(ዘ-ሐበሻ ዜና) በኢራን የሚደገፈው የየመኑ የሁቲ አማፂ ቡድን ሐሙስ ዕለት ባወጣው መግለጫ በሳዑዲ ዓረቢያ ዋና ከተማ ሪያድ በሚገኘው ዋነኛ ዓለም አቀፍ አውሮፕላን ማረፊያ ላይ የባሊስቲክ ሚሳኤል ጥቃት ማድረሱን ይፋ አድርጓል። ይህ ጥቃት ቡድኑ በሳዑዲ ዓረቢያ ግዛት ውስጥ ከፈጸማቸው ተከታታይ ጥቃቶች መካከል አዲሱ ነው።

የቡድኑ ወታደራዊ ቃል አቀባይ ያህያ ሳሬ በኤክስ ማኅበራዊ ትስስር ገጻቸው ላይ ባሰፈሩት መልዕክት፣ "የታጠቁ ኃይሎቻችን በሪያድ የሚገኘውን የኪንግ ካሊድ ዓለም አቀፍ አውሮፕላን ማረፊያ በባሊስቲክ ሚሳኤል በተሳካ ሁኔታ ኢላማ አድርገዋል፤ ሚሳኤሉም ኢላማውን በትክክል በመምታት የአውሮፕላን ማረፊያውን መደበኛ እንቅስቃሴ አቋርጧል" ሲሉ ጥቃቱን በተመለከተ ማረጋገጫ ሰጥተዋል።

ይህ የሁቲዎች መግለጫ የሚያሳየው አማፂያኑ ከወታደራዊ ኢላማዎች አልፈው የሲቪል አቪዬሽን እና ከፍተኛ የኢኮኖሚ መሠረተ ልማቶችን ኢላማ የማድረግ ስልታቸውን አጠናክረው መቀጠላቸውን ነው። የኪንግ ካሊድ ዓለም አቀፍ አውሮፕላን ማረፊያ በሳዑዲ ዓረቢያ እጅግ ሥራ ከሚበዛባቸው የሲቪል አየር ማረፊያዎች አንዱ በመሆኑ፣ ይህ ጥቃት የሀገሪቱን ዕለታዊ እንቅስቃሴ ከማስተጓጎል ባለፈ ዓለም አቀፍ መንገደኞች ላይ ከፍተኛ የደህንነት ስጋት የሚፈጥር ነው። የሳዑዲ መንግስት በአውሮፕላን ማረፊያው ላይ ስለደረሰው ጉዳት መጠን እስካሁን የሰጠው ይፋዊ መግለጫ ባይኖርም፣ የሁቲዎች የረጅም ርቀት ሚሳኤል የማስወንጨፍ አቅም የመካከለኛው ምሥራቅን የጸጥታ ቀውስ ይበልጥ ውስብስብ እያደረገው ይገኛል።

ይህ እየተባባሰ የመጣው የሁቲዎች የረጅም ርቀት ሚሳኤል ጥቃት በቀጠናው ሰላም ላይ ምን ዓይነት አዲስ ቀውስ ሊፈጥር ይችላል ብላችሁ ታስባላችሁ?

ጃፓን ለየመን እና ለጅቡቲ የ10 ሚሊዮን ዶላር የድንገተኛ ጊዜ እርዳታ ለመስጠት ወሰነች

የጦርነቱ ተፅዕኖ ወደ ጎረቤት ሀገራት መዛመቱን እና በየመን እየከፋ የመጣውን የሰብአዊ ሁኔታ ግምት ውስጥ በማስገባት ጃፓን ለየመን እና ለጅቡቲ የ10 ሚሊዮን ዶላር የድንገተኛ ጊዜ እርዳታ እንደምትሰጥ አስታውቃለች።

የጃፓን መንግስት እርዳታውን ማክሰኞ ዕለት ማጽደቁን የሀገሪቱ ኤምባሲ ባወጣው ጋዜጣዊ መግለጫ ላይ ገልጿል።እርዳታው የባብ አል-መንደብ ወሽመጥ ዙሪያን ጨምሮ በመካከለኛው ምስራቅ ሰላምና መረጋጋትን ለመደገፍ አልሞ የተዘጋጀ መሆኑም ተነግሯል።

የጃፓን መንግስት ይህ የባህር ወሽመጥ በኢነርጂ ደህንነት ረገድ ለጃፓንም ሆነ ለዓለም አቀፉ ማህበረሰብ “እጅግ ከፍተኛ አስፈላጊነት” ያለው መሆኑን ገልጿል።

በዚህም መሰረት የመን በተባበሩት መንግስታት ድርጅት የዓለም የምግብ ፕሮግራም ፣ በዓለም አቀፉ የሬድ ክሮስ ኮሚቴ እና በዓለም አቀፉ የስደተኞች ድርጅት በኩል 8 ሚሊዮን ዶላር የምታገኝ ሲሆን፣ ጅቡቲ ደግሞ በተመድ የስደተኞች ኤጀንሲ በኩል 2 ሚሊዮን ዶላር ይደርሳታል ተብሏል ።

በሚኪያስ ጸሐዬ
#ዳጉ_ጆርናል

ከመካከለኛው ምስራቅ የሚላከው የጥሬ ነዳጅ መጠን በመጨመሩ የዓለም አቀፍ የነዳጅ ዋጋ ቀነሰ

ከመካከለኛው ምስራቅ የሚላከው የጥሬ ነዳጅ መጠን አሜሪካ እና እስራኤል በኢራን ላይ ጦርነት ከመክፈታቸው በፊት ከነበረበት ደረጃ በላይ መጨመሩን የሚያሳዩ ዘገባዎችን ተከትሎ፣ የዓለም አቀፍ የነዳጅ ዋጋ ቅናሽ ማሳየቱን ሮይተርስ ዘግቧል።

የብሬንት ጥሬ ነዳጅ የ1 በመቶ ቅናሽ በማሳየት በበርሜል 101.18 ዶላር የደረሰ ሲሆን፣ ከጥቂት ሰዓታት በፊት ደግሞ የአሜሪካው ዌስት ቴክሳስ ኢንተርሚዲየት ጥሬ ነዳጅ ዋጋ የ1.03 በመቶ ቅናሽ በማሳየት በበርሜል 90.12 ዶላር ሆኖ ነበር።

ቀደም ሲል እንደተዘገበው፣ ከቀጠናው የሚወጣው የጥሬ ነዳጅ ኤክስፖርት መጠን በሴፕቴምበር 24 እንዲሁም በሴፕቴምበር 27 እና 29 መካከል ከጦርነቱ በፊት ከነበረው መጠን በልጦ ተገኝቷል።ይህ በእንዲህ እንዳለ፣ የጂ 7 ሀገራት ከድንገተኛ አደጋ ተጠባባቂ ቋታቸው 100 ሚሊዮን በርሜል ጥሬ ነዳጅ እና ዲዜል ለገበያ ለማቅረብ ተስማምተዋል።

የ KCM Trade ዋና ተነታኝ ቲም ዋተረር ለሮይተርስ እንደተናገሩት፣ “በባህረ ሰላጤው ቀጠና በሚገኙ የኃይል መሰረተ ልማቶች ላይ ተጨማሪ ጉዳት የመድረሱ ስጋት እስካሁን ያልተወገደ ቢሆንም፣ የሁለቱ ሁኔታዎች መጣመር የነዳጅ ዋጋን ለጊዜው ለማረጋጋት በቂ ነው” ብለዋል።

በሚኪያስ ጸሐዬ
#ዳጉ_ጆርናል

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በመካከለኛው ምስራቅ የጂኦ-ፖለቲካ የቼዝ ጠረጴዛ ላይ፣ የየመኑ ጦርነት አዳዲስ እና ወሳኝ ወታደራዊ ክስተቶችን እያስተናገደ ይገኛል። የሁቲ አማፂያንን በመውጋት ላይ የሚገኘው ሳዑዲ መራሹ ጥምረት በሁዳይዳ ግዛት የባህር ኃይል ወታደራዊ ዘመቻ ማካሄዱን ሲያስታውቅ፤ በዓለም አቀፍ ደረጃ እውቅና የተሰጠው የየመን መንግስት ጦር በበኩሉ፣ ከባብ አል-ማንደብ ስትሬት በስተደቡብ ካደረገው ውጊያ በኋላ የሞካ ከተማን ከሁቲዎች እጅ መልሶ መቆጣጠሩን አረጋግጧል።

ይሁን እንጂ፣ የሁቲ አማፂያን ይህንን ወታደራዊ ጫና በዝምታ አላለፉትም። የቡድኑ ወታደራዊ ቃል አቀባይ እንዳስታወቁት፣ ታጣቂዎቻቸው በሳዑዲ አረቢያ ዋና ከተማ ሪያድ በሚገኘው የኪንግ ካሊድ አውሮፕላን ማረፊያ እና በራቢግ ከተማ በሚገኘው ግዙፉ የአራምኮ የነዳጅ ማጣሪያ ላይ ጥቃት ሰንዝረዋል። ይህ የሁቲዎች የድፍረት እርምጃ በሳዑዲ አረቢያ ላይ የፈጠረው የደህንነት ስጋት፣ የቀጠናውን ኃያላን አዲስ ወታደራዊ ስምሪት እንዲያደርጉ አስገድዷቸዋል።

ጉዳዩን ተከትሎ በተጠራ አስቸኳይ ስብሰባ፣ ቱርክ እና ፓኪስታን የሳዑዲ አረቢያን ደህንነት ለማጠናከር እና አጋርነታቸውን ለማሳየት ወታደሮቻቸውን በፍጥነት ለማሰማራት ከስምምነት ላይ ደርሰዋል። ይህ የቱርክ እና ፓኪስታን ፈጣን ወታደራዊ ምላሽ፣ የየመኑ ግጭት ከውስጣዊ የእርስ በርስ ጦርነት አልፎ ሰፊ ቀጠናዊ እና ዓለም አቀፋዊ መልክ እየያዘ መምጣቱን ቁልጭ አድርጎ ያሳያል።
_____
🗣️ ይህ እየተወሳሰበ የመጣው የቀጠናው ውጥረት እና የኃያላኑ ጣልቃ ገብነት ወዴት ያመራ ይሆን? ሀሳባችሁን ኮመንት ላይ አጋሩን!

በቀጣናው የሚዘንብ የለውጥ ዝናብ ኢትዮጵያን ሳያገኛት ያልፋል ማለት ዘበት ነው፡- ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር)
************************

ዓለም በፈጣን የጂኦፖለቲካዊ ለውጥ ማዕበል ውስጥ በምትናጥበት በዚህ ወቅት፣ ኢትዮጵያ በቀይ ባሕርና በህንድ ውቅያኖስ መገናኛ ላይ ያላት ስትራቴጂያዊ አቀማመጥ ፈተናም ዕድልም ይዞ መጥቷል።

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) በመደመር መንግሥት ምስረታ ላይ ባደረጉት ንግግር፣ የዓለም ፖለቲካና ኢኮኖሚ አይገመቴነት የዘመኑ ዋነኛ መገለጫ መሆኑን ገልጸዋል።

የአፍሪካ ቀንድ፣ የቀይ ባሕር አካባቢ እንዲሁም መካከለኛው ምስራቅ የኃያላን ሀገራት የሽኩቻ ቀጣና መሆናቸውን ያወሱት ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ፣ ይህ ውጥንቅጥ ኢትዮጵያን በቀጥታ እንደሚነካት አስረድተዋል።

የሁኔታውን አሳሳቢነት ሲያብራሩም፣ "ናይጄሪያውያን ሲተርቱ ‘ዝናብ ጣሪያ ለይቶ አይዘንብም' ይላሉ፤ በቀጣናው የሚዘንብ የለውጥ ዝናብም እኛን ሳያገኘን ያልፋል ማለት ዘበት ነው፤ ፈለግንም፣ አልፈለግንም የዚህ አካባቢ ለውጥ እኛንም ይጎበኘናል" ብለዋል።

በመሆኑም ኢትዮጵያውያን አንዳቸው የሌላውን እንከን ከመንቀስ ይልቅ፣ ዓይናቸውን ወደ ውጭ ሊያማትሩ እንደሚገባ ጠቅላይ ሚኒስትሩ አመላክተዋል።

ኢትዮጵያ በለውጥ ጎዳና ላይ እየተጓዘች ባለችበት በአሁኑ ወቅት፣ ሀገራችን ዓለምን እያናወጣት ያለውን ማዕበል ተቋቁማ መዝለቅ እንድትችል የሁሉንም ዜጋ ንቁ ተሳትፎና ዝግጁነት እንደሚጠይቅም ተናግረዋል።

በበረከት ሽመልስ
#ትልቅ_ሀገር ! #ትልቅ_ሕዝብ ! #ታላቅ_ርዕይ !
#ethiopia #hornofafrica #geopolitics #redsea #abiyahmed #ebc

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የኢራን እስላማዊ አብዮታዊ ዘብ ከፍተኛ አዛዥ አሊ ፋዳቪ ዋሽንግተን በቴህራን ላይ የየብስ ወረራ የምትከፍት ከሆነ፣ ኢራን በአካባቢው የሚገኙትን የዩናይትድ ስቴትስ የጦር ሰፈሮች እና መርከቦች በሙሉ ኢላማ እንደምታደርግ አስጠንቅቀዋል። አዛዡ በእሁድ ምሽት በብሔራዊ ቴሌቪዥን ቀርበው እንዳሉት፣ "አሜሪካውያን የሚገባቸው ቋንቋ የጦር መርከቦቻቸው እና ሰፈሮቻቸው በሚሳኤል ሲመቱ ብቻ ነው" ሲሉ ጠንካራ ዛቻ ሰንዝረዋል።

አሊ ፋዳቪ በመግለጫቸው፣ የኢራን የጦር መሳሪያ ምርት መጠን አሁን ላይ ጥቅም ላይ ከሚውለው በላይ መሆኑን ገልፀው፤ አገራቸው ካለፉት ሁለት ጦርነቶች አንፃር ወታደራዊ አቅሟን በከፍተኛ ደረጃ ማሳደጓን ተናግረዋል። በስትራቴጂካዊው የሆርሙዝ ባህረ ሰላጤ (ላይ ከኦማን ጋር በመሆን አዳዲስ የባህር ላይ ህጎችን እያወጡ እና እያስከበሩ መሆኑን ያነሱት አዛዡ፣ አሜሪካ በአካባቢው የምታሰማራቸው ማናቸውም መርከቦች ለጥቃት 100 በመቶ ተጋላጭ ናቸው ብለዋል።

አክልውም ኢራን እስካሁን በማንኛውም የእስልምና ሀገር ላይ ጥቃት አለመክፈቷን እና ኢላማዋ በእነዚህ ሀገራት ውስጥ የሚገኙት የአሜሪካ የጦር ሰፈሮች ላይ ብቻ መሆኑን አስረድተዋል።

ይህ የኢራን ከፍተኛ ዛቻ የተሰማው የዩናይትድ ስቴትስ ጦር ግዙፍ የጦር መርከቦችን፣ የአየር እና የሚሳኤል መከላከያ ስርአቶችን ወደ መካከለኛው ምስራቅ በከፍተኛ ሁኔታ በማንቀሳቀስ ወታደራዊ ስምሪቱን እያጠናከረ ባለበት በአሁኑ ወቅት ነው። የሁለቱ ሀገራት የቃላት ጦርነት እና ወታደራዊ ፍጥጫ፣ መላውን ቀጠና ወደ ከፋ አጠቃላይ ጦርነት ሊያስገባው ይችላል የሚለው ስጋት በከፍተኛ ደረጃ አሻቅቧል።





(ዘ-ሐበሻ ዜና) የኢራን እስላማዊ አብዮታዊ ዘብ ከፍተኛ አዛዥ አሊ ፋዳቪ ዋሽንግተን በቴህራን ላይ የየብስ ወረራ የምትከፍት ከሆነ፣ ኢራን በአካባቢው የሚገኙትን የዩናይትድ ስቴትስ የጦር ሰፈሮች እና መርከቦች በሙሉ ኢላማ እንደምታደርግ አስጠንቅቀዋል። አዛዡ በእሁድ ምሽት በብሔራዊ ቴሌቪዥን ቀርበው እንዳሉት፣ "አሜሪካውያን የሚገባቸው ቋንቋ የጦር መርከቦቻቸው እና ሰፈሮቻቸው በሚሳኤል ሲመቱ ብቻ ነው" ሲሉ ጠንካራ ዛቻ ሰንዝረዋል።

አሊ ፋዳቪ በመግለጫቸው፣ የኢራን የጦር መሳሪያ ምርት መጠን አሁን ላይ ጥቅም ላይ ከሚውለው በላይ መሆኑን ገልፀው፤ አገራቸው ካለፉት ሁለት ጦርነቶች አንፃር ወታደራዊ አቅሟን በከፍተኛ ደረጃ ማሳደጓን ተናግረዋል። በስትራቴጂካዊው የሆርሙዝ ባህረ ሰላጤ (ላይ ከኦማን ጋር በመሆን አዳዲስ የባህር ላይ ህጎችን እያወጡ እና እያስከበሩ መሆኑን ያነሱት አዛዡ፣ አሜሪካ በአካባቢው የምታሰማራቸው ማናቸውም መርከቦች ለጥቃት 100 በመቶ ተጋላጭ ናቸው ብለዋል።

አክልውም ኢራን እስካሁን በማንኛውም የእስልምና ሀገር ላይ ጥቃት አለመክፈቷን እና ኢላማዋ በእነዚህ ሀገራት ውስጥ የሚገኙት የአሜሪካ የጦር ሰፈሮች ላይ ብቻ መሆኑን አስረድተዋል።

ይህ የኢራን ከፍተኛ ዛቻ የተሰማው የዩናይትድ ስቴትስ ጦር ግዙፍ የጦር መርከቦችን፣ የአየር እና የሚሳኤል መከላከያ ስርአቶችን ወደ መካከለኛው ምስራቅ በከፍተኛ ሁኔታ በማንቀሳቀስ ወታደራዊ ስምሪቱን እያጠናከረ ባለበት በአሁኑ ወቅት ነው። የሁለቱ ሀገራት የቃላት ጦርነት እና ወታደራዊ ፍጥጫ፣ መላውን ቀጠና ወደ ከፋ አጠቃላይ ጦርነት ሊያስገባው ይችላል የሚለው ስጋት በከፍተኛ ደረጃ አሻቅቧል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የሶማሊያው ፕሬዝዳንት ሀሰን ሼክ መሀሙድ ከአልጀዚራ ጋር ባደረጉት ልዩ ቃለ ምልልስ ሶማሊያ በምንም ዓይነት ሁኔታ የእስራኤልን ጦር በሀገሯ እንደማትቀበል እና ሀገራቸውን ወደ መካከለኛው ምስራቅ ቀውስ ለማስገባት የሚደረገውን ማንኛውንም ሙከራ እንደሚቃወሙ አስታወቁ።

ፕሬዝዳንቱ በቃለ ምልልሳቸው እንዳጋለጡት እስራኤል በሶማሌላንድ በርበራ ወደብ የባህር ኃይል ሰፈር ለመመስረት እና የከተማዋን አየር ማረፊያ ለመጠቀም እቅድ አላት። የዚህ እንቅስቃሴዋ ዋነኛ ዓላማም ወደ ገልፍ ሀገራት እና ኢራን ይበልጥ ለመጠጋት መሆኑን አስረድተዋል። ፕሬዝዳንቱ አክለውም፣ እስራኤልን "ዓለም አቀፍ ህግን የማታከብር እና ቀጠናውን የምታተራምስ ኃይል" ሲሉ የኮነኑ ሲሆን፤ ታህሳስ ወር ላይ ለሶማሌላንድ የሰጠችውን እውቅና አጥብቀው ተቃውመዋል። ከእስራኤል ውጭ ማንም ሀገር ለሶማሌላንድ እውቅና እንዳልሰጠ እና የአካባቢው ነዋሪም የእስራኤልን ጣልቃ ገብነት ፈፅሞ እንደማይቀበለው አስምረውበታል።

ከጎረቤት ሀገር ኢትዮጵያ ጋር ስላላቸው ግንኙነት የተጠየቁት ፕሬዝዳንቱ፣ ግንኙነታቸው ጥሩ መሆኑን ገልጸው፤ ኢትዮጵያ ለኢኮኖሚያዊ ጥቅሟ በጋራ ስምምነት በሶማሊያ በኩል የባህር መዳረሻ ብታገኝ ተቃውሞ እንደሌላቸው አስታውቀዋል። ነገር ግን ኢትዮጵያ በጥር ወር 2024 ከሶማሌላንድ ጋር የተፈራረመችው የመግባቢያ ሰነድ የሶማሊያን ሉዓላዊነት የሚጥስ መሆኑን በመጥቀስ ማውገዛቸው ይታወሳል።

በተጨማሪም ፕሬዝዳንቱ የየመኑን ሁቲ አማፂያን በባቢል መንደብ እና በቀይ ባህር ላይ እያደረሱት ባለው ጥቃት "ቀጠናውን እያመሱ ነው" ሲሉ ወቅሰዋል። በሀገር ውስጥ ስላለው የፀጥታ ሁኔታ ሲያብራሩም፤ አሜሪካ በሽብርተኝነት ላይ ለምታደርገው ውጊያ ጠንካራ አጋር መሆኗን ጠቅሰው፣ አሁን ላይ አል-ሸባብ በዋና ዋና ከተሞች ምንም ዓይነት ይዞታ እንደሌለው እና ሀገሪቱን የመቆጣጠር አቅም እንደሌለው አረጋግጠዋል።
______
🗣 ለዘ-ሐበሻ ቤተሰቦች፡ የእስራኤል በቀይ ባህር እና በአፍሪካ ቀንድ ጣልቃ መግባት በቀጠናው (በተለይ በኢትዮጵያ እና ሶማሊያ ግንኙነት) ላይ ምን ዓይነት ተጽዕኖ ያመጣል ብላችሁ ታስባላችሁ?








(ዘ-ሐበሻ ዜና) የሶማሊያው ፕሬዝዳንት ሀሰን ሼክ መሀሙድ ከአልጀዚራ ጋር ባደረጉት ልዩ ቃለ ምልልስ ሶማሊያ በምንም ዓይነት ሁኔታ የእስራኤልን ጦር በሀገሯ እንደማትቀበል እና ሀገራቸውን ወደ መካከለኛው ምስራቅ ቀውስ ለማስገባት የሚደረገውን ማንኛውንም ሙከራ እንደሚቃወሙ አስታወቁ።

ፕሬዝዳንቱ በቃለ ምልልሳቸው እንዳጋለጡት እስራኤል በሶማሌላንድ በርበራ ወደብ የባህር ኃይል ሰፈር ለመመስረት እና የከተማዋን አየር ማረፊያ ለመጠቀም እቅድ አላት። የዚህ እንቅስቃሴዋ ዋነኛ ዓላማም ወደ ገልፍ ሀገራት እና ኢራን ይበልጥ ለመጠጋት መሆኑን አስረድተዋል። ፕሬዝዳንቱ አክለውም፣ እስራኤልን "ዓለም አቀፍ ህግን የማታከብር እና ቀጠናውን የምታተራምስ ኃይል" ሲሉ የኮነኑ ሲሆን፤ ታህሳስ ወር ላይ ለሶማሌላንድ የሰጠችውን እውቅና አጥብቀው ተቃውመዋል። ከእስራኤል ውጭ ማንም ሀገር ለሶማሌላንድ እውቅና እንዳልሰጠ እና የአካባቢው ነዋሪም የእስራኤልን ጣልቃ ገብነት ፈፅሞ እንደማይቀበለው አስምረውበታል።

ከጎረቤት ሀገር ኢትዮጵያ ጋር ስላላቸው ግንኙነት የተጠየቁት ፕሬዝዳንቱ፣ ግንኙነታቸው ጥሩ መሆኑን ገልጸው፤ ኢትዮጵያ ለኢኮኖሚያዊ ጥቅሟ በጋራ ስምምነት በሶማሊያ በኩል የባህር መዳረሻ ብታገኝ ተቃውሞ እንደሌላቸው አስታውቀዋል። ነገር ግን ኢትዮጵያ በጥር ወር 2024 ከሶማሌላንድ ጋር የተፈራረመችው የመግባቢያ ሰነድ የሶማሊያን ሉዓላዊነት የሚጥስ መሆኑን በመጥቀስ ማውገዛቸው ይታወሳል።

በተጨማሪም ፕሬዝዳንቱ የየመኑን ሁቲ አማፂያን በባቢል መንደብ እና በቀይ ባህር ላይ እያደረሱት ባለው ጥቃት "ቀጠናውን እያመሱ ነው" ሲሉ ወቅሰዋል። በሀገር ውስጥ ስላለው የፀጥታ ሁኔታ ሲያብራሩም፤ አሜሪካ በሽብርተኝነት ላይ ለምታደርገው ውጊያ ጠንካራ አጋር መሆኗን ጠቅሰው፣ አሁን ላይ አል-ሸባብ በዋና ዋና ከተሞች ምንም ዓይነት ይዞታ እንደሌለው እና ሀገሪቱን የመቆጣጠር አቅም እንደሌለው አረጋግጠዋል።
______
🗣 ለዘ-ሐበሻ ቤተሰቦች፡ የእስራኤል በቀይ ባህር እና በአፍሪካ ቀንድ ጣልቃ መግባት በቀጠናው (በተለይ በኢትዮጵያ እና ሶማሊያ ግንኙነት) ላይ ምን ዓይነት ተጽዕኖ ያመጣል ብላችሁ ታስባላችሁ?

((ዘ-ሐበሻ ዜና) በዓለም አቀፍ ገበያ የነዳጅ ዋጋ መናሩን ቀጥሏል። የብሬንት ድፍድፍ ነዳጅ ዋጋ በበርሜል የ1.49 ዶላር (ወይም 1.4 በመቶ) ጭማሪ በማሳየት 106.77 ዶላር ደርሷል።

በተመሳሳይ የአሜሪካው ዌስት ቴክሳስ ኢንተርሚዲየት ድፍድፍ ነዳጅ ዋጋ በ1.34 ዶላር (1.5 በመቶ) በማሻቀብ 93.94 ዶላር ገብቷል።

እንደ ሮይተርስ ዘገባ ለነዳጅ ዋጋው መጨመር በዋናነት ምክንያት የሆነው በአሜሪካ እና ኢራን መካከል ያለው የከረረ ውጥረት በመካከለኛው ምስራቅ የነዳጅ አቅርቦት ላይ ከፍተኛ መስተጓጎል ሊፈጥር ይችላል የሚለው ስጋት ማየሉ ነው። ይህ የጦርነት ስጋት፣ በቀጠናው የነዳጅ ምርት አቅርቦት እያንሰራራ ነው የሚለውን ተስፋ ያደበዘዘው ሲሆን፤ ሁለቱም ዋና ዋና የነዳጅ መለኪያዎች ባለፈው የግብይት ውሎ ላይ በበርሜል ወደ አንድ ዶላር የሚጠጋ ጭማሪ አሳይተው ማምሸታቸው ይታወሳል።






((ዘ-ሐበሻ ዜና) በዓለም አቀፍ ገበያ የነዳጅ ዋጋ መናሩን ቀጥሏል። የብሬንት ድፍድፍ ነዳጅ ዋጋ በበርሜል የ1.49 ዶላር (ወይም 1.4 በመቶ) ጭማሪ በማሳየት 106.77 ዶላር ደርሷል።

በተመሳሳይ የአሜሪካው ዌስት ቴክሳስ ኢንተርሚዲየት ድፍድፍ ነዳጅ ዋጋ በ1.34 ዶላር (1.5 በመቶ) በማሻቀብ 93.94 ዶላር ገብቷል።

እንደ ሮይተርስ ዘገባ ለነዳጅ ዋጋው መጨመር በዋናነት ምክንያት የሆነው በአሜሪካ እና ኢራን መካከል ያለው የከረረ ውጥረት በመካከለኛው ምስራቅ የነዳጅ አቅርቦት ላይ ከፍተኛ መስተጓጎል ሊፈጥር ይችላል የሚለው ስጋት ማየሉ ነው። ይህ የጦርነት ስጋት፣ በቀጠናው የነዳጅ ምርት አቅርቦት እያንሰራራ ነው የሚለውን ተስፋ ያደበዘዘው ሲሆን፤ ሁለቱም ዋና ዋና የነዳጅ መለኪያዎች ባለፈው የግብይት ውሎ ላይ በበርሜል ወደ አንድ ዶላር የሚጠጋ ጭማሪ አሳይተው ማምሸታቸው ይታወሳል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ማርኮ ሩቢዮ ከሳዑዲ አረቢያ አቻቸው ልዑል ፋይሰል ቢን ፋርሃን አል ሳዑድ ጋር ዛሬ በዋሽንግተን ዲሲ ተገናኝተው መምከራቸውን የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ቃል አቀባይ ጽሕፈት ቤት ባወጣው መግለጫ አስታወቀ።

ሁለቱ ከፍተኛ ዲፕሎማቶች ከተባበሩት መንግስታት ጠቅላላ ጉባኤ ጀምሮ ሲያደርጉት የነበረውን ውይይት በማስቀጠል፣ በቀጣናዊ የጸጥታ እና መረጋጋት እንዲሁም የሁለትዮሽ ትብብር ዙሪያ ሰፊ ምክክር አድርገዋል። በውይይታቸውም በተለይም በኢራን፣ በጋዛ፣ በሊባኖስ፣ በሱዳን እና በሌሎችም የመካከለኛው ምስራቅ እና አፍሪካ ቀንድ ጉዳዮች ላይ በጋራ ለመስራት እና የተቀናጀ የዲፕሎማሲ ጥረት ለማድረግ መስማማታቸው ተገልጿል።

ይህ የሁለቱ ሀገራት ከፍተኛ ባለስልጣናት ስብሰባ የሚካሄደው በመካከለኛው ምስራቅ በተለይም በእስራኤል፣ ሀ*ማስ እና ሄ*ዝቦላህ መካከል ያለው ጦርነት እጅግ አሳሳቢ ደረጃ ላይ በደረሰበት እንዲሁም በሱዳን ያለው የእርስበርስ ጦርነት የቀጠናውን ሰላም ክፉኛ በፈተነበት ወሳኝ ወቅት ነው።
አሜሪካ እና ሳዑዲ አረቢያ በቀጠናው ወሳኝ የፖለቲካ እና የኢኮኖሚ ተጽዕኖ ፈጣሪ ሀገራት እንደመሆናቸው፣ የእነዚህ መሪዎች በዋሽንግተን መገናኘት በቀጣይ ዲፕሎማሲያዊ እና የጸጥታ እርምጃዎች ላይ የራሱ የሆነ ትልቅ አሻራ ይኖረዋል ተብሎ ይጠበቃል። በተለይ ለኢትዮጵያ እና ለአፍሪካ ቀንድ ነዋሪዎች፣ በሱዳን ጉዳይ ላይ አሜሪካ እና ሳዑዲ አረቢያ የሚያደርጉት የተቀናጀ የሰላም ጥረት (የጂዳው ድርድርን ጨምሮ) እጅግ ወሳኝ ትርጉም አለው። በተጨማሪም የኢራንን ቀጣናዊ ተጽዕኖ ለመግታት ሁለቱ ሀገራት ያላቸውን የጋራ አቋም በድጋሚ ያረጋገጡበት ውይይት ነው።









(ዘ-ሐበሻ ዜና) የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ማርኮ ሩቢዮ ከሳዑዲ አረቢያ አቻቸው ልዑል ፋይሰል ቢን ፋርሃን አል ሳዑድ ጋር ዛሬ በዋሽንግተን ዲሲ ተገናኝተው መምከራቸውን የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ቃል አቀባይ ጽሕፈት ቤት ባወጣው መግለጫ አስታወቀ።

ሁለቱ ከፍተኛ ዲፕሎማቶች ከተባበሩት መንግስታት ጠቅላላ ጉባኤ ጀምሮ ሲያደርጉት የነበረውን ውይይት በማስቀጠል፣ በቀጣናዊ የጸጥታ እና መረጋጋት እንዲሁም የሁለትዮሽ ትብብር ዙሪያ ሰፊ ምክክር አድርገዋል። በውይይታቸውም በተለይም በኢራን፣ በጋዛ፣ በሊባኖስ፣ በሱዳን እና በሌሎችም የመካከለኛው ምስራቅ እና አፍሪካ ቀንድ ጉዳዮች ላይ በጋራ ለመስራት እና የተቀናጀ የዲፕሎማሲ ጥረት ለማድረግ መስማማታቸው ተገልጿል።

ይህ የሁለቱ ሀገራት ከፍተኛ ባለስልጣናት ስብሰባ የሚካሄደው በመካከለኛው ምስራቅ በተለይም በእስራኤል፣ ሀ*ማስ እና ሄ*ዝቦላህ መካከል ያለው ጦርነት እጅግ አሳሳቢ ደረጃ ላይ በደረሰበት እንዲሁም በሱዳን ያለው የእርስበርስ ጦርነት የቀጠናውን ሰላም ክፉኛ በፈተነበት ወሳኝ ወቅት ነው።
አሜሪካ እና ሳዑዲ አረቢያ በቀጠናው ወሳኝ የፖለቲካ እና የኢኮኖሚ ተጽዕኖ ፈጣሪ ሀገራት እንደመሆናቸው፣ የእነዚህ መሪዎች በዋሽንግተን መገናኘት በቀጣይ ዲፕሎማሲያዊ እና የጸጥታ እርምጃዎች ላይ የራሱ የሆነ ትልቅ አሻራ ይኖረዋል ተብሎ ይጠበቃል። በተለይ ለኢትዮጵያ እና ለአፍሪካ ቀንድ ነዋሪዎች፣ በሱዳን ጉዳይ ላይ አሜሪካ እና ሳዑዲ አረቢያ የሚያደርጉት የተቀናጀ የሰላም ጥረት (የጂዳው ድርድርን ጨምሮ) እጅግ ወሳኝ ትርጉም አለው። በተጨማሪም የኢራንን ቀጣናዊ ተጽዕኖ ለመግታት ሁለቱ ሀገራት ያላቸውን የጋራ አቋም በድጋሚ ያረጋገጡበት ውይይት ነው።

(ዘ-ሐበሻ ዜና ትንታኔ) እስራኤል በታሪኳ አይታው የማታውቀውንና የመካከለኛው ምስራቅን ፖለቲካዊ መልክ የቀየረውን የሀማስን የ'ኦክቶበር 7' ድንገተኛ ጥቃት ተከትሎ፤ የእስራኤል የፖለቲካ አመራሮች ከጥቃቱ ጥቂት ቀናት በፊት ከግብጽ የስለላ ተቋም የተሰጣቸውን ጥብቅ ማስጠንቀቂያ በቸልታ ማለፋቸውን አንድ አዲስ ሪፖርት አጋለጠ።

ታዋቂው 'ዋል ስትሪት ጆርናል' ስማቸው ያልተጠቀሰ አረብ ባለስልጣናትን ዋቢ አድርጎ ባወጣው ሰፊ የምርመራ ዘገባ፣ የግብጽ የስለላ ተቋም አዛዥ አባስ ካሜል ሀማስ ጥቃት ከመክፈቱ ጥቂት ቀናት ቀደም ብሎ ለእስራኤሉ ጠቅላይ ሚኒስትር ቤንጃሚን ኔታንያሁ በቀጥታ ስልክ በመደወል አደጋው አፋፍ ላይ መድረሱን አሳውቀው ነበር።

እንደ ዘገባው ከሆነ፣ ይህ ለእስራኤል የተሰጠ የመጀመሪያው ማስጠንቀቂያ አልነበረም። የግብጽ ባለስልጣናት ገና በሰኔ 2023 በጋዛ ያለው ሁኔታ እጅግ አደገኛና ተለዋዋጭ መሆኑን በመጥቀስ፣ እስራኤል ከሀማስ ጋር የእስረኞች ልውውጥ ድርድር እንድትጀምር መክረው ነበር። ሁኔታው እየከፋ ሲመጣ በመስከረም ወር አባስ ካሜል በአካል እስራኤል ድረስ በመጓዝ፣ "በጋዛ ያለው ሁኔታ እጅግ አስከፊ ነው፤ በማንኛውም ሰዓት የሁሉንም ፊት ሊያጠፋ በሚችል መልኩ ሊፈነዳ ይችላል" የሚል ጥብቅ መልዕክት አስተላልፈው ነበር።

ሆኖም የእስራኤል ባለስልጣናት "ሁኔታው በቁጥጥር ስር ነው" በማለት የግብጽን ስጋት አጣጥለውታል። ይህ የባለስልጣናቱ ንቀት አባስ ካሜል በጥቅምት ወር ከጥቃቱ 48 ሰዓታት በፊት ለኔታንያሁ ቢሮ በድጋሚ ስልክ እንዲደውሉ አስገድዷቸዋል።

ከግብጽ በተጨማሪ፣ የተባበሩት አረብ ኤምሬትስ መሪ መሐመድ ቢን ዛይድ በመስከረም ወር ለኔታንያሁ ደውለው የሀማስን ጥቃት አመላካች መረጃዎች ማጋራታቸውን ጆርናሉ አክሎ አጋልጧል። ጠቅላይ ሚኒስትር ኔታንያሁ በበኩላቸው፣ ከጥቃቱ በፊት ከካሜል ጋር መነጋገራቸውን አስተባብለዋል። የጠቅላይ ሚኒስትሩ ጽህፈት ቤትም ሆነ የግብጽ እና የኤምሬትስ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴሮች ለዘገባው አስተያየት ከመስጠት ተቆጥበዋል።

ይህ ሪፖርት እስራኤል ለዓመታት ስትገነባው የኖረችውን "የማይበገር የደህንነት እና የስለላ አቅም" ትርክት ክፉኛ የሚፈታተን ሆኗል። ክስተቱ በግልጽ እንደሚያሳየው፣ የጥቅምት 7ቱ ጥቃት የቴክኖሎጂ ወይም የስለላ መዋቅር ውድቀት ሳይሆን፣ የፖለቲካ አመራሩ ከልክ ያለፈ በራስ መተማመንና ንቀት ያመጣው ታሪካዊ ስህተት ነው።

የጥቃቱን ትክክለኛ ቀን እና መጠን የሚገልጽ ዝርዝር መረጃ ባይኖርም፣ የራስን ኃይል አግዝፎ የተቃራኒን አቅም አሳንሶ መመልከት በደህንነት ዓለም ውስጥ ዋጋው እጅግ ውድ መሆኑን የኔታንያሁ አስተዳደር ቸልተኝነት አሳይቷል። መሪዎች ከትዕቢት ወርደው እውነታውን ለመጋፈጥ ፈቃደኛ ካልሆኑ፣ የዓለም ምርጡ የስለላ መዋቅር እንኳን ከጥፋት ሊያድናቸው እንደማይችል፤ አሁንም ድረስ በሺዎች የሚቆጠሩ ሰዎችን ህይወት እየቀጠፈ ያለው አውዳሚ ጦርነት ህያው ምስክር ነው።







(ዘ-ሐበሻ ዜና ትንታኔ) እስራኤል በታሪኳ አይታው የማታውቀውንና የመካከለኛው ምስራቅን ፖለቲካዊ መልክ የቀየረውን የሀማስን የ'ኦክቶበር 7' ድንገተኛ ጥቃት ተከትሎ፤ የእስራኤል የፖለቲካ አመራሮች ከጥቃቱ ጥቂት ቀናት በፊት ከግብጽ የስለላ ተቋም የተሰጣቸውን ጥብቅ ማስጠንቀቂያ በቸልታ ማለፋቸውን አንድ አዲስ ሪፖርት አጋለጠ።

ታዋቂው 'ዋል ስትሪት ጆርናል' ስማቸው ያልተጠቀሰ አረብ ባለስልጣናትን ዋቢ አድርጎ ባወጣው ሰፊ የምርመራ ዘገባ፣ የግብጽ የስለላ ተቋም አዛዥ አባስ ካሜል ሀማስ ጥቃት ከመክፈቱ ጥቂት ቀናት ቀደም ብሎ ለእስራኤሉ ጠቅላይ ሚኒስትር ቤንጃሚን ኔታንያሁ በቀጥታ ስልክ በመደወል አደጋው አፋፍ ላይ መድረሱን አሳውቀው ነበር።

እንደ ዘገባው ከሆነ፣ ይህ ለእስራኤል የተሰጠ የመጀመሪያው ማስጠንቀቂያ አልነበረም። የግብጽ ባለስልጣናት ገና በሰኔ 2023 በጋዛ ያለው ሁኔታ እጅግ አደገኛና ተለዋዋጭ መሆኑን በመጥቀስ፣ እስራኤል ከሀማስ ጋር የእስረኞች ልውውጥ ድርድር እንድትጀምር መክረው ነበር። ሁኔታው እየከፋ ሲመጣ በመስከረም ወር አባስ ካሜል በአካል እስራኤል ድረስ በመጓዝ፣ "በጋዛ ያለው ሁኔታ እጅግ አስከፊ ነው፤ በማንኛውም ሰዓት የሁሉንም ፊት ሊያጠፋ በሚችል መልኩ ሊፈነዳ ይችላል" የሚል ጥብቅ መልዕክት አስተላልፈው ነበር።

ሆኖም የእስራኤል ባለስልጣናት "ሁኔታው በቁጥጥር ስር ነው" በማለት የግብጽን ስጋት አጣጥለውታል። ይህ የባለስልጣናቱ ንቀት አባስ ካሜል በጥቅምት ወር ከጥቃቱ 48 ሰዓታት በፊት ለኔታንያሁ ቢሮ በድጋሚ ስልክ እንዲደውሉ አስገድዷቸዋል።

ከግብጽ በተጨማሪ፣ የተባበሩት አረብ ኤምሬትስ መሪ መሐመድ ቢን ዛይድ በመስከረም ወር ለኔታንያሁ ደውለው የሀማስን ጥቃት አመላካች መረጃዎች ማጋራታቸውን ጆርናሉ አክሎ አጋልጧል። ጠቅላይ ሚኒስትር ኔታንያሁ በበኩላቸው፣ ከጥቃቱ በፊት ከካሜል ጋር መነጋገራቸውን አስተባብለዋል። የጠቅላይ ሚኒስትሩ ጽህፈት ቤትም ሆነ የግብጽ እና የኤምሬትስ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴሮች ለዘገባው አስተያየት ከመስጠት ተቆጥበዋል።

ይህ ሪፖርት እስራኤል ለዓመታት ስትገነባው የኖረችውን "የማይበገር የደህንነት እና የስለላ አቅም" ትርክት ክፉኛ የሚፈታተን ሆኗል። ክስተቱ በግልጽ እንደሚያሳየው፣ የጥቅምት 7ቱ ጥቃት የቴክኖሎጂ ወይም የስለላ መዋቅር ውድቀት ሳይሆን፣ የፖለቲካ አመራሩ ከልክ ያለፈ በራስ መተማመንና ንቀት ያመጣው ታሪካዊ ስህተት ነው።

የጥቃቱን ትክክለኛ ቀን እና መጠን የሚገልጽ ዝርዝር መረጃ ባይኖርም፣ የራስን ኃይል አግዝፎ የተቃራኒን አቅም አሳንሶ መመልከት በደህንነት ዓለም ውስጥ ዋጋው እጅግ ውድ መሆኑን የኔታንያሁ አስተዳደር ቸልተኝነት አሳይቷል። መሪዎች ከትዕቢት ወርደው እውነታውን ለመጋፈጥ ፈቃደኛ ካልሆኑ፣ የዓለም ምርጡ የስለላ መዋቅር እንኳን ከጥፋት ሊያድናቸው እንደማይችል፤ አሁንም ድረስ በሺዎች የሚቆጠሩ ሰዎችን ህይወት እየቀጠፈ ያለው አውዳሚ ጦርነት ህያው ምስክር ነው።

‎የዓለም ቱሪዝም ቀን ትኩረቱን ቴክኖሎጂ ላይ አድርጎ በአለም አቀፍ ደረጃ እየተከበረ ይገኛል።
‎
‎#ethiopia | የ2026 የዓለም ቱሪዝም ቀን ቱሪዝምን በዲጂታል ለውጥና በሰው ሰራሽ አስተውሎት አቅም ለማሳደግ በሚያተኩር መሪ ሃሳብ ለ47ኛ ጊዜ በመካከለኛው አሜሪካ በምትገኘው ኤል ሳልቫዶር ዋና አከባበሩን እያካሄደ ነው።
‎
‎ኤል ሳልቫዶር የዓለም ቱሪዝም ቀንን ዋና አከባበር ስታስተናግድ ይህ ለሀገሪቱ የመጀመሪያ ጊዜ ሲሆን፣ የዘንድሮው አከባበር የሚያተኩረው ቱሪዝም በዲጂታል ለውጥና በሰው ሰራሽ አስተውሎት እየተቀየረ በመምጣቱ ላይ ነው።
‎
‎የዘንድሮው የዓለም ቱሪዝም ቀን “ዲጂታል አጀንዳና ሰው ሰራሽ አስተውሎት – ለቱሪዝም አዲስ ቅኝት” በሚል መሪ ሃሳብ እየተከበረ ሲሆን፣ ቴክኖሎጂና ሰው ሰራሽ አስተውሎት የቱሪስቶችን የጉዞ ልምድ ከማሻሻል ጀምሮ የቱሪዝም መዳረሻዎችን አስተዳደር፣ ግብይትና የመረጃ አገልግሎት እስከማሻሻል ድረስ ያላቸውን ሚና ለማጉላት ያለመ ነው።
‎
‎የዓለም ቱሪዝም ቀን በየዓመቱ መስከረም 17 የሚከበር ሲሆን፣ የቀኑ መነሻ እ.ኤ.አ. በ1970 የዓለም የቱሪዝም ድርጅት ሕገ ደንብ የጸደቀበትን ቀን ለማስታወስ ነው። በይፋ መከበር የጀመረው እ.ኤ.አ. በ1980 ሲሆን፣ የ2026 አከባበር 47ኛው ዓለም አቀፍ አከባበር ነው።
‎
‎በኢትዮጵያ የዘንድሮው የዓለም ቱሪዝም ቀን በሀገር አቀፍ ደረጃ ለ39ኛ ጊዜ እየተከበረ ነው። የቱሪዝም ሚኒስቴር እንዳስታወቀው፣ የዘንድሮው መሪ ሃሳብ በኢትዮጵያም የቱሪዝም ዘርፉ ከዲጂታል ቴክኖሎጂና ከሰው ሰራሽ አስተውሎት ጋር በማቀናጀት አዳዲስ የቱሪዝም ልምዶችንና የመዳረሻ ማስተዋወቂያ ዘዴዎችን ለመፍጠር ያለውን እድል ያጎላል።
‎
‎ኢትዮጵያ ከዲጂታል ለውጡ በተጨማሪ በተፈጥሮ፣ በታሪክና በባህል ያላትን የቱሪዝም አቅም ወደ ኢኮኖሚያዊ ጥቅም ለመቀየር የተለያዩ የቱሪዝም መዳረሻ ልማት ሥራዎችን እያከናወነች መሆኗን የቱሪዝም ሚኒስቴር ያስረዳል። በተለይም በገበታ ለሸገር፣ ገበታ ለሀገርና ገበታ ለትውልድ መርሐ ግብሮች የተገነቡ መዳረሻዎች የኢኮ-ቱሪዝምን አቅም ለማሳደግ እየተሠሩ ካሉ ሥራዎች መካከል ይጠቀሳሉ።
‎
‎የቱሪዝም ሚኒስቴር በቅርቡ እንዳስታወቀውም፣ የቱሪዝም ዘርፉ በኢትዮጵያ ከአምስት ቢሊዮን ዶላር በላይ ገቢ ያስገኘ መሆኑ ተገልጿል። ይህም ዘርፉ ለሀገሪቱ ኢኮኖሚ፣ ለሥራ ዕድል ፈጠራና የሀገሪቱን ተፈጥሯዊና ባህላዊ ሀብቶች ለዓለም ማስተዋወቅ ያለውን አስተዋጽኦ ያሳያል።
‎
‎በዚህ ዓመት የዓለም ቱሪዝም ቀን ትኩረቱን በቴክኖሎጂ ላይ ቢያደርግም፣ ዋናው ጉዳይ ቴክኖሎጂ ሰዎችንና ማኅበረሰቦችን እንዲጠቅም ማድረግ መሆኑ ተጠቁሟል። ስለሆነም ዲጂታል ለውጥና ሰው ሰራሽ አስተውሎት የጉዞን ሂደት በማቀላጠፍ ብቻ ሳይወሰኑ፣ የአካባቢ ማኅበረሰቦችን፣ ባህልንና ተፈጥሮን በማክበር ዘላቂ የቱሪዝም ልማትን ማጠናከር እንደሚገባ ትኩረት ተሰጥቶታል።
‎
‎ጌትነት ተመስገን
‎
‎#ethiopia #worldtourismday #worldtourismday2026 #tourism #sustainabletourism #digitaltourism #artificialintelligence #aitourism



‎የዓለም ቱሪዝም ቀን ትኩረቱን ቴክኖሎጂ ላይ አድርጎ በአለም አቀፍ ደረጃ እየተከበረ ይገኛል።
‎
‎#ethiopia | የ2026 የዓለም ቱሪዝም ቀን ቱሪዝምን በዲጂታል ለውጥና በሰው ሰራሽ አስተውሎት አቅም ለማሳደግ በሚያተኩር መሪ ሃሳብ ለ47ኛ ጊዜ በመካከለኛው አሜሪካ በምትገኘው ኤል ሳልቫዶር ዋና አከባበሩን እያካሄደ ነው።
‎
‎ኤል ሳልቫዶር የዓለም ቱሪዝም ቀንን ዋና አከባበር ስታስተናግድ ይህ ለሀገሪቱ የመጀመሪያ ጊዜ ሲሆን፣ የዘንድሮው አከባበር የሚያተኩረው ቱሪዝም በዲጂታል ለውጥና በሰው ሰራሽ አስተውሎት እየተቀየረ በመምጣቱ ላይ ነው።
‎
‎የዘንድሮው የዓለም ቱሪዝም ቀን “ዲጂታል አጀንዳና ሰው ሰራሽ አስተውሎት – ለቱሪዝም አዲስ ቅኝት” በሚል መሪ ሃሳብ እየተከበረ ሲሆን፣ ቴክኖሎጂና ሰው ሰራሽ አስተውሎት የቱሪስቶችን የጉዞ ልምድ ከማሻሻል ጀምሮ የቱሪዝም መዳረሻዎችን አስተዳደር፣ ግብይትና የመረጃ አገልግሎት እስከማሻሻል ድረስ ያላቸውን ሚና ለማጉላት ያለመ ነው።
‎
‎የዓለም ቱሪዝም ቀን በየዓመቱ መስከረም 17 የሚከበር ሲሆን፣ የቀኑ መነሻ እ.ኤ.አ. በ1970 የዓለም የቱሪዝም ድርጅት ሕገ ደንብ የጸደቀበትን ቀን ለማስታወስ ነው። በይፋ መከበር የጀመረው እ.ኤ.አ. በ1980 ሲሆን፣ የ2026 አከባበር 47ኛው ዓለም አቀፍ አከባበር ነው።
‎
‎በኢትዮጵያ የዘንድሮው የዓለም ቱሪዝም ቀን በሀገር አቀፍ ደረጃ ለ39ኛ ጊዜ እየተከበረ ነው። የቱሪዝም ሚኒስቴር እንዳስታወቀው፣ የዘንድሮው መሪ ሃሳብ በኢትዮጵያም የቱሪዝም ዘርፉ ከዲጂታል ቴክኖሎጂና ከሰው ሰራሽ አስተውሎት ጋር በማቀናጀት አዳዲስ የቱሪዝም ልምዶችንና የመዳረሻ ማስተዋወቂያ ዘዴዎችን ለመፍጠር ያለውን እድል ያጎላል።
‎
‎ኢትዮጵያ ከዲጂታል ለውጡ በተጨማሪ በተፈጥሮ፣ በታሪክና በባህል ያላትን የቱሪዝም አቅም ወደ ኢኮኖሚያዊ ጥቅም ለመቀየር የተለያዩ የቱሪዝም መዳረሻ ልማት ሥራዎችን እያከናወነች መሆኗን የቱሪዝም ሚኒስቴር ያስረዳል። በተለይም በገበታ ለሸገር፣ ገበታ ለሀገርና ገበታ ለትውልድ መርሐ ግብሮች የተገነቡ መዳረሻዎች የኢኮ-ቱሪዝምን አቅም ለማሳደግ እየተሠሩ ካሉ ሥራዎች መካከል ይጠቀሳሉ።
‎
‎የቱሪዝም ሚኒስቴር በቅርቡ እንዳስታወቀውም፣ የቱሪዝም ዘርፉ በኢትዮጵያ ከአምስት ቢሊዮን ዶላር በላይ ገቢ ያስገኘ መሆኑ ተገልጿል። ይህም ዘርፉ ለሀገሪቱ ኢኮኖሚ፣ ለሥራ ዕድል ፈጠራና የሀገሪቱን ተፈጥሯዊና ባህላዊ ሀብቶች ለዓለም ማስተዋወቅ ያለውን አስተዋጽኦ ያሳያል።
‎
‎በዚህ ዓመት የዓለም ቱሪዝም ቀን ትኩረቱን በቴክኖሎጂ ላይ ቢያደርግም፣ ዋናው ጉዳይ ቴክኖሎጂ ሰዎችንና ማኅበረሰቦችን እንዲጠቅም ማድረግ መሆኑ ተጠቁሟል። ስለሆነም ዲጂታል ለውጥና ሰው ሰራሽ አስተውሎት የጉዞን ሂደት በማቀላጠፍ ብቻ ሳይወሰኑ፣ የአካባቢ ማኅበረሰቦችን፣ ባህልንና ተፈጥሮን በማክበር ዘላቂ የቱሪዝም ልማትን ማጠናከር እንደሚገባ ትኩረት ተሰጥቶታል።
‎
‎ጌትነት ተመስገን
‎
‎#ethiopia #worldtourismday #worldtourismday2026 #tourism #sustainabletourism #digitaltourism #artificialintelligence #aitourism

(ዘ-ሐበሻ ዜና) አሜሪካ በኢራን ወደቦች ላይ የጣለችውን የባህር ላይ እገዳ የምታነሳ በነዳጅ ሽያጭ ላይ የተጣለውን ማዕቀብ የምትሰርዝ እና ሊባኖስን የሚያካትት የተኩስ አቁም ስምምነት የምትቀበል ከሆነ፤ የሆርሙዝ የባህር ወሽመጥን በሰባት ቀናት ውስጥ ለመክፈት እና የኒውክሌር ፕሮግራም ድርድሯን ዳግም ለመጀመር ኢራን ጥያቄ አቀረበች።

የኢራን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አባስ አራግቺ አርብ ዕለት ከተባበሩት መንግስታት የጸጥታው ምክር ቤት ውጭ ለጋዜጠኞች እንደተናገሩት፣ ይህ እቅድ ከተተገበረ ከአሜሪካ ጋር ተቋርጦ የነበረው የኒውክሌር ድርድር ዳግም ይጀመራል።
"የሰባት ቀናቱ የጊዜ ሰሌዳ የሚጀምረው አሜሪካ ይህንን እቅድ በተቀበለችበት ቅጽበት ነው" ብለዋል አራግቺ።

ሚኒስትሩ አክለውም የመጀመሪያዎቹ ዝግጅቶች ከ4 እስከ 5 ቀናት የሚወስዱ ሲሆን፣ በ6ኛው ቀን የባህር ወሽመጡ ሙሉ በሙሉ ክፍት ይሆናል ብለዋል። በ7ኛው ቀን ደግሞ በጋራ መግባባት በተደረሰባቸው የኒውክሌር ፕሮግራም ጉዳዮች ዙሪያ ከአሜሪካ ጋር የመጨረሻው ድርድር እንደሚጀመር አብራርተዋል።

ከጦርነቱ በፊት ከዓለም የነዳጅ እና የተፈጥሮ ጋዝ ንግድ 20 በመቶው የሚያልፍበት የሆርሙዝ የባህር ወሽመጥ በኢራን መዘጋቱ፣ ቴህራን የምትጠቀምበት ዋነኛ የጫና መፍጠሪያ ሆኗል። የዚህ መዘጋት ተጽዕኖ ከመካከለኛው ምስራቅ አልፎ በህዳር ወር ለሚካሄደው የአሜሪካ ኮንግረስ አጋማሽ ምርጫ ዝግጅት ላይ ላሉት ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ እና ለሪፐብሊካን ፓርቲያቸው የፖለቲካ ፈተና ደቅኖባቸዋል።

ስለ ጉዳዩ የተጠየቀው ዋይት ሀውስ በሰጠው አጭር ምላሽ የአሜሪካ ባለስልጣናት በኢራኑ ጉዳይ ዙሪያ ከአደራዳሪዎች ጋር አዎንታዊ እና ገንቢ ውይይቶችን እያደረጉ መሆኑን ብቻ ገልጿል። በተጨማሪም አሜሪካ በሆርሙዝ የባህር ወሽመጥ በኩል ጉልህ የሆነ የነዳጅ ምርት እንዲያልፍ እያመቻቸች መሆኑን አስታውቋል።

ከባህረ ሰላጤው የአረብ ሀገራት በኩል በኢራን እቅድ ላይ የተሰጠ ፈጣን እና ይፋዊ አስተያየት ባይኖርም፣ ስማቸው እንዳይገለጽ የፈለጉ አንድ ምንጭ ለአሶሼትድ ፕሬስ (AP) እንደገለጹት፣ ሳዑዲ አረቢያ በዚህ የኢራን አዲስ የስምምነት ጥያቄ ላይ ጥርጣሬ አድሮባታል።








(ዘ-ሐበሻ ዜና) አሜሪካ በኢራን ወደቦች ላይ የጣለችውን የባህር ላይ እገዳ የምታነሳ በነዳጅ ሽያጭ ላይ የተጣለውን ማዕቀብ የምትሰርዝ እና ሊባኖስን የሚያካትት የተኩስ አቁም ስምምነት የምትቀበል ከሆነ፤ የሆርሙዝ የባህር ወሽመጥን በሰባት ቀናት ውስጥ ለመክፈት እና የኒውክሌር ፕሮግራም ድርድሯን ዳግም ለመጀመር ኢራን ጥያቄ አቀረበች።

የኢራን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አባስ አራግቺ አርብ ዕለት ከተባበሩት መንግስታት የጸጥታው ምክር ቤት ውጭ ለጋዜጠኞች እንደተናገሩት፣ ይህ እቅድ ከተተገበረ ከአሜሪካ ጋር ተቋርጦ የነበረው የኒውክሌር ድርድር ዳግም ይጀመራል።
"የሰባት ቀናቱ የጊዜ ሰሌዳ የሚጀምረው አሜሪካ ይህንን እቅድ በተቀበለችበት ቅጽበት ነው" ብለዋል አራግቺ።

ሚኒስትሩ አክለውም የመጀመሪያዎቹ ዝግጅቶች ከ4 እስከ 5 ቀናት የሚወስዱ ሲሆን፣ በ6ኛው ቀን የባህር ወሽመጡ ሙሉ በሙሉ ክፍት ይሆናል ብለዋል። በ7ኛው ቀን ደግሞ በጋራ መግባባት በተደረሰባቸው የኒውክሌር ፕሮግራም ጉዳዮች ዙሪያ ከአሜሪካ ጋር የመጨረሻው ድርድር እንደሚጀመር አብራርተዋል።

ከጦርነቱ በፊት ከዓለም የነዳጅ እና የተፈጥሮ ጋዝ ንግድ 20 በመቶው የሚያልፍበት የሆርሙዝ የባህር ወሽመጥ በኢራን መዘጋቱ፣ ቴህራን የምትጠቀምበት ዋነኛ የጫና መፍጠሪያ ሆኗል። የዚህ መዘጋት ተጽዕኖ ከመካከለኛው ምስራቅ አልፎ በህዳር ወር ለሚካሄደው የአሜሪካ ኮንግረስ አጋማሽ ምርጫ ዝግጅት ላይ ላሉት ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ እና ለሪፐብሊካን ፓርቲያቸው የፖለቲካ ፈተና ደቅኖባቸዋል።

ስለ ጉዳዩ የተጠየቀው ዋይት ሀውስ በሰጠው አጭር ምላሽ የአሜሪካ ባለስልጣናት በኢራኑ ጉዳይ ዙሪያ ከአደራዳሪዎች ጋር አዎንታዊ እና ገንቢ ውይይቶችን እያደረጉ መሆኑን ብቻ ገልጿል። በተጨማሪም አሜሪካ በሆርሙዝ የባህር ወሽመጥ በኩል ጉልህ የሆነ የነዳጅ ምርት እንዲያልፍ እያመቻቸች መሆኑን አስታውቋል።

ከባህረ ሰላጤው የአረብ ሀገራት በኩል በኢራን እቅድ ላይ የተሰጠ ፈጣን እና ይፋዊ አስተያየት ባይኖርም፣ ስማቸው እንዳይገለጽ የፈለጉ አንድ ምንጭ ለአሶሼትድ ፕሬስ (AP) እንደገለጹት፣ ሳዑዲ አረቢያ በዚህ የኢራን አዲስ የስምምነት ጥያቄ ላይ ጥርጣሬ አድሮባታል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በሱዳን፣ በሶማሊያ እና በየመን እየተካሄዱ ያሉትን አውዳሚ ጦርነቶች ተከትሎ፣ አሁን በኢትዮጵያ ያገረሸው መጠነ ሰፊ ግጭት መላውን ቀጠና ወደ እሳት አዘቅት የሚከት "እጅግ አስፈሪ ቅዠት" መሆኑን ዓለም አቀፉ የችግር ጊዜ ተንታኝ ቡድን (Crisis Group) አስጠነቀቀ። የሰሜን ኢትዮጵያ ህዝብ ባለፉት የጦርነት ዓመታት ካሳለፈው መከራ አንጻር፣ አዲሱ ጦርነት ሊያስከትል የሚችለው ሰብዓዊ ቀውስ ዘግናኝ ከመሆኑም በላይ፣ ሌሎች ጎረቤት ሀገራትን ወደ ጦርነቱ በማስገባት የአፍሪካ ቀንድን ሙሉ በሙሉ ሊያወድም የሚችልበት ዕድል እጅግ ከፍተኛ መሆኑ ተመላክቷል። ይህንን አደጋ ለማስቀረት አሁንም ጠባብ የዲፕሎማሲ ዕድል ቢኖርም፣ አፋጣኝ ጣልቃ ገብነት ካልተደረገ ይህችም በር በቅርቡ ልትዘጋ ትችላለች።

ይህ የቅዠት ስጋት እውን መሆን የጀመረው ህዝባዊ ወያኔ ሓርነት ትግራይ (ህወሓት) እና የአማራ ፋኖ ታጣቂዎች መንግስትን ለመጣል የጋራ ጥምረት ፈጥረው ከሴፕቴምበር 23 ጀምሮ ጥቃት መክፈታቸውን ተከትሎ ነው። ባለፈው ጦርነት ፊት ለፊት ሲዋጉ የነበሩት እነዚህ ኃይሎች መጣመራቸው፣ የፕሪቶሪያውን የሰላም ስምምነት ያፈረሰ ሲሆን፤ የፌደራል መንግስቱም በበኩሉ የድሮን ጥቃቶችን በማጠናከር በሰሜን ወሎ እና በትግራይ-አፋር ድንበር ላይ ከባድ ውጊያዎች እየተካሄዱ ይገኛሉ። የትግራይ ኃይሎች በመቀሌ፣ አክሱም እና ሽሬ ያሉትን አየር ማረፊያዎች ያለምንም ተኩስ ሲቆጣጠሩ፣ የኢትዮጵያ መንግስት ወደ ክልሉ የሚደረጉ በረራዎችን በሙሉ አቋርጧል።

የጉዳዩ አሳሳቢነት ከኢትዮጵያ ድንበር የዘለለ ሆኗል። ሪፖርቱ እንደሚያስረዳው... የፕሪቶሪያው ስምምነት አግልሎኛል የምትለው ኤርትራ አሁን ከቀድሞ ጠላቷ ህወሓት ጋር በድብቅ የተቧደነች ሲሆን፤ ኢትዮጵያ ደግሞ አስመራን የተቃዋሚዎች ጥምረት አስተባባሪ አድርጋ ትከሳለች። ከዚህም ባለፈ በሱዳኑ የእርስ በርስ ጦርነት ኢትዮጵያ እና የተባበሩት አረብ ኤሚሬቶች የፈጥኖ ደራሽ ኃይሉን (ሲደግፉ፤ ግብጽ፣ ኤርትራ እና ሳዑዲ አረቢያ የሱዳንን መደበኛ ጦር ይደግፋሉ። የሱዳን ጦር የትግራይ ተዋጊዎችን አስጠልሏል በሚል ቁጣ ውስጥ የሚገኘው የኢትዮጵያ መንግስት፣ ፋ*ኖን እና ህወሓትን ጨምሮ ይህንን የተወሳሰበ የጥቅም ትስስር ተከትሎ ጦርነቱ የሁለቱን ሀገራት (የኢትዮጵያ እና ሱዳን) ድንበር በማቋረጥ ሊቀላቀል እንደሚችል ስጋቱን አባብሶታል።

መላው የአፍሪካ ቀንድን ሊያነድ የተቃረበውን ይህንን ሰፊ ጦርነት ለማስቆም፣ የዓለም አቀፉ ማህበረሰብ፣ የአፍሪካ ህብረት አደራዳሪዎች (እንደ ኦሊሴጎን ኦባሳንጆ ያሉ)፣ የኬንያ መሪዎች፣ አሜሪካ እንዲሁም የመካከለኛው ምስራቅ ተጽዕኖ ፈጣሪ ሀገራት (UAE እና ሳዑዲ) አፋጣኝ ጫና መፍጠር አለባቸው። ጦርነቱ ወደ ለየለት እና ከቁጥጥር ውጭ ወደሆነ ቀጠናዊ እልቂት ከማምራቱ በፊት፣ የትግራይ ኃይሎች ጥቃታቸውን አቁመው ወደ ድርድር እንዲመጡ፣ የፌደራል መንግስቱም ወደ ትግራይ መጠነ ሰፊ የእግረኛ ጦር ከማስገባት እንዲቆጠብ እና ለድርድር ጊዜ እንዲሰጥ አስቸኳይ የዲፕሎማሲ ስራ ይጠይቃል።





(u12d8-u1210u1260u123b u12dcu1293) u1260u1231u12f3u1295u1363 u1260u1236u121bu120au12eb u12a5u1293 u1260u12e8u1218u1295 u12a5u12e8u1270u12abu1204u12f1 u12ebu1209u1275u1295 u12a0u12cdu12f3u121a u1326u122du1290u1276u127d u1270u12a8u1275u120eu1363 u12a0u1201u1295 u1260u12a2u1275u12eeu1335u12eb u12ebu1308u1228u1238u12cd u1218u1320u1290 u1230u134a u130du132du1275 u1218u120bu12cdu1295 u1240u1320u1293 u12c8u12f0 u12a5u1233u1275 u12a0u12d8u1245u1275 u12e8u121au12a8u1275 \

ከኢዜአ የጋዜጠኝነት ጥንስስ እስከ ዓለም አቀፍ ትንተና!
#ethiopia | ከኢዜአ የጀማሪ ጋዜጠኝነት ጥንስስ እስከ ባላገሩ ቴሌቪዥን የዜና ማኔጂንግ ኤዲተርነት፤ በኋላም በNBC ቴሌቪዥን ዓለም አቀፍ ትንተናዎቹ የሚታወቀው ጋዜጠኛ ነፃነት ላቀው፣ በዩቲዩብ ሚዲያዎች ላይም ለወራት የተለያዩ ዓለም አቀፍ መረጃዎችን ሲያቀርብ ቆይቷል።

አሁን ደግሞ ከቀጠናዊ እስከ ዓለም አቀፋዊ፣ ከቀይ ባህር እስከ መካከለኛው ምስራቅ እና ከዚያም ባሻገር ያሉ ወቅታዊና አበይት ጉዳዮችን በራሱ ልዩ እይታ በጥልቀት ይዞላችሁ መጥቷል።

አሁን ደግሞ በ«Red Sea Post»!

ጥልቅ ትንተናዎችን፣ አዳዲስ መረጃዎችን እና ወቅታዊ ዓለም አቀፍ ጉዳዮችን የሚዳስሰው መደበኛ ስርጭቱ ከመስከረም 17 ጀምሮ በRed Sea Post የማህበራዊ ትስስር ገጾች ይደርሳችኋል።

ከ«Red Sea Post» ጋር አብረው ለመስራት ወይም ድጋፍ ለማድረግ፦

ለተጨማሪ መረጃ፦
+251-913803883

የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ
1000101392857

የማህበራዊ ትስስር ገጾቹን ሊንክ በ«Comment» ላይ ያገኛሉ።

የYouTube ቻናሉን Subscribe በማድረግ የRed Sea Post ቤተሰብ ይሁኑ!

YouTube: RedSeaPost_netsanetlakew
TikTok & Facebook: netsanetlakew

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የእስራኤሉ ጠቅላይ ሚኒስትር ቤንጃሚን ኔታንያሁ በተባበሩት መንግስታት ድርጅት ጠቅላይ ጉባኤ ላይ ንግግር ለማድረግ ወደ መድረክ ሲወጡ፣ በርካታ የአረብ እና የእስልምና እምነት ተከታይ ሀገራት ተወካዮች አዳራሹን ለቀው መውጣታቸው የዓለም አቀፉን ሚዲያ ትኩረት ስቧል። ኔታንያሁ የኮሎምቢያን ፕሬዝዳንት ተከትለው ንግግር ሲጀምሩ የተቃውሞ እርምጃው የተወሰደ ሲሆን፣ ከተባበሩት አረብ ኤምሬትስ በስተቀር አብዛኛዎቹ የአረብ ሀገራት ዲፕሎማቶች አዳራሹን ለቀው ወጥተዋል። ኔታንያሁ አዳራሹን ረግጠው የወጡትን ዲፕሎማቶች "የሞራል ድፍረት የሌላቸው" ሲሉ የኮነኑ ሲሆን፣ በስፍራው የተገኙ ደጋፊዎቻቸው ለጠቅላይ ሚኒስትሩ ደማቅ ጭብጨባ ሲያበረክቱ፣ ወጥተው ለሄዱት ደግሞ የቁጣ ድምጽ አሰምተዋል።

በዚህ የተመድ ንግግራቸው ከፍተኛ ትኩረት የሳበው ሌላው ጉዳይ፣ ኔታንያሁ በአዲሱ የኒውዮርክ ከተማ ከንቲባ ዞህራን ማምዳኒ ላይ የሰነዘሩት ብርቱ ትችት ነው። ከንቲባ ማምዳኒ ከዚህ ቀደም ኔታንያሁ በዓለም አቀፉ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት (ICC) በጦር ወንጀል ተከሰው እንዲታሰሩ አቋም ማራመዳቸው ይታወሳል። ኔታንያሁ በንግግራቸው፣ "ሚስተር ማምዳኒ ወደዚህ እንዳልመጣ ለማገድ እና ድምጼን ለማፈን ሞክረሃል፤ ነገር ግን እኔን እና እውነትን ማፈን አትችልም" ሲሉ በቀጥታ ከንቲባውን ተችተዋል።

ጠቅላይ ሚኒስትሩ አክለውም በዓለም ትልቁን የአይሁድ ማህበረሰብ በምታስተናግደው ኒውዮርክ ከተማ ውስጥ አይሁዳውያን ከፍተኛ የደህንነት ስጋት እንደገጠማቸውና ከተማዋ ከበፊቱ በፍጥነት እንደተቀየረች ገልጸዋል። ከንቲባ ማምዳኒን ጸረ-አይሁድ (እና የሃማስ ደጋፊ ናቸው ሲሉ የከሰሱ ሲሆን፣ የከንቲባው ጽህፈት ቤት ግን ይህንን የሃማስ ደጋፊነት ክስ በጥብቅ አስተባብሏል። በተጨማሪም ኔታንያሁ፣ አይሁዳውያን ያለምንም መከላከያ የሚጠቁበት ዘመን ማብቃቱን በማስታወስ፣ "ዛሬ የራሳችን ሀገር አለን፤ ዛሬ የራሳችን ጠንካራ ጦር አለን" በማለት መልዕክታቸውን አስተላልፈዋል።

ይህ በዓለም አቀፉ መድረክ የተንጸባረቀው የዲፕሎማቶች የተቃውሞ እርምጃ እና የመሪዎቹ የቃላት ጦርነት፣ በመካከለኛው ምስራቅ ያለውን ውጥረት እና የዲፕሎማሲ ፍጥጫ ወደ አሜሪካ የውስጥ ፖለቲካ ጭምር እያመጣው መሆኑን ያሳያል።






(u12d8-u1210u1260u123b u12dcu1293) u12e8u12a5u1235u122bu12a4u1209 u1320u1245u120bu12ed u121au1292u1235u1275u122d u1264u1295u1303u121au1295 u1294u1273u1295u12ebu1201 u1260u1270u1263u1260u1229u1275 u1218u1295u130du1235u1273u1275 u12f5u122du1305u1275 u1320u1245u120bu12ed u1309u1263u12a4 u120bu12ed u1295u130du130du122d u1208u121bu12f5u1228u130d u12c8u12f0 u1218u12f5u1228u12ad u1232u12c8u1321u1363 u1260u122du12abu1273 u12e8u12a0u1228u1265 u12a5u1293 u12e8u12a5u1235u120du121du1293 u12a5u121du1290u1275 u1270u12a8u1273u12ed u1200u1308u122bu1275 u1270u12c8u12abu12eeu127d u12a0u12f3u122bu1239u1295 u1208u1240u12cd u1218u12cdu1323u1273u1278u12cd u12e8u12d3u1208u121d u12a0u1240u1349u1295 u121au12f2u12eb u1275u12a9u1228u1275 u1235u1267u120du1362 u1294u1273u1295u12ebu1201 u12e8u12aeu120eu121du1262u12ebu1295 u1355u122cu12ddu12f3u1295u1275 u1270u12a8u1275u1208u12cd u1295u130du130du122d u1232u1300u121du1229 u12e8u1270u1243u12cdu121e u12a5u122du121du1303u12cd u12e8u1270u12c8u1230u12f0 u1232u1206u1295u1363 u12a8u1270u1263u1260u1229u1275 u12a0u1228u1265 u12a4u121du122cu1275u1235 u1260u1235u1270u1240u122d u12a0u1265u12dbu129bu12ceu1279 u12e8u12a0u1228u1265 u1200u1308u122bu1275 u12f2u1355u120eu121bu1276u127d u12a0u12f3u122bu1239u1295 u1208u1240u12cd u12c8u1325u1270u12cbu120du1362 u1294u1273u1295u12ebu1201 u12a0u12f3u122bu1239u1295 u1228u130du1320u12cd u12e8u12c8u1321u1275u1295 u12f2u1355u120eu121bu1276u127d \

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የዩክሬን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አንድሪ ሲቢሃ እና የኢራኑ አቻቸው አባስ አራግቺ፣ በኒውዮርክ እየተካሄደ ባለው 81ኛው የተባበሩት መንግስታት ድርጅት (ተመድ) ጠቅላላ ጉባኤ ጎን ለጎን ተገናኝተው መወያየታቸው ተገለጸ። የዩክሬኑ ውጭ ጉዳይ ሚኒስትር እንደገለጹት፣ ውይይቱ "በሁለቱ ሀገራት መካከል ያለውን ውጥረት ይበልጥ እንዳይባባስ ለመከላከል በሚወሰዱ የጋራ እርምጃዎች" ላይ ያተኮረ ነበር።

ሚኒስትሩ በኤክስ (X) ማህበራዊ ትስስር ገጻቸው ባሰፈሩት መልዕክት፣ ሁለቱ ወገኖች "በመካከላቸው ያሉትን የግንኙነት መስመሮች ክፍት አድርጎ ለማቆየት" መስማማታቸውን አስታውቀዋል። በተጨማሪም በመካከለኛው ምስራቅ እና በአውሮፓ ስላለው ሁኔታ እንዲሁም ስለ ተለያዩ የሰላም ጥረቶች ሃሳብ መለዋወጣቸውን ገልጸው፣ በሁለቱም ቀጠናዎች ሰላም እና መረጋጋት በአፋጣኝ እንዲመለስ ዩክሬን ያላትን ጠንካራ አቋም በድጋሚ ለኢራኑ አቻቸው አንጸባርቀዋል።

የኪየቭ እና ቴህራን ግንኙነት እጅግ ከሻከረባቸው ዋና ዋና ምክንያቶች መካከል፣ ኢራን 'ሻሄድ' የተሰኙትን አጥቂ ድሮኖች ለሩሲያ አቅርባለች በሚል ዩክሬን የምታቀርበው ተደጋጋሚ ክስ በዋናነት ይጠቀሳል። በሌላ በኩል ቴህራን በቅርቡ በካስፒያን ባህር በሚገኝ የኢራን የንግድ መርከብ ላይ ዩክሬን ጥቃት ፈጽማለች ስትል የከሰሰች ሲሆን፣ ይህንን "ጥላቻ የተሞላበት እና የወንጀል ድርጊት" በማለት የዩክሬንን ጊዜያዊ ጉዳይ አስፈጻሚ በመጥራት ማብራሪያ እስከመጠየቅ ደርሳለች።








(u12d8-u1210u1260u123b u12dcu1293) u12e8u12e9u12adu122cu1295 u12e8u12cdu132d u1309u12f3u12ed u121au1292u1235u1275u122d u12a0u1295u12f5u122a u1232u1262u1203 u12a5u1293 u12e8u12a2u122bu1291 u12a0u127bu1278u12cd u12a0u1263u1235 u12a0u122bu130du127au1363 u1260u1292u12cdu12eeu122du12ad u12a5u12e8u1270u12abu1204u12f0 u1263u1208u12cd 81u129bu12cd u12e8u1270u1263u1260u1229u1275 u1218u1295u130du1235u1273u1275 u12f5u122du1305u1275 (u1270u1218u12f5) u1320u1245u120bu120b u1309u1263u12a4 u130eu1295 u1208u130eu1295 u1270u1308u1293u129du1270u12cd u1218u12c8u12ebu12e8u1273u1278u12cd u1270u1308u1208u1338u1362 u12e8u12e9u12adu122cu1291 u12cdu132d u1309u12f3u12ed u121au1292u1235u1275u122d u12a5u1295u12f0u1308u1208u1339u1275u1363 u12cdu12edu12edu1271 \

የኢራን ፕሬዝዳንት “ወራሪዎች እንዲጸጸቱ እናደርጋለን” ሲሉ በተመድ ጉባዔ ተናገሩ

በተባበሩት መንግሥታት ጠቅላላ ጉባዔ ላይ ንግግር ያደረጉት የኢራን ፕሬዝዳንት ማሱድ ፔዤሽኪያን የአገራቸው ፍላጎት የኒውክሌር የጦር መሣሪያ መገንባት እንዳልሆነ ገልጸው፤ የኒውክሌር ሳይንስ እና ሰላማዊ ቴክኖሎጂ የማበልጸግ እንቅስቃሴ ግን እንደማይገታ አስታውቀዋል።
“ኢራን የኒውክሌር እውቀት በጥቂት አገራት ቁጥጥር ሥር መሆኑን አትቀበልም” ብለዋል።
ኢራን የባሕር ላይ ደኅንነት ጥበቃን “ማንም እንዲነጥቃት እንደማትፈቅድም” በንግግራቸው ጠቅሰዋል።
ጨምረውም “ራሳችንን ለመከላከል ከሆነ ጦርነት አንፈራም።

የሰላም ድርድርም ገሸሽ አናደርግም” ብለዋል።
ፕሬዝዳንቱ “ኃይል የምንፈልገው ራሳችንን ለመከላከል እንጂ ሌሎች አገራትን ለመውረር አይደለም” ሲሉም ተናግረዋል።
“አቶሚክ ቦምቡ ያለው እስራኤል ነው፤ መርማሪዎቹ ግን ኢራን መጥተዋል” በማለትም በጉባዔው ላይ ንግግራቸውን አሰምተዋል።
አክለውም “እስራኤል ትገድላለች፤ ማዕቀብ የሚጣለው ግን በኢራን ላይ ነው” ሲሉ ተችተዋል።
የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ በጉባዔው ላይ ኢራንን “ለማጥፋት” መዛታቸው ይታወሳል።
የኢራኑ ፕሬዝዳንት “ይሄ በኃይል ጫና የማሳደር ምልክት ነው” ሲሉ ምላሽ ሰጥተዋል።
አገራቸው ላይ ጫና ለማሳደር ቢሞከርም “ኢራን ወራሪዎቿ እንዲጸጸቱ ታደርጋለች” በማለት ዝተዋል።
በመካከለኛው ምሥራቅ ያለውን ሁኔታ በተመለከተም “የትኛውም አገር ብቻውን ደኅንነቱ የተጠበቀ አይሆንም።

ደኅንነት የምንገነቫው በጋራ ነው፤ ደኅንነት ስናጣ የምንጋፈጠውም አብረን ነው” ብለዋል።

BBC

የዓለም መሪዎች ትልቅ ስጋት እየሆነ በመጣው በአርቴፊሻል ኢንተለጀንስዙሪያ ሊመክሩ ነው

የዓለም መሪዎች በመካከለኛው ምስራቅ እና በዩክሬን ባሉ ጦርነቶች፣ በ አርቴፊሻል ኢንተለጀንስ ላይ እየጨመረ ባለው ስጋት እንዲሁም እየተባባሰ በመጣው የኢኮኖሚ እና የአየር ንብረት ጫናዎች ታጅበው በዚህ ሳምንት በተባበሩት መንግስታት ድርጅት ለመምከር ተሰባስበዋል።

በጦርነት እና በከረረ መከፋፈል ጥላ ስር፣ የዓለም መሪዎች በዚህ ሳምንት በተባበሩት መንግስታት ድርጅት (ተመድ) የተሰበሰቡት ከቁጥጥር ውጪ በሆነ መልኩ አርቴፊሻል ኢንተለጀንስ በሰው ልጆች ላይ አደጋ ሊደቅን ይችላል ከሚል አዲስ ስጋት ጋር ተያይዞ ነው። ይህ በእንዲህ እንዳለ የአየር ንብረት መዛባት እና እየናረ የመጣው የኑሮ ውድነት የመቶ ሚሊዮኖችን ሕይወት ፈታኝ አድርጎታል።

በተመድ ጠቅላላ ጉባኤ ላይ የሚደረገው ዓመታዊ ከፍተኛ የባለስልጣናት ስብሰባ የአንበሳውን ድርሻ የሚይዘው በኢራን፣ ጋዛ፣ ዩክሬን፣ ሱዳን፣ ኮንጎ እና ምያንማር ባሉ ታላላቅ ጦርነቶች ላይ ሲሆን፣ መሪዎቹ እነዚህን ጦርነቶች ለማስቆም ምን ማድረግ ይችላሉ የሚለው ጥያቄ ዋነኛው መነጋገሪያ ይሆናል።

የምድራችንን የወደፊት ዕጣ ፈንታ አደጋ ላይ ከሚጥለው ዓመታዊ የምድር ሙቀት መጨመር፣  ከተዘጉ የመርከብ መስመሮች እና  ከኑሮ ውድነት መጨመር ጋር በተያያዘ መፍትሄ ይሆናል ባሉት ጉዳይ ላይ ይመክራሉ።

የተ.መ.ድ 193 አባል አገራት እና  የጸጥታ ምክር ቤት፣ ቁልፍ ተቋማትን ማሻሻልን ጨምሮ ሰፊ የሆነ የማሻሻያ ፓኬጅ ላይ ተስማምተዋል። በአሜሪካ፣ ሩሲያ፣ ቻይና፣ ብሪታንያ እና ፈረንሳይ ውድቅ የማድረግ መብት ስላላቸው ያልተመጣጠነ ተጽዕኖ አላቸው።

ሰላማዊ ነጋሲ
#ዳጉ_ጆርናል

አዲስ አበባ ከ116 ዓመታት በፊት
— በ1910 የነበረችው ከተማ በአንድ ፎቶ

* ከዛሬ 116 ዓመታት በፊት፣ በ1910 ዓ.ም. አዲስ አበባ እንዴት ትመስል ነበር?
#ኢትዮጵያ | #አዲስአበባ
#ethiopia | ዛሬ በብዙ ፎቅ ሕንፃዎች፣ በሰፊ መንገዶች፣ በተጨናነቀ ትራፊክ እና በሚሊዮኖች ነዋሪዎች የምናውቃት አዲስ አበባ፣ ከአንድ መቶ ዓመት በላይ በፊት ፈጽሞ የተለየች ከተማ ነበረች።

ከላይ የሚታየው ፎቶ “Addis Abeba (1910)” በሚል ጽሑፍ የተመዘገበ ሲሆን፣ በዚያን ዘመን የከተማዋን የመሬት አቀማመጥ፣ የመኖሪያ ሰፈሮችን እና የመንገድ አወቃቀርን ለመመልከት የሚያስችል ውድ የታሪክ ምስል ነው።

ከተማ ከመሆኗ በፊት የንጉሣዊ ሰፈር

አዲስ አበባ መሠረቷ በ1886 ዓ.ም. አካባቢ ነው። አፄ ምኒልክ ከእቴጌ ጣይቱ ጋር ከኢንጦጦ ወደ ታችኛው ሜዳማ አካባቢ መውረዳቸው አዲስ አበባ የምትባለውን አዲስ ሰፈር መመሥረት አስችሏል። የከተማዋ መጀመሪያ አወቃቀር እንደዛሬው በተዘረጋ የከተማ ፕላን ሳይሆን በንጉሣዊ ካምፕና በተለያዩ የመኳንንት ሰፈሮች ዙሪያ የተገነባ ነበር።

በዚያን ዘመን “ሰፈር” የሚለው ቃል በከተማዋ አወቃቀር ውስጥ ትልቅ ሚና ነበረው። የተለያዩ መኳንንት፣ የጦር መሪዎች፣ ቤተ-ክህነት እና ሌሎች ባለሥልጣናት የራሳቸው አካባቢ ይኖራቸው ነበር። ከእነዚህ ሰፈሮች በኋላ የዛሬዋ አዲስ አበባ አስፋፍታ ወጣች።

1910፤ ከተማዋ እየተቀየረች የነበረችበት ዘመን

ይህ ፎቶ የተነሳበት 1910 አካባቢ አዲስ አበባ ከወታደራዊ ካምፕ መልክ ወደ ቋሚ ከተማ እየተለወጠች የነበረችበት ወቅት ነው።

በዚያን ጊዜ የከተማዋ ብዙ ክፍል በባህላዊ የኢትዮጵያ ቤቶችና በትንንሽ ሰፈሮች የተሞላ ነበር። ከተማዋ ከዛሬው አንፃር ሲታይ በጣም ዝቅተኛ የሕንፃ እፍጋት ነበራት፤ በብዙ አካባቢዎችም ቤቶች በሰፊ ክፍት መሬት መካከል ተበታትነው ይታዩ ነበር።

በ1910 አዲስ አበባ ወደ 65,000 ነዋሪዎች እንደነበሯት የUN-Habitat የታሪካዊ የሕዝብ ቁጥር ሰንጠረዥ ያሳያል።

ይህን ቁጥር ከዛሬዋ አዲስ አበባ ጋር ማነፃፀር የከተማዋ የሕዝብ እና የከተማ ስፋት እድገት ምን ያህል እንደነበር ያሳያል።

በፎቶው ውስጥ የሚታየው ምንድን ነው?

የፎቶው በጣም አስደናቂ ገጽታ የከተማዋ የተፈጥሮ መልክ ነው።

ከፊት ለፊት እና በመካከለኛው ክፍል የሚታየው ሰፊ መሬት በአረንጓዴ ሳርና በእርሻ መሬት የተሸፈነ ይመስላል። በመካከሉም አንድ የተዘረጋ የአፈር መንገድ ይታያል።

ዛሬ በአስፋልት መንገድ፣ በትራፊክ መብራትና በብዙ መኪኖች የምናውቀው የመንገድ ሕይወት በዚያን ጊዜ በፈረስ፣ በእግረኛ እና በእንስሳት መጓጓዣ የሚታወቅ ነበር።

በርቀት የሚታዩት ባህላዊ ቤቶችም የዚያን ዘመን የከተማ ኑሮ ገጽታ ያሳያሉ።

ከ“ጎጆዎች ከተማ” ወደ ዘመናዊት መዲና

በ20ኛው መቶ ዘመን መጀመሪያ አዲስ አበባ የኢትዮጵያ የፖለቲካ፣ የንግድና የዲፕሎማሲ ማዕከል እየሆነች መጣች።

ከአድዋ ድል በኋላም ከተማዋ የበለጠ የንግድና የውጭ ግንኙነት ማዕከል ሆነች። የተለያዩ የውጭ ነጋዴዎችና ዲፕሎማቲክ ልዑካን መምጣት ጀመሩ። የብሪታንያ፣ የፈረንሳይ፣ የጣሊያን እና የሩሲያ ልዑካን በከተማዋ መስፈር ጀመሩ።

በ1910 ብቻ የከተማዋ ሕይወት ወደ ዘመናዊነት የሚያመሩ አዳዲስ ተቋማትን ማየት ጀምሮ ነበር። በዚያን ዘመን የቴሌግራፍ ጽሕፈት ቤት፣ የአቢሲኒያ ባንክ እና የጉምሩክ ጽሕፈት ቤት ከተማዋ ውስጥ ከተመሠረቱ አዳዲስ ተቋማት መካከል ነበሩ።

በዚያን ዘመን ካሜራ እንዴት ደረሰ?

የዚህ ፎቶ ዋጋ የሚጨምረው ከመልክዓ ምድሩ በላይ ነው። ካሜራ በኢትዮጵያ በተስፋፋበት የመጀመሪያ ዘመን የተነሳ ምስል ነው።

የታሪክ ተመራማሪው ሪቻርድ ፓንክረስት በሚያቀርበው የቀደምት ፎቶግራፍ ታሪክ ላይ፣ ጣሊያናዊው ጋዜጠኛ አርኖልዶ ቺፖላ (Arnoldo Cipolla) በ1910 ከኤርትራ ወደ አዲስ አበባ መጥቶ ከ150 በላይ ፎቶግራፎችን እንዳነሳ ይጠቀሳል። ፎቶግራፎቹም አዲስ አበባን፣ የንጉሣዊ ቤተ-መንግሥትን፣ የንጉሥ ምኒልክንና እቴጌ ጣይቱን ጨምሮ የዚያን ዘመን የኢትዮጵያ ሕይወት ይመዘግቡ ነበር።

በተጨማሪም የአሜሪካ የኮንግረስ ቤተ-መጻሕፍት ከ1900 ጀምሮ የአዲስ አበባ ታሪካዊ ፎቶግራፎችን በስብስቡ ውስጥ ይዟል።

የውጭ ልዑካን መገኘት

1910 አዲስ አበባ ቀስ በቀስ የአፍሪካ የዲፕሎማሲ ማዕከል ወደምትሆንበት መንገድ ላይ ነበረች።

ለምሳሌ፣ በ1910 በአዲስ አበባ የብሪታንያ ልዑካን ቤት ባህላዊ የኢትዮጵያ ቱኩሎችን እንደ ጊዜያዊ መስሪያ ቤት ይጠቀም እንደነበር የታሪካዊ ምስል መዝገቦች ያሳያሉ።

ይህ በዚያን ዘመን የአዲስ አበባ ሕንፃ ባህል እና የውጭ ዲፕሎማሲ መስፋፋት እንዴት አብረው እየተጓዙ እንደነበር ያሳያል።

1910 አዲስ አበባ እና ዛሬዋ አዲስ አበባ

ከላይ ያለውን ፎቶ ዛሬ ከምናውቃት አዲስ አበባ ጋር ስናነፃፅር፣ የከተማ ለውጥ ብቻ ሳይሆን የኢትዮጵያ የዘመናዊነት ጉዞ በምስል ይታየናል።

1910 — የአፈር መንገድ፣ ባህላዊ ቤቶች፣ ሰፊ ክፍት መሬት፣ ዝቅተኛ የሕንፃ እፍጋት።

ዛሬ — ባለብዙ ፎቅ ሕንፃዎች፣ ሰፊ የአስፋልት መንገዶች፣ የሕዝብ ብዛት፣ የንግድ ማዕከላትና ዘመናዊ የመጓጓዣ ሥርዓቶች።

በ1910 የነበረችው አዲስ አበባ ወደ ዛሬዋ ከተማ ለመድረስ ገና በጉዞ ላይ ነበረች።

---

አንድ ፎቶ፣ ከመቶ ዓመት በላይ የሚቆይ ትዝታ

የዛሬ 116 ዓመት የአዲስ አበባን ምስል ስንመለከት፣ በፎቶው ውስጥ መንገዶችንና ቤቶችን ብቻ አናይም።

አንድ ከተማ ከንጉሣዊ ሰፈር ወደ ዘመናዊ መዲና የተሸጋገረችበትን ታሪክ እናያለን።

ከዛሬው ጫጫታ እና የከተማ እንቅስቃሴ በፊት፣ በዚያ ሰፊ መሬት ላይ ሰዎች ይኖሩ፣ ይነግዱ፣ ይጓዙ እና ከተማቸው የወደፊት ታሪክ እንዲህ እንደሚቀየር ሳያውቁ የዕለት ተዕለት ኑሯቸውን ይመሩ ነበር።

አዲስ አበባ — 1910። አንድ ፎቶ፣ አንድ ዘመን፣ አንድ የከተማ ታሪክ።

Getu Temesgen - (ጌጡ ተመስገን)

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የፈረንሳዩ ፕሬዝዳንት ኢማኑኤል ማክሮን በኒውዮርክ ከአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ጋር ከተወያዩ በኋላ፣ የዓለምን የኃይል (ኢነርጂ) ገበያ ለማረጋጋት እና ለግጭቶች ዲፕሎማሲያዊ መፍትሄ ለማምጣት በጋራ ለመስራት መስማማታቸውን አስታወቁ።

ማክሮን በማህበራዊ ትስስር ገጻቸው ላይ ባሰፈሩት መግለጫ ኒውዮርክ እንደደረሱ ከፕሬዝዳንት ትራምፕ ጋር ተገናኝተው በቀጣናዊ እና ዓለም አቀፋዊ ተግዳሮቶች ዙሪያ የጋራ ምላሽ ለመስጠት መምከራቸውን ገልጸዋል። የፈረንሳዩ መሪ አክለውም፣ "በመካከለኛው ምስራቅ የሚገኙ ወሳኝ የመሠረተ ልማት አውታሮችን በማስጠበቅ እና በሆርሙዝ ስትሬት የባህር ላይ ጉዞ ነጻነትን በማረጋገጥ፣ በኃይል ገበያው ላይ ያለውን ውጥረት ለማርገብ በጋራ ለመስራት ወስነናል" ብለዋል።

ከመካከለኛው ምስራቁ ውጥረት ባሻገር የሩሲያ እና ዩክሬን ጦርነትም የውይይቱ አካል ነበር። ሁለቱ መሪዎች በዩክሬን የኃይል እና የሲቪል መሰረተ ልማቶች ላይ የሚሰነዘረው ጥቃት እንዲቆም (Moratorium እንዲደረግ) የጋራ ጥረታቸውን እንደሚያስተባብሩ ማክሮን አስታውቀዋል። "የሲቪል ማህበረሰቡ ከጥቃት ሊጠበቅ ይገባል፤ እንዲሁም በሩሲያ እና በዩክሬን መካከል ለሰላም የሚያበቃ ከባድ እና እውነተኛ ድርድር በተቻለ ፍጥነት ልንጀምር ይገባል" ሲሉ ፕሬዝዳንቱ አሳስበዋል።

በአንድ በኩል ማክሮን ትራምፕን አግኝተው ስለ ሆርሙዝ ስትሬት እና ስለ መካከለኛው ምስራቅ የነዳጅ መሰረተ ልማት ደህንነት አብዝተው መምከራቸው፣ የቀጣናው ኃይሎች (በተለይም ኢራን እና ሁቲዎች) በዓለም የኢኮኖሚ የደም ስር ላይ የደቀኑትን አደጋ በጉልህ ያንጸባርቃል። አውሮፓ ያለ አሜሪካ ወታደራዊ ጥላ ይህንን የኃይል መስመር ማስጠበቅ እንደማትችልም በግልጽ ያሳያል።

በሌላ በኩል ፈረንሳይ (የአውሮፓ ህብረትን በመወከል) የዩክሬንን የሰላም ድርድር በተፋጠነ ሁኔታ ለመጀመር ከአሜሪካ ጋር መግጠሟ፣ የጦርነቱ ጫና በምዕራባውያን ኢኮኖሚ ላይ ከአቅም በላይ እየሆነ መምጣቱን የሚያሳይ ህያው ምስክር ሆኖ ይቆማል። ይህም የትራምፕ አስተዳደር በዩክሬን ጦርነት ላይ ያለውን "ጦርነቱ በአፋጣኝ በድርድር ማለቅ አለበት" የሚል ፖሊሲ፣ አውሮፓውያን በውድም በግድም እየተቀበሉት እና ስትራቴጂያቸውን እያስተካከሉ መሆኑን ያመላክታል።

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በአሜሪካ እና በእስራኤል መካከል በቅርቡ የተደረገው አዲስ የጦር መሳሪያ ስምምነት፣ ዋሽንግተን የሰብአዊ መብቶች እና የእርዳታ አቅርቦት ቅድመ ሁኔታዎችን እስካላስከበረች ድረስ የጠቅላይ ሚኒስትር ቤንጃሚን ኔታንያሁን መንግሥት ይበልጥ የሚያበረታታ እና የፖለቲካ እድሜ የሚያራዝም መሆኑን የጦር መሳሪያ ቁጥጥር ማህበር አስጠነቀቀ።

የማህበሩ ዋና ዳይሬክተር ዴሪል ኪምቦል ለአልጀዚራ እንደተናገሩት፣ "በአሁኑ ወቅት ጦርነቱ እየተካሄደበት ባለው መንገድ እና በሚያደርሰው የሰብአዊ እልቂት ላይ ከጊዜ ወደ ጊዜ እየጨመረ የመጣ ከፍተኛ ብስጭት አለ" ብለዋል። አክለውም፣ "በዚህ ወሳኝ ወቅት የሚደረግ የጦር መሳሪያ አቅርቦት የኔታንያሁን መንግሥት ከማበረታታት ባለፈ፣ ኔታንያሁ አሁንም ሙሉ የአሜሪካ ድጋፍ እንዳላቸው ለማሳየት ስለሚረዳ ከምርጫው አስቀድሞ የተበረከተላቸው ትልቅ የፖለቲካ 'ስጦታ' ነው" ሲሉ ወቅሰዋል።
ዳይሬክተሩ የአሜሪካን ህግ በማስታወስ፣ የአሜሪካ የጦር መሳሪያ እና ወታደራዊ ድጋፍ የሚያገኙ ሀገራት በሰብአዊ መብት ጥሰት ላይ መሳተፍም ሆነ የሰብአዊ እርዳታ አቅርቦትን ማደናቀፍ እንደሌለባቸው ህጉ በግልጽ እንደሚደነግግ አስረድተዋል። "እስራኤል እነዚህን ህጎች እና መርሆች መጣሷ አያከራክርም (ሊካድ የማይችል እውነት ነው)" ያሉት ኪምቦል፣ "የአሜሪካ መንግሥት እስራኤል ያስቀመጥናቸውን ቅድመ ሁኔታዎች እያሟላች መሆኗን በግልጽ ማረጋገጥ እና በሰነድ ማስደገፍ ይኖርበታል" ሲሉ አሳስበዋል።

የዚህ የጦር መሳሪያ ስምምነት እና የባለሙያው ትንታኔ ትልቁ የፖለቲካ አንድምታ፣ የአሜሪካ መንግሥት በመካከለኛው ምስራቅ ፖሊሲው ላይ ያለውን ጥልቅ የሞራል እና የፖለቲካ ተቃርኖ ፍንትው አድርጎ የሚያሳይ መሆኑ ነው።

የዚህ የጦር መሳሪያ ስምምነት እና የባለሙያው ትንታኔ ትልቁ የፖለቲካ አንድምታ፣ የአሜሪካ መንግሥት በመካከለኛው ምስራቅ ፖሊሲው ላይ ያለውን ጥልቅ የሞራል እና የፖለቲካ ተቃርኖ ፍንትው አድርጎ የሚያሳይ መሆኑ ነው።

በአንድ በኩል የትራምፕ አስተዳደር ተኩስ አቁም እንዲደረግ እና የሰብአዊ እርዳታ ያለምንም እንቅፋት እንዲገባ ግፊት እያደረገ እንደሆነ ሲናገር፤ በሌላ በኩል ደግሞ እርዳታ ለሚከለክለው እና በሰብአዊ መብት ጥሰት ለሚወቀሰው የኔታንያሁ መንግሥት የጦር መሳሪያ ማቅረቡን መቀጠሉ ከፍተኛ ትችት አስነስቶበታል። ይህ ድርጊት በሀገር ውስጥ ፖለቲካቸው በተቃውሞ ማዕበል ለሚናወጡት እና ስልጣናቸው አደጋ ላይ ለወደቀው ቤንጃሚን ኔታንያሁ፣ "ኃያሏ አሜሪካ አሁንም ከጎኔ ናት" ብለው ለህዝባቸው እንዲናገሩ እና የፖለቲካ ትርፍ እንዲያገኙ ህያው ምስክር ሆኖ የሚያገለግል የፖለቲካ 'የነፍስ አድን' ስጦታ ነው።

የአሜሪካ አስቸኳይ መግለጫ❗️

👉የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር እና በመካከለኛው ምስራቅ የሚገኙ የአሜሪካ ኤምባሲዎች ሪያድ፣ አቡ ዳቢ፣ ዶሃ፣ እየሩሳሌም እና ሌሎችም ከትናንት ጀምሮ ያወጡት የተቀናጀ የደህንነት ማስጠንቀቂያ አውጥተዋል።

በየመኑ ሁቲዎች እና በሳዑዲ ዓረቢያ መካከል የተቀሰቀሰው ወታደራዊ ግጭትና የባሊስቲክ ሚሳይል ጥቃቶች ማሻቀባቸው ግጭቱ በፍጥነት ወደ ሌላ አቅጣጫ ሊስፋፋ እንደሚችል ተስጋቷል።

👉 የሁቲ አማፂያን በሳዑዲ ዓረቢያ የሚገኙ የሲቪል አየር ማረፊያዎችን ጨምሮ መሠረተ ልማቶችን ኢላማ ማድረጋቸው ተጠቅሷል።

በኢራን የሚደገፉ ቡድኖች በመካከለኛው ምስራቅም ሆነ ከዚያ ውጭ የሚገኙ የአሜሪካ ዲፕሎማሲያዊ ተቋማትን፣ የንግድ ድርጅቶችን እና ዜጎችን ኢላማ ሊያደርጉ እንደሚችሉ ኤምባሲዎቹ አሳስበዋል።

👉በአካባቢው የሚገኙ የአየር ክልሎች  በድንገት ሊዘጋጉ ስለሚችሉ፣ የበረራ ስረዛዎች እና ከፍተኛ የመንገድ መስተጓጎሎች ሊከሰቱ እንደሚችሉ ማስጠንቀቂያ ተሰጥቷል።

👉 በዱባይ፣ ዶሃ፣ አቡ ዳቢ፣ ሪያድ እና ጅዳ አየር ማረፊያዎች በኩል የሚያልፉ መንገደኞች ከቤት ከመውጣታቸው በፊት የበረራ ሁኔታቸውን ከአየር መንገዶቻቸው ጋር በቀጥታ እንዲያረጋግጡ ታዟል።

👉 በመካከለኛው ምስራቅ ውስጥ የሌሉ የአሜሪካ ዜጎች ወደ አካባቢውም ሆነ በአካባቢው አየር ክልል አቋርጠው የሚያደርጉትን ጉዞ "በድጋሚ እንዲያጤኑት" ምክር ተሰጥቷል።

@Yenetube Fikerassefa

የአሜሪካ አስቸኳይ መግለጫ❗️

👉የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር እና በመካከለኛው ምስራቅ የሚገኙ የአሜሪካ ኤምባሲዎች ሪያድ፣ አቡ ዳቢ፣ ዶሃ፣ እየሩሳሌም እና ሌሎችም ከትናንት ጀምሮ ያወጡት የተቀናጀ የደህንነት ማስጠንቀቂያ አውጥተዋል።

በየመኑ ሁቲዎች እና በሳዑዲ ዓረቢያ መካከል የተቀሰቀሰው ወታደራዊ ግጭትና የባሊስቲክ ሚሳይል ጥቃቶች ማሻቀባቸው ግጭቱ በፍጥነት ወደ ሌላ አቅጣጫ ሊስፋፋ እንደሚችል ተስጋቷል።

👉 የሁቲ አማፂያን በሳዑዲ ዓረቢያ የሚገኙ የሲቪል አየር ማረፊያዎችን ጨምሮ መሠረተ ልማቶችን ኢላማ ማድረጋቸው ተጠቅሷል።

በኢራን የሚደገፉ ቡድኖች በመካከለኛው ምስራቅም ሆነ ከዚያ ውጭ የሚገኙ የአሜሪካ ዲፕሎማሲያዊ ተቋማትን፣ የንግድ ድርጅቶችን እና ዜጎችን ኢላማ ሊያደርጉ እንደሚችሉ ኤምባሲዎቹ አሳስበዋል።

👉በአካባቢው የሚገኙ የአየር ክልሎች  በድንገት ሊዘጋጉ ስለሚችሉ፣ የበረራ ስረዛዎች እና ከፍተኛ የመንገድ መስተጓጎሎች ሊከሰቱ እንደሚችሉ ማስጠንቀቂያ ተሰጥቷል።

👉 በዱባይ፣ ዶሃ፣ አቡ ዳቢ፣ ሪያድ እና ጅዳ አየር ማረፊያዎች በኩል የሚያልፉ መንገደኞች ከቤት ከመውጣታቸው በፊት የበረራ ሁኔታቸውን ከአየር መንገዶቻቸው ጋር በቀጥታ እንዲያረጋግጡ ታዟል።

👉 በመካከለኛው ምስራቅ ውስጥ የሌሉ የአሜሪካ ዜጎች ወደ አካባቢውም ሆነ በአካባቢው አየር ክልል አቋርጠው የሚያደርጉትን ጉዞ "በድጋሚ እንዲያጤኑት" ምክር ተሰጥቷል።

Seledadotio
Seledadotio

(ዘ-ሐበሻ ዜና) ኢትዮጵያ በየዓመቱ በሚሊዮን ቶን የሚቆጠር የሙዝ ምርት የምታመርት ቢሆንም፣ በሎጂስቲክስ ማነቆዎች እና በተገቢው የማቀዝቀዣ ሰንሰለት መሠረተ ልማት እጥረት የተነሳ ምርቷን ለዓለም አቀፍ ገበያ በማቅረብ ረገድ ከፍተኛ ፈተና እንደገጠማት የዘርፉ ባለሙያዎች አስታወቁ።

ሀገሪቱ እ.ኤ.አ. በ2019 ከ1 ሚሊዮን ቶን በላይ ሙዝ ያመረተች ሲሆን፣ በአንዳንድ ክልሎች በአምስት ወራት ውስጥ ብቻ ወደ 1.6 ሚሊዮን ቶን የሚጠጋ ምርት ተሰብስቧል። ሆኖም ባለፉት አምስት ዓመታት ከሙዝ እና አቮካዶ የወጪ ንግድ ያገኘችው ገቢ 38 ሚሊዮን ዶላር ብቻ ነው። ይህ አሃዝ እ.ኤ.አ. በ2025 በዓለም አቀፍ ደረጃ ከተንቀሳቀሰው የ16.7 ቢሊዮን ዶላር የሙዝ ንግድ ጋር ሲነጻጸር እጅግ አነስተኛ ነው።

የአፍሪካ ንግድ እና ትራንስፖርት ኮሪደር ባለሙያ የሆኑት ስጆርድ ኤች ቪሰር እንዳስረዱት፣ የጥራት ችግር እና በቂ ያልሆነ የማቀዝቀዣ ሰንሰለት መሠረተ ልማት የወጪ ንግዱ ዋነኛ ተግዳሮቶች ናቸው። "ለማቀዝቀዣ ትራንስፖርት እጥረቱ አንዱ መፍትሔ፣ የኢትዮ-ጅቡቲ ምድር ባቡር (EDR) ማቀዝቀዣ ያላቸውን ፉርጎዎች በመጠቀም ትኩስ ሙዝን ወደ ጅቡቲ ወደብ ማጓጓዝ ነው" ሲሉ ባለሙያው መክረዋል።

በዲኤችኤል የምሥራቅ አፍሪካ ዋና ሥራ አስፈጻሚ ፕራሞድ ባጋልዋዲ እንደገለጹት፣ በአሁኑ ወቅት የጅቡቲ ወደብ ወደ ኢትዮጵያ የሚገቡትን እና የሚወጡትን አጠቃላይ እቃዎች በዋነኝነት የሚያስተናግድ በመሆኑ ኮሪደሩ ለሀገሪቱ የዓለም አቀፍ ንግድ ቁልፍ በር ሆኗል።

የትራንስፖርት እና ሎጂስቲክስ ሚኒስቴር መረጃ እንደሚያሳየው፣ በ2025/26 በጀት ዓመት ኢትዮጵያ ከ17.57 ሚሊዮን ሜትሪክ ቶን በላይ የገቢ እና የወጪ ጭነት አጓጉዛለች (15.93 ሚሊዮኑ የገቢ፣ 1.64 ሚሊዮኑ ደግሞ የወጪ ጭነት ነው)። ከዚህ ውስጥ የጅቡቲ ወደብ 15.34 ሚሊዮን ቶን ወይም 97 በመቶውን የባህር ላይ ጭነት አስተናግዷል።
"ከገልፍ (MENA) ቀጠና ወደ ኢትዮጵያ የሚገባው የጭነት መጠን የኢኮኖሚ ሊበራላይዜሽኑን ተከትሎ በተከታታይ እያደገ ነው፤ ለዚህም የወደብ እና የመንገድ ትስስር አቅምን ማሳደግ ያስፈልጋል" ብለዋል አቶ ባጋልዋዲ።

የመካከለኛው ምሥራቅ ገበያ እና የአየር ትራንስፖርት
የኬንያ አየር መንገድ የካርጎ ማኔጂንግ ዳይሬክተር አቶ ፍጹም አባዲ በበኩላቸው፣ የተባበሩት አረብ ኤሚሬቶች እና ሳዑዲ አረቢያ ለምሥራቅ አፍሪካ ቁልፍ የንግድ መዳረሻዎች እና የትራንዚት ማዕከላት መሆናቸውን ገልጸዋል። እንደ ፍራፍሬ፣ አበባ፣ የባህር ምግቦች እና ሌሎች ከፍተኛ ዋጋ ያላቸው ምርቶች ወደ ገልፍ ሀገራት በስፋት እየተላኩ ነው።

ምንም እንኳ የጅቡቲ-ኢትዮጵያ ኮሪደር በዋነኝነት በምድር እና በባህር ትራንስፖርት ላይ የተመሠረተ ቢሆንም፣ ፍጥነት እና አስተማማኝነት ለሚፈልጉ አላቂ ምርቶች፣ መድኃኒቶች እና የኤሌክትሮኒክስ እቃዎች የአየር ትራንስፖርት ወሳኝ ሚና እየተጫወተ እንደሚገኝ አቶ ፍጹም አስረድተዋል።

የዓለም አቀፍ የጭነት አስተላላፊዎች ማኅበራት ፌዴሬሽን (FIATA) የአየር ጭነት ኢንስቲትዩት ሊቀመንበር ዳዊት ውብሸት፣ ኢትዮጵያ አሁን ላይ በመንገድ መሠረተ ልማት ላይ ፈተና እንዳለባት አንስተዋል። የመንገዶች መበላሸት በተሽከርካሪዎች ላይ ጉዳት ከማድረሱም ባለፈ የሥራ ማስኬጃ ወጪን ከፍ አድርጎታል። ይሁን እንጂ መንግሥት የጀመራቸው የመንገድ ጥገና እና መልሶ ማቋቋም ፕሮጀክቶች የጭነት እንቅስቃሴውን ይበልጥ ደህንነቱ የተጠበቀ እና ቀልጣፋ እንደሚያደርጉት ይጠበቃል።

አቶ ዳዊት አክለውም፣ ኢትዮጵያ የራሷን እና የጎረቤት ሀገርን የጉምሩክ ሥርዓት ደርባ መሥራቷ ሂደቱን እንዳጓተተው ጠቁመዋል። ሌላኛው ትልቁ ማነቆ ደግሞ የኮንቴነር እጥረት ነው። ትላልቅ የጭነት መርከቦች በቀጥታ ጅቡቲ ወደብ ላይ ስለማይቆሙ፣ በትንንሽ አቀባይ (Feeder) መርከቦች ላይ ጥገኛ መሆን አቅምን የገደበ ሲሆን፣ ይህም የወጪ ንግዱን አስተጓጉሎታል።

እነዚህን የጉምሩክ እና የድንበር ማነቆዎች ለመፍታት፣ በዚህ ዓመት መጀመሪያ ላይ ኢትዮጵያ እና ጅቡቲ የጋላፊን የአንድ ማዕከል የድንበር ኬላ ወደ ሥራ ለማስገባት የሚያስችል የጋራ ፍኖተ-ካርታ ላይ ተስማምተዋል። ይህ አሠራር የጉምሩክ ፍተሻ ድግግሞሽን በማስቀረት የድንበር ማቋረጫ ጊዜን ከ62 እስከ 87 በመቶ ይቀንሳል ተብሎ ይጠበቃል።

በአጠቃላይ የጅቡቲ-ኢትዮጵያ የንግድ መስመር የሀገሪቱን የዓለም ገበያ ተደራሽነት ከማሳደግ አኳያ ከፍተኛ ሚና ያለው ሲሆን፣ የሙዝ እና መሰል የግብርና ምርቶችን የወጪ ንግድ አቅም ለማሳደግ የማቀዝቀዣ ሰንሰለትን አስተማማኝነት፣ የጉምሩክ ቅንጅትን እና የብዙሃን ትራንስፖርት ውህደትን ማሻሻል እጅግ ወሳኝ መሆኑ ተጠቁሟል።

ባሕር በር፤ ብሔራዊ ደኅንነትና ሉዓላዊነትን ለማስጠበቅ

አዲስ አበባ፣ መስከረም 9፣ 2019 (ኤፍ ኤም ሲ) ውሃ የሰው ልጅ የመኖር መሠረት ነው፤ ከዚህም ባሻገር በሀገራት እድገትና ስልጣኔ መመስረት እንዲሁም ሉዓላዊነት መከበር ውስጥ ትልቁን ድርሻ ይይዛል፡፡

የጥንት ስልጣኔ ባለቤቷ ምድረ ቀደምት ኢትዮጵያ ከአክሱም ዘመነ መንግሥት ከነበረው የአዱሊስ ወደብ ጀምሮ የተለያዩ የንግድ እንቅስቃሴዎችን ታካሂድ ነበር፡፡

ከ130 ሚሊየን በላይ ህዝብ ያላት ኢትዮጵያ ከ90 በመቶ በላይ የሚሆነውን የወጪ ገቢ ንግድ የምታካሂደው ጅቡቲ ወደብን ተጠቅማ በመሆኑ፤ ይህ ችግር በቀጥታ ተጽዕኖ ያሳድርባታል፡፡

የዓለም አቀፍ ህግ ወደብ አልባ የሆኑ ሀገራት የሚያስፈልጓቸውን ነገሮች ወደብ ባላቸው ሀገራት በኩል እንዲያሳልፉ መብት ይሰጣል፤ ነገር ግን ይህ የሚሆነው በወደቡ ላይ ሉዓላዊ መብት ያላቸው ሀገራት ለሚያስቀምጡት ህግ መገዛትንና በቅድመ ሁኔታቸው መስማማትን ይፈልጋል፡፡

ይህም ደህንነቷን አደጋ ላይ እንዲወድቅ የሚያደርገው በመሆኑ፤ በዋናነት ብሔራዊ ደህንነትና ሉዓላዊነቷን ለማስጠበቅም የባሕር በር ወሳኝነት ጥያቄ ውስጥ የሚገባ አይደለም፡፡

ዓለም አቀፍ የደህንነት ሁኔታዎች ከጊዜ ወደ ጊዜ እየተለዋወጡና ለመተንበይ አስቸጋሪ እየሆኑ መጥተዋል፡፡

የመካከለኛው ምስራቅ ላይ የተፈጠሩ ቀውሶች ወደ ቀይ ባሕር መስፋፋት የነዳጅና የሸቀጦች አቅርቦት ላይ ከሚያመጣው ተጽዕኖ ባሻገር ለከፍተኛ የደኅንነት ስጋትም የዳረገ ሆኗል፡፡

በሀገር ደህንነት ላይ ስጋት የሚደቅኑ በባሕር ላይ የሚፈጸሙ ህገወጥ ዝውውሮችን፣ የአሸባሪ ቡድን እንቅስቃሴዎችን ለመግታት የሚያስችል ጠንካራ የባሕር ኃይል ስራን ይፈልጋል፡፡

በባሕር ላይ የሚመጡ የደኅንነት ስጋቶችን መሬት ላይ ሆኖ ለመመከት አስቸጋሪ በመሆኑ ኢትዮጵያ ቀይ ባሕርን አስታከው ለሚመጡባት የደኅንነት ስጋቶችን መመከት የምትችለው የባለቤትነት መብቷን አስከብራ መቆም ስትችል ነው፡፡

ጠንካራ የባሕር ኃይልን የነበራት ኢትዮጵያ የጦር መርከቦቿ ቀይ ባሕርን እያሰሱ እስከ ሕንድ ውቅያኖስ ይደርሱ እንደነበር ይነሳል፡፡

ፕሮፌሰር ሹመት ሲሻኝ ጦቢያ መጽሔት ላይ ባሰፈሩት ጽሁፍ እንዲህ ይላሉ፤ "ኢትዮጵያ በታሪኳ ያለፈቻቸው መነሳትና መውደቅ ከባሕር ጋር ከነበራት ቅርበትና ርቀት ጋር ቀጥተኛ የሆነ ግንኙነት አለው፡፡

የባሕር በር በእጇ በነበረበት ዘመን የጎለበተችና የበለጸገች ኢትዮጵያን መመስረት ተችሏል፡፡ በአንጻሩ የባሕር በሯን በተነጠቀችባቸው ዘመኖች ኢኮኖሚዋ የኮሰሰ ባሕሏ የደበዘዘ፣ ፖለቲካዋ የተናጋ ኢትዮጵያን በተደጋጋሚ አይተናል፡፡

በኢትዮጵያ እጅግ አንጸባራቂ የነበረው የአክሱም ሥልጣኔ እንዲያ መግነኑ በሌላ አጋጣሚ ሳይሆን፤ አክሱም በቀይ ባሕር ጠረፍ ላይ በገነባችው የበላይነት ምክንያት ነበር፡፡

አዱሊስን ዋና በር በማድረግ በወቅቱ በነበረው ዓለም አቀፋዊ ንግድ በግንባር ቀደምትነት በመሳተፏ አክሱም እስካሁን የሚያስደንቀውን ሥልጣኔ መገንባት ቻለች፡፡" ብለዋል፡፡

በመሆኑም፤ የባሕር በርና ደህንነት ሊነጣጠሉ የማይችሉ ነገሮች በመሆናቸው ኢትዮጵያ የራሷን ደህንነትና ሉዓላዊነት ከማስጠበቅ ባሻገር በቀጣናው ያላትን የሰላም ማስከበር ሚና በአግባቡ እንድትወጣ የባሕር በር ባለቤትነት መብቷ መረጋገጥ ይሻል፡፡

በቤተልሔም ግርማ

ኢትዮጵያ በብሪክስ አባል ሀገራት ስለምን ተፈላጊ ሆነች

አዲስ አበባ፣ መስከረም 8፣ 2019 (ኤፍ ኤም ሲ) ኢትዮጵያ ከቅርብ ጊዜ ወዲህ ከጀመረቻቸው የዲፕሎማሲ ስኬቶች መካከል የብሪክስ አባል መሆኗ ታላቅና ወሳኝ ምዕራፍ ነው።

ብራዚል፣ ሩሲያ፣ ህንድ፣ ቻይና እና ደቡብ አፍሪካን (በመቀጠልም ኢትዮጵያን፣ ግብጽን፣ ኢራንን እና ዩናይትድ አረብ ኤሚሬቶችን) ያቀፈው ይህ ስብስብ፤ የዓለምን የጂኦ-ፖለቲካ እና የኢኮኖሚ መልክዓ ምድር ዳግም እየቀረጸ ይገኛል።

የኢትዮጵያ ብሪክስን መቀላቀል ሀገሪቱ ከአህጉራዊ ተሰሚነቷ ባለፈ በዓለም አቀፍ መድረክ ያላትን ተጽዕኖ ፈጣሪነት በከፍተኛ ደረጃ ከፍ አድርጎታል።

በኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ የሀገር ውስጥ ኢኮኖሚ ትንተና ዳይሬክቶሬት ባልደረባ የሆኑት ወንድሙ መኮንን፤ ‹‹Ethiopia and BRICS: Prospects and Challenges›› በሚል ርእስ በ‹‹Journal of Political Science and International Relations›› ዓለም አቀፍ የጥናት መድብል ላይ ባሳተሙት ጥናታዊ ጽሑፋቸው፤

‹‹የኢትዮጵያ ስትራቴጂካዊ ቦታ፣ በአፍሪካ ህብረት ውስጥ ያላት የመሪነት ሚና እና እያደገ የመጣው የኢኮኖሚ እና የፖለቲካ ተፅዕኖ ለብሪክስ ሀገራት ሳቢ አጋር አድርጓታል። ከኢትዮጵያ ጋር ያለውን ግንኙነት ማጠናከር ብሪክስ በምስራቅ አፍሪካ ቀጣና ሰፊ መገኘት እንዲኖረው ከሚያደርገው ስትራቴጂ አካል አንዱ ነው፤ ይህም ኢትዮጵያ የምትገኝበት ይህ ቀጣና ለመካከለኛው ምስራቅ ካለው ቅርበት፣ ለቀይ ባህር መገኛ አካባቢ መሆኑና በቀጣናዊ ሰላምና ጸጥታን በማስጠበቅ ረገድ ካለው ከፍተኛ የሆነ ስትራቴጂካዊ ጠቀሜታን ከግምት ውስጥ ያስገባ ነው›› ሲሉ አብራርተዋል።

ኢትዮጵያ የብሪክስ አባል ለመሆን ስትወስንም ከራሷ ብሔራዊ ጥቅም ባሻገር አባላቱ በዓለም አቀፍ ደረጃ ያላቸውን ኢኮኖሚያዊ፣ ፖለቲካዊና ስትራቲጂካዊ ጠቀሜታቸውን ከግምት ውስጥ በማስገባት ነው፡፡

የብሪክስ አባል ሀገራት አጠቃላይ የኢኮኖሚ ምርት ከ28 ትሪሊየን የአሜሪካ ዶላር በላይ ያለው በመሆኑ በዓለም አቀፍ የፖለቲካ መድረክ ላይ ከፍተኛ ተፅዕኖ አላቸው። በጋራ ከዓለም ህዝብ ከ40 በመቶ በላይ የሚሆኑትን የሚይዙ ሲሆን፣ ለዓለም አቀፉ አጠቃላይ የሀገር ውስጥ ምርት ትልቅ ድርሻ ያበረክታሉ።

በተጨማሪም አራት ተጨማሪ አባል ሀገራት ማለትም ግብፅ፣ ኢትዮጵያ፣ ኢራን እና የተባበሩት ዓረብ ኤምሬቶች በመጨመራቸው የብሪክስ የፖለቲካ እና የኢኮኖሚ አቅም የበለጠ እንዲጨምር አድርጎታል፡፡ የዚህ ስብስብ አካል መሆን ለኢትዮጵያ በርካታ ጥቅሞችን ያስገኛል።

የሩሲያው ሎባቼቭስኪ ስቴት ዩኒቨርሲቲ የዓለም አቀፍ ግንኙነት የሁለተኛ ዲግሪ ተማሪ የሆነው ተመስገን ወ/ጻድቅ፤ ‹‹Ethiopia's Membership in BRICS: Opportunities and Challenges›› በሚል ርዕስ ባለፈው ግንቦት ወር ባሳተሙት ጥናታዊ ጽሑፍ የኢትዮጵያ የብሪክስ አባልነት ያለውን ፋይዳ በስፋት ዳስሰዋል።

ኢትዮጵያ በሕዝብ ብዛት ከአፍሪካ ሁለተኛዋ ትልቅ ሀገር በመሆኗ፣ የአፍሪካ የፖለቲካ መዲና እና መግቢያ በር፣ ትላልቅ የልማት እቅድ በመተግበር ላይ የምትገኝ ሀገር በመሆኗ እና የቀጣናው መሪ መሆኗን በመቀጠሏ የብሪክስ አባል መሆኗ በአባል ሀገራቱ መካከል ትልቅ ቦታ የሚሰጠው እንደሆነ አንስተዋል።

የኢትዮጵያ ከብሪክስ ጋር ያላት ቁርኝት በንግድ፣ በኢንቨስትመንት፣ በቴክኖሎጂ ሽግግር እና በ”ውቀት ልውውጥ ያሉ አጋጣሚዎችን ለመጠቀም ባላት ፍላጎት የሚመራ ነው።

የብሪክስ ሀገራት በዓለም አቀፍ ደረጃ ያላቸውን ተፅዕኖ ማሳደጋቸውን በቀጠሉበት በዚህ ወቅት፣ ኢትዮጵያ አዳዲስ ገበያዎችን ለማግኘት፣ ኢንቨስትመንትን ለመሳብ እና በዋና ዋና የኢኮኖሚ ዘርፎቿ ላይ ፈጠራን ለማስፋፋት በዚህ ጥረት ውስጥ ስትራቴጂካዊ ቦታዋን ለመያዝ ትፈልጋለች።

በተጨማሪም የኢትዮጵያ ከብሪክስ ጋር መጣመር፤ በቀጣናዊ ውህደት፣ በዓለም አቀፍ ተወዳዳሪነት እና በዓለም አቀፍ ትብብር ላይ የሚያስከተለውን የተወሰነ አንድምታ የመረዳት አስፈላጊነት በመኖሩ ነው።

በኢትዮጵያ እና በብሪክስ መካከል ያለው ግንኙነት በተለይም በመሠረተ ልማት ግንባታ፣ በኢንዱስትሪ መስፋፋት እና በቴክኖሎጂ ሽግግር ዘርፎች ከፍተኛ የኢኮኖሚ አቅም እንዳለው ያመላክታሉ።

የብሪክስ ሀገራት ባላቸው ከፍተኛ የፋይናንስ አቅም እና በትልልቅ ፕሮጀክቶች ላይ ባላቸው ልምድ፣ የኢትዮጵያን ታላላቅ የልማት ግቦች በመደገፍ ረገድ በጥሩ ሁኔታ ላይ ይገኛሉ።

በአፍሪካን ስተዲስ ሪቪው የታተመ ጥናታዊ ጽሑፍ ላይ እንደተመላከተው፤ ቻይና እንደ ኢትዮ-ጂቡቲ የባቡር መስመር እና የተለያዩ የኢንዱስትሪ ፓርኮችን በመሳሰሉ ዋና ዋና ፕሮጀክቶች በኢትዮጵያ የማኑፋክቸሪንግ እና የመሠረተ ልማት ዘርፎች ላይ ግንባር ቀደም ኢንቨስተር ሆና ወጥታለች።

በተመሳሳይ ህንድ የሀገሪቱን እያደገ የመጣ የሠራተኛ ኃይል እና የገበያ አቅም በመጠቀም በኢትዮጵያ የእርሻ እና የኢንፎርሜሽን ቴክኖሎጂ ዘርፎች ላይ ኢንቨስት በማድረግ ላይ ናት።

ከንግድ እና ኢንቨስትመንት ባለፈ በሌሎች ዘርፎችም ለምሳሌ በቴክኖሎጂ ሽግግር፣ በክህሎት ማሳደግ እና በጋራ የምርምርና ልማት ፕሮጀክቶች ላይ በኢኮኖሚ ዘርፍ ያለው ትብብር ወደ ላቀ ደረጃ እያደገ ነው። ይህ ደግሞ ኢትዮጵያ የማምረት አቅሟን ለማሳደግ እና በዋና ዋና ዘርፎች የእሴት ሰንሰለቱን ከፍ ለማድረግ ያለው ጠቀሜታ ጉልህ ነው።

በተረፈ ወርቁ

የአሜሪካ ፋይናንስ ሚኒስቴር በኤርትራ የመከላከያ ሰራዊት ላይ ጥሎት የነበረውን ማዕቀብ አነሳ

የዶናልድ ትራምፕ አስተዳደር በኤርትራ የመከላከያ ሰራዊት እና በሌሎች የኤርትራ ተቋማት ላይ ጥሎት የነበረውን ማዕቀብ ማንሳቱን የሀገሪቱ የፋይናንስ ሚኒስቴር በድረ-ገጹ ይፋ አድርጓል

ይህ ውሳኔ አሜሪካ በቀይ ባህር የንግድ መስመር ላይ ስትራቴጂካዊ ቦታ ካላት ኤርትራ ጋር ያላትን ግንኙነት ለማጠናከር ያለመ መሆኑን ተንታኞች ገልጸዋል

ማዕቀቡ የተነሳው በመካከለኛው ምስራቅ ያለው ጦርነት እየሰፋ በሄደበት እና በቀይ ባህር አካባቢ ያለው ትኩረት በጨመረበት ወቅት ነው ቀደም ሲል የትራምፕ አስተዳደር ማዕቀቡን ለማንሳት ማቀዱን የውስጥ የመንግሥት ሰነዶችን በመጥቀስ መዘገቡ ይታወሳል

የጆ ባይደን አስተዳደር እ አ አ በ2021 በኤርትራ ገዢ ፓርቲ በመከላከያ ሰራዊት እና በከፍተኛ ባለስልጣናት ላይ ማዕቀብ ጥሎ ነበር ማዕቀቡ የተጣለው ኤርትራ በትግራይ ጦርነት ወቅት ለኢትዮጵያ መንግሥት ያደረገችውን ወታደራዊ ድጋፍ ተከተሎ ነበር

የኤርትራ ማስታወቂያ እና መከላከያ ሚኒስቴሮች በጉዳዩ ላይ እስካሁን የሰጡት አስተያየት የለም

(ዘ-ሐበሻ ዜና) የዶናልድ ትራምፕ አስተዳደር በኤርትራ መከላከያ ሠራዊት፣ በገዥው ፓርቲ ሕግደፍ እና በሌሎች ተቋማት ላይ ጥሎት የነበረውን ማዕቀብ በይፋ ማንሳቱን የአሜሪካ ግምጃ ቤት አስታውቋል። ይህ ማዕቀብ እ.ኤ.አ በ2021 በጆ ባይደን አስተዳደር፣ ኤርትራ በትግራዩ ጦርነት ውስጥ በነበራት ተሳትፎ ምክንያት የተጣለ ነበር። አሁን ግን ነገሮች ተቀይረዋል!

እዚህ ጋ ልብ በሉ! ይህ የፖሊሲ ለውጥ የተደረገው ኤርትራ በአገር ውስጥ ፖለቲካዋ ዲሞክራሲያዊ ለውጥ አምጥታ አይደለም። ውሳኔው ንጹህ የጂኦ-ፖለቲካ እና የጥቅም ስሌት ነው! በመካከለኛው ምሥራቅ ጦርነቱ እየተስፋፋ ነው፤ በየመኑ የሁቲ ታጣቂዎች ምክንያት የቀይ ባሕር የንግድ መስመር በከፍተኛ የጸጥታ ስጋት ውስጥ ወድቋል። በዚህ ወሳኝ ጊዜ አሜሪካ ከሳዑዲ አረቢያ ትይዩ እጅግ ሰፊና ስትራቴጂካዊ የባሕር ዳርቻ ያላትን ኤርትራን ማግለል አዋጭ ሆኖ አላገኘችውም። ስለዚህ ትላንት በሰሜን ኢትዮጵያው ጦርነት ምክንያት አስመራን ያገለለችው ዋሽንግተን፣ ዛሬ ለቀይ ባሕር ደህንነቷ ስትል ግንኙነቷን ለማደስ ወስናለች። በተመሳሳይ ወቅት ኢትዮጵያም ከጦር መሳሪያ ማዕቀብ ነጻ መውጣቷን ስናይ፣ አሜሪካ የአፍሪካ ቀንድን በአዲስ መነጽር እያየችው መሆኑን እንረዳለን።

በዓለም አቀፍ ፖለቲካ ቋሚ ጠላትም ሆነ ቋሚ ወዳጅ የለም፤ ያለው ቋሚ ብሔራዊ ጥቅም ብቻ ነው! መርህን እና ሰብዓዊ መብትን የሚሰብከው የምዕራባውያን ፖለቲካ፣ ስትራቴጂካዊ ጥቅም ሲመጣ የቱን ያህል ተለዋዋጭ እንደሆነ ይህ ትልቅ ማሳያ ነው።

የኤርትራ ማዕቀብ መነሳት በአፍሪካ ቀንድ እና በኢትዮጵያ ፖለቲካ ላይ ምን ዓይነት ተጽዕኖ ያመጣል ብላችሁ ታስባላችሁ?

የኢትዮጵያ ሜትሮሎጂ ኢንስቲትዩት የክረምት ወቅት የዝናብ ትንበያ አፈፃፀም 79 በመቶ ስኬታማ መሆኑን ገለጸ፡፡

የኢትዮጵያ ሜትሮሎጂ ኢንስቲትዩት ባሳለፍነው የ 2018 ዓ.ም የክረምት ወቅት የሰጠው የአየር ጠባይ ትንበያ 79 በመቶ ትክክለኛነት ማሳየቱን ገለጿል።
 
የኢንስቲትዩቱ ምክትል ዳይሬክተር ዶክተር አሳምንነው ተሾመ እንደገለጹት፣ ኢንስቲትዩቱ ከሰኔ ወር እስከ አሁን ባለው ጊዜ ከሀገሪቱ የተለያዩ የሜትሮሎጂ ጣቢያዎች የሰበሰበው መረጃ እንደሚያመላክተው የክረምቱ ትንበያ 79 በመቶ ትክክለኛ እንደነበር ብስራት ሬድዮ ሰምቷል።

በሰሜን ምዕራብ፣ በምዕራብ እና በደቡብ ምዕራብ የሀገሪቱ ክፍሎች መደበኛ እና ከመደበኛ በላይ ዝናብ የተመዘገበ ሲሆን፤ በሰሜን ምስራቅ፣ በምስራቅ እና በመካከለኛው አካባቢዎች ደግሞ መደበኛ እና ከመደበኛ በታች የሆነ የዝናብ መጠን እና ስርጭት ተስተውሏል።

በተጨማሪም በክረምቱ ወቅት በሀገሪቱ በሚገኙ 346 አካባቢዎች በ24 ሰዓት ውስጥ ከ30 እስከ 133 ሚሊሜትር የሚደርስ እጅግ ከባድ ዝናብ ተመዝግቧል፡፡ ይህም ለግብርና እና ለተፋሰሶች የውሃ አቅም መጎልበት ከፍተኛ አስተዋጽኦ ማበርከቱ ተገልጿል።

የኤልኒኖ ክስተት ሊያስከትል የሚችለውን ተጽዕኖ አስቀድሞ በማጥናት፣ የዝናብ እጥረት ሊያጋጥምባቸው ይችላል ተብለው በተለዩ 250 ወረዳዎች ላይ ጉዳቱን ለመቀነስ የሚያስችሉ የቅድመ ማስጠንቀቂያ መረጃዎች ለሚመለከታቸው አካላት እንዲደርሱ መደረጉን ኢንስቲትዩቱ አስታውቋል፡፡
Dagu
Seledadotio
Seledadotio

(ዘ-ሐበሻ ዜና) በሳዑዲ አረቢያ የኢትዮጵያ ኤምባሲ በአገሪቱ በሚኖሩ ኢትዮጵያውያን ላይ ያነጣጠረ እጅግ ጥብቅ የሆነ ማስጠንቀቂያ አወጣ። ኤምባሲው ባወጣው መግለጫ፣ ማናቸውም ኢትዮጵያውያን ለ"ጽንፈኛ ኃይሎች" የገንዘብ ድጋፍ ሲያሰባስቡ ከተገኙ በሳዑዲ አረቢያ ሕግ ጥብቅ ተጠያቂነት እንደሚጠብቃቸው አስታውቋል።

ከገንዘብ ማሰባሰብ በተጨማሪ፣ ሕገ-ወጥ የፖለቲካ ስብሰባዎችን ማዘጋጀትም ሆነ በእነዚህ ስብሰባዎች ላይ መገኘት፣ በልገሳ ወይም በእርዳታ ስም የገንዘብ መዋጮ ማድረግ፣ እንዲሁም በሕገ-ወጥ የገንዘብ ዝውውር ላይ መሳተፍ በሳዑዲ መንግሥት ሕግ የሚያስጠይቁ ከባድ ወንጀሎች መሆናቸውን ኤምባሲው አብራርቷል። በመሆኑም እነዚህን ክልከላዎች ጥሰው በመሠል ድርጊቶች በሚሳተፉ ኢትዮጵያውያን ላይ ለሚደርሰው ማንኛውም የእስር፣ የቅጣት ወይም ከሀገር የመባረር ችግር ግለሰቦቹ ራሳቸው ኃላፊነቱን እንደሚወስዱ እና ኤምባሲው ምንም ዓይነት ከለላ እንደማይሰጥ በአጽንኦት አስጠንቅቋል።

ይህ የኢትዮጵያ ኤምባሲ ማስጠንቀቂያ ከዲፕሎማሲያዊ መግለጫነት ባለፈ፣ የኢትዮጵያ መንግሥት በሀገር ውስጥ ለሚዋጉት ታጣቂ ኃይሎች (መንግሥት "ጽ -ንፈኛ" እያለ ለሚጠራቸው አካላት) ከዳያስፖራው የሚላከውን የፋይናንስ ምንጭ ለማድረቅ የጀመረው ሰፊ ዘመቻ አካል ነው። በተለይም በመካከለኛው ምሥራቅ የሚኖረው በርካታ ኢትዮጵያዊ ለሀገር ውስጥ የፖለቲካ እና የትጥቅ እንቅስቃሴዎች ትልቅ የገንዘብ ምንጭ ሆኖ ቆይቷል።

ኤምባሲው ይህንን ማስጠንቀቂያ ያወጣው የሳዑዲ አረቢያን ጥብቅ የጸጥታ እና የፀ ረ-ሽ ብር ሕጎች እንደ ማስፈራሪያ በመጠቀም ነው። ሳዑዲ አረቢያ ያልተፈቀዱ የፖለቲካ ስብሰባዎችን እና የገንዘብ ማሰባሰብን ፈጽሞ የማትታገሥ ሀገር መሆኗ ይታወቃል። በመሆኑም መንግሥት የተቃዋሚ ደጋፊዎችን የገንዘብ እንቅስቃሴ በመከታተል የዳያስፖራውን የፖለቲካ ተሳትፎ ለማፈን እና የተቃዋሚዎችን የፋይናንስ የደም ሥር ለመበጠስ ያቀደ መሆኑን ያመላክታል። ይህ አካሄድ በስደት እና በከባድ የጉልበት ሥራ ላይ የሚገኘውን ኢትዮጵያዊ የሀገሪቱን የጸጥታ ሕግጋት ጥሳችኋል በሚል ሰበብ ለባሰ እስራት እና እንግልት ሊያጋልጠው የሚችል አደገኛ ፖለቲካዊ እርምጃ ነው።