የዮርዳኖስ ማዕበልና የዘመናት እንባ፡

የጥምቀት በተለያዩ ሀገራት እንዴት ይከበራል?

የጥምቀት በአልን አስመልክቶ ለፊደል ፖስት የተላከ

​በአይሁድ ምድረ በዳ፣ የዮርዳኖስ ወንዝ በዝምታ ይፈሳል። ያ ዝምታ ግን የተለመደ አልነበረም። የፍጥረት ሁሉ ጌታ፣ የሰማይና የምድር ፈጣሪ፣ ራሱን ዝቅ አድርጎ የሰውን ልጅ የሺህ ዓመታት ዕዳ ሊከፍል ወደ ወንዙ ዳርቻ ሲመጣ ተፈጥሮ ሁሉ በድንጋጤ ተዋጠች። ዮሐንስ መጥምቅ በፍርሃት ተንቀጠቀጠ፤ እጆቹ አምላኩን ለመንካት አቅም አጡ። ነገር ግን ጌታ "ጽድቅን ሁሉ ልንፈጽም ይገባናል" አለው። ይህ ጽድቅ የሰው ልጅን ከሞት ወደ ሕይወት፣ ከባርነት ወደ ልጅነት የመመለስ ጽድቅ ነበር።
​ክርስቶስ ወደ ዮርዳኖስ የገባው ሊቀደስ ሳይሆን ውኃውን ሊቀድስ፣ የአዳምን የእንባ ደብዳቤ በውኃው ውስጥ ሊያጠፋ ነበር። ዛሬም ይህ ምስጢር በ16ቱ የኦርቶዶክስ አገራት ደጃፍ ላይ ሲደርስ፣ እያንዳንዱ አገር የራሱን የፍቅርና የጽናት ታሪክ ይዞ ይቀርባል።

​1. ኢትዮጵያ፡ የናፍቆትና የፍቅር ጥምቀት

​በኢትዮጵያ ጥምቀት ማለት በዓል ብቻ አይደለም፤ የፍቅር ቀጠሮ እንጂ። ከተራው ዕለት ታቦታቱ ከቤተ መቅደሳቸው ወጥተው ወደ ጥምቀተ ባሕሩ ሲወርዱ፣ ምእመኑ በሺዎች የሚቆጠር ሆኖ ያጅባቸዋል። በሌሊቱ ጸሎት፣ በሻማ ብርሃንና በካህናት ጣፋጭ ዜማ መካከል የሚፈሰው እንባ የጌታን ትሕትና በማሰብ ነው። "ጌታዬ ሆይ፣ ለእኔ ስትል ራቁትህን በዮርዳኖስ ቆምክ" የሚል የምሬት ጸሎት ይሰማል። ማለዳ ላይ ካህኑ ውኃውን ሲባርኩና በሕዝቡ ላይ ሲረጩ፣ ያ ውኃ የዮርዳኖስ በረከት ሆኖ የዓመታትን ሐዘን ያጥባል።

​2. ሩሲያ፡ የበረዶው ላይ መስዋዕትነት

​በሩሲያ ቅዝቃዜው አጥንት ይሰነጥቃል። ወንዞች ሁሉ በረዶ ሆነዋል። ነገር ግን አማኙ ያንን የበረዶ ንብርብር ሰብሮ በመስቀል ቅርጽ በተዘጋጀው ውኃ ውስጥ ሦስት ጊዜ ብቅ ጥልቅ ይላል። ይህ ትዕይንት ልብ ያንጠለጥላል። ሰውነታቸው በቅዝቃዜ ሲንቀጠቀጥ፣ ነፍሳቸው ግን በክርስቶስ ፍቅር ትሞቃለች። ያንን ውኃ ተቋቁመው ሲወጡ ዓይኖቻቸው በእንባ ይሞላሉ—ያ እንባ "አሮጌው ማንነቴ ሞቶ አዲስ ተወለድኩ" የሚል የድል እንባ ነው።

​3. ግሪክ፡ የባሕሩና የመስቀሉ ፉክክር

​በባሕር ዳርቻዎች ታላቅ ሥነ-ሥርዓት ይደረጋል። ጳጳሱ የእንባ ጸሎታቸውን አድርገው መስቀሉን ወደ ጥልቁ ባሕር ይወረውራሉ። ወጣቶች ወደ ማዕበሉ ይተኮሳሉ። ያ መስቀል የጠፋው ሰላማቸው፣ የጠፋው ተስፋቸው ነው። መስቀሉን ይዞ የሚወጣው ወጣት ሲያለቅስ፣ መላው ሕዝብ አብሮት ይዘምራል። ያ ድል የግል ሳይሆን፣ የሰው ልጅ ሁሉ በክርስቶስ ያገኘው ድል ነው።

​4. ግብፅ (ኮፕቲክ)፡ ጥንታዊው የእንባ ጸሎት

​የኮፕቲክ ቤተክርስቲያን በጥንታዊው "ላቃን" ጸሎት ታከብራለች። ምእመናን በዮርዳኖስ ዳርቻ እንደቆሙ አስበው "ጌታ ሆይ ማረን" እያሉ ይለምናሉ። ቁልቃስና ሸንኮራ አገዳ እየበሉ፣ የጥምቀትን ጣፋጭነትና በውኃ ውስጥ ተቀብሮ የመነሳትን ምስጢር ያስባሉ።

​5. ኤርትራ፡ የዝማሬና የጽናት በዓል

​እንደ ኢትዮጵያ ሁሉ፣ በአሥመራ ከተማ በሚደረገው የባሕር ማርከፍከፍ ሥነ-ሥርዓት፣ ሺዎች በአንድ ድምፅ "ጌታ ተጠመቀ" እያሉ ይዘምራሉ። ያ ዝማሬ በጦርነትና በመከራ ውስጥ ለኖረ ሕዝብ ተስፋ የሚሰጥ የሰላም ዝማሬ ነው።

​6. ህንድ (ማላንካራ)፡ የብርሃንና የችቦ ሰልፍ

​በኬረላ ግዛት፣ ምእመናን የዘንባባ ቅጠሎችን አቃጥለው በቤተክርስቲያን ዙሪያ ይዞራሉ። "ክርስቶስ ብርሃን ነው" እያሉ ሲዘምሩ፣ ያ የችቦ ብርሃን በጨለማ ውስጥ ለሚኖሩ ሁሉ የዮርዳኖስ ብርሃን መድረሱን ያበስራል።

​7. ሰርቢያ፡ የጀግንነትና የሰላምታ ዕለት

​ሰዎች ሲገናኙ "ክርስቶስ ተገለጠ". (Bogojavljenje) ይባባላሉ። ወጣቶች በመስቀል ሩጫ ቀዝቃዛውን ወንዝ ሲቀዝፉ፣ የክርስቶስን መከራና ትንሣኤ በልባቸው ያሰላስላሉ።

​8. ቡልጋሪያ፡ የበረዶው ዳንስ (Icy Horo)

​ወንዶች ወገባቸው ድረስ በበረዶ ወንዝ ውስጥ ገብተው ባሕላዊውን ዳንስ ይጨፍራሉ። ይህ ለጥንካሬ ብቻ ሳይሆን፣ "በማንኛውም መከራ ውስጥ ሆነን ጌታችንን እናመሰግናለን" የሚል ጥልቅ መልእክት አለው።

​9. ሮማንያ፡ የፈረሶች በረከት

​ገበሬዎች ፈረሶቻቸውን አሳምረው ያመጣሉ። ካህናት ፈረሶቹንና ባለቤቶቻቸውን ይባርካሉ። ይህ ፍጥረት ሁሉ በጥምቀት እንደተቀደሰ የሚያሳይ ልብ የሚነካ ትዕይንት ነው።

​10. ዩክሬን፡ የበረዶ መሠዊያዎች

​በወንዞች ዳርቻ ከበረዶ የታነጹ ውብ መሠዊያዎች ይዘጋጃሉ። ሕዝቡ በበረዶው ላይ ተንበርክኮ ሲጸልይ፣ የክርስቶስን ትሕትና እያሰቡ ይረካሉ።

​11. ጆርጂያ፡ የጋራ ጥምቀት

​ፓትርያርኩ በመቶዎች የሚቆጠሩ ሕፃናትን በአንድ ላይ ያጠምቃሉ። የሕፃናቱ ለቅሶና የቤተሰቡ ደስታ ተቀላቅሎ "የእግዚአብሔር መንግሥት ለነዚህ ለሕፃናት ናት" የሚለውን ቃል ያስታውሳል።

​12. ቆጵሮስ፡ የእርግቦች በረራ

​መስቀሉ ባሕር ውስጥ ሲጣል ሦስት ነጭ እርግቦች ይለቀቃሉ። ይህም መንፈስ ቅዱስ በርግብ አምሳል መውረዱን እያስታወሰ የሰላምን የምሥራች ያበስራል።

​13. አርሜኒያ፡ የመስቀል አባት

​ልደትንና ጥምቀትን በአንድ ቀን ሲያከብሩ፣ "የመስቀል አባት" የሚሆን ሰው ይመረጣል። ይህ ሰው መስቀሉን ከውኃው ሲያወጣ፣ ሕዝቡ ሁሉ በደስታና በእንባ ሆኖ ጌታውን ያመሰግናል።

​14. ሶርያ፡ የወይራ ቅጠልና ሰላም

​ካህኑ የወይራ ቅጠሉን በተባረከ ውኃ ውስጥ ነክሮ ሕዝቡን ይባርካል። በጦርነትና በስደት ያለ ሕዝብ "ሰላምን ስጠን" እያለ የሚያፈሰው እንባ የዮርዳኖስን መለኮታዊ ኃይል ይማጸናል።

​15. ሊባኖስ፡ የቤቶች በረከት

​በሌሊት ውኃ በረከት ያገኛል ተብሎ ስለሚታመን፣ ሰዎች በቤታቸው ውኃ አዘጋጅተው ይጠባበቃሉ። "ጌታ ሆይ ወደ ቤቴ ግባ" የሚል ጸሎት በእያንዳንዱ ቤት ይሰማል።

​16. ሞንቴኔግሮ፡ የጽናት ጉዞ

​በቀዝቃዛው ባሕር ውስጥ መስቀሉን ለማግኘት የሚደረገው ፉክክር፣ የሰው ልጅ ወደ እግዚአብሔር ለመድረስ የሚያደርገውን የሕይወት ትግል ያመለክታል።

​የክርስቶስ ትሕትና እና የሰይጣን ሽንፈት

​ጥምቀት ማለት የአዳም የባርነት ደብዳቤ የተቀደደበት ዕለት ነው። አዳም ከገነት ሲወጣ "ባሪያህ ነኝ" ብሎ ለሰይጣን የፈረመው ደብዳቤ በዮርዳኖስ ባሕር ውስጥ እንደተቀበረ ይነገራል። ክርስቶስ ወደ ውኃው በገባ ጊዜ ያንን ደብዳቤ ደመሰሰው።

​ጌታ ራቁቱን በዮርዳኖስ የቆመው፣ እኛን በልጅነት ልብስ ሊያለብሰን ነው። እርሱ በትሕትና ጎንበስ ሲል፣ እኛ በክብር ቀና እንድንል አደረገን። ጥምቀት ሦስት ጊዜ መጥለቅ ያለው ለዚህ ነው፡ ሦስት መዓልትና ሦስት ሌሊት በመቃብር የመቆየቱና በሦስተኛው ቀን የመነሳቱ ምሳሌ።

​ማጠቃለያ፡ ዘላለማዊው ዮርዳኖስ

​ጥምቀት አልቀረም፤ ዛሬም በልባችን ውስጥ ይፈሳል። እያንዳንዱ አማኝ ወደ ጥምቀተ ባሕር ሲሄድ፣ ወደ ዮርዳኖስ ዳርቻ እንደሄደ ይቆጠራል። ያ የሺህ ዓመታት እንባ በጥምቀት ውኃ ታብሷል። 16ቱ አገራት በተለያዩ ቋንቋዎችና ባህሎች ቢያከብሩም፣ ልባቸው ግን በአንድ ዜማ ይመታል፡ "ጌታ ሆይ፣ በትሕትናህ አዳንከን፤ በዮርዳኖስም ልጅነትን ሰጠኸን።"

​ጥምቀት የፍቅር ታሪክ ነው—ፈጣሪ ፍጡሩን ፍለጋ የወረደበት፣ ባሪያውን ነጻ ያወጣበት ታላቅ ምስጢር።