(ዘ-ሐበሻ ዜና) በደቡብ ሱዳን መዲና ጁባ በሚገኝ አንድ ጠባብ የወርቅ ገበያ ውስጥ፣ በኮንትሮባንድ ከሱዳን የሚገባው ወርቅ ህጋዊ ሽፋን ተሰጥቶት ወደ ዱባይ እንዴት እንደሚላክ ለግል ደህንነታቸው ሲሉ ስማቸው እንዳይጠቀስ የፈለጉ (F.A. በሚል ምህጻረ ቃል የተገለጹ) አንድ ነጋዴ አጋልጠዋል።
ነጋዴው ለሱዳን ትሪቢዩን እንደገለጹት፣ በየብስ ድንበር በኩል የሚደረገው የሱዳን ወርቅ ዝውውር አሁንም አልቆመም። ከዳርፉር እና ከደቡብ ኮርዶፋን ማዕድን ማውጫዎች የሚነሱ የጭነት መኪናዎች እና ሞተር ብስክሌቶች ቁጥጥር በማይደረግባቸው የድንበር መስመሮች በኩል ወርቁን ያለማቋረጥ ያጓጉዛሉ።
ወርቁ ወደ ጁባ የሚገባው ባልተጣራ እና ጥሬ በሆነ መልኩ መሆኑን ያስረዱት ነጋዴው፤ ደላሎች እና የሀገር ውስጥ ነጋዴዎች ማዕድኑን በሱዳን ማዕከላዊ ባንክ ከሚሰጠው መደበኛ የምንዛሬ ተመን እጅግ በተሻለ ዋጋ በአሜሪካ ዶላር በጥሬ ገንዘብ እንደሚገዙት አብራርተዋል።
ይህንን ወርቅ ህጋዊ ለማድረግ፣ ነጋዴዎቹ ማዕድኑን ዳግም በማቅለጥ እና በመቀላቀል አዲስ ቅርጽ ይሰጡታል። በመቀጠልም ወርቁ በደቡብ ሱዳን ኢኳቶሪያ ወይም ምዕራብ ባህር ኤል ጋዛል ግዛቶች እንደተመረተ የሚያስመስል የሀሰት ሰነድ ይዘጋጅለታል። ይህ የሀሰት ሰነድ ወርቁ ያለምንም ህጋዊ እንቅፋት በጁባ ዓለም አቀፍ አውሮፕላን ማረፊያ በኩል በአየር ጭነት ወደ አረብ ኤምሬትስ (ዱባይ) እና ዓለም አቀፍ ማጣሪያዎች እንዲላክ ያስችለዋል።
ይህ የምስክርነት ቃል በሱዳን የወርቅ አቅርቦት ሰንሰለት ላይ የታየውን መዋቅራዊ ለውጥ ፍንትው አድርጎ ያሳያል። የኢኮኖሚ ባለሙያዎች ይህንን የተወሳሰበ ሂደት "የእሴት ሰንሰለት ዳግም ምህንድስና እና የመነሻ ሀገር ማጭበርበር" ሲሉ ይጠሩታል። በዚህም ህገ-ወጥ አውታረ መረቦች ጎረቤት ሀገራትን (በተለይም ደቡብ ሱዳንን) እንደ መሸጋገሪያ በመጠቀም ዓለም አቀፍ ማዕቀቦችን በማለፍ የማዕድኑን ህጋዊ ማንነት ይቀይራሉ።
በ2017 የጀበል አሜር የወርቅ ማዕድን ማውጫን በኃይል የተቆጣጠሩት የፈጣን ድጋፍ ሰጪ ኃይል (RSF) አዛዥ ሞሃመድ ሀምዳን ዳጋሎ (ሄሜቲ)፣ ከማዕድኑ የሚገኘውን ትርፍ ከRSF ጋር ግንኙነት ላላቸው 50 ገደማ ኩባንያዎች እንዲገባ ማድረጋቸው ይታወሳል። በ2019 ሄሜቲ የሱዳንን ኢኮኖሚ ለማረጋጋት በሚል ወደ 1 ቢሊዮን ዶላር የሚጠጋ ድጋፍ አቅርበው ነበር።
መረጃውን ያጋለጡት ነጋዴ አክለውም፣ ባለፈው መጋቢት ወር ብቻ ከጁባ ወደ አረብ ኤምሬትስ በተደረጉ ሁለት በረራዎች 115 ኪሎ ግራም የሚመዝን የሱዳን የኮንትሮባንድ ወርቅ መጓጓዙን ተናግረዋል። ይሁን እንጂ ሱዳን ትሪቢዩን ይህንን የተወሰነ መረጃ በገለልተኛ ወገን ማረጋገጥ እንዳልቻለ በዘገባው አስፍሯል።
ነጋዴው ለሱዳን ትሪቢዩን እንደገለጹት፣ በየብስ ድንበር በኩል የሚደረገው የሱዳን ወርቅ ዝውውር አሁንም አልቆመም። ከዳርፉር እና ከደቡብ ኮርዶፋን ማዕድን ማውጫዎች የሚነሱ የጭነት መኪናዎች እና ሞተር ብስክሌቶች ቁጥጥር በማይደረግባቸው የድንበር መስመሮች በኩል ወርቁን ያለማቋረጥ ያጓጉዛሉ።
ወርቁ ወደ ጁባ የሚገባው ባልተጣራ እና ጥሬ በሆነ መልኩ መሆኑን ያስረዱት ነጋዴው፤ ደላሎች እና የሀገር ውስጥ ነጋዴዎች ማዕድኑን በሱዳን ማዕከላዊ ባንክ ከሚሰጠው መደበኛ የምንዛሬ ተመን እጅግ በተሻለ ዋጋ በአሜሪካ ዶላር በጥሬ ገንዘብ እንደሚገዙት አብራርተዋል።
ይህንን ወርቅ ህጋዊ ለማድረግ፣ ነጋዴዎቹ ማዕድኑን ዳግም በማቅለጥ እና በመቀላቀል አዲስ ቅርጽ ይሰጡታል። በመቀጠልም ወርቁ በደቡብ ሱዳን ኢኳቶሪያ ወይም ምዕራብ ባህር ኤል ጋዛል ግዛቶች እንደተመረተ የሚያስመስል የሀሰት ሰነድ ይዘጋጅለታል። ይህ የሀሰት ሰነድ ወርቁ ያለምንም ህጋዊ እንቅፋት በጁባ ዓለም አቀፍ አውሮፕላን ማረፊያ በኩል በአየር ጭነት ወደ አረብ ኤምሬትስ (ዱባይ) እና ዓለም አቀፍ ማጣሪያዎች እንዲላክ ያስችለዋል።
ይህ የምስክርነት ቃል በሱዳን የወርቅ አቅርቦት ሰንሰለት ላይ የታየውን መዋቅራዊ ለውጥ ፍንትው አድርጎ ያሳያል። የኢኮኖሚ ባለሙያዎች ይህንን የተወሳሰበ ሂደት "የእሴት ሰንሰለት ዳግም ምህንድስና እና የመነሻ ሀገር ማጭበርበር" ሲሉ ይጠሩታል። በዚህም ህገ-ወጥ አውታረ መረቦች ጎረቤት ሀገራትን (በተለይም ደቡብ ሱዳንን) እንደ መሸጋገሪያ በመጠቀም ዓለም አቀፍ ማዕቀቦችን በማለፍ የማዕድኑን ህጋዊ ማንነት ይቀይራሉ።
በ2017 የጀበል አሜር የወርቅ ማዕድን ማውጫን በኃይል የተቆጣጠሩት የፈጣን ድጋፍ ሰጪ ኃይል (RSF) አዛዥ ሞሃመድ ሀምዳን ዳጋሎ (ሄሜቲ)፣ ከማዕድኑ የሚገኘውን ትርፍ ከRSF ጋር ግንኙነት ላላቸው 50 ገደማ ኩባንያዎች እንዲገባ ማድረጋቸው ይታወሳል። በ2019 ሄሜቲ የሱዳንን ኢኮኖሚ ለማረጋጋት በሚል ወደ 1 ቢሊዮን ዶላር የሚጠጋ ድጋፍ አቅርበው ነበር።
መረጃውን ያጋለጡት ነጋዴ አክለውም፣ ባለፈው መጋቢት ወር ብቻ ከጁባ ወደ አረብ ኤምሬትስ በተደረጉ ሁለት በረራዎች 115 ኪሎ ግራም የሚመዝን የሱዳን የኮንትሮባንድ ወርቅ መጓጓዙን ተናግረዋል። ይሁን እንጂ ሱዳን ትሪቢዩን ይህንን የተወሰነ መረጃ በገለልተኛ ወገን ማረጋገጥ እንዳልቻለ በዘገባው አስፍሯል።
2 months ago
