ያልታሰበው የ"ላንቾ" ስንብት፦ ከለቅሶ መልስ የረገፉ ነፍሳት
በጋሞ ዞን፣ ቦረዳ ወረዳ የሚገኘው የጭልአሼ ደምባ ቀበሌ አየር ዛሬ ረፋዱን በጭጋግና በከባድ ዝምታ ተውጧል። የላንቾ ተዳፋት መንገዶች ለዘመናት የብዙዎችን ጉዞ አስተናግደዋል፤ ዛሬ ግን ያ በጠመዝማዛ ዳገት ላይ የሚገኘው ስፍራ የለቅሶና የደም መድረክ ሆኗል።
ረፋዱ ፀሐይ ሳትበረታ፣ ሰማዩ ገና በጠዋቱ ወጋገን እያበራ ሳለ፣ 36 ሰዎች በአንድ ክፍት የ"አይሱዙ" የጭነት መኪና ላይ ተጭነው ጉዞ ጀመሩ። እነዚህ ሰዎች ጠዋት ከቤታቸው ሲወጡ፣ የደረሰባቸውን የዘመድ ሀዘን ለመካፈል እና ለሟች ቤተሰቦች መጽናናትን ለመስጠት ነበር። በልባቸው ውስጥ ያለው ሀዘን የሟች እንጂ የራሳቸው ይሆናል ብለው ለአፍታም አላሰቡትም።
መኪናው በላንቾ ተዳፋት ላይ እየተንቀራፈፈ ወደ ላይ መውጣት ጀመረ። በመኪናው ውስጥ የነበሩት አምስቱ ሟቾች—አራቱ ወንዶች እና አንዲት ሴት—ስለ ህይወት አጭርነት እያወሩ፣ እርስ በእርስ እየተጽናኑ ነበር። መኪናው የዳገቱን አናት ሊጨርስ ጥቂት ሜትሮች ሲቀሩት ግን፣ ያ ያልታሰበው መርዶ መጣ።
ድንገት የአሽከርካሪው ትግል ተሰማ። የብረት ጩኸት፣ የፍሬን መላላጥ ድምፅ እና የመኪናው አቅጣጫውን ስቶ ወደኋላ መምዘግዘግ በአይን ጥቅሻ ውስጥ ተከናወነ። መኪናው ወደኋላ ሲንሸራተት፣ በውስጡ የነበሩት መንገደኞች ጩኸት ከላንቾ ተራራዎች በላይ አስተጋባ። "አድኑን!" "የአምላክ ያለህ!" የሚሉ ጩኸቶች በአየር ላይ ተበተኑ። መኪናው ፍሬን ስቶ ወደኋላ መቁጠር ሲጀምር፣ ከሌላ ተሽከርካሪ ጋር ተጋጭቶ በታላቅ ድምፅ ተገላበጠ።
የመኪናው ብረት ሲጨፈለቅ፣ የሰዎች ህይወት እንደ ቅጠል ረገፈ። አቧራው ሲገፈፍ ያ ታላቅ ሰቆቃ ለዓይን ግልፅ ሆነ። በዚያ ክፍት መኪና ላይ ተጭነው የነበሩ ንጹሃን ዜጎች በየቦታው ተዘረሩ። አራቱ ወንዶች እና አንዲት ሴት በዚያው ቅጽበት ነፍሳቸው ከስጋቸው ተለየች። ለቅሶ ደርሰው ሊያለቅሱ የሄዱት፣ ራሳቸው አስለቃሽ ሆኑ። የለቅሶው ቤት ባለቤቶች ዛሬ ሌላ ለቅሶ እንዲቀመጡ ተገደዱ።
በአደጋው የሞቱት ወገኖቻችን ብቻ አይደሉም፤ ተስፋቸው የተቆረጠ ቤተሰቦች፣ ባልቴት የሆኑ ሚስቶች፣ አባት አልባ የሆኑ ህፃናት እና ልጃቸውን ያጡ ወላጆች አሉ። አንዲት እናት ጠዋት ልጇን "በሰላም ተመለስ" ብላ መርቃ ሸኝታ፣ ማታ አስከሬኑን ስትቀበል የሚሰማው ሰቆቃ የሚገልጸው ቃል የለውም።
ከአምስቱ ሟቾች በተጨማሪ፣ ሰባት ሰዎች በሞት እና በህይወት መካከል ሆነው በከፍተኛ ህክምና ላይ ይገኛሉ። ቤተሰቦቻቸው በሆስፒታል በረንዳ ላይ ቆመው፣ በጭንቀት ፈጣሪያቸውን እየለመኑ ነው። የቀሩት 24 ሰዎች ደግሞ ቀላል እና ከባድ የአካል ጉዳት ደርሶባቸዋል። ህመሙ የአካል ብቻ አይደለም፤ ያንን አሰቃቂ አደጋ በአይናቸው ያዩ፣ ጓደኞቻቸው ሲሞቱ የተመለከቱ ተጓዦች የስነ-ልቦና ጠባሳው ለዘላለም አብሯቸው ይኖራል።
የትራፊክ ፖሊስ ባደረገው የመጀመሪያ ደረጃ ምርመራ፣ አደጋው የተከሰተው በቴክኒክ ብልሽት—በተለይም በፍሬን መበላሸት—እና ተገቢ ካልሆነ የሰው ጭነት ጋር ተዳምሮ ነው። የቦረዳ ወረዳ መልክአ ምድራዊ አቀማመጥ ዳገታማ እና ጠመዝማዛ መሆኑ ይታወቃል።
በእንደዚህ ዓይነት አስቸጋሪ መንገድ ላይ፣ ለጭነት የተሰራን መኪና ለሰው ማመላለሻነት መጠቀም አደጋው የከፋ እንዲሆን አድርጎታል።
የወረዳው አስተዳደር እና የፖሊስ መምሪያ ለሟች ቤተሰቦች መጽናናትን ተመኝተዋል። ነገር ግን መጽናናት ብቻውን በቂ አይደለም። ዛሬ በቦረዳ ወረዳ የሚሰማው የለቅሶ ድምፅ፣ ነገ በሌላ ቦታ እንዳይደገም ከባድ ትምህርት መወሰድ አለበት። አሽከርካሪዎች ለጥቂት ሳንቲም ብለው ሰውን እንደ ጭነት መቆለል ማቆም አለባቸው።
አንድ የተላላጠ ፍሬን፣ አንድ ያልታየ የቴክኒክ ብልሽት፣ የአምስት ቤቶችን መብራት በአንዴ ሊያጠፋ እንደሚችል ዛሬ በላንቾ ተዳፋት ላይ የታየው ሀቅ ምስክር ነው።
ዛሬ ምሽት በቦረዳ ወረዳ አምስት ቤቶች ውስጥ እንጀራ አይጋገርም፤ አምስት ቤቶች ውስጥ ሳቅ አይሰማም። ይልቁንም፣ መሪር ለቅሶና ሰቆቃ መንደሩን ቀጥቅጦታል። ያቺ የላንቾ ዳገት ዛሬ የደም ታሪክ ይዛ አድራለች። የሰው ህይወት ከብረትና ከገንዘብ በላይ መሆኑን የምንረዳው፣ እንዲህ ያሉ መራራ ዋጋዎችን ስንከፍል መሆኑ እጅግ ያሳዝናል።
ለሟቾች ዘላቂ እረፍትን፣ ለተጎዱት ፈጣን ማገገምን፣ ለቤተሰቦቻቸው ደግሞ ከባድ መጽናናትን እንመኛለን።
በጋሞ ዞን፣ ቦረዳ ወረዳ የሚገኘው የጭልአሼ ደምባ ቀበሌ አየር ዛሬ ረፋዱን በጭጋግና በከባድ ዝምታ ተውጧል። የላንቾ ተዳፋት መንገዶች ለዘመናት የብዙዎችን ጉዞ አስተናግደዋል፤ ዛሬ ግን ያ በጠመዝማዛ ዳገት ላይ የሚገኘው ስፍራ የለቅሶና የደም መድረክ ሆኗል።
ረፋዱ ፀሐይ ሳትበረታ፣ ሰማዩ ገና በጠዋቱ ወጋገን እያበራ ሳለ፣ 36 ሰዎች በአንድ ክፍት የ"አይሱዙ" የጭነት መኪና ላይ ተጭነው ጉዞ ጀመሩ። እነዚህ ሰዎች ጠዋት ከቤታቸው ሲወጡ፣ የደረሰባቸውን የዘመድ ሀዘን ለመካፈል እና ለሟች ቤተሰቦች መጽናናትን ለመስጠት ነበር። በልባቸው ውስጥ ያለው ሀዘን የሟች እንጂ የራሳቸው ይሆናል ብለው ለአፍታም አላሰቡትም።
መኪናው በላንቾ ተዳፋት ላይ እየተንቀራፈፈ ወደ ላይ መውጣት ጀመረ። በመኪናው ውስጥ የነበሩት አምስቱ ሟቾች—አራቱ ወንዶች እና አንዲት ሴት—ስለ ህይወት አጭርነት እያወሩ፣ እርስ በእርስ እየተጽናኑ ነበር። መኪናው የዳገቱን አናት ሊጨርስ ጥቂት ሜትሮች ሲቀሩት ግን፣ ያ ያልታሰበው መርዶ መጣ።
ድንገት የአሽከርካሪው ትግል ተሰማ። የብረት ጩኸት፣ የፍሬን መላላጥ ድምፅ እና የመኪናው አቅጣጫውን ስቶ ወደኋላ መምዘግዘግ በአይን ጥቅሻ ውስጥ ተከናወነ። መኪናው ወደኋላ ሲንሸራተት፣ በውስጡ የነበሩት መንገደኞች ጩኸት ከላንቾ ተራራዎች በላይ አስተጋባ። "አድኑን!" "የአምላክ ያለህ!" የሚሉ ጩኸቶች በአየር ላይ ተበተኑ። መኪናው ፍሬን ስቶ ወደኋላ መቁጠር ሲጀምር፣ ከሌላ ተሽከርካሪ ጋር ተጋጭቶ በታላቅ ድምፅ ተገላበጠ።
የመኪናው ብረት ሲጨፈለቅ፣ የሰዎች ህይወት እንደ ቅጠል ረገፈ። አቧራው ሲገፈፍ ያ ታላቅ ሰቆቃ ለዓይን ግልፅ ሆነ። በዚያ ክፍት መኪና ላይ ተጭነው የነበሩ ንጹሃን ዜጎች በየቦታው ተዘረሩ። አራቱ ወንዶች እና አንዲት ሴት በዚያው ቅጽበት ነፍሳቸው ከስጋቸው ተለየች። ለቅሶ ደርሰው ሊያለቅሱ የሄዱት፣ ራሳቸው አስለቃሽ ሆኑ። የለቅሶው ቤት ባለቤቶች ዛሬ ሌላ ለቅሶ እንዲቀመጡ ተገደዱ።
በአደጋው የሞቱት ወገኖቻችን ብቻ አይደሉም፤ ተስፋቸው የተቆረጠ ቤተሰቦች፣ ባልቴት የሆኑ ሚስቶች፣ አባት አልባ የሆኑ ህፃናት እና ልጃቸውን ያጡ ወላጆች አሉ። አንዲት እናት ጠዋት ልጇን "በሰላም ተመለስ" ብላ መርቃ ሸኝታ፣ ማታ አስከሬኑን ስትቀበል የሚሰማው ሰቆቃ የሚገልጸው ቃል የለውም።
ከአምስቱ ሟቾች በተጨማሪ፣ ሰባት ሰዎች በሞት እና በህይወት መካከል ሆነው በከፍተኛ ህክምና ላይ ይገኛሉ። ቤተሰቦቻቸው በሆስፒታል በረንዳ ላይ ቆመው፣ በጭንቀት ፈጣሪያቸውን እየለመኑ ነው። የቀሩት 24 ሰዎች ደግሞ ቀላል እና ከባድ የአካል ጉዳት ደርሶባቸዋል። ህመሙ የአካል ብቻ አይደለም፤ ያንን አሰቃቂ አደጋ በአይናቸው ያዩ፣ ጓደኞቻቸው ሲሞቱ የተመለከቱ ተጓዦች የስነ-ልቦና ጠባሳው ለዘላለም አብሯቸው ይኖራል።
የትራፊክ ፖሊስ ባደረገው የመጀመሪያ ደረጃ ምርመራ፣ አደጋው የተከሰተው በቴክኒክ ብልሽት—በተለይም በፍሬን መበላሸት—እና ተገቢ ካልሆነ የሰው ጭነት ጋር ተዳምሮ ነው። የቦረዳ ወረዳ መልክአ ምድራዊ አቀማመጥ ዳገታማ እና ጠመዝማዛ መሆኑ ይታወቃል።
በእንደዚህ ዓይነት አስቸጋሪ መንገድ ላይ፣ ለጭነት የተሰራን መኪና ለሰው ማመላለሻነት መጠቀም አደጋው የከፋ እንዲሆን አድርጎታል።
የወረዳው አስተዳደር እና የፖሊስ መምሪያ ለሟች ቤተሰቦች መጽናናትን ተመኝተዋል። ነገር ግን መጽናናት ብቻውን በቂ አይደለም። ዛሬ በቦረዳ ወረዳ የሚሰማው የለቅሶ ድምፅ፣ ነገ በሌላ ቦታ እንዳይደገም ከባድ ትምህርት መወሰድ አለበት። አሽከርካሪዎች ለጥቂት ሳንቲም ብለው ሰውን እንደ ጭነት መቆለል ማቆም አለባቸው።
አንድ የተላላጠ ፍሬን፣ አንድ ያልታየ የቴክኒክ ብልሽት፣ የአምስት ቤቶችን መብራት በአንዴ ሊያጠፋ እንደሚችል ዛሬ በላንቾ ተዳፋት ላይ የታየው ሀቅ ምስክር ነው።
ዛሬ ምሽት በቦረዳ ወረዳ አምስት ቤቶች ውስጥ እንጀራ አይጋገርም፤ አምስት ቤቶች ውስጥ ሳቅ አይሰማም። ይልቁንም፣ መሪር ለቅሶና ሰቆቃ መንደሩን ቀጥቅጦታል። ያቺ የላንቾ ዳገት ዛሬ የደም ታሪክ ይዛ አድራለች። የሰው ህይወት ከብረትና ከገንዘብ በላይ መሆኑን የምንረዳው፣ እንዲህ ያሉ መራራ ዋጋዎችን ስንከፍል መሆኑ እጅግ ያሳዝናል።
ለሟቾች ዘላቂ እረፍትን፣ ለተጎዱት ፈጣን ማገገምን፣ ለቤተሰቦቻቸው ደግሞ ከባድ መጽናናትን እንመኛለን።
9 months ago
