Conjunctivitis/ በብዛት እንደሚታወቀው "የአይን መቅላት/ብግነት"

ይህ በሽታ conjunctiva ተብሎ የሚጠራው የአይን ክፍል ሲቆጣ ወይም ሲበከል የሚከሰት ነው።

ኮንጃንክቲቫ ማለት የአይን ሽፋኖቻችንን የውስጥ ክፍል እና የአይናችንን ነጭ ክፍል (ስክሌራ) የሚሸፍን ስስ እና ግልፅ የሆነ የቆዳ ሽፋን ነው።

ዋና ዋና አይነቶች እና መንስኤዎች:
የተለያዩ የኮንጃንክቲቫይተስ አይነቶች አሉ፣ እያንዳንዳቸውም የተለያየ መንስኤ አላቸው፦

በቫይረስ የሚመጣ (Viral Conjunctivitis):

ምልክቶች: ውሀማ ፈሳሽ፣ መቅላት፣ የማቃጠል ስሜት፣ አንዳንዴ አይን ውስጥ እንደቆሻሻ ያለ ስሜት። ብዙውን ጊዜ በአንድ አይን ይጀምርና ወደ ሌላኛው ሊዛመት ይችላል። ከጉንፋን መሰል ምልክቶች ጋር አብሮ ሊታይ ይችላል።

በባክቴሪያ የሚመጣ (Bacterial Conjunctivitis):

ምልክቶች: ወፍራም፣ መግል የመሰለ ፈሳሽ (ብዙውን ጊዜ ቢጫ ወይም አረንጓዴማ) በተለይ ከእንቅልፍ ሲነቁ የዐይን ሽፋኖችን ሊያጣብቅ ይችላል። መቅላት፣ የማቃጠል ስሜት እና አንዳንዴም የዐይን ሽፋኖች ማበጥ።

በአለርጂ የሚመጣ (Allergic Conjunctivitis):

ምልክቶች: ከፍተኛ የማሳከክ ስሜት፣ መቅላት፣ የእንባ መብዛት እና አንዳንዴም የዐይን ሽፋኖች ማበጥ። ብዙውን ጊዜ በሁለቱም አይኖች ላይ ይከሰታል። እንደ ማስነጠስ እና ንፍጥ ካሉ ሌሎች የአለርጂ ምልክቶች ጋር አብሮ ይከሰታል።

Irritant or Chemical Conjunctivitis:
መንስኤ: እንደ ጭስ፣ በመዋኛ ገንዳ ውስጥ ያለ ክሎሪን፣ ትነት፣ አይን ውስጥ የገባ ባዕድ ነገር ወይም ጠንካራ ኬሚካሎች ባሉ irritant ነገሮች ይከሰታል።

የተለመዱ ምልክቶች (እንደ አይነቱ ሊለያዩ ይችላሉ):
በአይን(ቹ) ነጭ ክፍል ላይ መቅላት ወይም ሮዝማ መሆን።
የኮንጃንክቲቫ እና/ወይም የዐይን ሽፋኖች ማበጥ።
የእንባ መብዛት ወይም ውሀማ አይኖች።
ፈሳሽ (ውሀማ፣ ንፍጥ መሰል ወይም መግል መሰል)።
የማሳከክ፣ የማቃጠል ወይም የመለብለብ ስሜት።
አይን ውስጥ እንደ አሸዋ ያለ ስሜት።
በተለይ ጠዋት ላይ የዐይን ሽፋኖች ወይም የዐይን ሽፋሽፍቶች ላይ ቅርፊት መፈጠር።
አንዳንዴ ብርሃን የመፍራት ስሜት (ፎቶፎቢያ) ሊከሰት ይችላል።
ህክምና:
ህክምናው እንደ መንስኤው ይለያያል፦

መከላከያ መንገዶች:
እጅዎን በተደጋጋሚ እና በደንብ ይታጠቡ
አይንዎን ከመንካት ወይም ከማሸት ይቆጠቡ።

ፎጣ፣ የእጅ መታጠቢያ ጨርቅ፣ ትራስ ልብስ፣ የአይን መዋቢያዎች ወይም የአይን ጠብታዎችን በጋራ አይጠቀሙ።

የአይን መነፅር (contact lenses) የሚጠቀሙ ከሆነ በአይን ሐኪምዎ እንደታዘዘው ያፅዱ እና ይተኩ።

seledadotio
seledadotio