(ዘ-ሐበሻ ዜና) በትግራይ ክልል የነበረው የፖለቲካ ውጥረት ፈንድቶ ዳግም የጦርነት ነጋሪት እየተጎሰመ ነው! የህወሓት ታጣቂዎች የክልሉን አየር ማረፊያዎች በቁጥጥራቸው ስር ማዋላቸውን ተከትሎ፣ የኢትዮጵያ አየር መንገድ በረራዎቹን ሙሉ በሙሉ አቋርጧል። የፕሪቶሪያው ስምምነት በይፋ ፈረሰ ማለት ነው? ጉዳዩን በጥልቀት እንመልከተው።

የአይን እማኞች እንዳረጋገጡት ቀላል የጦር መሳሪያ የታጠቁ የህወሓት ኃይሎች በመንግስት ቁጥጥር ስር የነበረውን የመቀሌ አየር ማረፊያን ያለምንም የተኩስ ልውውጥ ተቆጣጥረዋል። ይህንን ድንገተኛ ክስተት ተከትሎ፣ የኢትዮጵያ አየር መንገድ "በወቅታዊው የጸጥታ ሁኔታ" ምክንያት ወደ መቀሌ፣ አክሱም እና ሽሬ የሚያደርገውን መደበኛ በረራ ላልተወሰነ ጊዜ ማገዱን አሳውቋል።

ችግሩ በአየር ማረፊያ መቆጣጠር ብቻ አላበቃም። የጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አህመድ አማካሪ ይህንን ድርጊት "ልብ ሰባሪ" ሲሉ የገለጹት ሲሆን፣ የህወሓት ኃይሎች በአጎራባች የአፋር እና የአማራ ክልሎች ላይ አዲስ ጥቃት መክፈታቸውን አስታውቀዋል። በተቃራኒው ደግሞ የትግራይ አስተዳደር በፌስቡክ ገጹ ባወጣው መግለጫ፣ የትግራይ ሰራዊት "በላያችን ላይ የተከፈተውን የዘ'ር ማጥፋት ወረራ ለመመከት እና ራሱን ለመከላከል" ወደ ጦርነት መግባቱን አሳውቋል።

ይህ አዲስ ግጭት ያገረሸው፣ ህወሓት ከሌሎች ታጣቂዎች ጋር በመሆን መንግስትን ከስልጣን ለማስወገድ ያለመ "የህልውና ጥምረት" መመስረቱን ይፋ ካደረገ ከጥቂት ቀናት በኋላ መሆኑ ጉዳዩን ይበልጥ አሳሳቢ ያደርገዋል። አፍሪካ ህብረት ከ600 ሺህ በላይ ህዝብ እንዳለቀበት እና ከአንድ ሚሊዮን በላይ እንደተፈናቀለበት የሚገምተው የ2020-2022 ጦርነት በፕሪቶሪያ ስምምነት ቢቋጭም፣ ከ2025 ጀምሮ ዳግም ያገረሸው የድሮን ጥቃት እና የኃይል ክምችት ሀገሪቱን ወደ ሌላ አዘቅት እየወሰዳት ይገኛል።

የፕሪቶሪያው የሰላም ስምምነት በይፋ አብቅቶለታል። ሁለቱም ወገኖች "ተጠቃን፤ ራሳችንን እየተከላከልን ነው" የሚል የፕሮፓጋንዳ ትርክት ይዘው ወደ ለየለት ጦርነት ገብተዋል። አየር ማረፊያዎችን መቆጣጠር እና ጦርነቱን ወደ አማራ እና አፋር ክልሎች ማስፋፋት፣ የግጭቱን አድማስ በማስፋት ሀገሪቱን ወደ ከፋ ቀውስ ከተቷታል። ፖለቲከኞች አዲስ የስልጣን እና የጥምረት ቼዝ ሲጫወቱ፣ ምስኪኑ ህዝብ ግን ዳግም የጥይት፣ የመፈናቀል እና የረሃብ ሰለባ መሆኑ የማይቀር እውነታ ሆኗል።