(ዘ-ሐበሻ ዜና) ዶናልድ ትራምፕ ከእስራኤሉ ጠቅላይ ሚኒስትር ቤንያሚን ኔታንያሁ እና ከሊባኖሱ ታጣቂ ቡድን ሄዝቦላህ ጋር ስኬታማ የስልክ ውይይት ማድረጋቸውን እና በተኩስ አቁም ዙሪያ ስምምነት ላይ መደረሱን ባስታወቁበት በአሁኑ ወቅት፣ የመካከለኛው ምስራቅ የፖለቲካ ትኩሳት ይበልጥ አሳሳቢ ወደሆነ እና ግራ አጋቢ ምዕራፍ ተሸጋግሯል። ትራምፕ ከኔታንያሁ ጋር ባደረጉት "እጅግ ፍሬያማ" ባሉት ውይይት፣ ወደ ሊባኖስ ዋና ከተማ ቤሩት የሚገቡ ተጨማሪ የእስራኤል ወታደሮች እንደማይኖሩ እና በመንገድ ላይ የነበሩትም ወደኋላ እንዲመለሱ መደረጉን ተናግረዋል።
ከዚህም ባሻገር ትራምፕ ከሄዝቦላህ ጋር "በጣም ጥሩ" የሚባል የስልክ ልውውጥ ማድረጋቸውን ገልጸው፣ ታጣቂ ቡድኑ ማናቸውንም የተኩስ ልውውጦች ለማቆም መስማማቱን አውጀዋል። በእሳቸው አባባል እስራኤል በሄዝቦላህ ላይ፣ ሄዝቦላህም በእስራኤል ላይ ምንም ዓይነት ጥቃት እንደማይፈጽሙ መግባባት ላይ ተደርሷል። ይሁን እንጂ ይህን የትራምፕን ድንገተኛ የሰላም ብስራት በተመለከተ እስካሁን ከእስራኤልም ሆነ ከሄዝቦላህ በኩል የተሰጠ ምንም ዓይነት ይፋዊ ማረጋገጫም ሆነ አስተያየት አለመኖሩ፣ የጉዳዩን እውነተኛነት እና በመሬት ላይ ያለውን ተፈጻሚነት ከባድ ጥያቄ ውስጥ ይጥለዋል።
በሌላ በኩል ይህ የተኩስ አቁም ወሬ እየተናፈሰ ባለበት አውድ፣ የኢራን መንግስት የወሰደው ጠንካራ አቋም የቀጠናውን ውጥረት ሌላ መልክ ሰጥቶታል። የኢራን ጠቅላይ መሪ አማካሪ የሆኑት ሞህሰን ሬዛኢ፣ ሀገራቸው በዓለም የነዳጅ ማስተላለፊያ የደም ስር በሆነው የሆርሙዝ ባህረ ሰላጤ ላይ ያላትን ሙሉ ቁጥጥር በድጋሚ በማረጋገጥ ጠንካራ ማስጠንቀቂያ አስተላልፈዋል። አማካሪው በማህበራዊ ትስስር ገጻቸው ባሰፈሩት መልዕክት፣ የባህር ላይ እገዳው እንዲቀጥል እንደማይፈቅዱ እና በሊባኖስ ላይ የሚደረገው የውጥረት መባባስም ፈጽሞ ተቀባይነት እንደሌለው አሳስበዋል። የኢስላማዊቷ ሪፐብሊክ የጦር ኃይሎች ትዕግስት ገደብ አለው ያሉት ሬዛኢ፣ የውጭ የንግድ እና ወታደራዊ መርከቦች በስልታዊ የውሃ መስመሩ ላይ የተቀመጡትን ህጎች የማያከብሩ ከሆነ ኢላማ እንደሚደረጉ ያሳለፍነው ቅዳሜ የተሰጠውን ጥብቅ ማስጠንቀቂያ ዳግም አጠናክረውታል።
ይህ በእንዲህ እንዳለ ኢራን ከአሜሪካ ጋር የነበራትን ድርድር ለማቋረጥ እያሰበች ነው ለሚለው ዘገባ ዶናልድ ትራምፕ የሰጡት ምላሽ እጅግ ቀዝቃዛ እና ግዴለሽነት የተሞላበት ነበር። ትራምፕ ለሲኤንቢሲ የቴሌቪዥን ጣቢያ በሰጡት ቃለ ምልልስ፣ ከኢራን ጋር ያለው የዲፕሎማሲ ድርድር ቢቋረጥም ምንም እንደማይገዳቸው እና ጉዳዩ እንደማያሳስባቸው በግልጽ ተናግረዋል። አክለውም ከዚህ የቀጠናው ውጥረት ጋር ተያይዞ የነዳጅ ዋጋ ሊጨምር ይችላል የሚል ስጋት እንደሌላቸው በማስገንዘብ፣ በቅርብ ጊዜ ውስጥ የነዳጅ ዋጋ እንደ ድንጋይ ቁልቁል እንደሚወርድ ትንበያቸውን አስቀምጠዋል።
እነዚህ ያልተረጋገጡ የሰላም ስምምነቶች ተቋማዊ ወታደራዊ ዛቻዎች እና ቸልተኝነት የተሞላባቸው የኢኮኖሚ ግምቶች ፉክክር፣ ዓለም አቀፉን ማህበረሰብ በከፍተኛ ስጋት ውስጥ ጥሎት ይገኛል። የፖለቲካው ሚዛን በማንኛውም ሰዓት ሊለወጥ በሚችልበት በዚህ ወቅት፣ የመካከለኛው ምስራቅ እጣ ፈንታ በቃላት ጦርነት እና በተግባራዊ እርምጃዎች መካከል ክፉኛ እየተወዛወዘ ነው።
ከዚህም ባሻገር ትራምፕ ከሄዝቦላህ ጋር "በጣም ጥሩ" የሚባል የስልክ ልውውጥ ማድረጋቸውን ገልጸው፣ ታጣቂ ቡድኑ ማናቸውንም የተኩስ ልውውጦች ለማቆም መስማማቱን አውጀዋል። በእሳቸው አባባል እስራኤል በሄዝቦላህ ላይ፣ ሄዝቦላህም በእስራኤል ላይ ምንም ዓይነት ጥቃት እንደማይፈጽሙ መግባባት ላይ ተደርሷል። ይሁን እንጂ ይህን የትራምፕን ድንገተኛ የሰላም ብስራት በተመለከተ እስካሁን ከእስራኤልም ሆነ ከሄዝቦላህ በኩል የተሰጠ ምንም ዓይነት ይፋዊ ማረጋገጫም ሆነ አስተያየት አለመኖሩ፣ የጉዳዩን እውነተኛነት እና በመሬት ላይ ያለውን ተፈጻሚነት ከባድ ጥያቄ ውስጥ ይጥለዋል።
በሌላ በኩል ይህ የተኩስ አቁም ወሬ እየተናፈሰ ባለበት አውድ፣ የኢራን መንግስት የወሰደው ጠንካራ አቋም የቀጠናውን ውጥረት ሌላ መልክ ሰጥቶታል። የኢራን ጠቅላይ መሪ አማካሪ የሆኑት ሞህሰን ሬዛኢ፣ ሀገራቸው በዓለም የነዳጅ ማስተላለፊያ የደም ስር በሆነው የሆርሙዝ ባህረ ሰላጤ ላይ ያላትን ሙሉ ቁጥጥር በድጋሚ በማረጋገጥ ጠንካራ ማስጠንቀቂያ አስተላልፈዋል። አማካሪው በማህበራዊ ትስስር ገጻቸው ባሰፈሩት መልዕክት፣ የባህር ላይ እገዳው እንዲቀጥል እንደማይፈቅዱ እና በሊባኖስ ላይ የሚደረገው የውጥረት መባባስም ፈጽሞ ተቀባይነት እንደሌለው አሳስበዋል። የኢስላማዊቷ ሪፐብሊክ የጦር ኃይሎች ትዕግስት ገደብ አለው ያሉት ሬዛኢ፣ የውጭ የንግድ እና ወታደራዊ መርከቦች በስልታዊ የውሃ መስመሩ ላይ የተቀመጡትን ህጎች የማያከብሩ ከሆነ ኢላማ እንደሚደረጉ ያሳለፍነው ቅዳሜ የተሰጠውን ጥብቅ ማስጠንቀቂያ ዳግም አጠናክረውታል።
ይህ በእንዲህ እንዳለ ኢራን ከአሜሪካ ጋር የነበራትን ድርድር ለማቋረጥ እያሰበች ነው ለሚለው ዘገባ ዶናልድ ትራምፕ የሰጡት ምላሽ እጅግ ቀዝቃዛ እና ግዴለሽነት የተሞላበት ነበር። ትራምፕ ለሲኤንቢሲ የቴሌቪዥን ጣቢያ በሰጡት ቃለ ምልልስ፣ ከኢራን ጋር ያለው የዲፕሎማሲ ድርድር ቢቋረጥም ምንም እንደማይገዳቸው እና ጉዳዩ እንደማያሳስባቸው በግልጽ ተናግረዋል። አክለውም ከዚህ የቀጠናው ውጥረት ጋር ተያይዞ የነዳጅ ዋጋ ሊጨምር ይችላል የሚል ስጋት እንደሌላቸው በማስገንዘብ፣ በቅርብ ጊዜ ውስጥ የነዳጅ ዋጋ እንደ ድንጋይ ቁልቁል እንደሚወርድ ትንበያቸውን አስቀምጠዋል።
እነዚህ ያልተረጋገጡ የሰላም ስምምነቶች ተቋማዊ ወታደራዊ ዛቻዎች እና ቸልተኝነት የተሞላባቸው የኢኮኖሚ ግምቶች ፉክክር፣ ዓለም አቀፉን ማህበረሰብ በከፍተኛ ስጋት ውስጥ ጥሎት ይገኛል። የፖለቲካው ሚዛን በማንኛውም ሰዓት ሊለወጥ በሚችልበት በዚህ ወቅት፣ የመካከለኛው ምስራቅ እጣ ፈንታ በቃላት ጦርነት እና በተግባራዊ እርምጃዎች መካከል ክፉኛ እየተወዛወዘ ነው።
3 days ago
