(ዘ-ሐበሻ ዜና) በሀረር የሕይት ፋና ካንሰር ህክምና ማዕከል የ'ጥቅምት የጡት ካንሰር አዳኞች የድጋፍ ቡድን' ስራ አስፈፃሚ የሆኑት ሚካኤል ለማ ዓለም አቀፍ የካንሰር ህክምና ማዕከላትን ከአውሮፓ እስከ አፍሪካ እንዲሁም ከእስያ እስከ አሜሪካ ከጎበኙ በኋላ ያዘዘቡትን ያዩትን እውነታ አጋርተዋል። የቅርብ ጊዜው የግሎቦካን 2024 መረጃ አንድ ትልቅ እና አስገራሚ ተቃርኖ ያሳያል። በአሜሪካ እና ኔዘርላንድስ በጡት ካንሰር የሚያዙ ሴቶች ቁጥር እጅግ ከፍተኛ ቢሆንም፣ ከበሽታው የሚያገግሙት ቁጥር ግን የዚያኑ ያህል ሰፊ ነው። በአንጻሩ በኢትዮጵያ፣ ጋና፣ ናይጄሪያ፣ ኬንያ እና ታንዛንያ ከ100 ታማሚዎች ውስጥ ወደ 50 የሚጠጉት ህይ*ወታቸውን ያጣሉ። በሽታው አንድ ነው፣ መድሃኒቱም ያው ነው፤ ነገር ግን ውጤቱ በታዳጊ ሀገራት ሶስት እጥፍ የከፋ ነው።

በሀገራችን ኢትዮጵያ በየዓመቱ 18,840 አዳዲስ የጡት ካንሰር ህሙማን ሲመዘገቡ፣ የ8,812 ሴቶች ህይ*ወት ያልፋል። ይህም የጡት ካንሰርን በሀገራችን በሴቶች ላይ ከሚከሰቱ ካንሰሮች አጠቃላይ 36 በመቶ በመያዝ ቀዳሚው አድርጎታል። ሚካኤል ለማ እንዳብራሩት፣ ለዚህ የህልውና ልዩነት ምክንያቱ የሰውነት ተፈጥሮ አይደለም። ዋናዎቹ ምክንያቶች በሽታው የሚታወቅበት ጊዜ መዘግየት፣ የህክምና መሳሪያዎች (እንደ ፓቶሎጂ እና ራዲዮቴራፒ ያሉት) አለመሟላት፣ የህክምና ወጪ መወደድ፣ እንዲሁም ፍርሃት፣ ማግለል እና ህክምናን አቋርጦ መተው ናቸው።

በዚህ የጡት ካንሰር ግንዛቤ ወር ባለሙያው የሚያስተላልፉት ወሳኝ መልዕክት ሴቶች የጡታቸውን ጤንነት በየጊዜው እንዲከታተሉ እና የማያም እብጠት ሁሉ ምንም አያመጣም ብለው ችላ እንዳይሉ ነው። በጡት ቆዳ ላይ የሚታዩ ሸብረቦችን፣ የጡት ጫፍ ፈሳሽን ወይም በብብት ስር ያሉ እብጠቶችን በንቃት ማስተዋል ይገባል። በተጨማሪም ህመም እስኪሰማ ድረስ ሳይጠብቁ በጊዜ ወደ ጤና ተቋም ማምራት እና የጀመሩትን ህክምና እስከመጨረሻው መከታተል ወሳኝ መሆኑን ይመክራሉ፤ ምክንያቱም በጊዜ ከተገኘ የጡት ካንሰር በቀላሉ ሊድን ከሚችሉ የካንሰር አይነቶች አንዱ በመሆኑ ነው። በመጨረሻም ባለሙያው ቦታው ይለያይ፣ ስርአቱ ይለያይ እንጂ ተልዕኳችን አንድ ነው፤ እያንዳንዱ ሴት ከጡት ካንሰር ተርፋ የመኖር እድል ይገባታል በማለት መልዕክታቸውን አስተላልፈዋል።