የኩላሊት ጤናን በጊዜ ለመጠበቅ የሚረዱ ቁልፍ መረጃዎች

​ሥር የሰደደ የኩላሊት በሽታ ለዓመታት ምንም ዓይነት ምልክት ሳያሳይ ሊቆይ ይችላል። ኩላሊትን እንዴት መንከባከብ እንደሚቻል፣ ለበሽታው ተጋላጭ የሚያደርጉ ሁኔታዎችና የማስጠንቀቂያ ምልክቶችን ማወቅ ለጤናችን ወሳኝ ነው።

​ባለሙያዎች ምን ይላሉ?

የፓን አሜሪካ ጤና ድርጅት (PAHO) እንደገለጸው፣ የኩላሊት በሽታ ቀድሞ ለመለየት አስቸጋሪ ስለሆነ ጤናማ ልምዶችን ማዳበርና አዘውትሮ መታየት ያስፈልጋል።

​የኩላሊት ተግባራት፦

👉​ከደም ውስጥ ቆሻሻንና ትርፍ ፈሳሽን ያጣራሉ።

👉​የደም ግፊትን ይቆጣጠራሉ።

👉​በውስጣችን የሚገኙ ንጥረ ማዕድናትን ያመጣጥናሉ።

👉​ቀይ የደም ሴሎችን የሚሠሩና አጥንትን የሚያጠነክሩ ሆርሞኖችን ያመነጫሉ።

​ለኩላሊት በሽታ ተጋላጭ የሚያደርጉ ሁኔታዎች

​እንደ ባለሙያዎች ገለጻ፣ ዋና ዋናዎቹ ምክንያቶች የስኳር በሽታ እና ከፍተኛ የደም ግፊት ናቸው። ከ30% እስከ 40% የሚሆኑ የስኳር ታካሚዎች የኩላሊት ጉዳት ሊገጥማቸው ይችላል።

ሌሎች ምክንያቶች፦

👉​ከመጠን ያለፈ ውፍረት።

👉​በቤተሰብ ውስጥ የኩላሊት ታሪክ መኖር።
​እንደ ሉፐስ (lupus) ያሉ በሽታዎች።

👉​የህመም ማስታገሻ መድኃኒቶችን (anti-inflammatory) ያለ ገደብ መጠቀም።

👉​ሲጋራ ማጨስና አልኮል መጠጣት።

​የማስጠንቀቂያ ምልክቶች

​ምንም እንኳ በሽታው መጀመሪያ ላይ ምልክት ባያሳይም፣ የሚከተሉት ምልክቶች ሲታዩ ጥንቃቄ ማድረግ ያስፈልጋል፦

👉​የእግርና የቁርጭምጭሚት እብጠት።

👉​ከፍተኛ ድካም እና እንቅልፍ ማጣት።

👉​የሽንት ቀለም መቀየር ወይም አረፋ መውጣት።

👉​የምግብ ፍላጎት ማጣትና ማቅለሽለሽ።
​የጡንቻ ቁርጠትና የቆዳ ማሳከክ።

​የኩላሊት ጤናን ለመጠበቅ የሚረዱ የዕለት ተዕለት ልምዶች

​የተመጣጠነ ምግብ መመገብ፦ ጨው መቀነስና አትክልትና ፍራፍሬ ማዘውተር።

​ውሃ መጠጣት፦ በቀን ቢያንስ 2 ሊትር ውሃ መጠጣት።

​አካል ብቃት እንቅስቃሴ፦ በቀን ቢያንስ ለ30 ደቂቃ መንቀሳቀስ።

​መድኃኒት፦ ያለ ሐኪም ትዕዛዝ የህመም ማስታገሻዎችን አለመውሰድ።

​ምርመራ፦ የስኳርና የደም ግፊት መጠንን ዘወትር መከታተል።

​ምንጭ፦ WHO፣ PAHO