሆነ የሰሜን ለንደኑ ገናና ለሚመጥነው የሻምፒዮንነት ንግስናው ተቃርቧል ። አርሰናል በብዙ የአንድ ሻምፒዮን ቡድን የጥንካሬ መልኮች መዋቅር ከየትም ፍጪው ዱቄቱን አምጪው ጠንካራው የተከላካይ መስመር ቅኝቱ ጋር በታላቁ ፔፕ ጋርዲዮላ የስንብት ዋዜማ ወደ መጨረሻው ክብር ከመቼውም ግዜ በላይም ተጠግቷል ። የመድፉ የፀና የድል አሸናፊነት ጉዞ ዋና የውድድር ዓመቱ የጥንካሬ መለያ ቢሆንም አርሰናል ከአናት እየመራው በዘለቀው ገናና ሊግ ከህልሙ ጫፍ ለመድረስ የተሟላ የቡድን ጥልቀት የተጨዋቾች አማራጭ ይዞ በሁሉም የጨዋታ ቅርፆች ለወራጁ ሁሉ እላፊ መጨነቁ የበለጠውን ጨዋታ በጊዜ ለመግደል መቸገሩ ግን አጠያያቂ ነው ።

በሊጉ ብቻ በ22 ጨዋታዎች ለ18ኛ ጊዜ ከቆመ ኳስ የተቆጠረችው የካይ ሃርቫርትዝ ብቸኛ ጎል መድፈኛውን ለ22 ዓመት ከራቀው ታላቅ የዋንጫ ክብር ለማገናኘት የመጨረሻው መጨረሻ ቀጠሮው ይጠበቃል ። ምናልባትም የመድፉ የውድድር ዓመቱ በጭንቅ የቀጠለ ልፋት ነገም ከቫይታሊቲ ስቴዲየም የሲቲ በርንማውዝ ፍጥጫ ጋር ሊጠናቀቅ ሊፈፀም ይችላል ። ካልሆነ ግን ለተናፈቀው ዋንጫ ልጅን ከመድፉ መንደር ለማንሳት ምጡ መጨነቅ መንቆራጠጡ እስከ 38ኛው ሳምንት የሲዝኑ ፍፃሜ አሰልጣኝ ማይክ አርቴታ አንዴ አሸንፎ እስካልተገላገለ ድረስ መቀጠሉ ለመድፉ ወዳጆች ሁሉ ዕርግጥ ነው ።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን) #getutemesgen #getu

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የቻይናው ፕሬዚዳንት ሺ ጂንፒንግ፣ በተቀናቃኝ ኃያላን ሀገራት መካከል ያለውን የሻከረ ግንኙነት እንደገና ሊያስተካክል በሚችል ታሪካዊ ጉብኝት፣ ለአሜሪካው ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ እጅግ ደማቅ አቀባበል አድርገውላቸዋል። በቤጂንግ 'ግሬት ሆል ኦፍ ዘ ፒፕል' አደባባይ በተካሄደው በዚህ አቀባበል፣ ወታደራዊ የክብር ዘብ እና የ21 መድፍ አቀባበል የተደረገላቸው ትራምፕ፣ የቻይና እና የአሜሪካ ባንዲራዎችን እያውለበለቡ በደስታ ለሚቀበሏቸው ትምህርት ቤት ህጻናት ሰላምታ ለመስጠት ቆም ብለው ታይተዋል።

ከሺ ጂንፒንግ ጋር እጅ ሲጨባበጡ ሞቅ ባለ ስሜት ክንዳቸውን መታ ያደረጉት ትራምፕ፣ "እርስዎ ታላቅ መሪ ነዎት፤ ይህንንም ለሁሉም እናገራለሁ" በማለት ከጽሁፍ ውጪ የሆነ ያልተጠበቀ ሙገሳ አቅርበውላቸዋል። ይህ የትራምፕ አቀራረብ ከዚህ ቀደም በምርጫ ቅስቀሳቸው "ቻይና ሀገራችንን እየደፈረች ነው"፣ "ኮቪድ የቻይና ቫይረስ ነው" እና "ቻይና ዋጋ እንድትከፍል አደርጋለሁ" እያሉ ሲዝቱ ከነበረው የፖለቲካ አቋማቸው ጋር ሲነጻጸር እጅግ አስገራሚ እና የዲፕሎማሲውን ቋንቋ መቀየራቸውን የሚያሳይ ሆኖ አልፏል።

ባለፈው ዓመት የንግድ ጦርነቱ ጣሪያ በነካበት ወቅት፣ ሁለቱ ሀገራት እርስ በርስ ከመቶ በመቶ በላይ ታሪፍ ተጣጥለው የነበረ ሲሆን፣ የዚህ ጉብኝት ዋነኛ ጥያቄ ይህ አሁን ላይ ያለው ጊዜያዊ የተኩስ አቁም ምን ያህል ይዘልቃል የሚለው ነው። ተንታኞች እንደሚሉት፣ ቤጂንግ ያዘጋጀችው ይህ የተዋበ አቀባበል ትራምፕን ለማስደሰት ብቻ ሳይሆን፣ ቻይና አሁን ላይ አሜሪካንን መገዳደር ወደምትችልበት ታሪካዊ ደረጃ መድረሷን ለዓለም ለማሳየት ያለመ የታሰበበት የኃይል ማሳያ ጭምር ነው። ሺ ጂንፒንግ፣ አሜሪካ እና ዓለም በቻይና ምርቶች እና ቴክኖሎጂ ላይ ምን ያህል ጥገኛ እንደሆኑ በተግባር አሳይተዋል። ቻይና በአሁኑ ወቅት ከ60 እስከ 80 በመቶ የሚሆነውን የዓለማችንን የሶላር ፓነል፣ የንፋስ ሀይል ማመንጫ እና የኤሌክትሪክ ተሽከርካሪዎችን እንዲሁም 90 በመቶውን ብርቅዬ ማዕድናት በማምረት የዓለምን ገበያ ተቆጣጥራለች።

በዚህ የድርድር ጠረጴዛ ላይ ሌላኛው ወሳኝ የመደራደሪያ ካርድ ኢራን ናት። በኢራን ጦርነት ምክንያት የሆርሙዝ ስትሬት መዘጋቱ ዓለም አቀፉን ኢኮኖሚ እያናወጠው በመሆኑ፣ በአገር ውስጥ ተቀባይነታቸው እያሽቆለቆለ የመጣው ትራምፕ ይህን የንግድ መስመር ለማስከፈት የቤጂንግን እርዳታ አጥብቀው ይፈልጋሉ። የቻይናው ፕሬዚዳንት በበኩላቸው የኢራን ዋነኛ የንግድ አጋር መሆናቸውን ተጠቅመው፣ ታይዋንን በተመለከተ አሜሪካ ለደሴቲቱ የምታደርገውን የጦር መሳሪያ ሽያጭ እንድታቆም ጫና ሊፈጥሩ ይችላሉ። በንግግራቸውም የታይዋን ጉዳይ ሁለቱን ሀገራት ወደ ግጭት ሊያስገባቸው እንደሚችል ሺ ጂንፒንግ ማስጠንቀቃቸውን የቻይና የመንግስት ሚዲያ በግልጽ አስነብቧል።

ከባለቤታቸው ሜላኒያ ትራምፕ ይልቅ ኢሎን ማስክን፣ ቲም ኩክን እና የኤንቪዲያውን ጄንሰን ሁዋንግን ጨምሮ 30 ታላላቅ የኩባንያ ስራ አስፈፃሚዎችን አስከትለው የመጡት ትራምፕ፣ የአሜሪካ ኩባንያዎች በቻይና ገበያ ሰፋ ያለ እድል እንዲያገኙ ግፊት እያደረጉ ነው። የኋይት ሃውስ መግለጫ ሁለቱ ሀገራት የኢኮኖሚ ትብብራቸውን ለማሳደግ፣ ኢራን የኒውክሌር መሳሪያ እንዳይኖራት እና የሆርሙዝ መስመር ክፍት ሆኖ እንዲቀጥል መስማማታቸውን አስታውቋል።

የውጭ ፖለቲካ ድልን አጥብቀው የሚፈልጉት ትራምፕ፣ የተደረፈላቸውን ማራኪ አቀባበል በማወደስ ሺ ጂንፒንግን ለመጪው መስከረም ወር በኋይት ሃውስ እንዲገኙ ጋብዘዋል። ሺ በበኩላቸው "የቻይናን ብሔር ዳግም ማነቃቃት" እና "አሜሪካን ዳግም ታላቅ ማድረግ" የሚሉት የየራሳቸው አጀንዳዎች አብረው ሊሄዱ እንደሚችሉ በመግለጽ፣ የጋራ ተጠቃሚነትን በሚያሳይ እና አዲሱን የዓለም ስርአት በሚያንጸባርቅ ቃና ንግግራቸውን አጠናቅቀዋል። ይህ ጉብኝት ምንም እንኳን የቃላት ጦርነቱን ቢያረግብም፣ የሁለቱን ኃያላን ሀገራት ጥልቅ ስትራቴጂካዊ ፉክክር የሚፈታው መሆኑ ግን ገና በግልጽ አልታየም።

በሻንጣቸው ውስጥ 110 ኪሎ ግራም ካናቢስ የተገኘባቸው የሲሪላንካ መነኮሳት በቁጥጥር ስር ዋሉ
#ethiopia | በሲሪላንካ ዋና ከተማ ኮሎምቦ በሚገኝ አውሮፕላን ማረፊያ 110 ኪሎ ግራም የሚመዝን ካናቢስ በሻንጣቸው ደብቀው የተገኙ 22 መነኮሳት በቁጥጥር ስር መዋላቸው ተነግሯል።

የጉምሩክ ባለሥልጣናት እንደገለጹት እያንዳንዱ መነኩሴ በሻንጣው ውስጥ በልዩ ሁኔታ በተሰራ ድብቅ ክፍል ውስጥ ኩሽ ተብሎ የሚጠራውንና ከፍተኛ ኃይል ያለውን አደንዛዥ ዕፅ አምስት ኪሎ ግራም ያህል ይዞ ተገኝቷል።

አብዛኞቹ ተማሪዎች የሆኑት እነዚህ መነኮሳት የታይላንድ የአራት ቀናት ሙሉ ወጪያቸው የተሸፈነ ጉብኝት አጠናቀው ሲመለሱ ነው የተያዙት።

ጉዞውን አደራጅቷል ተብሎ የሚጠረጠር ሌላ መነኩሴም በኮሎምቦ ከተማ ዳርቻ በቁጥጥር ስር ውሏል።

መነኩሴው ለተጓዦቹ ዕቃዎቹ የእርዳታ ስጦታ እንደሆኑና አውሮፕላን ማረፊያ ሲደርሱ መኪና መጥቶ እንደሚቀበላቸው ነግሯቸው እንደነበር ፖሊስ ለቢቢሲ ሲንሃላ ገልጿል።

የሀገሪቱ የአደንዛዥ ዕፅ ቁጥጥር ቢሮ በመነኮሳቱ ስልኮች ላይ ባደረገው ምርመራ መነኮሳቱ በቆይታቸው ወቅት የገዳም ልብሳቸውን አውልቀው ሲዝናኑ የሚያሳዩ ምስሎችን አግኝቷል።

መነኮሳቱ አደንዛዥ ዕፁ በትምህርት ቁሳቁሶችና በጣፋጭ ምግቦች ውስጥ ተደብቆ ስለነበር የተሸከሙት ዕቃ ምን እንደሆነ ላያውቁ እንደሚችሉ ፖሊስ ግምቱን አስቀምጧል።

ይህ ክስተት በሲሪላንካ ታሪክ መነኮሳት በአደንዛዥ ዕፅ ዝውውር ተጠርጥረው በአውሮፕላን ማረፊያ ሲያዙ የመጀመሪያው ነው ተብሏል።
#srilanka #monks #cannabis #drugtrafficking #crime #getutemesgen #getu #ጌጡ #ጌጡተመስገን #addisababa

የቅርብ ጓደኛቸውን በመግደል ሲያሽከረክር የነበረውን መኪና ወስደው የተሰወሩት ሁለት ግለሰቦች ከ23 እስከ 25 ዓመት በሚደርስ ፅኑ እስራት ተቀጡ፡፡
#ethiopia | የወንጀል ድርጊቱ የተፈፀመው ግንቦት 8 ቀን 2016 ዓ/ም በጉለሌ ክፍለ ከተማ ወረዳ 8 ሰሜን ማዘጋጃ ተብሎ በሚጠራው አካባቢ ነው፡፡

ከአዲስ አበባ ፖሊስ የወንጀል እና ትራፊክ አደጋ ምርመራ ም/ጠቅላይ መምሪያ የተገኘው መረጃ እንደሚያመለክተው ገ/ሚካኤል ሰይፉ የተባለው ሟች የወንጀል ፈፃሚዎቹ የቅርብ ጓደኛ ነበር፡፡

በዕለቱ ሟች እስከ ምሽቱ 5 ሠዓት ቴዎድሮስ ታከለ እና ሲሳይ ጥላሁን ከሚባሉ ጓደኞቹ ጋር አብሮ ሲዝናና እንዳመሸ የምርመራ መዝገቡ ያስረዳል።

ወንጀል ፈፃሚዎቹ የቅርብ ጓደኛቸውን አንገት በማነቅ ህይወቱ እንዲያልፍ ካደረጉ በኋላ አስክሬኑን መንገድ ላይ በመጣል ሞባይል ስልኩንና መታወቂያውን ጨምሮ በወቅቱ ሲያሽከረክር የነበረውን የሰሌዳ ቁጥር ኮድ 4-15624 ኢት መኪና ወስደው ይሰወራሉ፡፡

ፖሊስ የወንጀሉ ሪፖርት ከደረሰው በኋላ ባደረገው ያልተቋረጠ ክትትል ወንጀሉን የፈጸሙትን ግለሰቦች በ24 ሰዓታት ውስጥ በቁጥጥር ስር አውሏቸዋል፡፡

ቴዎድሮስ ታከለ ከአየር ጤና አካባቢ የተያዘ ሲሆን ሁለተኛው ተከሳሽ ሲሳይ ጥላሁን ደግሞ ሱሉልታ ከተማ ውስጥ በቁጥጥር ስር ሊውል ችሏል፡፡

ግለሰቦቹ በቁጥጥር ስር ከዋሉ በኋላ በተከናወነ ምርመራ የማስፋት ስራ የሰረቁትን ተሽከርካሪ በሸገር ከተማ ወለቴ ተብሎ ወደ ሚጠራው አካባቢ በመውሰድ እንዲሸጥላቸው ለአንድ ግለሰብ እንደሰጡት በማረጋገጥ መኪናው ከቆመበት ቦታ በምሪት እንዲመለስ ተደርጓል፡፡

ፖሊስ የምርመራ መዝገቡን በሰውና በሰነድ ማስረጃ በማስደገፍ በአቃቤ ህግ አማካኝነት ክስ እንዲመሰረት አድርጓል፡፡

ቴዎድሮስ ታከለ እና ሲሳይ ጥላሁን በሰው መግደል እና ከባድ ውንብድና ወንጀል ክስ ተመስርቶባቸው ጉዳዩን የተመለከተው የፌዴራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት ልደታ ምድብ ሁለተኛ ወንጀል ችሎት ተከሳሾች ጥፋተኛ ሆነው በመገኘታቸው ቴዎድሮስ ታከለ በ25 ዓመት ሲሳይ ጥላሁን በ23 ዓመት ፅኑ እስራት እንዲቀጡ ወስኖባቸዋል፡፡

የአዲስ አበባ ፖሊስ

የቅርብ ጓደኛቸውን በመግደል ሲያሽከረክር የነበረውን መኪና ወስደው የተሰወሩት ሁለት ግለሰቦች ከ23 እስከ 25 ዓመት በሚደርስ ፅኑ እስራት ተቀጡ፡፡

የወንጀል ድርጊቱ የተፈፀመው ግንቦት 8 ቀን 2016 ዓ/ም በጉለሌ ክፍለ ከተማ ወረዳ 8 ሰሜን ማዘጋጃ ተብሎ በሚጠራው አካባቢ ነው፡፡

ከአዲስ አበባ ፖሊስ የወንጀል እና ትራፊክ አደጋ ምርመራ ም/ጠቅላይ መምሪያ የተገኘው መረጃ እንደሚያመለክተው ገ/ሚካኤል ሰይፉ የተባለው ሟች የወንጀል ፈፃሚዎቹ የቅርብ ጓደኛ ነበር፡፡

በዕለቱ ሟች እስከ ምሽቱ 5 ሠዓት ቴዎድሮስ ታከለ እና ሲሳይ ጥላሁን ከሚባሉ ጓደኞቹ ጋር አብሮ ሲዝናና እንዳመሸ የምርመራ መዝገቡ ያስረዳል።

ወንጀል ፈፃሚዎቹ የቅርብ ጓደኛቸውን አንገት በማነቅ ህይወቱ እንዲያልፍ ካደረጉ በኋላ አስክሬኑን መንገድ ላይ በመጣል ሞባይል ስልኩንና መታወቂያውን ጨምሮ በወቅቱ ሲያሽከረክር የነበረውን የሰሌዳ ቁጥር ኮድ 4-15624 ኢት መኪና ወስደው ይሰወራሉ፡፡

ፖሊስ የወንጀሉ ሪፖርት ከደረሰው በኋላ ባደረገው ያልተቋረጠ ክትትል ወንጀሉን የፈጸሙትን ግለሰቦች በ24 ሰዓታት ውስጥ በቁጥጥር ስር አውሏቸዋል፡፡

ቴዎድሮስ ታከለ ከአየር ጤና አካባቢ የተያዘ ሲሆን ሁለተኛው ተከሳሽ ሲሳይ ጥላሁን ደግሞ ሱሉልታ ከተማ ውስጥ በቁጥጥር ስር ሊውል ችሏል፡፡

ግለሰቦቹ በቁጥጥር ስር ከዋሉ በኋላ በተከናወነ ምርመራ የማስፋት ስራ የሰረቁትን ተሽከርካሪ በሸገር ከተማ ወለቴ ተብሎ ወደ ሚጠራው አካባቢ በመውሰድ እንዲሸጥላቸው ለአንድ ግለሰብ እንደሰጡት በማረጋገጥ መኪናው ከቆመበት ቦታ በምሪት እንዲመለስ ተደርጓል፡፡

ፖሊስ የምርመራ መዝገቡን በሰውና በሰነድ ማስረጃ በማስደገፍ በአቃቤ ህግ አማካኝነት ክስ እንዲመሰረት አድርጓል፡፡

ቴዎድሮስ ታከለ እና ሲሳይ ጥላሁን በሰው መግደል እና ከባድ ውንብድና ወንጀል ክስ ተመስርቶባቸው ጉዳዩን የተመለከተው የፌዴራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት ልደታ ምድብ ሁለተኛ ወንጀል ችሎት ተከሳሾች ጥፋተኛ ሆነው በመገኘታቸው ቴዎድሮስ ታከለ በ25 ዓመት ሲሳይ ጥላሁን በ23 ዓመት ፅኑ እስራት እንዲቀጡ ወስኖባቸዋል፡፡

ያልተገባ ጥቅም ለማግኘት ሲባል የሚፈፀም ማንኛውም የወንጀል ድርጊት ከፖሊስ ዓይን እና ከህብረተሰቡ የሚሰወር አለመሆኑ ታውቆ ወንጀል ፈፃሚዎች ከመሰል ድርጊት እንዲታቀቡም የአዲስ አበባ ፖሊስ ጠቅላይ መምሪያ አሳስቧል፡፡

Addis Ababa police

የቅርብ ጓደኛቸውን በመግደል ሲያሽከረክር የነበረውን መኪና ወስደው የተሰወሩት ሁለት ግለሰቦች ከ23 እስከ 25 ዓመት በሚደርስ ፅኑ እስራት ተቀጡ፡፡

የወንጀል ድርጊቱ የተፈፀመው ግንቦት 8 ቀን 2016 ዓ/ም በጉለሌ ክፍለ ከተማ ወረዳ 8 ሰሜን ማዘጋጃ ተብሎ በሚጠራው አካባቢ ነው፡፡

ከአዲስ አበባ ፖሊስ የወንጀል እና ትራፊክ አደጋ ምርመራ ም/ጠቅላይ መምሪያ የተገኘው መረጃ እንደሚያመለክተው ገ/ሚካኤል ሰይፉ የተባለው ሟች የወንጀል ፈፃሚዎቹ የቅርብ ጓደኛ ነበር፡፡

በዕለቱ ሟች እስከ ምሽቱ 5 ሠዓት ቴዎድሮስ ታከለ እና ሲሳይ ጥላሁን ከሚባሉ ጓደኞቹ ጋር አብሮ ሲዝናና እንዳመሸ የምርመራ መዝገቡ ያስረዳል።

ወንጀል ፈፃሚዎቹ የቅርብ ጓደኛቸውን አንገት በማነቅ ህይወቱ እንዲያልፍ ካደረጉ በኋላ አስክሬኑን መንገድ ላይ በመጣል ሞባይል ስልኩንና መታወቂያውን ጨምሮ በወቅቱ ሲያሽከረክር የነበረውን የሰሌዳ ቁጥር ኮድ 4-15624 ኢት መኪና ወስደው ይሰወራሉ፡፡

ፖሊስ የወንጀሉ ሪፖርት ከደረሰው በኋላ ባደረገው ያልተቋረጠ ክትትል ወንጀሉን የፈጸሙትን ግለሰቦች በ24 ሰዓታት ውስጥ በቁጥጥር ስር አውሏቸዋል፡፡

ቴዎድሮስ ታከለ ከአየር ጤና አካባቢ የተያዘ ሲሆን ሁለተኛው ተከሳሽ ሲሳይ ጥላሁን ደግሞ ሱሉልታ ከተማ ውስጥ በቁጥጥር ስር ሊውል ችሏል፡፡

ግለሰቦቹ በቁጥጥር ስር ከዋሉ በኋላ በተከናወነ ምርመራ የማስፋት ስራ የሰረቁትን ተሽከርካሪ በሸገር ከተማ ወለቴ ተብሎ ወደ ሚጠራው አካባቢ በመውሰድ እንዲሸጥላቸው ለአንድ ግለሰብ እንደሰጡት በማረጋገጥ መኪናው ከቆመበት ቦታ በምሪት እንዲመለስ ተደርጓል፡፡

ፖሊስ የምርመራ መዝገቡን በሰውና በሰነድ ማስረጃ በማስደገፍ በአቃቤ ህግ አማካኝነት ክስ እንዲመሰረት አድርጓል፡፡

ቴዎድሮስ ታከለ እና ሲሳይ ጥላሁን በሰው መግደል እና ከባድ ውንብድና ወንጀል ክስ ተመስርቶባቸው ጉዳዩን የተመለከተው የፌዴራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት ልደታ ምድብ ሁለተኛ ወንጀል ችሎት ተከሳሾች ጥፋተኛ ሆነው በመገኘታቸው ቴዎድሮስ ታከለ በ25 ዓመት ሲሳይ ጥላሁን በ23 ዓመት ፅኑ እስራት እንዲቀጡ ወስኖባቸዋል፡፡

ያልተገባ ጥቅም ለማግኘት ሲባል የሚፈፀም ማንኛውም የወንጀል ድርጊት ከፖሊስ ዓይን እና ከህብረተሰቡ የሚሰወር አለመሆኑ ታውቆ ወንጀል ፈፃሚዎች ከመሰል ድርጊት እንዲታቀቡም የአዲስ አበባ ፖሊስ ጠቅላይ መምሪያ አሳስቧል፡፡

በህገ ወጦች ተይዘናል በማለት ቤተሰቦቻቸው 3መቶ ሺ ብር እንዲልኩላቸው የጠየቁ ታዳጊዎች ከአነ ግብረ አበሮቻቸው በቁጥጥር ስር ዋሉ።
***
አዲስ አበባ- ሚያዝያ 13 ቀን 2018 ዓ/ም (አዲስ ፖሊስ)፦ ተጠርጣሪዎች የወንጀል ድርጊቱን የፈፀሙት በለሚ ኩራ ክ/ከተማ ወረዳ 2 ልዩ ቦታው የካ አባዶ አካባቢ ነው፡፡ የ15 እና የ16 ዓመት ዕድሜ ያላቸው ሴት ታዳጊዎቹ ሚያዝያ 12 ቀን 2018 ዓ/ም ለትምህርት ብለው እንደወጡ ሳይመለሱ ይቀራሉ፡፡

በልጆቹ መጥፋት ቤተሰቦቻቸው ተጨንቀው በነበሩበት ወቅት ታዳጊዎቹ ስልክ በመደወል 3መቶ ሺህ ብር እንዲላክላቸው ነገር ግን ገንዘቡ ካልተላከላቸው የያዟቸው ግለሰቦች ጉዳት ሊያደርሱባቸው መሆኑን ይገልፃሉ፡፡

የወንጀሉ ጉዳይ ሪፖርት የደረሰው የለሚ ኩራ ክ/ከተማ ፖሊስ መምሪያ ባደረገው ክትትል እና ፍለጋ ሚያዝያ 13 ቀን 2018 ዓ/ም ሲ.ኤም.ሲ አካባቢ ታዳጊዎቹን ከሁለት ወንዶች ጋር በቁጥጥር ስር ማዋሉን አስታውቋል፡፡

ፖሊስ ባደረገው ምርመራ ታዳጊዎቹ ከሁለት ወንድ ጓደኞቻቸው ጋር ሲዝናኑ እንደነበር ያረጋገጠ ሲሆን አራቱን ታዳጊዎች እና ለታዳጊዎቹ የመኝታ ክፍል ያከራየን ግለሰብ ይዞ ምርመራው መቀጠሉን ገልጿል፡፡

ወደ ውጭ ሀገር ለመሄድ አስበው እና ተነጋግረው ድርጊቱን አቀነባብረው እንደፈፀሙት ታዳጊዎቹ ለፖሊስ ከሰጡት ቃል መረዳት ተችሏል፡፡

ሆቴል ቤቶች ሆኑ የመኝታ ክፍል የሚያከራዩ ተቋማት ለህፃናት ሆነ ለታዳጊዎች የመኝታ ክፍል ማከራየትና አልኮል መጠጥ መሸጥ እንደሌለባቸው ፖሊስ አሳስቦ ቤተሰብም ልጆቻቸው የት እና ከእነ ማን ጋር እንደሚውሉ የማረጋገጥ ልምድ ሊያደብር እንደሚገባ የአዲስ አበባ ፖሊስ ጠቅላይ መምሪያ መልእክቱን አስተላልፏል፡፡

seledadotio
seledadotio

በህገ ወጦች ተይዘናል በማለት ቤተሰቦቻቸው 3መቶ ሺ ብር እንዲልኩላቸው የጠየቁ ታዳጊዎች ከአነ ግብረ አበሮቻቸው በቁጥጥር ስር ዋሉ።
***
አዲስ አበባ- ሚያዝያ 13 ቀን 2018 ዓ/ም (አዲስ ፖሊስ)፦ ተጠርጣሪዎች የወንጀል ድርጊቱን የፈፀሙት በለሚ ኩራ ክ/ከተማ ወረዳ 2 ልዩ ቦታው የካ አባዶ አካባቢ ነው፡፡ የ15 እና የ16 ዓመት ዕድሜ ያላቸው ሴት ታዳጊዎቹ ሚያዝያ 12 ቀን 2018 ዓ/ም ለትምህርት ብለው እንደወጡ ሳይመለሱ ይቀራሉ፡፡

በልጆቹ መጥፋት ቤተሰቦቻቸው ተጨንቀው በነበሩበት ወቅት ታዳጊዎቹ ስልክ በመደወል 3መቶ ሺህ ብር እንዲላክላቸው ነገር ግን ገንዘቡ ካልተላከላቸው የያዟቸው ግለሰቦች ጉዳት ሊያደርሱባቸው መሆኑን ይገልፃሉ፡፡

የወንጀሉ ጉዳይ ሪፖርት የደረሰው የለሚ ኩራ ክ/ከተማ ፖሊስ መምሪያ ባደረገው ክትትል እና ፍለጋ ሚያዝያ 13 ቀን 2018 ዓ/ም ሲ.ኤም.ሲ አካባቢ ታዳጊዎቹን ከሁለት ወንዶች ጋር በቁጥጥር ስር ማዋሉን አስታውቋል፡፡

ፖሊስ ባደረገው ምርመራ ታዳጊዎቹ ከሁለት ወንድ ጓደኞቻቸው ጋር ሲዝናኑ እንደነበር ያረጋገጠ ሲሆን አራቱን ታዳጊዎች እና ለታዳጊዎቹ የመኝታ ክፍል ያከራየን ግለሰብ ይዞ ምርመራው መቀጠሉን ገልጿል፡፡

ወደ ውጭ ሀገር ለመሄድ አስበው እና ተነጋግረው ድርጊቱን አቀነባብረው እንደፈፀሙት ታዳጊዎቹ ለፖሊስ ከሰጡት ቃል መረዳት ተችሏል፡፡

ሆቴል ቤቶች ሆኑ የመኝታ ክፍል የሚያከራዩ ተቋማት ለህፃናት ሆነ ለታዳጊዎች የመኝታ ክፍል ማከራየትና አልኮል መጠጥ መሸጥ እንደሌለባቸው ፖሊስ አሳስቦ ቤተሰብም ልጆቻቸው የት እና ከእነ ማን ጋር እንደሚውሉ የማረጋገጥ ልምድ ሊያደብር እንደሚገባ የአዲስ አበባ ፖሊስ ጠቅላይ መምሪያ መልእክቱን አስተላልፏል፡፡

"ታፍነናል" በማለት 300 ሺህ ብር ከቤተሰቦቻቸው የጠየቁት ታዳጊዎች በቁጥጥር ስር ዋሉ
#ethiopia | ​በከተማችን አዲስ አበባ፣ ለሚ ኩራ ክፍለ ከተማ (የካ አባዶ) የሚኖሩ የ15 እና የ16 ዓመት ሴት ታዳጊዎች፣ ለስደት መሄጃ ገንዘብ ፍለጋ ሲሉ የፈጠሩት "የታፈንን" ድራማ በፖሊስ ክትትል ከሸፈ።

​ የክስተቱ ዝርዝር፦

ሚያዝያ 12 ቀን 2018 ዓ/ም ለትምህርት የወጡት ታዳጊዎች ሳይመለሱ ቀርተው፣ "300 ሺህ ብር ካልተላከ ገዳዮቹ ጉዳት ሊያደርሱብን ነው" በማለት ቤተሰቦቻቸውን አስጨንቀዋል።

ፖሊስ ባደረገው ክትትል ታዳጊዎቹ ሲ.ኤም.ሲ አካባቢ ከሁለት ወንድ ጓደኞቻቸው ጋር ሲዝናኑ ተገኝተዋል። አራቱም ታዳጊዎችና የመኝታ ክፍል ያከራያቸው ግለሰብ በቁጥጥር ስር ውለዋል።

ታዳጊዎቹ ወደ ውጭ ሀገር ለመሄድ አስበው ገንዘብ ለማግኘት ድርጊቱን እንዳቀነባበሩት ለፖሊስ ቃል ሰጥተዋል።

ልጆቻችሁ የት እንደሚውሉ፣ ከማን ጋር እንደሚውሉና ምን እያቀዱ እንደሆነ የመከታተል ልምድ ሊኖራችሁ ይገባል።

​ ሆቴሎችና የመኝታ ቤቶች ለታዳጊዎች አልኮል ከመሸጥና ክፍል ከማከራየት እንዲቆጠቡ ፖሊስ ጥብቅ ማሳሰቢያ ሰጥቷል።

​ልጆቻችንን እንከታተል፤ ከስደትና ከጥፋት እንታደጋቸው!

​#getu #addisababapolice #lemikura #teenagecrime #safetyfirst #ethiopianfamily #awareness #socialissue #አዲስአበባፖሊስ #ለሚኩራ #የልጆችጥበቃ #ማስጠንቀቂያ #ጌጡተመስገን #getutemesgen

በህገ ወጦች ተይዘናል በማለት ቤተሰቦቻቸው 3መቶ ሺ ብር እንዲልኩላቸው የጠየቁ ታዳጊዎች ከአነ ግብረ አበሮቻቸው በቁጥጥር ስር ዋሉ።

ተጠርጣሪዎች የወንጀል ድርጊቱን የፈፀሙት በለሚ ኩራ ክ/ከተማ ወረዳ 2 ልዩ ቦታው የካ አባዶ አካባቢ ነው፡፡ የ15 እና የ16 ዓመት ዕድሜ ያላቸው ሴት ታዳጊዎቹ ሚያዝያ 12 ቀን 2018 ዓ/ም ለትምህርት ብለው እንደወጡ ሳይመለሱ ይቀራሉ፡፡

በልጆቹ መጥፋት ቤተሰቦቻቸው ተጨንቀው በነበሩበት ወቅት ታዳጊዎቹ ስልክ በመደወል 3መቶ ሺህ ብር እንዲላክላቸው ነገር ግን ገንዘቡ ካልተላከላቸው የያዟቸው ግለሰቦች ጉዳት ሊያደርሱባቸው መሆኑን ይገልፃሉ፡፡

የወንጀሉ ጉዳይ ሪፖርት የደረሰው የለሚ ኩራ ክ/ከተማ ፖሊስ መምሪያ ባደረገው ክትትል እና ፍለጋ ሚያዝያ 13 ቀን 2018 ዓ/ም ሲ.ኤም.ሲ አካባቢ ታዳጊዎቹን ከሁለት ወንዶች ጋር በቁጥጥር ስር ማዋሉን አስታውቋል፡፡

ፖሊስ ባደረገው ምርመራ ታዳጊዎቹ ከሁለት ወንድ ጓደኞቻቸው ጋር ሲዝናኑ እንደነበር ያረጋገጠ ሲሆን አራቱን ታዳጊዎች እና ለታዳጊዎቹ የመኝታ ክፍል ያከራየን ግለሰብ ይዞ ምርመራው መቀጠሉን ገልጿል፡፡

ወደ ውጭ ሀገር ለመሄድ አስበው እና ተነጋግረው ድርጊቱን አቀነባብረው እንደፈፀሙት ታዳጊዎቹ ለፖሊስ ከሰጡት ቃል መረዳት ተችሏል፡፡

ሆቴል ቤቶች ሆኑ የመኝታ ክፍል የሚያከራዩ ተቋማት ለህፃናት ሆነ ለታዳጊዎች የመኝታ ክፍል ማከራየትና አልኮል መጠጥ መሸጥ እንደሌለባቸው ፖሊስ አሳስቦ ቤተሰብም ልጆቻቸው የት እና ከእነ ማን ጋር እንደሚውሉ የማረጋገጥ ልምድ ሊያደብር እንደሚገባ የአዲስ አበባ ፖሊስ ጠቅላይ መምሪያ መልእክቱን አስተላልፏል፡፡

Addis Ababa police

ትራምፕ ለኢራን የ48 ሰዓት ማስጠንቀቂያ ሰጡ፡ “ሁሉም ነገር ወደ ገሃነም ይቀየራል”

የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ የሆርሙዝ የባህር ወሽመጥ በአስቸኳይ ካልተከፈተ ወይም የሰላም ስምምነት ካልተደረሰ በኢራን ላይ “ገሃነም ይዘንባል” ሲሉ አስጠነቀቁ።

ፕሬዝዳንቱ በማህበራዊ ሚዲያ ገጻቸው ባስተላለፉት መልእክት፣ ቀደም ሲል ለኢራን የሰጡት የ10 ቀናት የጊዜ ገደብ እያበቃ መሆኑን ገልጸው፣ አሁን የቀረው 48 ሰዓት ብቻ መሆኑን አስታውቀዋል።

“ለኢራን ስምምነት እንድታደርግ ወይም የሆርሙዝ የባህር ወሽመጥን እንድትከፍት የ10 ቀን ጊዜ ሰጥቻት የነበረውን ታስታውሳላችሁ? አሁን ጊዜው እያለቀ ነው—በእነሱ ላይ ገሃነም ከመውረዱ በፊት 48 ሰዓታት ብቻ ቀርተዋል” ብለዋል ትራምፕ።

ይህ ማስጠንቀቂያ የመጣው በኢራን ምዕራባዊ ክፍል አንዲት የአሜሪካ ኤፍ-15 (F-15E) ተዋጊ ጄት መመታቷን ተከትሎ ውጥረቱ በከፍተኛ ሁኔታ በናረበት ወቅት ነው። ፕሬዝዳንቱ ኢራን የባህር ወሽመጡን ካልከፈተች የኃይል እርምጃ እንደሚወስዱ ደጋግመው ሲዝቱ ቆይተዋል።

የሆርሙዝ የባህር ወሽመጥ ለዓለም የነዳጅ ንግድ ቁልፍ መተላለፊያ ሲሆን፣ መዘጋቱ በዓለም አቀፍ የነዳጅ ዋጋ እና ኢኮኖሚ ላይ ከፍተኛ ተጽዕኖ እያሳደረ ይገኛል።

የትራምፕ አስተዳደር ኢራን የቀረበላትን የ15 ነጥብ የሰላም ጥያቄ እንድትቀበል ግፊት እያደረገ ሲሆን፣ የጊዜ ገደቡ እስከ ሰኞ ምሽት (እንደ አውሮፓውያኑ አቆጣጠር ሚያዝያ 6 ቀን 2026) ድረስ ይቆያል ተብሎ ይጠበቃል።

seledadotio
seledadotio

በሩሲያ አንድ ነብር የመኪና መንገድ መሃል ላይ መተኛት

​ይህ ነብር ቦይትሶቮ በተባለ መንደር አቅራቢያ የታየ ሲሆን፣ በመንገዱ መሃል ተኝቶ መኪኖችን ችላ በማለት ሲዝናና ተስተውሏል።

መጀመሪያ ላይ አሽከርካሪዎች በዚያ ለማለፍ ፈርተው የነበረ ቢሆንም፣ በኋላ ግን ነብሩ በቀላሉ በፀሐይ እየሞቀ መሆኑን ሲረዱ እየተጠነቀቁ ማለፍ ጀምረዋል።

ከማህበራዊ ሚዲያ የተገኘ

ተጠርጣሪው ተያዘ

የኢትዮጵያ ፌደራል ፖሊስ በጎንደር ከተማ የሰው ሕይወት በአሰቃቂ ሁኔታ አጥፍቶ ከአካባቢው የተሰወረውን ተጠርጣሪ በዜጎች ተሳትፎ መተግበሪያ (EFPApp) አማካኝነት በቀረበ ጥቆማ በድሬዳዋ ከተማ በቁጥጥር ሥር ማዋሉን አስታወቀ

የኢትዮጵያ ፌደራል ፖሊስ በአማራ ክልል ጎንደር ከተማ የሰው ሕይወት በአሰቃቂ ሁኔታ አጥፍቶ ከአካባቢው የተሰወረውን ተጠርጣሪ በዜጎች ተሳትፎ መተግበሪያ (EFPApp) አማካኝነት በቀረበ ጥቆማ በድሬዳዋ ከተማ በቁጥጥር ሥር ማዋሉን አስታውቋል፡፡

ተጠርጣሪ ሙሉቀን ተስፋዬ ደምሌ የጎንደር ከተማ ቀበሌ 18 ነዋሪ ሲሆን የካቲት 7 ቀን 2018 ዓ.ም ዳግም ባዘዘው ነጋ ከተባለው ወጣት ጋር ምሽት አብረው ሲዝናኑ ቆይተው በመካከላቸው በተፈጠረው አለመግባባት ተጠርጣሪው ዳግም ባዘዘውን በአሰቃቂ ሁኔታ ከገደለ በኋላ ከአካባቢው በመሰወር በድሬዳዋ ከተማ ተደብቆ ይኖር ነበር፡፡

የካቲት 12 ቀን 2018 ዓ.ም በዜጎች ተሳትፎ መተግበሪያ (EFPApp) አማካኝነት ከአማራ ክልል በደረሰ ጥቆማ መሰረት የኢትዮጵያ ፌደራል ፖሊስ ከድሬዳዋ ከተማ አስተዳዳር ፖሊስ ጋር በመቀናጀት ባካሄደው ተከታታይነት ያለው ብርቱ ክትትል ተጠርጣሪውን መጋቢት 2 ቀን 2018 ዓ.ም በድሬዳዋ ከተማ በቁጥጥር ሥር አውሎ ለአማራ ክልል ጎንደር ከተማ ፖሊስ አሳልፎ መስጠቱን ገልጿል፡፡

አሁን ላይ የኢትዮጵያ ፌደራል ፖሊስ በዜጎች ተሳትፎ መተግበሪያ (EFPApp)፣ በሰው አልባ ፖሊስ ጣቢያ (Smart Police Station) እና በሌሎች ቴክኖሎጂዎች በመታገዝ ወንጀልን በብቃት እየተከላከለ መሆኑን በመግለፅ ህብረተሰቡ የወንጀል ተግባራትን፣ ስጋትና አጠራጣሪ ሁኔታዎችን በዜጎች መተግበሪያ (EFPApp)፡ በስማርት ፖሊስ ስቴሽን (SPS) እንዲሁም በነፃ የስልክ መስመር 991 መረጃን ለፖሊስ በማድረስ ፈጣን ምላሽ ማግኘት እንደሚችል የኢትዮጵያ ፌደራል ፖሊስ አስታውቋል::

Ethiopian Federal Police

በተለያዩ ወርቅ ቤቶች በመገኘት ሰዎች በማፍዘዝ ንብረቶችን የዘረፈው ግለሰብ  በቁጥጥር ስር መዋሉን የሲዝ ከተማ አስተዳደር ፖሊስ ገለፀ

በሲዝ ከተማ አስተዳደር በተለያዩ አካባቢዎች በአደንዛዥ ነገሮች ሰዎችን በማፍዘዝ  ተጠርጥሮ ሲፈለግ የነበረውን ግለሰብ በፖሊስ በቁጥጥር ስር ዋለ፡፡

የሲዝ ከተማ አስተዳደር ፖሊስ አዛዥ ረ/ኢንስፔክተር አለሙ ኃይሌ  ለብስራት ሬዲዮ እንደገለፁት ተከሳሽ  ሄኖክ ካሱ የተባለው ግለሰብ  ከአፋር ብሄራዊ ክልላዊ መንግስት ሚሌ ወረዳ እንደመጣ በሰጠው ቃል ማረጋገጥ የተቻለ ሲሆን በሲዝ ከተማ መሀል ሰፈር "ዱባይ ወርቅ ቤት"ለሁለት ገብተው ሊሰርቁ ሲሞክሩ በቁጥጥር ስር ውሏል።አብሮ የነበረው ግብረ አበሩ  የአብ ስራ የተባለው ግለሰብ   ለጊዜው በማምለጡ መያዝ እንዳልተቻለ ገልፀዋል፡፡

ተከሳሹ የአፍዝ አደንዝዝ በመጠቀም በሺሺንዳ ከተማ ተመሳሳይ ወንጀል ፈፅሞ ያመለጠ መሆኑን ተግሯል፡፡በዚህም ከአንድ ግለሰብ ወርቅ ቤት ከአንድ ሚሊየን ሶስት መቶ ሺ ብር በላይ የሚገመት ወርቅ ሰርቆ በማረሚያ ቤት ምርመራ እየተጣራ ባለበት ወቅት ጠፍቶ እንደነበርም ማረጋገጥ ተችሏል።

ሆኖም የሲዝ ከተማ አስተዳደር ፖሊስ ተጠርጣሪው በከተማዉ ለተመሳሳይ ወንጀልና ስርቆቶች ተሰማርቶ ባለበት ከህብረተሰቡ ጋር በመተባበር በቁጥጥር ስር መዋሉን ረ/ኢንስፔክተር አለሙ ኃይሌ  ለብስራት ተናግረዋል፡፡

seledadotio
seledadotio

#ቃለየሱስ በቀለ - የአቪየሽን ወርቃማው ጋዜጠኛ
#ethiopia | ተወዳጅ ሚድያ እና ኮምዩኒኬሽን ፣ መዝገበ-አእምሮ ( የአማርኛ ኢንሳይክሎፒዲያ ) ፕሮጀክቱ ለአገር የሠሩ ሰዎችን ታሪክ እየሰነደ እንደሆነ ይታወቃል። ይህ ታሪክ በዲጂታል ሚድያዎች ፣በመፅሀፍ፣በድምፅ ትረካና በሌሎችም መንገዶች እየቀረበ እንደሆነ ይታወቃል።በተለይ ጉግል ላይ ታሪካቸው ሲፈለግ የማይገኝ ሰዎች አሁን የሙያ አበርክቷቸው በቀላሉ ኢንተርኔት ላይ በግልፅ ተቀምጦ ይገኛልደ ባለፉት 4 ዓመት ከ 5 ወር ጊዜ ውስጥ የ423 ሰዎችን የሕይወትና የሥራ ታሪክ ለመሰነድ የቻልን ሲሆን 600 ገፅ ባላቸው ሁለት የተለያዩ መፅሐፎች ላይም ታሪኮቹ ዘመን ተሻጋሪ ሆነው እንዲቀመጡ አድርገናል።
#በዚህ የስነዳ ሥራችን ውስጥ በቅፅ 3 ከተካተቱት 20 ዘርፎች ውስጥ የሥራ ዘርፎች ውስጥ ሚድያ አንዱ ነው። በአሁኑ የሚድያ ሰዎችም፣ የቴአትር ባለሙያዎች እየተሰነዱ ይገኛሉ። አጠቃላይ 74 ከፍተኛ የሚድያ አመራሮች፣ሚኒስትሮች ፣ሚኒስትር ዴኤታዎች፣ የግል ሚድያ መሥራቾች፣ዋና አዘጋጆች እና መካከለኛ አመራሮች ተካተዋል። 35 ያህሉ በዋና ሥራ አስፈጻሚ ደረጃ ያሉ ሲሆን የሁሉም ታሪክ በተሟላ ደረጃ ለመሰነድ ተችሏል። የእነዚህን ሰዎች ታሪክ ሰንዶ ለአንባቢ ተደራሽ ማድረግ ፈታኝ ቢሆንም አሳክተነዋል። በዚህ ተግባራችንም ተጠናክረን እንቀጥላለን።
#ዛሬን ሰንደን የምናስነብባችሁ የሚድያ ባለሙያ የቃለየሱስ በቀለን የሙያ ታሪክ ነው። በሚድያው ሥራ ሩብ ክፍለ- ዘመን የዘለቀው ቃለየሱስ በአቬሽን እና ማዕድን ላይ ትኩረት ሰጥቶ በመዘገብ ትልቅ አሻራ አኑሯል። በጋዜጠኝነት ሙያ ውስጥ በአገራችን በአንድ ርዕስ ላይ ትኩረት ሰጥቶ ወይም ተክኖ መዘገብ ባልተለመደበት ሁኔታ ቃለየሱስ ችሎ አሳይቷል። ከባለታሪኩ የተገኘውን መረጃ በማግኘት፣ የቅርብ ሰዎቹን በማነጋገር የሙያ ታሪኩ ተሰንዷል። ዕዝራ እጅጉ እና ታደሠ ማሞ አጠናክረውታል።

፨፨፨፨፨ ፨፨፨፨፨፨፨፨፨፨፨፨ ፨፨፨፨፨፨፨፨፨
#ትውልድና ዕድገት

‹‹የትኛውም አውሮፕላን ወደ አየር አኮብኩቦ መነሳቱ የተለመደ የጉዞው አማራጭ ቢሆንም አውሮፕላኑ ካሰበበት ደርሶ ማረፉ ደግሞ የግድ መሆን ያለበት ተግባር ነው፡፡››የሚል የአቪየሽን አባባል አለ፡፡በዚህ አባባል ተንደርድረን ወደ ውስጥ እንዝለቅ፡፡ሁሉም ዘርፍ የየራሱ አነፍናፊ ጋዜጠኞች እንዳሉት ሁሉ ቃለየሱስ በቀለ የተባለ ህልመኛና ደፋር ጋዜጠኛ በአቪየሽኑ ዘርፍ በተለየ መንገድ የራሱን የብዕር አሻራ ማኖር መቻሉ የዚህ ፅሁፋችን መነሻ ነው፡፡
#ቃለየሱስ በቀለ የውልደቱም ሆነ የእድገቱ መነሻ የምስራቅ ሸዋ አዳማ (ናዝሬት) ከተማ ናት፡፡ሀምሌ 18/1967 ዓ.ም በአዳማ ሀይለ ማሪያም ማሞ ሆስፒታል ቃለየሱስ የተባለ ብላቴና ከተፋፋመ ምጥ ውስጥ ወቅቱ አብዮታዊ ለውጥ ኢትዮጵያን በሚንጥበት በዚያ ጊዜ የለውጥ አየሩን እየማጉ ድምፃቸውን በማሰማት ይቺን ምድር ከተቀላቀሉት ጨቅላዎች አንዱ ሆኖ ተመዝግቦ በስሙ የልደት ካርድ ወጣለት፡፡
#ይህ ሰው ከመዋዕለ ህፃናት እስከ ከፍተኛ ሁለተኛ ደረጃ ያለውን የትምህርት ጉዞውን ያሳለፈው በናዝሬት ቅዱስ ዮሴፍ ት/ቤት ነው፡፡ትምህርት ቤቱ ከቀለም ትምህርት በተጨማሪ ተማሪዎችን በግብረ ገብና በመፅሀፍ ቅዱስ ትምህርት አንፆ በማብቃት ረገድ የተዋጣለት እንደነበር ቃለየሱስና አብረውት የተማሩት ሁሉ የሚመሰክሩት ሀቅ ነው፡፡
#በ1986 ዓ.ም ውጤታማ ሆኖ የአዲስ አበባ ንግድ ስራ ኮሌጅን ደጃፍ መርገጥ የቻለው ቃለየሱስ በኮሌጁ ሁለት ዓመታት በአካውንቲነግ ሙያ ተምሮ ቢያሳልፍም የሂሳብ ባለሙያ ሆኖ መቀጠሉ ስላልተዋጣልኝ ከልጅነቴ ጀምሮ አልመውና እፈልገው የነበረውን የጋዜጠኝነት ሙያ ለመቀላቀል መንከራተት የየዕለት ተግባሬ ሆነ ይላል፡፡ያኔምደፋር ብዕሩን ስሎ አሰሳውን የጀመረውና በእንግሊዝኛ ቋንቋ አርቲክሎችን እየዘጋጀ ለዴይሊ-ሞኒተር እና ዘ-ሪፖርተር ጋዜጦች ማቅረብ መጀመሩ የምኞት ጭላንጭሉን ወገግ አደረገለት፡፡
#ጋዜጠኝነት

እንደምኞትና ፍላጎቱም መንከራተቱ ፍሬ አፍርቶ ሳምንታዊ የቢዝነስ ጋዜጣ በሆነው ፎርቹን ጋዜጣ ላይ በሪፖርተርነት ተቀጥሮ ማገልገል ጀመረ፡፡ምኞትና ህልሙ መሬት እንዲረግጡ ቀዳሚውን ዕድል ያመቻቸለት የፎርቹን ጋዜጣ መስራችና ማኔጂንግ ኤዲተር የሆነው አቶ ታምራት ሀይለ ጊዮርጊስ በቃለየሱስ የህይወት ጉዞ ውስጥ ትልቅ ዋጋ አለው፡፡የጋዜጠኝነት ሀ ሁን ከማስቆጠር ጀምሮ ከዚያም ባሻገር አንደ ዓለም ባንክ፣የአሜሪካ ኤምባሲና ብሪቲሽ ካውንስል ያሉ ተቋማት በሚያዘጋጁት የሚዲያ ስልጠናዎች ላይ ተሳታፊ እንድሆን ዕድሉን ከማመቻቸት አልፎ ጠንካራ የጋዜጠኝነት ሰብዕናን እንድላበስ ያደረገኝ ባለውለታዬ ታምራት ነው ይላል ቃለየሱስ፡፡
#ወትሮም ለጋዜጠኝነት ታላቅ ጉጉት የነበረው ቃለየሱስ ዜና እንዴት ይፃፋል፣የዜና ግብዓቶች እንዴት ይሰበሰባሉ፣የዜና አስተማማኝ ምንጮችን እንዴት ማዳበር ይቻላል፣ፊቸር አርቲክል እንዴት ይፃፋል የሚሉና ሌሎችም ስልጠናዎችን አግኝቶ በብዕሩ መጠንከር የቻለው በፎርቹን ጋዜጣ ቆይታው እንደሆነ ያስታውሳል፡፡መች ይሄ ብቻ ከሀገር ውጪም በዓለም አቀፍ የአየር ትራንስፖርት በኤር ባስ አማካኝነት ከበረራና የበረራ ደህንነት መረጃ አሰጣጥ ጋር በተያያዘ ስልጠናዎችን በስፋት በመውሰድ የማረጋገጫ ሰርቲፊኬቶችን ተቀብሏል፡፡
#ቃለየሱስ ባለውለታዎቼ ብዙ ናቸው ይላል፡፡የፎርቹን ጋዜጣ ኤዲተር የነበሩት መላኩ ደምሴና ይበቃል ጌታሁን በጋዜጠኝነት ሥነ ምግባር ኮትኩተው ለውጤት አብቅተውኛል ካለ በኋላ በአጠቃላይ የፎርቹን ኤዲተሮች እኔን ጠፍጥፈው ሠርተውኛል ብል ማጋነን አይሆንም በሚል ያለፈበትን የጋዜጠኝነት ህይወት በአጭሩ ገልፆታል፡፡
#ከፎርቹን የሁለት ዓመታት ቆይታ በኋላ ሪፖርተር ጋዜጣን በመቀላቀል ለ18 ዓመታት ከከፍተኛ ሪፖርተርነት እስከ ኤዲተርነት ያገለገለው ቃለየሱስ ከሪፖርተር ጋዜጣ መሥራች አቶ አማረ አረጋዊ ጋር መሥራት መታደል ነው ይላል፡፡ከአቶ አማረ ጋዜጠኝነትን ብቻ ሳይሆን የአገር ፍቅርና ብሔራዊ ጥቅምን (National Interest)፣ደግነትንና ለሠራተኞቹ ያለውን ፍቅርና አክብሮት እንዲሁም ለጋዜጠኞች የሙያ ነፃነት ሰጥቶ ሠርቶ የሚያሠራበትን መልካም ትምህርት ቀስሜያለሁ ብሏል፡፡በሪፖርተር ሳለሁም በርካታ የሙያ ማሻሻያዎችንና የአጭር ጊዜ ሥልጠናዎችን በአገር ውስጥም ሆነ በውጭ አገሮች አግኝቻለሁ በማለት ትናንቱን ያመሰግናል፡፡
#በዘ -ሪፖርተር እንግሊዝኛ ጋዜጣ የማቀርባቸው ዘገባዎቼ በአብዛኛው ቢዝነስ ተኮር ነበሩ የሚለው ቃለየሱስ በተለይ በአቪዬሽንና በማዕድን ዘርፎች ላይ አተኩር ስለነበር፤በእነዚህ ዙሪያ በሚሠሩ የውጭ መጽሔቶች ለእኛም ጻፍልን የሚሉ ጥያቄዎች ቀርበውልኝ እ.ኤ.አ. ከ2006 ጀምሮ ኤርላይን ፍሊት ማኔጅመንት፣ወርልድ ኤር ኒውስ፣ኤርላይን ኢኮኖሚክስ፣አፍሪካን ኤሮስፔስና ዓረቢያን ኤሮስፔስ፣አቪዬሽን ኢንተርናሽናል ኒውስ፣አፍሪካን ቢዝነስ እና አፍሪካን ማይኒንግ ጆርናል ለተባሉ መጽሔቶች በፍሪላንስነት ለረዥም ዓመታት ሠርቻለሁ ይላል፡፡
እ.ኤ.አ.በ2008 በእንግሊዝ አገር በሚካሄድ “Best Aerospace Journalist of the Year” ሽልማት ታጭቼና ለንደን ተጋብዤ ዋናውን ሽልማት ባላሸንፍም፣"How Safe Are African Airlines?" በሚል ርዕስ በኤርላይን ፍሊት መጽሔት ላይ ያሳተምኩት ጽሑፍ ከ500 ለውድድር ከቀረቡ ጽሑፎች አምስቱ ምርጥ ውስጥ ለመግባት በመቻሉ፣ሰርተፊኬት ተበርክቶልኛል ብሏል፡፡
#በ2007 ዓ.ም. በትግራይ ሽመልባ የኤርትራ ስደተኞች መጠለያ ካምፕ ጉብኝት በማድረግ፣ ስለኤርትራዊያን ስደተኞች አሳዛኝ ሕይወት "The Woes of Eritrean Refugees” በሚል ርዕስ በዘ- ሪፖርተር ጋዜጣ ያሳተምኩት ሰፊ ጽሑፍ ጄኔቭ በሚገኘው የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት (ተመድ) የስደተኞች ከፍተኛ ኮሚሽነር (UNHCR) ዋና መሥሪያ ቤት ተመርጦ፣ለረዥም ጊዜ በድረ ገጻቸው ላይ ለንባብ ተቀምጦ ነበር፡፡በሻሸመኔ መልካ ኦዳ ስለሚገኙ የራስ ተፈሪያን ማኅበረሰቦች በቦታው ተገኝቼ የሠራሁት "The Plight of Rastafarians in Ethiopia" ዘገባ ከራስ ተፈሪያን ማኅረሰብ ምሥጋናና ዕውቅና አስገኝቶልኛል ይላል፡፡
ቃለየሱስን አንባቢያን የሚያውቁት ስለኢትዮጵያ አየር መንገድና በሀገሪቱ የተለያዩ ክፍሎች ስለሚካሄዱ የማዕድንና የነዳጅ ፍለጋዎች ተከታታይ በርካታ ዜናዎችን በሪፖርተር ጋዜጣ ላይ በመሥራቱ ነው፡፡ ከዚያ ባለፈም ከተለያዩ ዓለም አቀፍ ሚዲያዎችና ጋዜጠኞች ጋር የመሥራት ዕድሉን አግኝቷል፡፡

#የተለያዩ ዓለም አቀፍ ሚዲያዎች ለሥራ ወደ ኢትዮጵያ በሚመጡበት ወቅትም እነሱን በማገዝ የተለያዩ ሥራዎችን ከውኗል፡፡ከእነዚህም መካከል “CNN, Aljazeera, SKY News, The Economics, National Geographic, Los Angeles Times, News Week, New York Times, Christian Science Monitor, Chicago Tribune…” እና ሌሎችም ከተሳተፈባቸው ውስጥ ይገኙበታል፡፡

እ.ኤ.አ. በ2019 አደጋ የደረሰበት የኢትዮጵያ አየር መንገድ ቦይንግ 737 ማክስ አውሮፕላንን በተመለከተ ሲኤንኤን (CNN) በሠራቸው ዘገባዎች ላይ በረዳት ፕሮዲዩሰርነት የሠራ ሲሆን፣በወቅቱ ላበረከተው አስተዋጽኦ ከሲኤንኤን ከፍተኛ የሥራ ኃላፊዎች ምሥጋና ተችሮታል፡፡በዘገባዎቹ ላይም ሙሉ ስሙን በማስፈር ተገቢውን ዕውቅና ሰጥተውታል፡፡የአሜሪካው አልጄዚራ ኢንግሊሽ ቡድን ስለአውሮፕላን አደጋው ዶክመንተሪ ለማዘጋጀት አደጋው ከደረሰ ከአንድ ዓመት በኋላ ወደ ኢትዮጵያ በመጣበት ወቅትም፣አብሮ የአገር ውስጥ ፕሮዲዩሰር (Local Producer) ሆኖ ሠርቷል፡፡

መቼ ይሄ ብቻ ቃለየሱስ የ”Fault Lines” ፕሮግራም አዘጋጅ ከሆነው ጆሽ ረሺንግ (Josh Rushing) እና ፕሮዲዩሰሯ ካቢታ ቺኩሩ ጋር የሠሩት ዶክመንተሪ የተለያዩ አህጉሮችን የሸፈነ ሲሆን፣ለኤሚ አዋርድ ዕጩ ሆኖ ቀርቦም ነበር፡፡
#ከ18 ዓመታት አገልግሎት በኃላ እ.ኤ.አ. በ2020 ሪፖርተር ጋዜጣን ተሰናብቶ ኦሪጅንስ ሚዲያን በማቌቋምና ከኢትዮ ኤፍ ኤም 107.8 ሬዲዮ ጣቢያ የአየር ሰዓት በመውሰድ፣‹‹ኢትዮ የንግድና የኢንቨስትመንት መድረክ››የተሰኘ ፕሮግራም በሳምንት ለሁለት ቀናት እያዘጋጀ ለሦስት ዓመታት ያህል አቅርቧል፡፡ኦሪጅንስ የሚል የጉዞ (Travel Magazine) ለማሳተም እየንቀሳቀሰ የነበረ ቢሆንም፣በኮቪድ ወረርሽኝና በሰሜኑ የአገራችን ክፍል በተቀሰቀሰው ጦርነት ምክንያት ለፍሬ ሊበቃለት እንዳልቻለ በቁጭት ያስታውሳል፡፡
#ገጠመኞቹ
#ቃለየሱስ በጋዜጠኝነት ሙያ የገጠሙኝ ፈተናዎች ብዙ ናቸው ይላል፡፡ሙያው ራሱ የሚያስደስት ነገር እንዳለው ሁሉ ብዙ የሚያስጨንቁና የሚከብዱ ነገሮችም አሉት።ጋዜጠኛው ከህሊናው ጋር ተሟግቶና ሚዛኑን ጠብቆ የሚሰራው ነገር አንዱ ሲሆን።ዘገባን ወቅት ጠብቆ መስራትም የራሱ ፈተና አለው። ሚዛናዊነቱ ሳይጓደልም እንኳን ስለአንድ ነገር ሲፃፍ ወይም ሲዘገብ በዜናው ምከንያት የሚጠቀሙ ወገኖች ሊኖሩ ይችላሉ።
ወዲህ ደግሞ ጉዳቱም የዛን ያህል ነው።አንድ ሚዲያ በሚሰራው ዘገባ ባለስልጣንም ሆነ ካምፖኒ ሊሆን ይችላል የነበረውን አቅም ሊያጣ ይችላል።ይህ የሚዲያ ባህሪ ነው።ፈተናዎቹ የበዙ ቢሆኑም ጋዜጠኛው ሲፅፍ ሚዛናዊነት የተለበሰ መሆን አለበት ባይ ነው ቃለየሱስ።
#ቃለየሱስ ረጅም ዓመት የሠራው ህትመት ሚዲያ ላይ ነው።በአንድ ወቅት ከቺጋጎ ትሪቡን ጋዜጠኛ ጋር ወደ ትግራይ በማቅናት በኢትዮ ኤርትራ ስላለው ሁኔታ ለመዘገብ አመሩ፡፡ሽሬ አካባቢ ሽመልባ የሚባል የኤርትራ ስደተኞች ያሉበትን ስፍራ ጎብኝተውና አነጋግረዋቸው ወደ ሽራሮ ሄዱ፡፡የጦርነቱ ከተማ ወደነበረችው ባድመ ሄደውም ነዋሪዎችን፣አርሶ አደሮችና የከተማውን አስተዳደር ቃኝተውና ቃለመጠይቅ አድርገው ወደ ኤርትራ ድንበር ተጠጉ፡፡
#የኤርትራን መሬት ከወንዝ ባሻገር እያዩና የኢትዮጵያ መከላከያ ሰራዊት አባላት ሲያስጎበኟቸው የተቀበሩ ፈንጂዎች ስለነበሩ በተባበሩት መንግስታት የሰላም አስከባሪ ሀይል አማካኝነት የፈንጂ ማስወገድ ስራው እየተሰራ ስለነበር የምንረግጠውን መንገድ ጠቆሙን ካለ በኋላ ቀይ ቀይ የተደረገባቸውን ድንጋዮች አሳይተውን ለእግር ፉካ የምትሆን ድንጋይ አሳዩን።ቀይ ምልክት የተደረገባቸውን ድንጋዮች ትተን ሌላ ከረገጥን ልንሞት እንደምንችል ነገሩን።በፈንጂ መሀከል በጭንቅና በዝግታ ያሳለፍንውን ምንጊዜም አልረሳውም ይላል ቃለየሱስ።

ሌላ ጊዜ ደግሞ በአቬየሽን፣በነዳጅ እና ማዕድን ፍለጋ ስራዎች ዙሪያ ለመዘገብ ወደ ሱማሌ ክልል ይሄዳል፡፡ከኦጋዴን ነፃ አውጪ ጋር የነበሩ ውጊያዎች ስለነበሩ አንድ ጊዜ አቦሌ ከሚባል በደቡብ ምዕራብ በሚገኝ ኩባንያ የነዳጅ ስራ ፍለጋ በሚያደረግ ካምፕ ላይ ታጣቂዎቹ ጥቃት ሰንዝረው 9 ቻይናውያን እና ወደ 65 የሚጠጉ ኢትዮጵያውያን ህይወት ያልፋል።

ያንን ለመዘገብ ወደ አካባቢው የሄደው ቃለየሱስ ከቺጋጎ ትሪቡን ጋዜጠኛው ፖልስ አሎቤ ጋር ያለ እንቅልፍ ረጅም ቀናት በማሳለፋቸው በሀሩራማው ኦጋዴን ውስጥ ለረጅም ሰአታት ራሱን ስቶ ወደ ሆስፒታል ተወስዶ በህክምና የነቃበትን ጊዜም ያስታውሳል።ቃለየሱስ ገጠመኞቹ የትየለሌ ናቸው፡፡በችሎት ዘገባ እንዲሁም ጋምቤላ ለዘገባ ሄዶ ያጋጠሙትንም ሁሌ እያስታወሰ ይገረምባቸዋል፡፡ በተለያዩ የአቪዬሽን ስብሰባዎችና እንዲሁም በአውሮፕላን አምራች ካምፓኒዎች በአካል እየተገኘም የሚያማልሉ ዘገባዎችን አስነብቧል፡፡
#ስለ ቃለየሱስ የታላላቅ ሰዎች ምስክርነቶች

"ቃለ ኢየሱስ በቀለ ሪፖርተር ጋዜጣ ላይ በትጋት ከሠሩ ባለሙያዎች አንዱ ነው።" ይላል የሪፖርተር ጋዜጣ መስራች አማረ አረጋዊ። ምስክርነቱንም በመቀጠል፦

"... ቃለ ኢየሱስ በአቬሽን እና በማዕድን ዘገባዎች ላይ ያተኩር እንጁ የተሰጠውን ደስ ብሎት የሚሠራ ጋዜጠኛ ነው። የጋዜጠኝነት የሥነ ምግባር ደንብን አውቆ የሚተገብር ባለሙያ ነው። ፕሮፌሽናሊዝም እንዲሰፍን የሚታገል ጠንቃቃ ባለሙያ መሆኑን መመስከር እወዳለሁ።" በማለት ገልጿል

፨፨፨፨፨፨ ፨፨፨፨፨፨፨፨፨፨፨፨፨፨፨

#የአቶ ግርማ ዋቄ ምስክርነት
#ቃለ ኢየሱስ በቀለን ረጅም ጊዜ አውቀዋለሁ። ለአቬሽን የተለየ ፍቅር አለው። አለምአቀፍ ኮንፈረንሶች ላይ ንቁ ተሳትፎ ያደርጋል። ከዚያም በዕውቀት ላይ የተመሠረተ ፅሁፍ ያቀርባል።ብስለቱ ይደንቃል። ከሌሎች የስሚ ስሚ ሰምቶ ሳይሆን አንድን ጉዳይ ከስር ከመሠረቱ አውቆ የመዘገብ ችሎታውን አደንቅለታለሁ። ስለ አፍሪካ አየር መንገድ ፣ ስለ ኢትዮጵያ አየር መንገድ በወጉ ተረድቶ ስለሚፅፍም ፅሑፉ ተነባቢ ለመሆን ችሏል። ኢትዮጵያ ውስጥ አቬሽን ጋዜጠኝነት በጥልቀት ሲሠሪ የማውቀው እርሱን ነው።ሌሎችም አሉ። እርሱ ግን ከፍ አድርጎ በልህቀት የሚሠራ በመሆኑ ይለያል።

ገና አየር መንገድ ሲመጣ መረጃ ለማግኘት ፍላጎት ያሳያል። ዕውነትን ለማግኘት ይጎለጉላል። አፍሪካም ውስጥ ፈጠን ብሎ አቬሽን ጋዜጠኝነት ላይ የገባ በመሆኑ ይህም ግንባር ቀደም ያደርገዋል። ቃለኢየሱስ ካለበት ካናዳ ሆኖ የአቬሽን ጋዜጠኝነትን ሙያ እንዲያሳድግ ምክሬን እለግሰዋለሁ።

አቶ ግርማ ዋቄ

የቀድሞ የኢትዮጵያ አየር መንገድ ዋና ሥራ አስፈፃሚ

፨፨፨፨፨፨፨፨፨፨፨፨

‹‹እኔ ቃለየሱስ በቀለን የማውቀው ከ1993 ዓ.ም. ጀምሮ ለሁለት ዓመታት ፎርቹን ጋዜጣ አብረን ስንሠራ ጀምሮ ነው›› የሚለው የሪፖርተር ጋዜጣ ማኔጂንግ ኤዲተር የሆነው መላኩ ደምሴ ነው፡፡‹‹ከዚያም በኌላ ለ18 ዓመታት አብረን በሪፖርተር ጋዜጣ ሠርተናል፡፡ከጀማሪ ሪፖርተርነት አንስቶ እስከ አርታኢነት በዘለቀው የሥራ ጉዞው በሚገባ አውቀዋለሁ፡፡በተለይ በአቪዬሽንና በማዕድናት ዘርፍ እጅግ በጣም በርካታ ዘገባዎችን የሠራ ሲሆን፣በሁሉም ሥራዎቹ አንጀት አርስ የሚባል ጋዜጠኛ ነው፡፡ጋዜጠኝነትን ከልቡ ከማፍቀሩ የተነሳ አብረው ለሚሠሩ ጋዜጠኞች ጭምር የሙያውን ፍቅር የማጋባት ችሎታ ያለው ነው፡፡ቃለየሱስ ዘገባዎችን ሲሠራ የሁሉንም ባለጉዳዮች ደምፅ ከማካተት በተጨማሪ፣አንባቢያን ለርዕሰ ጉዳዩ ቅርበት እንዲፈጥሩ የሚያስችል ስሜትን የተካነ ነው፡፡

‹‹ኢትዮጵያ ውስጥ በተለይ በአቪዬሽን ዘገባ በግንባር ቀደምነትነት የሚጠቀስ ጋዜጠኛ ማነው ቢባል በመጀመሪያው ረድፍ ላይ የሚገኘው ቃለየሱስ ነው፡፡በዓለም ላይ አሉ የሚባሉ አውሮፕላን አምራች ኩባንያዎችን፣አየር መንገዶችን፣በአቪዬሽን ዘርፍ ውስጥ የተሰማሩ የሥራ ኃላፊዎችንና ባለሙያዎችን ሳይቀር በተለያዩ አገሮች በማግኘት በሪፖርቶቹ ውስጥ ድምፃቸውን ከማካተቱም በላይ በቃለ ምልልስ ጭምር ለአንባቢያን ተደራሽ በማድረግም ወደር የለውም፡፡የአውሮፕላን አደጋዎች ሲያጋጥሙም ሆነ የተለዩ ክስተቶች ሲኖሩ ከሚሠራቸው ዘገባዎች በተጨማሪ፣በተለያዩ ቴሌቪዥን ጣቢያዎች ለማብራሪያ የሚፈለገው ቃለየሱስ ነው፡፡በውጭ ለሚዘጋጁና ቁጥራቸው ቀላል ለማይባል የአቪዬሽን መጽሔቶች በርካታ ዘገባዎችን በመሥራትም ታዋቂ ነው፡፡
‹‹በማዕድናት ዘርፍም ከካሉብ ነዳጅ የጀመረው የጋዜጠኝነት ህይወቱ በተለያዩ ክልሎች የሚደረጉ የነዳጅ፣የወርቅ፣የብረት፣የፖታሽ፣የታንታለም፣የኦፓልና ሌሎች የከበሩ ማዕድናት ፍለጋ ሥራዎችን በስፋት የዳሰሰ ነው፡፡በኤሌክትሪክ ኃይል ማመንጫ ግድብ ግንባታዎች፣በጂኦ ተርማል ፕሮጀክቶች፣ በፀሐይና በንፋስ ኃይል ማመንጫዎች፣በሲሚንቶና በሌሎች የኢንቨስትመንት እንቅስቃሴዎችም ሰፋፊ ዘገባዎችን በማበርከት ስመጥር ሆኖ ዘልቌል፡፡በፖለቲካው መስክ ደግሞ በተለያዩ አገራዊ ምርጫዎች ከአዲስ አበባ ውጪ በክልሎች ተሰማርቶ አመርቂ ሪፖርቶችን በማቅረብ ችሎታውን ማስመስከር የቻለ ነው፡፡ከሪፖርተር በገዛ ፈቃዱ ከተሰናበተ በኃላም በኤፍኤም 107.8 ሬዲዮ ጣቢያ የአየር ሰዓት ወስዶ ያቀርባቸው የነበሩ የቢዝነስ ፕሮግራሞቹ፣የቃለየሱስን ችሎታ ከጋዜጣ አንባቢያን ወደ ሬዲዮ አድማጮች በማዝለቅ ረገድ ትልቅ ግምት የሚሰጣቸው ነበሩ፡፡

‹‹ቃለየሱስ ግልጽ፣ ቅን፣ ሰብዓዊነትን የሚያስቀድም፣ኃላፊነት የሚሰማው፣ በአስገራሚ ትውስታው የረሳናቸውን ጉዳዮች የማስታወስ ችሎታ ያለው፣በቀልድም ሆነ በቁምነገር የሚታወቅ፣ ከማንኛውም ሰው ጋር ወዳጅነት ለመፍጠር ምንጊዜም ዝግጁ የሆነ፣በተለይ በሪፖርተር የሥራ ባልደረቦቹ ዘንድ በእጅጉ ተወዳጅና ምሥጉን ጋዜጠኛ ነው፡፡በተጨማሪም በተለያዩ ርዕሰ ጉዳዮች ላይ በሚሰጣቸው ሰፊና ጥልቅ ትንተናዎቹ የሚታወቅ ሲሆን፣ብዙዎችም በዚህ መጠን ለነገሮች ትኩረት ሰጥቶ የማስረዳት ብቃቱን በአድናቆት የሚመሰክሩለት ነው፡፡እኔም ከሁለት አሠርት ዓመታት በላይ አብሬው ስለሠራሁ ችሎታውን በዚህ መጠን ስገልጽ በከፍተኛ ስሜት ሲሆን፣ይህንን ከመሰለ ብርቱና ታታሪ ጋዜጠኛ ጋር የመሥራት ዕድል በማግኘቴ በእጅጉ ደስተኛ ነኝ›› በማለት መላኩ ምስክርነቱን አጠቃሏል፡፡

ካፒቴን ሰሎሞን ግዛው ስለ ቃለየሱስ በሰጡት ምሥክርነት ‹‹እኔ እሱን ለአየር መንገዱ ልዩ እንደ ሆነ ሰው አየዋለሁ።በጣም ትሁት፣አዳማጭ የሆነ ሰው ነው።ከየት እንዳመጣው ባላውቅም ልዩ የሆነ የኢንግሊዘኛ ፀሀፊ ነበር።በሁለት ምክንያት የሱን ፅሁፍ አነብ ነበር፡፡አንዱ በፅሁፉ ለመደሰትና እንደ ግጥም ስለምወደው ነው።ሌላው ከእውቀቱ ወይም አንብቦም ይሁን ባላውቅም የፅሁፎቹ ይዘት በሚያውቀው ነገር ላይ የተመሰረተ በመሆኑ ነው።በዚህም በጣም አበረታታዋለሁ።

‹‹ከተዋወቅን 15 ዓመታት ሆኖናል።በውጪ ህትመቶች ላይ የሚያወጣቸው ስራዎች ቃለየሱስ ብሎ ስሙ ይገለፅ ይሆናል እንጂ ማንም ነጭ የሚፅፈው አይነት ፅሁፍ ነው።የፅሁፉ ይዘትና አያያዝ ደረጃውን የጠበቀ ነው።የሚፅፍባቸው መፅሄቶች ደረጃቸውን የጠበቁና ትላልቅ ናቸው።ነገር ግን ደረጃቸውን ጠብቀዋል የሚባሉትም አንዳንዴ ትርኪምርኪ ሲፅፉም ይታያል።ግን የሱ ፅሁፍ በጣም የሚያኮራ ነው።ሌላው ዜግነቱን የሚወድ ሰው ነው።ተጨባጭ በሆነ መልኩ ለኢትዮጵያ አየርመንገድ በቦታው ካሉት ህዝብ ግንኙነቶች እሱ ብዙ የሰራ ይመስለኛል።እውቅናና ሽልማት ሊሰጠው በርታ ሊባል የሚገባው ልጅ ነው።ወገቡን ይዞ ነበር ለአየር መንገዱ ይሰራ የነበረው።አሁንም ቢሆን ባለበት ሆኖ ለአየርመንገዱ ነገሮችን መስመር የሚያሲዝ ሰው ነው››ብለዋል፡፡

፨፨፨፨፨፨፨

የቀድሞ የሲቪል አቬሽን ዋና ዳይሬክተር የነበሩት አቶ ወሰንየለህ ሁነኛው በበኩላቸው ‹‹ከተዋወቅን ከ7 ዓመት በላይ ይሆነናል።እኔ ከማቃቸው የሚዲያ ሰዎች በጋዜጠኝነት የሱን ያህል ብዙም አቬሽን ዘርፉ ላይ ገብቶ እያንዳንዱን ነገር አይቶ የኢትዮጵያ አየር መንገድም ይሁን የግል ኦፕሬተሮቹም ጋር እንደሱ የሚፅፍ አላየሁም።እሱ ነው የተሻለ ጠይቆ አንብቦ ተረድቶ አስተዋጽዖ ለማድረግ የሚጥረው።በዛ ወቅት ቃለ እየሱስ ጥሩ ዘጋቢ ነበር።ብዙ መፅሄቶች ላይ ይሳተፋል አንዳንድ አለም አቀፍ ስብሰባዎች ላይ ይሄዳል። በኢትዮጵያ አየርመንገድና በሲቪል አቬየሽን ላይ የተለየ እውቀት ያለው ነው።ምክንያቱም በየእለቱ ስለሚከታተል ኢትዮጵያ ውስጥ ያለውን አቬየሽን ኢንዱስትሪ በደንብ ያውቀው ነበርና ነው።

‹‹አቬየሽን ኢንዱስትሪው በእነዚህ መፅሄቶች በብዙ መንገድ ይጠቀማል።ህብረተሰቡ አቬየሽኑም ሆነ የኢትዮጵያ አየር መንገድ ራሱን ከማስተዋወቁ በላይ ምን ላይ እንዳለ እና በተለየ አካል እንዲሰራለት ትክክለኛነቱን ይረጋገጣል።እንዲሁም ምን ያህል የግል ኦፕሬተሮች ምን ያህል በኢኮኖሚው ይሳተፋሉ የሚለውንም ለህብረተሰቡም ለመንግስትም መረጃ ይሰጣል።ስራዎቹ ለብዙ ነገሮች የመረጃ ምንጮች ሆነው ያገለግላሉ ።

‹‹ቃለእየሱስ በዚያ ወቅት የሚያደርገው የኢትዮጵያን አቬየሽን ኢንዱስትሪ ከሌላው እያነፃፀረ በሚያውቀው ልክ ለህብረተሰቡ ሙሉ መረጃ ይሰጣል።ለግል ኦፕሬተሮችም ለኢትዮጵያ አየር መንገድም ግብዐት የሚሆኑ ብዙ ነገሮችን ያደርጋል።በተዘዋዋሪም ያስተዋውቃል።እውነተኛ መረጃ ሲያቀርብ ሰው ስለ አቬየሽን ኢንዱስትሪ ያለውን እውቀት ያዳብራል።አብዛኛው ሰው ስለ ግል ኦፕሬተር አያውቅም አውሮፕላን አላቸው ወይ ? ብሎ የሚጠይቅም ብዙ ሰው ነው።በዚህ ጉዳይ ላይ በብዛት የሚሰራው ቃለእየሱስ ነበር››ብለዋል፡፡

‹‹በኢትዮጵያ የጉዞና ቱሪዝም ዘርፍ ላይ የቃለየሱስ አስተዋፅኦ ትልቅ ነው።››ብለው ምስክርነታቸውን መስጠት የጀመሩት አቶ ተወልደ ገብረማርያም የቀድሞ የኢትዮጵያ አየር መንገድ ዋና ሥራ አስፈፃሚ ናቸው፡፡‹‹ቃለየሱስና እኔ ለረጅም ጊዜ እንተዋወቃለን በ«Reporter» ጋዜጣ ሲሰራ የኢትዮጵያ አየር መንገድ ዜናዎችንና እድገቶችን ይዘግብ ነበር።በቀጣይ የአቪዬሽን ዘርፍ ላይ ጥልቅ ፍላጎት አሳየ፤እኛም ከIATA ጋር እንዲገናኝ አደረግነው፣በተለይም በየዓመቱ በተለያዩ የዓለም ክፍሎች የሚካሄዱ የIATA አመታዊ አጠቃላይ ጉባኤዎች (AGM) ላይ የፕሬስ ኮንፈረንሶች ላይ ይሳተፍ ነበር።

‹‹በአፍሪካ አየር እና አቪየሽን (African Aerospace and Aviation) መጽሔት እና በሌሎች ከአቪየሽን ጋር የተያያዙ መጽሔቶች ላይ ጽሁፎችን ይጽፍ ነበር።በአጋርነትም ብዙ ፕሮጀክቶችን አከናውነናል። እኔም የኢትዮጵያ ቱሪዝም ቦርድ ሊቀመንበር በነበርኩበት ሰዓት፣የራሱን የጉዞና ቱሪዝም መጽሔት እንዲጀምር ወይም እንዲያስብበት ሀሣብ አቀርብለት ነበር፤እርሱም ይህን ሀሳብ በአዎንታ ይመልከተው ነበር።
‹‹በአጠቃላይ፣ ይህ ዘርፍ እስከዛሬም በቂ የሚዲያ ሽፋንና የማስተዋወቂያ መድረክ ስላልነበረው፣ ቃለየሱስ ይህን ክፍተት ልብ ብሎ በማጤን በኢትዮጵያ የጉዞና ቱሪዝም ዘርፍ ልማት ላይ ከፍተኛ ስራ ሰርቷል።በእኔ አመለካከት፣ያበረከተው አስተዋፅኦ አስደናቂ ነው፣ለሥራውም እውቅናና ምስጋና ሊቀርብለት ይገባል››ብለዋል፡፡

ሲጠቃለል ከ15 አመት በላይ በአለም አቀፍ የአቪየሽን ስብሰባዎችን በአሜሪካ፣አውሮፓ፣አፍሪካ፣ መካከሉኛው ምስራቅ እና ኤሽያ ተሳትፌያለሁ 36 ሃገሮችንም የማየት እድል ገጥሞኛል የሚለው የአቪየሺን ባለወርቃማ ብዕሩ ቃለየሱስ በቀለ እ.ኤ.አ.ከ2023 መጨረሻ ጀምሮ ኑሮውን በካናዳ ያደረገ ሲሆን፤ለአፍሪካ ኤሮስፔስና አቪየሽን ኢንተርናሽናል ኒውስ በፍሪላንስነት በማገልገል ላይ ይገኛል፡፡